III SA/Gl 419/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-10-08
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Dorota Fleszer, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zespół cieśni nadgarstka, stwierdzony u pracownika po leczeniu operacyjnym i w remisji, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego z wykonywaną pracą, mimo braku jednoznacznego ustalenia wpływu czynników pozazawodowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zespół cieśni nadgarstka może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowo-skutkowego z wykonywaną pracą, nawet jeśli objawy ustąpiły po leczeniu operacyjnym. Orzeczenie lekarskie, stanowiące kluczowy dowód w sprawie, zostało uznane za prawidłowe i wystarczające do wydania decyzji, a organy nie miały obowiązku udowadniać, że choroba została spowodowana wyłącznie pracą, ani badać wszystkich potencjalnych czynników pozazawodowych, jeśli materiał dowodowy wskazywał na zawodową etiologię schorzenia.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Śląskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego (ŚPIS) utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy (zespół cieśni w obrębie nadgarstka). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wystarczającego zebrania materiału dowodowego, niedostateczne uzasadnienie orzeczenia lekarskiego oraz brak zbadania wpływu czynników pozazawodowych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 8 marca 2024 r. nr NS-HP.2332.2.2.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 8 marca 2024r. NS-HP.2332.2.2.2024 Śląski Państwowy Inspektor Sanitarny (dalej: ŚPIS) po rozpatrzeniu odwołania L Spółka z o.o. z siedzibą w T. (dalej: Spółka) z dnia 18 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: PPIS) z dnia 29 listopada 2023 r., nr [...] stwierdzającej u B. F. (dalej: pracownik) chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465; dalej: k.p.) oraz § 8 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej: rozporządzenie).
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
PPIS decyzją z 29 listopada 2023 r. stwierdził u pracownika chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. o rozpoznaniu choroby zawodowej nr [...] z dnia 19 października 2023 r.
Odwołanie od tej złożyła Spółka.
Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego ŚPWIS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podał obowiązujące w sprawie przepisy prawa.
Wskazał, że PPIS w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego wykazał, że pracownik wykonywał pracę obciążającą kończyny górne wymagającą częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych podczas zatrudnienia w latach:
- 2003, 2004 w A Sp. z o.o. [...], na stanowiskach: pomoc na krojowni, krojczy,
- 2004-nadal w L Sp. z o.o. ul. [...], na stanowiskach: krojczy, monter.
Opisany sposób wykonywania pracy związany jest z ryzykiem wystąpienia choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Pracownik był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S., na potwierdzenie czego zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...] z 19 października 2023 r. Lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p. Z przedmiotowego orzeczenia lekarskiego wynika, że wykonane u pracownika w dniu 13 czerwca 2022 r. badanie elektroneurograficzne wykazało cechy zaawansowanego zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej. W październiku 2022 r. pracownik przebył zabieg uwolnienia lewego nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka z poprawą. W badaniu elektroneurograficznym z dnia 11 lipca 2023 r. stwierdzono zwolnienie szybkości przewodzenia w włóknach czuciowych przy prawidłowym przewodzeniu w włóknach ruchowych prawego nerwu pośrodkowego, prawidłowe przewodzenie w lewym nerwie pośrodkowym.
Wyniki badań laboratoryjnych (GGTP, glukoza, cholesterol całkowity, czynnik reumatoidalny, TSH, CRP, kwas moczowy, odczyn Waalera-Rose) były w normie. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik badania elektroneurograficznego z dnia 11 lipca 2023 r. u pracownika rozpoznano zespół cieśni nadgarstka po stronie lewej - po leczeniu operacyjnym, obecnie w remisji. Biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy wskazujący na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych lekarze orzecznicy uznali, że istnieją wystarczające podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka i rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.
ŚWIS stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Istnieje bowiem domniemanie związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez pracownika a rozpoznaną u niego chorobą zawodową ujętą w wykazie chorób zawodowych. Domniemanie to można obalić jedynie dowodem przeciwnym, a tego Spółka nie zaproponowała.
W ocenie ŚWIS orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. jest spójne, logiczne, prawidłowo uzasadnione oraz oparte na materiale dowodowym, który jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Wobec tego nie było konieczne – o co wnioskowała Spółka - wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej.
Odnosząc się do przedłożonych przez Spółkę przy odwołaniu opracowań o charakterze specjalistycznym ŚWIS uznał, że lekarze uprawnionej placówki medycznej w sposób nie budzący wątpliwości rozpoznali przedmiotową chorobę. Poza tym Spółka poza ogólnymi twierdzeniami o niewystarczająco zebranym materiale dowodowym nie dostarczyła konkretnych dokumentów czy też innych dowodów (za takie nie sposób uznać przedłożone przy odwołaniu opracowania) pozwalających na podważenie treści orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Spółki wydanej decyzji zarzucił naruszenie:
przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:
1) art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji I instancji,
2) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia i dołączenia do akt pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownika oraz przyczyn wystąpienia u niego opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej, celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego przez tę placówkę orzeczenia gdzie nie wskazano, jakie konkretne zapisy dokumentacji medycznej stanowiły podstawę zawartego w nim rozpoznania, lecz powołano się jedynie na wynik badania elektroneurograficznego z którego wynikało, prawidłowe przewodzenie w włóknach ruchowych prawego nerwu pośrodkowego oraz w lewym nerwie pośrodkowym, zaniechaniem prawidłowego ustalenia przyczyn powstania choroby u w/w pracownika, a także ustalenia czy choroba była związana wyłączenie z pracą czy też na jej etiologię miały wpływ czynniki pozazawodowe,
3)art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia, sporządzonego bez wymaganego uzasadnienia i zawierających wyłącznie lakoniczne konkluzje i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u pracownika zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem.
II. przepisów prawa materialnego:
1) § 2 ust.1 i 2 rozporządzenia poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie.
2) § 8 ust. 2 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez: niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i brak zwrócenia się o wydanie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego jak również, wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem ww. przepisów, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby.
Mając powyższe zarzuty na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki zarzucił, że nie zostało w sprawie wyjaśnione czy po przeprowadzonej u pracownika operacji w dalszym ciągu występuje schorzenie czy też zostało wyleczone. Treść orzeczenia lekarskiego nie jest czytelna i daje podstawy do przyjęcia twierdzenia, że schorzenie zostało wyleczone i brak jest podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej.
Poza tym z akt postępowania w żaden sposób nie wynika czy organ przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie wziął także pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie lekarskie, na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie, nie zawiera żadnego odniesienia do kwestii pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka.
Pełnomocnik Spółki wskazał także na brak działań organów administracji obu instancji zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego pozwalającego na wyjaśnienie istoty sprawy. W jego ocenie nie sposób przyjąć, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone w sprawie, a w szczególności na podstawie orzeczeń lekarskich nie spełniających kryterium dowodu w rozumieniu przepisów k.p.a. zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i pozwalający na ocenę "z wysokim prawdopodobieństwem" że stwierdzona choroba ma charakter zawodowy.
W odpowiedzi na skargę ŚWIS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję administracyjną o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 235¹ oraz art. 2352 k.p.
Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane zostało stanowisko, według którego pojęcie "choroby zawodowej" jest pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Zatem dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczyno-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1335/20; wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Po 59/24). Sąd orzekający w sprawę podziela pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyrokach z 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 825/23 oraz z 2 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 946/23 co do tego, że na gruncie art. 2351 k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1111/19; wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18; wyrok NSA z 22 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 567/19).
Natomiast stosownie do art. 2352 k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak stwierdził NSA w wyroku z 20 stycznia 2022, sygn. akt II OSK 654/19 z treści przepisów prawnych nie wynika, aby rozpoznanie choroby zawodowej było możliwe tylko wówczas, gdy w dacie wydawania decyzji choroba ta nadal istnieje. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej dla pracownika decyzji na podstawie art. 235¹ oraz 2352 k.p. jest stwierdzenie wystąpienia u niego w trakcie zatrudnienia lub po zakończeniu zatrudnienia w terminie określonym w załączniku do rozporządzenia dla konkretnej choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Badając niniejszą sprawę Sąd musi uwzględnić także i to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej orzeczeniem lekarskim, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1). Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5). Jak podkreślił NSA rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19).
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności (§ 8 ust. 2).
WSA w Gliwicach w wyroku z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 962/23 zwrócił uwagę na związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Inaczej, bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania. Oznacza to więc, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Tak więc bez stosownych opinii bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Także inne sądy wyraziły taki pogląd (np. wyrok NSA z 24 marca 2000 r., sygn. akt I SA 2334/99; wyrok NSA z 8 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 664/00; wyrok NSA z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; wyrok WSA w Gdańsku z 1 października 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 604/15; wyrok WSA w Gliwicach z 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 825/23). Sąd w składzie orzekającym także popiera to stanowisko.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy zauważyć wypada, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawierał:
- kartę oceny narażenia zawodowego z dnia 10 października 2022r. w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (karta 1 akt administracyjnych);
- kartę oceny narażenia zawodowego z dnia 20 czerwca 2023r. w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (karta 10 akt administracyjnych);
- orzeczenie lekarskie z dnia 19 października 2023r. nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej (karta 13 akt administracyjnych).
Z Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że pracownik w okresie 1.11.-31.12.2003; 5.01-30.01.2004; 1.02-19.06.2004 r. pracował w A sp.z o.o. , a od 21.06.2004r. do nadal w Spółce. Wykonywał pracę monotypową obciążającą kończyny górne w stawach nadgarstkowych.
W okresie 21.06.2004-30.09.2007r. zajmowała stanowisko krojczego na 1/4 etatu, 1.10.2007- 15.08.2016 krojczego na pełny etat. Od 15.08.2016r. - do nadal pracownik zajmuje stanowisko montera.
Pracownik ma Orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Oznaczono w nim okres narażenia zawodowego od 2004 r. do nadal. Pełna nazwa rozpoznanej choroby zawodowej to przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Pracownik w wywiadzie podaje występujące od ok. 2 lat nasilające się osłabienie czucia i siły w lewej ręce (pracownik jest leworęczny), drętwienia ręki lewej, zwłaszcza w nocy, podobne objawy, jednak mniej nasilone występują ze strony ręki prawej. Wykonane w dniu 13 czerwca 2022r. badanie elektroneurograficzne wykazało cechy zaawansowanego zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej. W październiku 2022r. pracownik przebył zabieg uwolnienia lewego nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka z poprawą. W aktualnym badaniu elektroneurograflcznym z dnia 11 lipca 2023r. stwierdzono zwolnienie szybkości przewodzenia w włóknach czuciowych przy prawidłowym przewodzeniu w włóknach ruchowych prawego nerwu pośrodkowego, prawidłowe przewodzenie w lewym nerwie pośrodkowym. Wyniki badań laboratoryjnych (GGTP, glukoza, cholesterol całkowity, czynnik reumatoidalny, TSH, CRP, kwas moczowy, odczyn Waalera-Rose) były w normie. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik badania elektroneurograficznego z dnia 11 lipca 2023r. u pracownika lekarze orzecznicy rozpoznali zespól cieśni nadgarstka po stronie lewej - po leczeniu operacyjnym, obecnie w remisji. Ustalając rozpoznanie wzięli oni pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy wskazujący na istotne obciążenie stawów nadgarstkowych. Stwierdzili, że istnieją wystarczające podstawy do uznania z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstka i rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowana orzeczenia lekarskiego. Zostało ono wydane przez lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., który jest jednostką organizacyjną właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych o których mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia.
Wydane pracownikowi orzeczenie o istnieniu podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zawiera dane, o które oparli się lekarze orzecznicy. U pracownika stwierdzono chorobę zespół cieśni nadgarstka wymieniony w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych wskutek wykonywania pracy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Sąd nie posiada specjalistycznej wiedzy, którą mają uprawnieni lekarze orzekający w jednostkach orzeczniczych wskazanych w § 5 rozporządzenia. Wbrew twierdzeniu Spółki, zawarte w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim uzasadnienie nie budzi wątpliwości, wywód w nim zawarty jest jednoznaczny i spójny. Orzeczenie wydane zostało z wykorzystaniem materiału dowodowego zebranego w sprawie. Sąd nie stwierdził konieczności jego uzupełnienia. Natomiast zgłaszane przez Spółkę wątpliwości wobec orzeczenia w istocie uznać należy wyłącznie jako polemikę z nim. W ocenie Sądu brak jest podstaw, aby poddawać w wątpliwość zawarte w nim rozpoznanie oraz jego uzasadnienie.
Nie ma racji Spółka formułując zarzut braku ustalenia możliwości wpływu pozazawodowych czynników na powstanie choroby zawodowej u pracownika. Nie ma konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, iż w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę. Wynika to już z treści art. 2351 k.p. Dla ustalenia, czy choroba jest chorobą zawodową wystarczająca jest ocena warunków pracy, których analiza pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z rozpatrywanej sprawie z taką sytuacją mamy do czynienia. Jak trafnie określił to WSA w Gliwicach w wyroku z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 946/23 chodzi o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnienie w warunkach, które te skutki spowodowały. W kontrolowanej sprawie z danych o narażeniu zawodowym, zawartych w sporządzonej przez Spółkę Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika wieloletnie narażenie zawodowe (sposób wykonywania pracy obciążający stawy nadgarstkowe). W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wykonano badania - również specjalistyczne, konsultację neurologiczną oraz diagnostykę pod kątem schorzeń najczęściej dających objawy zespołu cieśni nadgarstka. Wyniki przeprowadzonych badań w ramach diagnostyki nie wskazywały na istnienie u pracownicy czynników pozazawodowych zespołu cieśni nadgarstka. Prawidłowo więc organy stwierdziły z wysokim prawdopodobieństwem istnienie związku przyczynowo - skutkowy pomiędzy schorzeniem a sposobem wykonywania pracy.
Nie ma znaczenia dla ustalenia choroby zawodowej podnoszona przez Spółkę okoliczność, że w dniu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, a następnie decyzji stwierdzającej tą chorobę, pracownik nie cierpiał już na wymienione w niej schorzenie. Jak wskazał NSA w wyroku z 20 stycznia 2022, sygn. akt II OSK 654/19 organ stwierdza, czy choroba zawodowa została rozpoznana w czasie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia zawodowego lub po ustaniu narażenia, w ściśle określonym dla każdej z chorób przez ustawodawcę czasie. Nie ma więc podstaw przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na częściowe wycofanie się dolegliwości po przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych. Niewątpliwie objawy chorobowe wystąpiły w okresie wykonywanej pracy. Powołany przez organ wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 489/12 potwierdza wyżej powołane przez orzekający Sąd stanowisko. Stwierdza bowiem, że możliwe jest ustalenie istnienia choroby zawodowej gdy objawy ustąpiły, nastąpiła ich całkowita remisja (przedmiotem rozważań tego Sądu była choroba alergiczna). W ocenie orzekającego Sądu możliwe jest ustalenie istnienia choroby zawodowej, którą w wyniku zabiegu operacyjnego można wyleczyć całkowicie lub usunąć na pewien, nawet znaczny czas.
Nie ma także znaczenia dla rozpoznania sprawy zarzut, że pracownik nie zgłaszał pracodawcy swoich dolegliwości i nie wskazywała, że sposób wykonywanej pracy powoduje ból ręki. Zgodzić się tutaj należy z WSA we Wrocławiu, że zasadnicze znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy, co oznacza, że nie każdy pracownik wykonujący pracę w tych samych warunkach zachoruje na chorobę zawodową (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 221/20).
Za bezpodstawne uznał Sąd zarzuty Spółki w zakresie naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a. związane z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, niedostatecznego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1056/15, wyrok WSA w Gliwicach z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 946/23). Inaczej, Sąd nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny dopuszczalny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej (wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1212/20).
W kontrolowanej sprawie organ oceniał pracę związaną z narażeniem zawodowym oraz dysponował orzeczeniem lekarskim, które poddał prawidłowej ocenie. Jednoznacznie stwierdzono w nim rozpoznanie u pracownika co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy na stanowisku krojczego. Wobec tego Sąd nie dostrzegł w przeprowadzonej przez organy ocenie materiału dowodowego przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, co jest przedmiotem zarzutu Spółki. Według Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do tego, aby rozstrzygnąć sprawę. Wobec tego twierdzenie jakoby zostały w sprawie naruszone przez orzekające w niej organy reguły postępowania dowodowego określone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. uznać należało za bezzasadne. Zauważyć przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro, organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym w oparciu, o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń.
Nie ma podstaw, aby zarzucić organom nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zarzuty przedstawione w skardze nie są zasadne i z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło