III SA/Gl 545/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-12-11
Skład orzekający: Beata Machcińska, Adam Gołuch, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zobowiązania spółki z tytułu niewykorzystanych dotacji, nie badając właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Kluczowe było ustalenie, że organy nie zbadały właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość spółki, co stanowi przesłankę egzoneracyjną z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. Zaniechanie organów w tym zakresie uniemożliwiło prawidłową ocenę odpowiedzialności członka zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu V. Sp. z o.o. za zwrot niewykorzystanych dotacji w wysokości 3.000,00 zł. Skarżąca kwestionowała tę odpowiedzialność, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zbadania przesłanek negatywnych wyłączających jej odpowiedzialność, a także niewłaściwe zastosowanie art. 108 § 1 k.p.a. w kontekście postępowania prowadzonego na podstawie Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr SKO.4117.7.2024 w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania z tytułu niewykorzystanych dotacji uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z 19 kwietnia 2024 r. sygn. SK0.4117.7.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: SKO, organ II instancji, Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej: k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (organ I instancji), z 7 grudnia 2023r. nr [...] o solidarnej odpowiedzialności S. S. (dalej: skarżąca, strona) pełniącej funkcję członka zarządu (Prezesa Zarządu) V. Sp. z o.o. - za zobowiązania publicznoprawne z tytułu dotacji niewykorzystanych przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym jest V. Sp. z o.o. podlegających zwrotowi do budżetu miasta C. w łącznej wysokości 3.000,00 zł.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane
w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 30 października 2023r. Prezydent Miasta C. wszczął
z urzędu postępowanie wobec skarżącej w sprawie odpowiedzialności członka zarządu V. Sp. z o.o. za zobowiązania publicznoprawne z tytułu dotacji pobranych w nadmiernej wysokości, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem
i niewykorzystanych przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym była V. Sp. z o.o. podlegających zwrotowi do budżetu miasta C., powstałe w okresie od 9 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r. oraz powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, możliwości uzyskania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń.
Następnie, w dniu 7 grudnia 2023r. organ I instancji decyzją nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony pełniącej funkcję członka zarządu (Prezesa Zarządu) V. Sp. z o.o., oddział w C. - za zobowiązania publicznoprawne z tytułu dotacji niewykorzystanych przez szkoły M. w C. tj., Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych
w C. oraz Policealnej Szkoły [...] w C. dla których organem prowadzącym jest V. Sp. z o.o. podlegających zwrotowi do budżetu miasta C. w łącznej wysokości 3.000,00 zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji m.in., wskazał, że w dniu 6 lipca 2022r. wydał decyzje administracyjne (sygn. akt [...] oraz [...]) za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2021 r., w których zostały określone wysokości dotacji podlegające zwrotowi do budżetu miasta C. w części pobrane w nadmiernej wysokości, wykorzystane niezgodnie
z przeznaczeniem i niewykorzystane przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym jest spółka V. Sp. z o.o. Przedmiotowym decyzjom został nadany rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi między innymi na prowadzone śledztwo przez Prokuraturę Rejonową C. [...] w C.
Ponadto w dniu 21 listopada 2022 r. do Urzędu Miasta C. wpłynęło postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (sygn. [...]) w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku V. Sp. z o.o.
Nadto organ I instancji wskazał, że zgodnie z pismem Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydział [...] Krajowego Rejestru Sądowego [...] z dnia 26 czerwca 2023 r. i przekazanym protokołem Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki V. Sp. z o.o.
z 9 kwietnia 2018 r. skarżąca została powołana na stanowisko Prezesa Zarządu Spółki V. Sp. z o.o. (Uchwała nr [...]).
Ponadto Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział [...] dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych [...] pismem z dnia 13 lipca 2023r. poinformował Urząd Miasta C., iż wobec spółki V. Sp. z o.o. nie toczy się postępowanie restrukturyzacyjne oraz nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości. Podobna informacja wpłynęła w dniu 7 sierpnia 2023 roku z Sądu Rejonowego dla L. w L. [...] Wydział [...] d/s Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych [...], w którym wskazano, iż wobec V. Sp. z o.o. w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 20 grudnia 2018 r. nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, wniosek o otwarcie postępowania układowego ani restrukturyzacyjnego.
W świetle powyższego organ I instancji decyzją z 7 grudnia 2023 r.
nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącej pełniącej funkcję członka zarządu (Prezesa Zarządu) V. Sp. z o.o. - za zobowiązania publicznoprawne z tytułu dotacji niewykorzystanych przez szkoły M.
w C., dla których organem prowadzącym jest V. Sp. z o.o. podlegających zwrotowi do budżetu miasta C. w łącznej wysokości 3.000,00 zł.
Skarżąca w dniu 22 grudnia 2024r. wniosła odwołanie od ww. decyzji zaskarżając ją w całości i zarzuciła jej:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy przesłanki określone w tym przepisie nie wystąpiły a przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa dalej: Op - co powoduje, że przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności winny być oceniane na podstawie tego aktu prawnego.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 § 3 w związku z art. 116 § 1 i 2 Op., poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania V. sp. z o.o. z siedzibą w W., w sytuacji gdy przesłanki do takiego orzeczenia nie wystąpiły.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona wniosła o:
1. na podstawie art. 132 k.p.a. uchylenie zaskarżonej decyzji,
2. wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji,
3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie:
4. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że pełniła funkcję członka zarządu V. sp. z o.o. z siedzibą w W. od dnia 9 kwietnia 2018r. do dnia 31 sierpnia 2019r., a w okresie kiedy pełniła funkcję członka zarządu spółki nie wystąpiły okoliczności obligujące ją do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki a termin płatności zobowiązań upływał w okresie, kiedy nie pełniła już żadnych funkcji w zarządzie spółki i stosownie do treści art. 116 § 2 Op. nie ponosi ona odpowiedzialności za jej zobowiązania bowiem termin płatności upływał w roku 2022.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, powołaną na wstępie zaskarżoną decyzją z 19 kwietnia 2024 roku, znak SKO.4117.7.2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO m.in., wskazało, że dotacje udzielone z budżetu miasta C. w części niewykorzystanej do końca roku 2018 podlegały zwrotowi w terminie do 31 stycznia 2019r., kiedy to skarżąca pełniła funkcję Prezesa Zarządu spółki V. Spółka z o.o.
Ponadto SKO wskazało, iż sytuacja majątkowa Spółki nie daje możliwości wyegzekwowania należności, gdyż ta nie posiada rachunków bankowych, nie posiada bieżących wierzytelności, nie posiada nieruchomości, nie posiada ruchomości - pojazdów. Nadto SKO wskazało, że z pisma Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydziału [...] dla spraw upadłościowych
i restrukturyzacyjnych z dnia 13 lipca 2023r. sygn. akt [...] wynika, że do Sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, postępowanie restrukturyzacyjne lub układowe wobec V. Sp. z o.o.
Organ ustalił też, iż skarżąca pełniła funkcję Prezesa Zarządu spółki V. Spółka z o.o. z siedzibą w W. - organu prowadzącego dla szkół: M. Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w C. oraz M. Policealna Szkoła [...] w C. - od 9 kwietnia 2018r. do 31 sierpnia 2019r. tj. w okresie gdy przedmiotowe dotacje podlegały zwrotowi do budżetu miasta C. W ocenie organu, zaszły okoliczności warunkujące odpowiedzialność strony solidarnie ze Spółką V. Sp. z o.o. za zobowiązania Spółki, które
w czasie pełnienia przez nią funkcji członka Zarządu przekształciło się w zaległość, gdyż w tym czasie upłynął termin zwrotu przedmiotowych dotacji w części niewykorzystanej w 2018r. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2024r., sygn. akt I SA/Gl 1152/23 umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu stwierdzonego w toku postępowania egzekucyjnego braku majątku dłużnika jest wystarczającym dowodem na to, że podejmowane czynności egzekucyjne nie przyniosą efektu w postaci wyegzekwowania zaległości, a zatem jest to równoznaczne z bezskutecznością egzekucji w stosunku do tych zaległości w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. Z kolei zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2024r. sygn. akt III FSK 4203/21, ciężar udowodnienia przesłanek pozytywnych spoczywa na organach podatkowych, zaś ciężar dowodu wykazania przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spoczywa na tej właśnie stronie postępowania podatkowego. Przesłanki pozytywne, to pełnienie obowiązków członka zarządu w czasie, gdy upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność w całości lub w części egzekucji z majątku spółki. Przesłanki negatywne, to wykazanie, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (wszczęto postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zdaniem Kolegium, wystąpiły przesłanki pozytywne odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu za zobowiązania publicznoprawne V. Sp.
z o.o. z siedzibą w W. z tytułu zwrotu dochodzonej dotacji w części niewykorzystanej w 2018r.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, Kolegium przesądziło o utrzymaniu decyzji organu I instancji w mocy, gdyż powtórna analiza całokształtu sprawy pozwoliła na konstatację, że w sprawie zaistniały okoliczności warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości Spółki oraz nie wystąpiły przesłanki negatywne.
SKO nadmieniło, ze stosownie do art. 67 ust. 1 zd. 1 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany, ponieważ jak ustalił organ I instancji, z dniem 31 grudnia 2023r. upływał termin przedawnienia zobowiązania wynikającego z wydanej decyzji dotyczącej zwrotu dotacji niewykorzystanej w kwocie 3.000,00 zł i zachodzi obawa wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia w toku postępowania.
Na decyzję organu odwoławczego strona w dniu 31 maja 2024 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga do sądu administracyjnego została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, będącego radcą prawnym.
Strona zarzuciła niezgodność decyzji z przepisami prawa materialnego, to jest art. 21 § 3 i art. 116 § 1 Op., przez ich niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 108 § 1 k.p.a., który to przepis nie powinien, zdaniem skarżącej, znaleźć w sprawie zastosowania, skoro toczyło się ono w trybie przepisów ordynacji podatkowej.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, strona wniosła o:
1. wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji;
2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania; ewentualnie,
3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca m.in., wskazała, że organ II instancji bardzo lakonicznie wyjaśnił, że w sprawie nie występuje przesłanka negatywna.
Zdaniem strony organ I instancji w sposób dowolny i niewszechstronny rozpatrzył materiał dowodowy zebrany w sprawie, jak i występujące w niej okoliczności faktyczne.
Strona zaznaczyła, że w sprawie występuje przesłanka negatywna do obciążenia strony odpowiedzialnością solidarną za zobowiązania spółki. Z uwagi na lakoniczność w tym przedmiocie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stosownie do treści art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574,1579,1948 i 2260) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Ponadto, z treści art. 116 § 2 ordynacji podatkowej – wynika, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Skarżąca wskazała, że w orzecznictwie podkreśla się, iż badanie negatywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu może następować wyłącznie w okresie, kiedy pełnił on tę funkcję. Gdyby bowiem w tym okresie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość, to byłoby to jego obowiązkiem, którego zaniedbanie mogłoby skutkować odpowiedzialnością w trybie
i na zasadach przewidzianych dla osób trzecich. Jeżeli natomiast stan taki zaistniał po tej dacie, to jest to okoliczność wyłączająca jego odpowiedzialność, ewentualne niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bowiem bez jego winy, gdyż były członek zarządu nie jest uprawniony do występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok NSA z 13.02.2008 r., II FSK 1605/06. LEX nr 449973). Natomiast
z dokumentów zgromadzonych w toku niniejszego postępowania wynika (z uchwały nr [...] z dnia 9 kwietnia 2018 r. oraz uchwały nr [...] z dnia 31 sierpnia 2019 r.), że strona pełniła funkcję prezesa zarządu V. sp. z o.o. siedzibą w W., od dnia 9 kwietnia 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Lecz
w okresie kiedy to strona pełniła funkcję członka zarządu spółki nie wystąpiły okoliczności obligujące ją do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Za "właściwy czas" o którym mowa w art. 116 § 1 O.p. należy uznać zasadniczo, zgodnie z art. 21 prawa upadłościowego, termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Ponadto określenie "właściwy czas" oznacza, że zgłaszając wniosek o upadłość, zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych (wyrok NSA z 5.09.2017 r., II FSK 2065/15, LEX nr 2371375). Członek zarządu spółki może również po zakończeniu pełnienia funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże
w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości - postępowania układowego (uchwała NSA z 10.08.2009 r., IIFPS 3/09, POP 2010, z. 2, s. 125).
Skarżąca podniosła, iż od początku trwania postępowania wskazywała organowi I instancji, że nie wystąpiły w sprawie takie okoliczności, które mogłyby ją obligować do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednakże strona na dzień prowadzenia postępowania administracyjnego, nie była już członkiem zarządu spółki i nie posiadała dostępu do jej dokumentów finansowych. Strona więc nie jest
w stanie wykazać okoliczności, że nie wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości, bowiem nie ma w tym przedmiocie odpowiednich narzędzi prawnych. Jednakże zdaniem strony organ administracji publicznej, prowadzący stosowne postępowanie administracyjne, jest w stanie wystąpić do obecnych władz spółki ze zobowiązaniem do doręczenia odpowiednich materiałów źródłowych, na podstawie których będzie możliwe sprawdzenie czy w okresie, kiedy strona pełniła funkcję członka zarządu zaistniały przesłanki do ogłoszenia przez spółkę upadłości - m.in. czy spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań. Zaniechania
w tym przedmiocie nie powinny obciążać strony.
W ocenie strony nieprawidłowo organ I instancji i w ślad za nim II instancji, orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony za zobowiązania spółki, bowiem w ogóle brak jest w decyzjach obu instancji odniesienia do oceny wystąpienia przesłanki negatywnej, w szczególności poprzez wskazanie czy, a jeżeli tak to w jakim okresie władze spółki winny złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.
Strona zaakcentowała, że wszystkie opisane wyżej okoliczności wykazują na brak możliwości przypisania jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki, której była członkiem zarządu w okresie od dnia 9 kwietnia 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Nadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy przesłanki określone w tym przepisie nie wystąpiły a przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997r. O.p. - co powoduje, że przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności winny być oceniane na podstawie tego aktu prawnego. Nadto, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 § 3 w związku z art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności strony za zobowiązania V. sp. z o.o. z siedzibą w W., w sytuacji gdy przesłanki do takiego orzeczenia nie wystąpiły
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej odrzucenie ponieważ
w ocenie Kolegium, skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego
w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto Kolegium po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa stwierdziło, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto Kolegium powołało się na okoliczność, iż dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki skarżąca – która była prezesem zarządu – powinna była wykazać istnienie przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność, enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 116 § 1 ordynacji podatkowej. Organ potwierdził wywody zawarte w zaskarżonej decyzji, dodając do nich obszerną relację z przebiegu postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu, jednakże częściowo z innych przyczyn, aniżeli wskazane przez skarżącą.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały
i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto Sąd zauważył też, że skarga nie zasługuje na odrzucenie ponieważ została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., co prawda data stempla pocztowego to 31 maja 2024r., lecz dzień 30 maja 2024r., był dniem świątecznym, zatem termin do wniesienia skargi do WSA został zachowany.
Zgodnie z art. 251 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – dalej u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego
w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4.
Zgodnie z art. 252 ust. 1 u.f.p.- dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności,
o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.
Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości (ust. 5).
Jednocześnie do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p. (środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe
o charakterze publicznoprawnym), w tym do kwot dotacji podlegających zwrotowi
w przypadkach określonych w przedmiotowej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Przedmiotem sporu jest zaskarżona decyzja z 19 kwietnia 2024 r. sygn. SK0.4117.7.2024 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 7 grudnia 2023r. nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej pełniącej funkcję członka zarządu (Prezesa Zarządu) V. Sp. z o.o. - za zobowiązania publicznoprawne z tytułu niewykorzystanych dotacji przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym jest V. Sp. z o.o. podlegających zwrotowi do budżetu miasta C. w łącznej wysokości 3.000,00 zł.
Odpowiedzialność skarżącej jest odpowiedzialnością osoby trzeciej za zobowiązania wynikłe z decyzji administracyjnych z 6 lipca 2022 r. (sygn. akt [...] oraz [...]) za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2021 r., w których zostały określone wysokości dotacji podlegające zwrotowi do budżetu miasta C. w części pobrane w nadmiernej wysokości, wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i niewykorzystane przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym była spółka V. Sp. z o.o.
Odpowiedzialność podatkową osób trzecich normują przepisy rozdziału 15 działu III Op.
Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianych
w niniejszym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
Z kolei z art. 107 § 2 pkt 2 O.p. wynika, że osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.
W myśl art. 108 § 1 O.p., o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
Zgodnie z art. 109 § 2 pkt 1 O.p. w razie niedotrzymania terminu płatności osoba trzecia odpowiada również za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności odsetki za zwłokę od zaległości.
Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter posiłkowy, a możliwość orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej jest uwarunkowana wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez pierwotnego dłużnika.
W myśl art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Jednocześnie odpowiedzialność członków zarządu - stosownie do art. 116 § 2 O.p. - obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji (art. 116 § 4 O.p.).
Z treści tego przepisu wynika, że do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania
w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Odpowiedzialność podmiotów wskazanych w powyższym przepisie ma charakter osobisty. Dotyczy więc całego ich majątku i jest solidarna. W art. 116 § 1 O.p. określone zostały przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oraz przesłanki negatywne wykluczające tę odpowiedzialność. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek pozytywnych spoczywa na organach podatkowych, zaś ciężar dowodu wykazania przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spoczywa na tej właśnie stronie postępowania podatkowego.
W zakresie przesłanek uwalniających od odpowiedzialności (negatywnych), których wykazanie zostało przypisanie członkowi zarządu spółki, organ podatkowy powinien poddać weryfikacji i ocenie przedłożone przez stronę dowody na okoliczność wystąpienia tych przesłanek (takiej przesłanki), ale ten obowiązek nie zmienia zasady, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki (por. wyrok NSA z 15 listopada 2023 r., sygn. akt III FSK 3214/21, LEX nr 3644787).
Do pozytywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki zalicza się: istnienie zaległości podatkowej spółki (art. 116 § 1 O.p.), pełnienie przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie,
w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 O.p.) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 O.p.).
Przechodząc do pierwszej z przesłanek pozytywnych odpowiedzialności osoby trzeciej, należy zauważyć, że decyzją Prezydenta Miasta C. z 7 grudnia 2023 r. nr [...] orzeczono o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania publicznoprawne z tytułu niewykorzystanych dotacji przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym była V. Sp. z o.o. podlegających zwrotowi do budżetu miasta C. w łącznej wysokości 3.000,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy prawomocną decyzją z
19 kwietnia 2024r. sygn. SK0.4117.7.2024 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie.
W tym miejscu należy podkreślić, że celem postępowania prowadzonego
w trybie art. 116 O.p. jest ustalenie pozytywnych i negatywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki, a nie badanie istnienia, czy też prawidłowości zobowiązania, które w wyniku nieuregulowania stało się zaległością.
Jeśli chodzi o przesłankę pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie,
w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową to, stosując odpowiednio tę regulację prawną do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, należy stwierdzić, że istotne jest, czy w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu doszło do nieprawidłowości w wykorzystaniu środków publicznych.
W sprawie skarżąca, co jest bezsporne, pełniła funkcję prezesa zarządu spółki w okresie od 9 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r.
Organy wykazały, że w okresie pełnienia funkcji członka zarządu spółki przez skarżącą doszło do w pobrania części dotacji w nadmiernej wysokości, wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i niewykorzystania przez szkoły M. w C., dla których organem prowadzącym była spółka V. Sp. z o.o.
Natomiast to, czy skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki w czasie, kiedy została wydana decyzja określająca spółce zwrot kwoty dofinansowania oraz decyzja organu odwoławczego utrzymująca ją w mocy, jest irrelewantne dla uznania wystąpienia omawianej przesłanki. Decyzja o zwrocie dofinansowania nie ma bowiem charakteru konstytutywnego, gdyż sama w sobie nie rodzi zobowiązania do zwrotu, a określa tylko istnienie tego zobowiązanie powstałego z mocy prawa na skutek zaistniałych wcześniej zdarzeń (na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p.). Art. 116 § 2 O.p. jednoznacznie wiąże odpowiedzialność z momentem powstania zobowiązania podatkowego z mocy prawa, a nie z datą wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania. Przyjęcie stanowiska skarżącej mogłoby doprowadzić do nieakceptowalnej sytuacji, w której za zobowiązania podmiotu mogłaby odpowiadać osoba, która nie pełniła obowiązków członka zarządu w czasie wystąpienia nieprawidłowości, a zwolniona z niej byłaby osoba, która doprowadziła do ich powstania, lecz np. zrezygnowała z tej funkcji przed wydaniem deklaratoryjnej decyzji o zwrocie dofinansowania.
Odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji, należy wyjaśnić, że bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki.
W ocenie Sądu organy słusznie uznały, że ww. pozytywna przesłanka do orzeczenia odpowiedzialności skarżącej zaistniała w sprawie.
Przechodząc do przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, należy ponownie podkreślić, że organ jest uprawniony i zobowiązany do samodzielnych, autonomicznych ustaleń co do zaistnienia wszystkich przesłanek uzasadniających orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej. Jednakże ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyroki NSA: z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 394/14, LEX nr 2019372; z 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GSK 892/14, LEX nr 2081094).
Pierwszą z przesłanek egzoneracyjnych jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Wobec braku doprecyzowania tego pojęcia w Ordynacji podatkowej można przyjąć, że za "właściwy czas" należy uznać zasadniczo - zgodnie z art. 21 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.) - termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. W stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. (ustawa z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze; t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 233) termin na zgłoszenie takiego wniosku, określony w art. 21 ust. 1 wynosił nie później niż dwa tygodnie od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
Podstawą ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika (art. 10 prawa upadłościowego).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego i naprawczego (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) dłużnik jest niewypłacalny, jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco je wykonuje. Obie postacie niewypłacalności stanowią samodzielną podstawę ogłoszenia upadłości. Oznacza to, że przesłanki te nie muszą być spełnione kumulatywnie, aby ogłosić upadłość danego dłużnika.
Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1, 1a i 2 prawa upadłościowego (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r.) dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1).
Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a).
Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2).
Według regulacji zawartych w art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 10 prawa upadłościowego i naprawczego (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) oraz według regulacji określonych w stanie prawnym od 1 stycznia 2016 r. (art. 11 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 prawa upadłościowego) wystąpienie jednej z przesłanek określonych w tych przepisach czyni dłużnika niewypłacalnym, a ta okoliczność rodzi obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1).
Rozstrzygający Sąd w pełni podziela stanowisko tutejszego Sądu wyrażone
w prawomocnym wyroku z 17 lipca 2024r. o sygn. III SA/GI 453/23, że organy są zobowiązane do ustalenia właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Ustalenie czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości,
w ramach której to czynności badane jest wystąpienie przesłanki upadłości, jest przesłanką określoną w przepisie prawa podatkowego (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a). O.p.), do stosowania którego są zobowiązane organy podatkowe. Jest to okoliczność faktyczna, która powinna być ustalona w toku postępowania dowodowego. Takie stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sąd
w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela je (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 lutego 2017 r., I FSK 1221/15; z 19 stycznia 2018 r., II FSK 3638/15; z 30 czerwca 2020 r., II FSK 2230/19; z 8 lutego 2022 r., III FSK 4644/21; z 17 marca 2022 r., III FSK 4803/21; z 15 lutego 2022 r., III FSK 2536/21 - publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, przyjęto, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. NSA uznał bowiem, że odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku
o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił
w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał również, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Tylko bowiem niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie przepisu art. 116 § 1 O.p. Do takiego stwierdzenia prowadzi wnioskowanie a contrario: skoro członek zarządu nie odpowiada, jeśli we właściwym czasie zgłoszono upadłość, to odpowiadać może tylko wtedy, kiedy upadłości we właściwym czasie nie zgłoszono. Zatem, również w takiej sytuacji przedmiotem ustaleń faktycznych, niezbędnych do oceny właściwego zastosowania przepisu art. 116 § 1 O.p. w zakresie wprowadzonych w nim przesłanek egzoneracyjnych, powinno być zbadanie, czy
w tym czasie sytuacja finansowa spółki nakazywała ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.
W art. 11 ust. 1 prawa prawa upadłościowego i naprawczego ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów, które to okoliczności są badane
w postępowaniu dowodowym, które prowadzi organ podatkowy (zob. wyrok NSA z 4 października 2023 r., III FSK 2879/21, CBOSA).
Zdaniem skarżącej w okresie kiedy pełniła funkcję członka zarządu spółki nie wystąpiły okoliczności obligujące ją do złożenia wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, czego potwierdzeniem mogą być dokumenty spółki do których ona nie ma już dostępu, lecz organ może je uzyskać.
Organy zakwestionowały wystąpienie omawianej przesłanki egzoneracyjnej, lecz nie ustaliły właściwego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, do czego były w zobowiązane.
Obowiązkiem organu było ustalenie samodzielnie, ewentualnie przez biegłego, czy i kiedy wystąpiła przesłanka ogłoszenia upadłości wskazana w art. 11 ust. 1 prawa upadłościowego/prawa upadłościowego i naprawczego.
Jak już Sąd wskazał w przepisie tym ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów.
Elementy stanu faktycznego potrzebne dla takiego ustalenia, opierają się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, w tym informacjach (wykazach)
o zaległościach Spółki, które powinny określić: wierzyciela, kwotę zobowiązania oraz termin płatności. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, organ powinien ustalić kiedy spółka zaprzestała płacenia długów i określić czas właściwy na zgłoszenie wniosku o upadłość.
Mając powyższe na względzie, organy, chcąc zanegować wystąpienie przesłanki egoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1lit. a). O.p. zobowiązane są ustalić właściwy czas na zgłoszenie upadłości spółki zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa upadłościowego, czego w sprawie nie uczyniły.
Ustosunkowując się do ostatniej z przesłanek egzoneracyjnych, tj. wykazania mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, należy zaznaczyć, że mienie musi faktycznie istnieć
i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej na wyegzekwowanie znacznych kwot, odnosząc to do wysokości zaległości podatkowych, jak również musi przedstawiać realną wartość finansową, gdyż jest to niezbędne dla oceny, czy egzekucja z danego mienia umożliwi zaspokojenie długów.
Skarżąca nie wskazała na wystąpienie tej przesłanki egzoneracyjnej.
W konsekwencji należy uznać, że organy nie ustaliły że strona we właściwym czasie miała wynikający z przepisów prawa obowiązek zgłoszenia wniosku
o ogłoszenie upadłości, a zaniechanie organów w tym zakresie nie może skutkować odpowiedzialnością członka zarządu za zobowiązania spółki.
Wszystko to sprawia, że w ocenie Sądu postępowanie w przedmiocie określenia odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki nie zostało prawidłowo przeprowadzone.
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie w ten sposób aby udowodnienie określonych okoliczności poprzeć stosownymi dowodami. Decyzja zaś powinna zostać sporządzona w sposób logiczny, spójny, czytelny i uporządkowany aby z łatwością skarżąca mogła zrozumieć jakie fakty uznano za udowodnione, jakim dowodom organ dał wiarę, przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Organy dopuściły się uchybień w gromadzeniu materiału dowodowego sprawy, a tym samym naruszyły art. 181, art. 187 i art. 191 O.p., albowiem zgłoszony przez skarżącą wniosek o zbadanie w materiałach źródłowych spółki właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie został przez organy rozpoznany.
Z uwagi na powyższe organ przeprowadzi dalsze jeszcze dowody celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj. ustali właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez skarżącą. Dopiero tak uzupełnione postępowanie dowodowe pozwoli ponownie ocenić przesłanki odpowiedzialności skarżącej.
Nadto ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazaną przez Sąd w uzasadnieniu ocenę prawną i wskazania. Rolą organów będzie zbadanie czy w stosunku do skarżącej zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 O.p w zakresie odpowiedzialności skarżącej za zaległości spółki z tytułu niewykorzystanych dotacji za okres od 9 kwietnia 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło