III SA/Gl 588/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-10-25
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest uzasadniona, gdy wydatek ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) dotyczy zakupu luksusowego samochodu osobowego, który nie został udowodniony jako niezbędny do wykonywania obowiązków przez pracownika niepełnosprawnego i nie został w żaden sposób przystosowany do jego potrzeb?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Wydatek na zakup luksusowego samochodu osobowego ze środków ZFRON nie został udowodniony jako służący rehabilitacji pracownika niepełnosprawnego w sposób celowy i oszczędny, ani jako niezbędny do wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Brak było związku przyczynowego między wydatkiem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika, a samochód nie został przystosowany do jego potrzeb.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. Sp. k. wystąpiła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na zakup samochodu Porsche Carrera S ze środków ZFRON, przeznaczonego dla pracownika niepełnosprawnego. Organ podatkowy pierwotnie wydał zaświadczenie, jednak po audycie stwierdzono nieprawidłowości w wydatkowaniu środków. W konsekwencji organ cofnął pierwotne zaświadczenie i odmówił wydania nowego, uznając wydatek za niecelowy i nieuzasadniony rehabilitacyjnie. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 maja 2022 r., nr SKO.FP/41.4/169/2022/4513 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy), zaskarżonym postanowieniem, Nr SKO.FP/41.4/169/2022/4513, z 20 maja 2022r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: O.p.) oraz art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 1659 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, po rozpoznaniu zażalenia A. Sp. z. o.o. Sp. komandytowej z/s w S. (dalej: strona, Spółka, skarżąca), reprezentowanej przez radcę prawnego M. B., na postanowienie Prezydenta Miasta S. (organ I instancji) z 21 lutego 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia de minimis o żądanej treści, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 12 grudnia 2016 r., Spółka wystąpiła do organu podatkowego o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Strona wyjaśniła, że pomoc została przeznczona na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń w ramach wyposażenia stanowiska pracy niepełnosprawnych. Z uzyskanych ze zwolnienia z podatku od nieruchomości środków zakład wydatkował na ww. cel w dniu 2 grudnia 2016 r. kwotę w wartości netto 32 021, 70 zł co stanowi równowartość 7 134, 17 euro. Przedmiotem zakupu był samochód osobowy Porsche Carrera S, który miał być przeznaczony do osoby niepełnosprawnej o stopniu umiarkowanym, zatrudnionej na stanowisku głównego specjalisty ds. administracyjno- gospodarczych. Jak wynika z oświadczenia Spółki pojazd ten został zakupiony ze względu na niskie zawieszenie umożliwiające osobie ze schorzeniem narządu ruchu wejść do samochodu.
Organ podatkowy wydał w dniu 23 stycznia 2017 r. zaświadczenie o pomocy de minimis, w którym określił wartość udzielonej pomocy na kwotę 32 021, 70 zł stanowiącej równowartość 7 134, 17 euro.
W dniu 15 grudnia 2021 r. do organu podatkowego wpłynęło pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach informujące o przeprowadzonym audycie wobec Spółki w zakresie nieprawidłowości gospodarowania środkami publicznymi w zakresie gromadzenia i wydatkowania środków publicznych zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w latach 2015-2016 z wnioskiem o rewizję stanowiska w sprawie zasadności wydania zaświadczenia o pomocy de minimis dla ww. wydatku jakim jest samochód osobowy Porsche Carrera S.. Do pisma dołączono wyciąg ze sprawozdania z audytu z 15 października 2021 r. Warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji w myśl § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych jest dokonywanie wydatków tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Z kolei, w sprawozdaniu z przeprowadzonego wobec Spółki audytu podkreślono, że będący przedmiotem kontroli wydatek to samochód sportowy Porsche Carrera 911 S charakteryzujący się niskim zawieszeniem i ograniczoną przestrzenią. Zdaniem organu kontrolnego uzasadnienie Spółki dotyczące zakupu akurat takiego pojazdu, nie ma oparcia w racjonalnych przesłankach. Twierdzenie, że niskie zawieszenie jakie posiada to auto ma zminimalizować problem niepełnosprawnego pracownika cierpiącego na dysfunkcje narządu ruchu jest błędne. Przeciwnie, niskie zawieszenie nie stanowi ułatwienia we wsiadaniu i wysiadaniu osoby w podeszłym wieku. Samochód nie został w żaden sposób przystosowany do potrzeb użytkownika o wyżej opisanej niepełnosprawności. Dodatkowo zgodnie z ustaleniami kontroli, tak wysoki wydatek został poniesiony dla pracownika rodzinnie związanego ze wspólnikiem Spółki. W konsekwencji organ kontrolny uznał, że wydatek na zakup luksusowego samochodu został sfinansowany ze środków ZFRON z naruszeniem warunków wykorzystywania funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, uzyskane w danym roku kalendarzowym środki fundusze rehabilitacyjnego pochodzące ze zwolnień o których mowa w ust. 2 pkt 2, które nie zostały wykorzystane w terminie do dnia 31 grudnia następnego roku podlegają wpłacie do funduszu. Powyższe skutkuje wpłatą określonych w sprawozdaniu środków oraz sankcji w wysokości 30 % kwoty wydatku na zakup przedmiotowego samochodu na konto ZFRON.
W tym stanie rzeczy, organ podatkowy w dniu 21 grudnia 2021 r. wydał zaświadczenie stanowiące korektę stwierdzającą jego nieważność zaświadczenia z dnia 23 stycznia 2017 r. W zaświadczeniu z 21 grudnia 2021 r. wartość udzielonej pomocy została określona na kwotę 0, 00 zł.
Pismem z dnia 21 stycznia 2022 r. Spółka wniosła o wydanie zaświadczenia de minimis o żądanej treści oraz unieważnienie ww. zaświadczenia z dnia 21 grudnia 2021 r.
W dniu 8 marca 2022 r., organ podatkowy otrzymał pismo z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dotyczące Spółki, informujące, że w dniu 18 listopada 2021 r. odebrał korespondencję od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wraz ze sprawozdaniem z audytu przeprowadzonego w zakresie m.in. prawidłowości gromadzenia i wydatkowania środków ZFRON za lata 2015-2016. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych również zwrócił się do organu, o zweryfikowanie zaświadczenia o pomocy de minimis wydanego przez Prezydenta Miasta S. z dnia 23 stycznia 2017 r.
Wobec powyższego, organ I instancji uznał, że z analizy dokumentów zgromadzonych w toku audytu nie wynika, że sfinansowanie z ZFRON zakupu samochodu osobowego miało na celu zniesienie ograniczeń zawodowych pracownika. Nie udokumentowano w jaki sposób niepełnosprawność ograniczała mu możliwość wykonywania jego obowiązków. Z dokumentów przedłożonych przez audytującego nie wynika również, że samochód został w jakikolwiek sposób przystosowany do potrzeb pracownika niepełnosprawnego. Wystąpił zatem brak związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracowników wynikających z niepełnosprawności.
W tym stanie rzeczy, Prezydent Miasta S., postanowieniem z 21 lutego 2022 r., odmówił Spółce wydania zaświadczenia de minimis o żądanej treści. Wskazał, że zgodnie z przepisem art. 306 c ustawy O.p., gdy stan rzeczy, którego potwierdzenia w formie zaświadczenia żąda wnioskodawca, jest wątpliwy i sporny, to uzyskanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę nie jest możliwe.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 4 a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie naruszenia przez Spółkę przepisu, zgodnie z którym Spółka naruszyła przepisy w sprawie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny oraz naruszenie art. 306 a w zw. z art. 306 b § 2 w zw. z art. 306c poprzez wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 121, 122 i 124 O.p.
SKO, po rozpoznaniu zażalenia, postanowiło zaskarżonym postanowieniem z 20 maja 2022 r. utrzymać w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 306 b O.p., organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu. Zatem wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może ono tworzyć nowej sytuacji prawnej. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń co do zasady stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zaświadczeniem organ potwierdza istnienie stanu na podstawie posiadanych już danych. W sytuacji gdy dane stanowiące podstawę wydania zaświadczenia nie wynikają z prowadzonych przez organ rejestrów czy ewidencji, strona obowiązana jest do ich przedłożenia. Obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, o którym mowa w art. 306 b § 2 O.p. nie może być utożsamiany z obowiązkiem prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Odesłanie do przepisów regulujących postępowanie dowodowe dotyczy tylko spraw nieuregulowanych w przepisach dotyczących zaświadczeń i jest odesłaniem do stosowania odpowiedniego. Oznacza to, że organ jest obowiązany stosować przepisy regulujące postępowanie dowodowe z uwzględnieniem charakteru prawnego instytucji zaświadczenia. Zatem w sprawach o wydanie zaświadczenia pozwalające na zakwalifikowanie pomocy jako pomocy de minimis rolą organu uprawnionego do wydania zaświadczenia jest stwierdzenie, czy wydatek poniesiony ze środków funduszu rehabilitacji stanowi pomoc de minimis - w oparciu o dokumenty przedłożone przez stronę.
Dalej wskazał, że zgodnie z art. 306 a § 2 O.p. zaświadczenie wydaje się gdy przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego Przepisem takim jest § 9 ust. 1 rozporządzenia ZFRON, zgodnie z którym warunkiem uznana pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Celem rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu jest m.in. określenie rodzaju wydatków oraz sposobu ich ponoszenia, w tym w ramach pomocy de minimis. Zauważył, że dokonując wykładni § 2 rozporządzenia, nie można zapominać o przepisie § 4a tego aktu, zgodnie z którym warunkiem wykorzystania funduszu rehahabilitacji jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Przedmiotowy wydatek został sfinansowany ze środków ZFRON został zakupiony dla niepełnosprawnego pracownika posiadającego umiarkowany stopień niepełnosprawności. Był to samochód dla męża wspólniczki. W treści wniosku strona podniosła, stopień i rodzaj niepełnosprawności. Z uwagi na niepełnosprawność, Spółka za najbardziej właściwy uznała zakup sportowego Porsche. Jako główne kryterium przyjęto obniżone zawieszenie pojazdu, mające zminimalizować problemy pracownika cierpiącego na dysfunkcje narządu ruchu z wsiadaniem i wysiadaniem.
Jednak, w ocenie organu kontrolnego sfinansowanie ze środków ZFRON przedmiotowego samochodu nie ma oparcia w racjonalnych przesłankach. Niskie zawieszenie nie ułatwia wsiadania i wysiadania osoby w wieku 73, która posiada deficyty fizyczne w postaci niepełnosprawności prawego biodra i prawej nogi. Samochód w żaden sposób nie został przystosowany dla potrzeb użytkownika o wyżej opisanej niepełnosprawności. Dodatkowo tak wysoki wydatek został poniesiony dla pracownika rodzinnie związanego ze wspólnikiem Spółki.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie SKO, organ I instancji jasno wskazał kryteria jakimi się kierował, odmawiając wydania zaświadczenia. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że zakup samochodu osobowego marki Porsche nie mógł zostać uznany za wydatek służący rehabilitacji. W świetle regulacji z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu, niezbędnym jest uznanie wydatku za służący rehabilitacji jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego objętego programem. Związek taki w rozpatrywanej sprawie nie został wykazany. Zakup samochodu osobowego nie mógł zostać uznany za wydatek służący rehabilitacji o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia z którego wynika, że przesłanką uznania danego wydatku za spełniający wymagania w nim zawarte jest przystosowanie stanowiska pracy oraz jego otoczenia do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Z zebranych dowodów nie wynikało, że samochód został w jakikolwiek sposób przystosowany do potrzeb pracownika.
W ocenie SKO, prawidłowo uznano, że zakup samochodu osobowego marki Porsche nie uprawniał do otrzymania pomocy de minimis. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w oparciu o znajdujący się w jego posiadaniu materiał dowodowy, sformułował prawidłową ocenę wydając zaskarżone postanowienie. Ponadto w ocenie Kolegium nie doszło do naruszenia art. 121, 122 i 124 O.p. Organ I instancji przenalizował dowód w sprawie oraz go ocenił, a także odniósł się do zrzutów zawartych w zażaleniu, a także jasno sformułował swoje stanowisko w sprawie.
Organ odwoławczy uznał postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie za prawidłowe i zgodne z przepisami prawa. Z uwagi na powyższe, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W skardze do WSA w Gliwicach na postanowienie SKO z 20 maja 2022 r., skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1023, z późn. zm.), dalej rozporządzenie ZFRON, w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 573, z późn .zm.), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca naruszyła przepis dotyczący dokonywania wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów, skutkiem czego organ skorygował (na podstawie sprawozdania KAS), a następnie odmówił zaświadczenia o pomocy de minimis.
2. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 306a w zw. z art. 306b § 2 w zw. z art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540), w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 59, poz. 404) oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 i § 9 rozporządzenia ZFRON, poprzez wydanie postanowienia o odmowie zaświadczenia o pomocy de minimis przy spełnieniu przez skarżącą wymaganych przepisami prawa warunków do uzyskania takiego zaświadczenia i nie uwzględnienia specyfiki i charakteru postępowania w zakresie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w ramach przepisów o wydatkowaniu pomocy publicznej, m.in., poprzez odmowę wydania zaświadczenia o pomocy de minimis wyłącznie na podstawie sprawozdania z audytu KAS,
3. Naruszenie przepisów postępowania art. 306b § 2 polegającego na nieprzeprowadzeniu w sprawie unieważnienia zaświadczenia de minimis z 2017 r. i odmowie wydania nowego zaświadczenia postępowania wyjaśniającego,
4. Naruszenie przepisów postępowania art. 5 ust. 3a ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej polegającego na dokonaniu nieuprawnionej korekty zaświadczenia o pomocy de minimis z 2017 r. z kwoty pomocy 32 021,70 zł na kwotę 0,00 zł, co w konsekwencji spowodowało odmowę wydania nowego zaświadczenia o pomocy de minimis,
5. Naruszenie przepisów postępowania art. 121, 122 i 124, 187, 191 O.p. w zw. z art. 306k O.p., polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie prowadzenia postępowania oraz niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia podstawy prawnej wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, złożonego w następstwie wydania korekty zaświadczenia o pomocy de minimis z kwoty pomocy 32 021,70 zł na kwotę 0,00 zł oraz stwierdzenia nieważności zaświadczenia z 2017 r.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 20 maja 2022 r. i poprzedzającego go postanowienia z 21 lutego 2022 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie normami prawnymi, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, orzeka na podstawie akt sprawy po przeprowadzeniu rozprawy (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a).
Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z poszanowaniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Sąd w przedmiotowej sprawie podziela w całości stanowisko i argumentację organu przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Biorąc pod uwagę uproszczony i odformalizowany charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia zasad postępowania administracyjnego, czy też dokonywania przez organ wykładni przepisów prawa materialnego tylko dlatego, że wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie zaświadczenia nie spełnia oczekiwań skarżącego.
Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020r. poz. 708, ze zm.) podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ba ww. ustawy w przypadku gdy z deklaracji, zeznania rocznego lub innego dokumentu nie wynika wartość pomocy, beneficjent pomocy de minimis przewidzianej w akcie normatywnym, o którym mowa w art. 6 ust. 2, informuje podmiot udzielający pomocy o skorzystaniu z tej pomocy w terminie 7 dni od dnia udzielenia pomocy.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 306 a § 1 O.p., organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
Z kolei, zgodnie z art. 306 a § 3 O.p., zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
Zgodnie ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych z przepisów normujących instytucję zaświadczenia wynika, że jest to czynność materialno-techniczna, stanowiąca urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ podatkowy są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Organ wydaje, bądź odmawia wydania wnioskowanego zaświadczenia opierając się na danych zapisanych w dokumentacji danego podatnika, a wynikające z powyższych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 września 2014 r., I SA/Bd 784/14; wyroki NSA z: 9 października 2009 r., II FSK 781/08; 9 stycznia 2009 r., II FSK 1382/07; 24 lutego 2011 r., I OSK 601/10; 9 maja 2012 r., II FSK 2163/10; 23 września 2014 r., II FSK 2358/12; 2 grudnia 2015 r., II FSK 2891/13; 27 kwietnia 2016 r., I FSK 1739/14; 14 sierpnia 2016 r., II FSK 1978/14 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem, z uwagi na ww. charakter prawny zaświadczenia, przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani też dokonywanie ocen prawnych. W ramach postępowania wyjaśniającego organ bada jedynie, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., II FSK 664/15; 23 sierpnia 2016 r., II FSK 2101/14; 7 lipca 2015 r., II FSK 1547/13; 23 września 2014 r., II FSK 2358/12).
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. Zaświadczenie jest natomiast informacją, że w posiadaniu organu są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Jeżeli fakty te budzą wątpliwości, organ nie może przesądzać w sposób arbitralny wątpliwej kwestii.
Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, przewiduje w art. 5 ust. 3, że podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis, albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1023 ze zm.) środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na następujące rodzaje wydatków:
1) wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na:
a) zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń,
(...)
Aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1023), musi on odpowiadać potrzebom osób niepełnosprawnych.
Spółka ogólnie podała, iż przy wyborze samochodu zostały uwzględnione wszelkie potrzeby pracownika dotyczące uwzględniające jego niepełnosprawność, a to z uwagi na niskie zawieszenie, łatwość wsiadania i wysiadania. Prawidłowa jest ocena, że Spółka nie wykazała w żaden sposób, że zakupiony samochód stanowi podstawowe narzędzie pracy, jest nieodzowny do wykonywania obowiązków służbowych oraz stanowi miejsce pracy osoby niepełnosprawnej, a jego brak miałby ten skutek, iż osoba niepełnosprawna nie mogłaby bez niego sprawować funkcji głównego specjalisty do spraw administracyjno-gospodarczych.
Aby wydatek można było pokryć z zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych, konieczny jest związek przyczynowy pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt. II GSK 588/11; wyrok NSA z dnia z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II FSK 1771/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 389/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy o rehabilitacji, rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Realizacji tego celu służy między innymi dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenia. W myśl przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, wydanego na podstawie art. 33 ust. 11 tej ustawy, określono rodzaje wydatków, na które mogą być przeznaczone środki funduszu rehabilitacji. Wśród tych wydatków wymieniono miedzy innymi wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia dla potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń. Zgodnie z § 4a rozporządzenia, warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych celów. Warunki te nie zostały spełnione co wprost wynika z przeprowadzonego w Spółce audytu zakończonego sprawozdaniem z 15 października 2021 r.
Zatem wydane przez organ zaświadczenie z 21 grudnia 2021 r. w celu korekty i stwierdzenia nieważności zaświadczenia o pomocy de minimis, było uzasadnione ustaleniami faktycznymi organu. Jednocześnie należy stwierdzić, że organ w zaistniałym stanie faktycznym, prawidłowo odmówił skarżącej wydania zaświadczenia de minimis o żądanej treści.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że wydatek na zakup samochodu dla niepełnosprawnego pracownika został poczyniony ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Jednak w okolicznościach sprawy, zakup ten nie mógł być uznany za wydatek służący rehabilitacji rozumianej jako przywracanie niezbędnej dla wykonywania określonej pracy sprawności.
W kontrolowanej sprawie Sąd nie stwierdził wbrew zarzutom skargi naruszenia przez organy prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło