III SA/Gl 621/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-12-12
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Herman, Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku stwierdzenia u pracownika zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia narządu głosu, mimo pracy w warunkach narażenia przez wymagany ustawą okres, można rozpoznać chorobę zawodową?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie może samodzielnie dokonywać oceny dokumentacji medycznej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W przypadku braku stwierdzenia przez lekarzy orzeczników zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia narządu głosu, nawet przy spełnieniu warunku narażenia zawodowego, nie można rozpoznać choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organy administracji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, które stwierdziły u skarżącej jedynie przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani, a nie chorobę zawodową narządu głosu. Skarżąca kwestionowała te orzeczenia, wskazując na ich niejednoznaczność i lakoniczność oraz przedstawiając dodatkową dokumentację medyczną. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję [...] Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z [...]r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia u B.P. (skarżąca) choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat (poz. 15 wykazu). Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., w skrócie kpa), w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), art. 235 (1) ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108, ze zm., w skrócie kp) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 kp organ przeprowadził postępowanie administracyjne, w tym postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe oraz pozyskując orzeczenia lekarskie wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z [...]r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...]r. nr [...], a także otrzymanej [...]r. przez PPIS w S. uzupełniającej opinii IMP i ZŚ w S.. Jak wynika z ustaleń organu nie stwierdzono u skarżącej wnioskowanej choroby, chociaż pracowała w warunkach narażenia przez wymagany ustawą okres czasu.
Swoje działania organ opisał w uzasadnieniu decyzji z [...] r., konkludując, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
Przeprowadzone przez PPIS w S. postępowanie wyjaśniające potwierdziło narażenie zawodowe na nadmierny wysiłek głosowy. Skarżąca była zatrudniona w Spółdzielni Mieszkaniowej A w S. (od [...]r. do [...]r. - z przerwą na urlop wychowawczy od [...]r. do [...]r.) w charakterze młodszego instruktora, instruktora społeczno-wychowawczego; w Państwowej Podstawowej Szkole [...] im. [...] w K. (od [...]r. do [...]r., w niepełnym wymiarze czasu pracy tj. [...]. z przerwami na: urlop wychowawczy od [...]r. do [...]r. oraz urlop bezpłatny od [...]r. do [...]r.) w charakterze nauczyciela języka polskiego; w Szkole Podstawowej nr [...] im. [...]w S. (w latach [...]) charakterze nauczyciela języka polskiego oraz nauczyciela - wychowawcy świetlicy, gdzie obciążała narząd głosu. Ponadto w ramach uzupełnienia etatu skarżąca pracowała jako nauczyciel w obecnie zlikwidowanej Szkole Podstawowej nr [...] w S. (od [...]r. do [...]r.). Pracę zawodową zakończyła w 2015 r., tym samym pracowała w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy ponad 15 lat.
Natomiast lekarze jednostek orzeczniczych i i II stopnia, po przeprowadzonej diagnostyce laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngoskopową i laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiarze parametrów fonacyjnych oraz komputerową analizą akustyczną nie stwierdzili w narządzie głosu skarżącej zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfomą. Orzekli, że stwierdzone badaniem zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Nie zgadzając się z orzeczeniami lekarskimi skarżąca zwróciła się do organu o weryfikację orzeczenia wydanego przez IMP i ZŚ w S. uważając, że jest ono krzywdzące i lakoniczne. Nadto wniosła nowe dowody w sprawie, tj. dodatkowe wyniki badań lekarskich. W opinii uzupełniającej lekarze orzecznicy przypomnieli, że skarżąca była badana w dniach: [...]r., [...]r. oraz [...]r. i na podstawie przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych, wyników badań wideostroboskopowych, dochodzenia epidemiologicznego, dotyczącego narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy oraz dostarczonej dokumentacji medycznej, orzecznicy nie stwierdzili podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Podkreślili, że u skarżącej rozpoznano: "Przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani". Rozpoznanie obu jednostek orzeczniczych było tożsame. Również ponowna ocena dokumentacji medycznej z przeprowadzonych badań specjalistycznych w Poradni Laryngologicznej w S. z okresu od [...] r. do [...] r. oraz dokumentacji z przeprowadzonych badań specjalistycznych w Poradni Foniatrycznej "B" z okresu od [...] r. do [...] r. i stroboskopii wykonanej [...]r. nie potwierdziły występowania u skarżącej jednostki chorobowej figurującej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Ponadto lekarze stwierdzili, że wyjęcie pojedynczego rozpoznania z całości dokumentacji medycznej, jak to zrobiła skarżąca prowadzi do nieprawidłowych wniosków. W okazanych dokumentach dominują wpisy o suchym nieżycie gardła środkowego, dolnego i krtani z towarzyszącą dysfonią hyperfunkcjonalną i niewydolnością głośni, przewlekły proces zapalny błony śluzowej krtani o cechach przerostowych, który wtórnie może prowadzić do dysfonii i niewydolności głośni. Zaznaczona jednostka chorobowa nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych.
Organ podkreślił, że w każdym przypadku orzekania o stanie zdrowia osoby badanej decydujące i rozstrzygające znaczenie ma badanie lekarskie oraz badanie specjalistyczne przeprowadzane w jednostce wydającej stosowne orzeczenie. Na podstawie tych badań weryfikowane są inne badania lekarskie czy rozpoznania związane z podejrzeniem choroby zawodowej. Nie może natomiast zachodzić sytuacja odwrotna, gdyż podważałoby nie tylko kompetencje, ale zasadność istnienia z mocy prawa jednostek uprawnionych do orzekania o chorobach zawodowych. Lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do zmiany wydanego pierwotnie orzeczenia.
Nie zmieniła go też analiza dołączonej do odwołania dokumentacji medycznej z lat [...] - [...]. W odpowiedzi z [...]r. lekarze z IMP i ZŚ w S. po raz kolejny podtrzymali swoje stanowisko o braku rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Przypomnieli, że skarżąca zakończyła pracę w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy [...]r. i ocena stanu narządu głosu została dokonana bezpośrednio po tym fakcie przez obie jednostki orzecznicze i była zgodna. Skarżąca dostarczyła nową dokumentację medyczną z Poradni Specjalistycznej Foniatrycznej B z okresu [...]r. do [...]r., którą poddano analizie. Wynika z niej, że w badaniach dominują cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. Kolejne badanie lekarskie wykonane przez laryngologa w Specjalistycznej Praktyce Lekarskiej w S. dn. [...] r. wskazywało na podejrzenie "Niedomykalności fałdów głosowych na podłożu zawodowym"? Czego dowodzi znak zapytania na końcu rozpoznania. Organ podkreślił, że rozpoznania powyższe nie są zgodne i dotyczą stanu narządu głosu po zakończeniu narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy (po zakończeniu pracy zawodowej). W kwestii zarzutu dotyczącego przewlekłości postępowania - od lipca 2016 r. do maja 2017 r., orzecznicy poinformowali, że w procesie rozpoznania choroby zawodowej zadaniem lekarza specjalisty oceniającego narząd głosu jest nie tylko stwierdzenie obrazu klinicznego charakterystycznego dla zawodowych chorób narządu głosu, ale przede wszystkim ocena, czy takie zmiany chorobowe mają charakter trwały, nieodwracalny. Dla postawienia precyzyjnej diagnozy niezbędne jest przeprowadzenie kilku zapisów wideostroboskopowych, wykonywanych w odstępie czasu. Podkreślili, że ich stanowisko jest jednoznaczne i ostateczne, aczkolwiek w razie dalszych wątpliwości wskazują dodatkową konsultację do innej placówki orzeczniczej.
Skarżąca ustosunkowała się do opinii uzupełniającej dołączając kolejną dokumentację medyczną, m.in. sporządzoną przez NZOZ Poradnia Lekarska "C" S.C. w S. Organ stwierdził, że nie wnosi ona nic nowego do sprawy, gdyż część dokumentacji była już wcześniej znana lekarzom orzecznikom, a pozostałe dokumenty nie świadczą o chorobie zawodowej narządu głosu.
Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje istnienia narażenia skarżącej na wykonywanie pracy obciążającej narząd głosu, jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na brak stwierdzenia choroby zawodowej w orzeczeniach lekarskich wydał decyzję odmowną. Wskazał też na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, że badanie wykonane przez placówkę nieupoważnioną do orzekania o chorobach zawodowych nie może być podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ nie jest też uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z 18.05.2007 r., sygn. akt IV SA/GL 794/06; wyrok NSA z 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, publ. CBOSA).
ŚPWIS po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza dodatkowych opinii lekarskich m. in. z dnia [...] r. nie uwzględnił odwołania i orzekł jak w sentencji.
Skarżąca nie zgadzając się z wydanymi w jej sprawie decyzjami zaskarżyła je wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu podkreśliła, że przedstawione przez lekarzy orzeczników opinie lekarskie nie są jednoznaczne i konsekwentne przez co wymagają przeprowadzenia dalszego wyjaśnienia. Sami lekarze orzecznicy sugerowali wykonanie dodatkowych badań w innej placówce medycznej w celu usunięcia wątpliwości medycznych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Śląski Państwowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podkreślił, że w obu instancjach orzeczniczych rozpoznania są zgodne i wskazują na przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani, który nie jest ujęty w katalogu chorób zawodowych. Sugerowane w skardze twierdzenie, iż ŚPWIS uważa orzeczenia lekarskie I oraz II jednostki orzeczniczej za niejednoznaczne jest nieprawdziwe. Informacja lekarzy orzeczników z Instytutu odnośnie możliwości przeprowadzenia kolejnego badania odnosi się tylko do sytuacji, w której to wyjaśnienia lekarzy orzeczników z IMP i ZŚ nie będą wystarczające dla organu wydającego decyzję w sprawie choroby zawodowej. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Wszystkie wątpliwości zostały wyjaśnione w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej ppsa, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 ppsa) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 ppsa). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem.
Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 917 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako: kp, za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z powołanej definicji choroby zawodowej wynika, że wymagane jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy a powstaniem choroby. Choroba zawodowa istnieje tylko wtedy, gdy została spowodowana działaniem określonych czynników, a takie ujęcie zakłada, że muszą one istnieć i oddziaływać obiektywnie, a nie być jedynie prawdopodobne. W celu stwierdzenia, że związek przyczynowy ma charakter bezsporny lub wysoce prawdopodobny, należy zbadać, jaki był wpływ czynników szkodliwych pochodzących ze środowiska pracy lub sposobu wykonywania pracy na powstanie choroby. Chodzi więc o ustalenie udziału określonych przyczyn w spowodowaniu choroby (por. Przyczyny choroby zawodowej w: W. Witoszko, Jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego, Lex, 2010 r., wyrok NSA z 24.05.2018 r., sygn. akt II OSK 2961/17).
Wykaz chorób zawodowych został określony w załączniku do - wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 kp – rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem".
W niniejszej sprawie podejrzenie istnienia choroby zawodowej u skarżącej dotyczyło choroby wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia wydawanie orzeczeń w przedmiocie choroby zawodowej zostało powierzone lekarzom spełniającym wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudnionym w jednostkach orzeczniczych I stopnia (wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia) oraz II stopnia (wskazanych w § 5 ust. 3 rozporządzenia). Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz orzecznik wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z kolei – zgodnie § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia - narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Stosownie do § 6 ust. 3 rozporządzenia taką ocenę narażenia zawodowego przeprowadza – w zależności od etapu, na którym znajduje się sprawa – m.in. lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej (pkt 2), a także właściwy państwowy inspektor sanitarny, w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (pkt 3). W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana – po przeprowadzeniu przez organy inspekcji sanitarnej - postępowania wyjaśniającego co do warunków i sposobu wykonywanej pracy oraz występującego w określonym czasie określonego narażenia zawodowego wiążącego się z podejrzeniem zaistnienia wskazanej w rozporządzeniu jednostki chorobowej - jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: 1/ schorzenie zostanie rozpoznane jako choroba zawodowa przez lekarza we właściwej jednostce orzeczniczej; 2/ w zakładzie pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia oraz 3/ bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej orzeczeniem lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i braku podstaw do przeprowadzenia przez organ samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Białymstoku z 25.01.2007 r., sygn. akt II SA/Bk 710/06; wyrok WSA w Krakowie z 20.09.2016 r., sygn. akt III SA/Kr 388/16, wyrok WSA w Gdańsku z 2.08.2018 r., III SA/Gd 425/18, WSA w Lublinie z 27.06.2017 r. II SA/Lu 236/17, WSA we Wrocławiu IV SA/Wr 219/18 z 22.06.2018 r. IV SA/Wr 212/18 i IV SA/Wr 220/18 z tej samej daty – publ.: CBOS; http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co jest uzasadnione zakresem specjalistycznej wiedzy medycznej posiadanej przez lekarzy orzeczników, której to wiedzy nie posiadają organy administracyjne. Orzeczenie lekarskie, o jakim mowa wyżej, należy traktować zatem jak opinię w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, a jego ocena dokonywana przez właściwy organ podlegać musi kryteriom określonym w art. 80 tej ustawy. Jeżeli zatem orzeczenie lekarskie poddane takiej ocenie zawiera w sobie logiczne i przekonujące wyjaśnienie zajętego przez lekarza orzecznika stanowiska, to organ nie może sprzecznie z tą opinią dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, że mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że kluczowe dla niej znaczenie miały orzeczenia lekarskie: Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...] r. nr [...], a także jego uzupełniające opinie z [...] r. oraz z [...] r. W orzeczeniach oraz opiniach lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Podkreślili, że skarżąca cierpi na przewlekły prosty nieżyt błon śluzowych gardła i krtani, co nie uzasadnia rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu mimo pracy w wymaganym okresie narażenia na chorobę zawodową. Innymi słowy rozpoznanej u skarżącej choroby nie ma w wykazie chorób zawodowych.
Podkreślić należy, że w pierwszym z powyższych orzeczeń, wydanym po przeprowadzonej diagnostyce laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngoskopową i laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiarze parametrów fonacyjnych oraz komputerową analizą akustyczną, orzecznicy nie stwierdzili w narządzie głosu zmian patologicznych odpowiadających skutkom przeciążenia w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfomą. Orzekli, że stwierdzone zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani i nie uzasadniają rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Wynik badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. był tożsamy. Lekarze specjaliści w orzeczeniu z [...] r. stwierdzili brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podobnie jak lekarze z WOMP w K. orzekli przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani. Przeprowadzona na wniosek skarżącej weryfikacja powyższego orzeczenia w oparciu o dodatkowe wyniki badań lekarskich przedstawione wraz z wnioskiem dała wynik negatywny. Orzecznicy podtrzymali swoja opinię. Podkreślili, że skarżąca była badana w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniach: [...] r., [...]r. oraz [...]r. Przeprowadzone konsultacje specjalistyczne, wyniki badań wideostroboskopowych oraz ustalenia dochodzenia epidemiologicznego, dotyczącego narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy oraz dostarczonej dokumentacji medycznej, nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Podkreślili, że rozpoznany u skarżącej: "Przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani" nie widnieje w wykazie chorób zawodowych. Wykonane badania narządu głosu w obu jednostkach orzeczniczych wykazały: "Przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani". Z przeprowadzonych badań specjalistycznych z okresu od 1991 r. do 2014 r., wynika, że dominuje obraz przewlekłych procesów zapalnych górnych dróg oddechowych. Występują rozpoznania: "Laryngitis chronica hypertrophica, Laryngitis chronica exacerbata, Pharyngolaryngitis acuta, Pheryngolaryngitis chronica sicca", oraz okresowo współistniejące "Insufficientia plicae vocales". Oceniono również dokumentację z przeprowadzonych badań specjalistycznych w Poradni Foniatrycznej "B" z okresu od [...]r. do [...] r., w której dominują wpisy o suchym nieżycie gardła środkowego, dolnego i krtani z towarzyszącą dysfonią hyperfunkcjonalną i niewydolnością głośni. W stroboskopii wykonanej [...]r. postawiono rozpoznanie: "Laryngitis chronica hypertrophica. Dysphonia hyperfunctionalis proff. cum insufficientia glottidis proff. majoris gradus III st." Na pierwszym miejscu rozpoznano przewlekły proces zapalny błony śluzowej krtani o cechach przerostowych, który wtórnie może prowadzić do dysfonii i niewydolności głośni. Zaznaczona jednostka chorobowa w wyniku tego badania dostarczonego przez skarżącą również nie figuruje w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Stwierdza się chorobę zawodowa na podstawie całości dokumentacji i przeprowadzonych badań a nie pojedynczego rozpoznania, gdyż takie postępowanie prowadzi do nieprawidłowych wniosków.
Sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom skarżącej orzeczenia wydane w sprawie przez uprawnione jednostki orzecznicze zawierają jasno uzasadnione stanowiska, oparte na przeprowadzonej analizie dostępnej dokumentacji lekarskiej oraz przeprowadzonych przez nie badaniach. Organy państwowej inspekcji sanitarnej właściwe w sprawach stwierdzania chorób zawodowych, nie miały podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Oba orzeczenia były zgodne, co do braku stwierdzenia u skarżącej choroby widniejącej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Innymi słowy, orzeczenia obu jednostek orzeczniczych oraz opinie uzupełniające jednoznacznie wykluczają rozpoznanie u skarżącej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Stwierdzono bowiem przewlekły prosty nieżyt błon śluzowych gardła i krtani (orzeczenie z [...]r.) czy przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani (orzeczenie z [...]r.). Również ponowna ocena dokumentacji medycznej z przeprowadzonych badań specjalistycznych w Poradni Laryngologicznej w S. z okresu od [...] r. do [...] r., wykazała dominujący obraz przewlekłych procesów zapalnych górnych dróg oddechowych.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że orzeczenia wskazanych ustawowo jednostek orzeczniczych nie budzą wątpliwości, są w swej treści zbieżne. Zostały wydane na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych oraz dokumentacji przedłożonej przez skarżącą. Nie wymagają uzupełnienia.
W orzecznictwie podkreśla się, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.
Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że sprowadzają się one w istocie do polemiki z wydanymi w sprawie orzeczeniami lekarskimi. Podkreślić należy, że orzeczenia te zostały sporządzone przez lekarzy specjalizujących się w medycynie pracy i posiadających uprawnienia do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, lekarze ci muszą spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (tj. Dz. U. z 2004 r. nr 125, poz. 1317 ze zm.), czyli aktualnie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz. U. z 2010 r. nr 110, poz. 736), tak więc należy przyjąć, że posiadają należną wiedzę w zakresie rozpoznawania chorób sklasyfikowanych jako zawodowe, wyszczególnionych w rozporządzeniu z 30 czerwca 2009 r., oraz rozpoznawania czynników, które mogą potencjalnie powodować taką chorobę i ich oceny dla wywołania wskazanej choroby w konkretnym przypadku w odniesieniu do badanego pracownika (byłego pracownika). W konsekwencji sam fakt, że skarżąca inaczej aniżeli lekarze jednostek orzeczniczych postrzega swoje schorzenia, nie może skutecznie podważyć orzeczenia wydanego przez uprawnione do orzekania w tym zakresie jednostki medyczne, jeżeli w sposób przekonujący, a więc spójny i logiczny, uzasadniły swoje stanowisko w przedmiocie nierozpoznania choroby zawodowej. Tym samym podniesione w skardze i na rozprawie argumenty nie mogły odnieść oczekiwanego skutku.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło