III SA/Gl 684/22
WyrokWSA w Gliwicach2023-01-18
Skład orzekający: Dorota Fleszer, Adam Gołuch, Aleksandra Żmudzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, jeśli wcześniejsze zaświadczenie zostało skorygowane na podstawie wyników audytu wskazujących na nieprawidłowość wydatku, mimo braku ostatecznej decyzji o obowiązku zwrotu środków?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji miał prawo odmówić wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Korekta wcześniejszego zaświadczenia na podstawie wyników audytu, wskazujących na nieprawidłowość wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, była uzasadniona. Sąd podkreślił, że zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą stan faktyczny na podstawie posiadanych przez organ danych, a nie aktem rozstrzygającym o prawach i obowiązkach.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. sp. k. wystąpiła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, które wydała na zakup samochodu Porsche Carrera. Po przeprowadzeniu audytu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przekazał informację o nieprawidłowości wydatku. Prezydent Miasta skorygował wcześniejsze zaświadczenie, stwierdzając nieważność i poświadczając pomoc de minimis w kwocie 0 zł. Spółka wniosła o wydanie nowego zaświadczenia o pierwotnej treści, jednak organ odmówił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o odmowie. Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. sp. k. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2022 r. nr SKO.FP/41.4/252/2022/7550 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. nr SKO.FP/41.4/252/2022/7550 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) po rozpatrzeniu zażalenia A. sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w S. (dalej: Skarżąca) z 19 kwietnia 2022r. na postanowienie Prezydenta Miasta D. z 4 kwietnia 2022r. Nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o uzyskaniu pomocy de minimis tożsamego z treścią zaświadczenia Nr [...] utrzymało je w mocy.
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 12 grudnia 2016r. Skarżąca wystąpiła o wydanie zaświadczenia o uzyskanej w dniu 2 grudnia 2016r. pomocy de minimis z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości wskazując, że wydatek jest zgodny z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Skarżąca wskazała, iż wydatek ten został przeznaczony na zakup, modernizacje, remont maszyn i urządzeń - w ramach wyposażenia stanowiska pracy osób niepełnosprawnych. Uzyskane ze zwolnienia podatkowego środki wydatkowała na cel w postaci zakupu samochodu Porsche Carrera 911 S kwotę 72.525,43zł netto.
Organ I instancji poświadczył ten fakt zaświadczeniem nr [...] z dnia 11 maja 2017r. wskazując, iż kwota ta stanowi pomoc de minimis.
W dniu 16 grudnia 2021r. do organu wpłynęło pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) znak: [...] z dnia 13 grudnia 2021r. w sprawie korekty zaświadczenia o pomocy de minimis. Przekazano w nim wyciąg ze sprawozdania z 15 października 202Ir. z audytu przeprowadzonego u Skarżącej w przedmiocie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi w zakresie gromadzenia i wydatkowania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w latach 2015-2016.
Na podstawie otrzymanych dokumentów Prezydent Miasta D. zaświadczeniem nr [...] skorygował zaświadczenie o pomocy de minimis, stwierdzając nieważność zaświadczenia nr [...] z 11 maja 2017. W zaświadczeniu tym organ poświadczył, iż pomoc de minimis udzielona w dniu 11 maja 2017r. stanowi równowartość 0 zł.
Następnie pismem z 23 marca 2022r. Skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta D. o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis o żądanej treści, tożsamej z treścią zaświadczenia nr [...] oraz unieważnienie zaświadczenia nr [...] z 3 lutego 2022r.
W uzasadnieniu wskazała, iż działanie środki zostały prawidłowo wydatkowane z konta ZFRON, co potwierdzają uzyskane zaświadczenia o pomocy de minimis. Sprawozdanie z audytu jest tylko jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym i nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach pracodawcy. Dopiero decyzja Prezesa Zarządu PFRON i określenie wysokości zobowiązań Skarżącej z tytułu niezgodnego z ustawą wykorzystania środków ZFRON może być podstawą do zwrotu pomocy, a tym samym do korekty zaświadczenia o pomocy de minimis.
Ze stanowiskiem Skarżącej nie zgodził się Prezydent Miasta D. odmawiając postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r. wydania zaświadczenia o uzyskaniu pomocy de minimis tożsamego z treścią zaświadczenia Nr [...].
Od tego postanowienia Skarżąca wniosła zażalenie.
Po jego rozpatrzeniu SKO uznało, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Zaświadczenie nr [...] z dnia 11 maja 2017r. potwierdzało, iż uzyskane ze zwolnienia podatkowego środki, które Skarżąca wydatkowała na cel w postaci zakupu samochodu Porsche Carrera 911 S na kwotę 72.525,43zł netto stanowią pomoc de minimis. Zaświadczenie to było czynnością potwierdzającą zaistnienie wydatku pochodzącego ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, czyli na podstawie odrębnych ustaw. Organ nie dysponował wówczas innymi danymi niż oświadczeniami podatnika, zakładając iż oświadczenie to odpowiada stanowi faktycznemu i jest zgodne z prawdą.
Po otrzymaniu od DIAS wyciągu z przeprowadzonego u Skarżącej audytu wskazującego na nieprawidłowość spornego wydatku organ zobowiązany był skorygować wcześniejsze zaświadczenie, stosownie do art. 5 ust. 3a ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. SKO podkreślił przy tym, że celem audytu było dokonanie oceny, o której mowa w art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych za okres od 1 stycznia 2015r. do 31 grudnia 2016r. Wynik audytu wskazał na nieprawidłowość dokonanego wydatku. Nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy poniesionym wydatkiem na zakup przedmiotowego samochodu, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych któregokolwiek z pracowników. Zakupiony samochód musi służyć zmniejszeniu ograniczeń zawodowych konkretnej osoby niepełnosprawnej, bądź grupie osób niepełnosprawnych. Wynik audytu wskazuje wprost, że będący przedmiotem kontroli wydatek został poniesiony na samochód sportowy Porche Carrera 911 S charakteryzujący się niskim zawieszeniem i ograniczoną przestrzenią. Sporny samochód jest samochodem nie dostosowanym dla potrzeb użytkownika - niepełnosprawnego pracownika cierpiącego na dysfunkcje ruchu, będącego w podeszłym wieku (73 lata).
Odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącą w ocenie SKO jest zatem prawnie uzasadniona.
W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta D. z 4 kwietnia 2022 r., zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie zaświadczenia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty sądowej, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w zw. z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca naruszyła przepis dotyczący dokonywania wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów, skutkiem czego organ skorygował (na podstawie sprawozdania DIAS), a następnie odmówił zaświadczenia o pomocy de minimis.
Zarzuciła także naruszenie art. 306a w zw. z art. 306b § 2 w zw. z art. 306c Ordynacji podatkowej w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 i § 9 rozporządzenia ZFRON, poprzez wydanie postanowienia o odmowie zaświadczenia o pomocy de minimis przy spełnieniu przez Skarżącą wymaganych przepisami prawa warunków do uzyskania takiego zaświadczenia i nie uwzględnienia specyfiki i charakteru postępowania w zakresie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w ramach przepisów o wydatkowaniu pomocy publicznej, m.in., poprzez odmowę wydania zaświadczenia o pomocy de minimis wyłącznie na podstawie sprawozdania z audytu KAS.
Skarżąca podniosła także zarzuty naruszenia przepisów postępowania:
1. art. 306b § 2 polegającego na nieprzeprowadzeniu w sprawie unieważnienia zaświadczenia de minimis z 2017 r. i odmowie wydania nowego zaświadczenia postępowania wyjaśniającego.
2. art. 5 ust. 3a ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej polegającego na dokonaniu nieuprawnionej korekty zaświadczenia o pomocy de minimis z 2017 r. z kwoty pomocy 72 525,43 zł na kwotę 0,00 zł, co w konsekwencji spowodowało odmowę wydania nowego zaświadczenia o pomocy de minimis.
3. art. 121, 122 i 124, 187, 191 w zw. z art. 306k Ordynacji podatkowej, polegających na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie prowadzenia postępowania oraz niepodjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia podstawy prawnej wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, złożonego w następstwie wydania korekty zaświadczenia o pomocy de minimis z kwoty pomocy 72 525,43 zł na kwotę 0,00 zł oraz stwierdzenia nieważności zaświadczenia z 2017 r.
W uzasadnieniu Skarżąca podała, że w ramach wyposażenia stanowiska pracy zakupiła ze środków ZFRON w ramach tzw. dużego ZFRON samochód osobowy Porshe 922 Carrera S dla zatrudnionej osoby niepełnosprawnej. Organy orzekające w sprawie błędnie uznały, że sprawozdanie DIAS umożliwia zmianę wydanego w 2017 r. zaświadczenia o pomocy de minimis. Sprawozdanie z audytu jest tylko jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym i nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach pracodawcy, w tym o obowiązku zwrotu środków. W obowiązującym stanie prawnym ustalenia zawarte w sprawozdaniu należy uznać za nieostateczne. Weryfikacja dowodu w postaci sprawozdania z audytu następuje dopiero na etapie ewentualnego wszczętego przez właściwy organ postępowania administracyjnego, w którym audytowany jako jego strona, uzyskuje prawo inicjatywy dowodowej, w tym prawo do składania wniosków dowodowych przeciwko ustaleniom wskazanym w sprawozdaniu z audytu.
W ocenie Skarżącej w treści postanowień z 4 kwietnia 2022 r. oraz 24 czerwca 2022 r. znalazły nieuprawnione tezy. Pierwsza z nich podważa podstawę dokonania wydatku w ramach tzw. dużego ZFRON wskazując, iż sporny samochód nie został w żaden sposób przystosowany do potrzeb jego użytkownika - niepełnosprawnego pracownika cierpiącego na dysfunkcje ruchu, będącego w podeszłym wieku (73 lata).
Przepis rozporządzenia ZFRON stanowi, iż otoczenie stanowiska pracy powinno być przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Oznacza to, iż jeśli wynika to z niepełnosprawności pracownika (czyli nie w każdym przypadku) zakupiony samochód powinien być do tej niepełnosprawności odpowiednio przystosowany np. specjalne fotele, jeżeli pracownik ma schorzenie związane z kręgosłupem. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o rehabilitacji dla realizacji rehabilitacji zawodowej niezbędny jest m.in. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie. Nie chodzi tu tylko o sprzęt specjalistyczny, ale o zakup wyposażenia, które ma stworzyć miejsce pracy dla niepełnosprawnego. Nieuprawnione jest zatem twierdzenia organów, że niewykazanie przez Skarżącą, że samochód został dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej skutkuje odmową wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, tym bardziej że Skarżąca wyraźnie wykazała, iż nie był to zakup dokonany bez względu na schorzenie i wiek tej osoby. Organ I jak i II instancji nie przeprowadził też w tej materii uzupełniająco postępowania wyjaśniającego.
Druga teza to wskazanie przez organy konieczności wykazania zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika przy zakupie wyposażenia stanowiska pracy. Jest ona błędna, gdyż pracodawca dokonujący zakupów w ramach tzw. dużego ZFRON nie ma konieczności wykazywania zmniejszenia ograniczeń zawodowych osób niepełnosprawnych.
Poza tym zaświadczenie o pomocy de minimis stanowi swoisty rodzaj rozstrzygnięcia, któremu ustawodawca nadał formę zaświadczenia. Wydanie takiego zaświadczenia nie wynika z żadnych danych, którymi dysponuje organ podatkowy. Uzyskanie zaświadczenia o pomocy de minimis jest warunkiem uznania pomocy za pomoc de minimis. Odmowa wydania żądanego zaświadczenia, prowadzi natomiast do określonych konsekwencji finansowych dla dokonującego wydatku. W rozpatrywanej sprawie Skarżąca wnosząc o wydanie zaświadczenia wskazała, że poniesiono wydatek na cele wyposażenia stanowiska pracy oraz przystosowania go do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Wydatki na taki cel zostały określone w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ZFRON. Błędne jest twierdzenie organu, że w sprawie nie było konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Według Skarżącej zmiana wartości pomocy de minimis i wydanie skorygowanego do 0,00 zł zaświadczenia mogłaby mieć miejsce jedynie wtedy, gdyby beneficjent pomocy zwróciłby otrzymane wsparcie w całości. Przepis art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy publicznej odnosi się m.in. do przypadku, w którym niezależnie od przyczyn, beneficjent ostatecznie nie skorzystał z pomocy, zwracając ją podmiotowi udzielającemu pomocy. Nie ma on zastosowania w sprawie Skarżącej ponieważ sprawozdanie z audytu jest tylko jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym i nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach pracodawcy, w tym o obowiązku zwrotu środków. Dopiero prawomocna decyzja Prezesa Zarządu PFRON o określeniu wysokości zobowiązań Spółki z tytułu niezgodnego z ustawą wykorzystywania środków ZFRON może być podstawą do obowiązku zwrotu pomocy na ZFRON oraz zapłaty kary 30%, a tym samym do korekty zaświadczenia o pomocy de minimis. Wydanie skorygowanego do 0,00 zł zaświadczenia o pomocy de minimis oraz unieważnienie poprzedniego zaświadczenia może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy beneficjent zwróciłby otrzymane wsparcie w całości na ZFRON.
Dodatkowo Skarżąca wskazała na niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia podstawy prawnej wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne lub ostanowienia w całości lub części. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie normami prawnymi, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, orzeka na podstawie akt sprawy po przeprowadzeniu rozprawy (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a).
Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wyżej wskazanych kryteriów, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z poszanowaniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Sąd w przedmiotowej sprawie podziela w całości stanowisko i argumentację organu przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Biorąc pod uwagę uproszczony i odformalizowany charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia zasad postępowania administracyjnego, czy też dokonywania przez organ wykładni przepisów prawa materialnego tylko dlatego, że wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie zaświadczenia nie spełnia oczekiwań skarżącego.
Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2021r. poz. 743, ze zm.) podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ba ww. ustawy w przypadku gdy z deklaracji, zeznania rocznego lub innego dokumentu nie wynika wartość pomocy, beneficjent pomocy de minimis przewidzianej w akcie normatywnym, o którym mowa w art. 6 ust. 2, informuje podmiot udzielający pomocy o skorzystaniu z tej pomocy w terminie 7 dni od dnia udzielenia pomocy.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 306 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651; dalej: O.p.) organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
Z kolei, zgodnie z art. 306 a § 3 O.p., zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania.
Zgodnie ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych z przepisów normujących instytucję zaświadczenia wynika, że jest to czynność materialno-techniczna, stanowiąca urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ podatkowy są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Organ wydaje, bądź odmawia wydania wnioskowanego zaświadczenia opierając się na danych zapisanych w dokumentacji danego podatnika, a wynikające z powyższych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych będących w posiadaniu organu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 września 2014 r., I SA/Bd 784/14; wyroki NSA z: 9 października 2009 r., II FSK 781/08; 9 stycznia 2009 r., II FSK 1382/07; 24 lutego 2011 r., I OSK 601/10; 9 maja 2012 r., II FSK 2163/10; 23 września 2014 r., II FSK 2358/12; 2 grudnia 2015 r., II FSK 2891/13; 27 kwietnia 2016 r., I FSK 1739/14; 14 sierpnia 2016 r., II FSK 1978/14 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem z uwagi na ww. charakter prawny zaświadczenia, przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków, ani też dokonywanie ocen prawnych. W ramach postępowania wyjaśniającego organ bada jedynie, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2017 r., II FSK 664/15; 23 sierpnia 2016 r., II FSK 2101/14; 7 lipca 2015 r., II FSK 1547/13; 23 września 2014 r., II FSK 2358/12).
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. Zaświadczenie jest natomiast informacją, że w posiadaniu organu są wskazane w nim dokumenty świadczące w sposób niewątpliwy o określonych faktach. Jeżeli fakty te budzą wątpliwości, organ nie może przesądzać w sposób arbitralny wątpliwej kwestii.
Ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, przewiduje w art. 5 ust. 3, że podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis, albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1145 ze zm.) środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na następujące rodzaje wydatków wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń. Aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach w/w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia musi on odpowiadać potrzebom osób niepełnosprawnych.
Skarżąca ogólnie podała, iż przy wyborze samochodu zostały uwzględnione wszelkie potrzeby pracownika dotyczące uwzględniające jego niepełnosprawność, a to z uwagi na niskie zawieszenie, łatwość wsiadania i wysiadania. Prawidłowa jest ocena, że Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że zakupiony samochód stanowi podstawowe narzędzie pracy, jest nieodzowny do wykonywania obowiązków służbowych oraz stanowi miejsce pracy osoby niepełnosprawnej, a jego brak miałby ten skutek, iż osoba niepełnosprawna nie mogłaby bez niego sprawować funkcji głównego specjalisty do spraw administracyjno-gospodarczych.
Aby wydatek można było pokryć z zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych, konieczny jest związek przyczynowy pomiędzy poniesionym wydatkiem, a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt. II GSK 588/11; wyrok NSA z dnia z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II FSK 1771/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 389/18 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 100) rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Realizacji tego celu służy między innymi dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenia. W myśl przepisu art. 33 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie funduszu rehabilitacji zakładowego osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1145) wydanego na podstawie art. 33 ust. 11 przytoczonej ustawy, określono rodzaje wydatków, na które mogą być przeznaczone środki funduszu rehabilitacji. Wśród tych wydatków wymieniono miedzy innymi wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia dla potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń. Zgodnie z § 4a rozporządzenia, warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych celów. Warunki te nie zostały spełnione co wprost wynika z przeprowadzonego u Skarżącej audytu zakończonego sprawozdaniem z 15 października 2021 r.
Zatem wydane przez organ zaświadczenie z 3 lutego 2022r. w celu korekty i stwierdzenia nieważności zaświadczenia o pomocy de minimis, było uzasadnione ustaleniami faktycznymi organu. Jednocześnie należy stwierdzić, że organ w zaistniałym stanie faktycznym, prawidłowo odmówił skarżącej wydania zaświadczenia de minimis o żądanej treści.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że wydatek na zakup samochodu dla niepełnosprawnego pracownika został poczyniony ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Jednak w okolicznościach sprawy, zakup ten nie mógł być uznany za wydatek służący rehabilitacji rozumianej jako przywracanie niezbędnej dla wykonywania określonej pracy sprawności.
W kontrolowanej sprawie Sąd nie stwierdził wbrew zarzutom skargi naruszenia przez organy prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło