IV SA/Gl 1235/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-11-04

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie zaskarżonej uchwały organu samorządu terytorialnego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego czyni postępowanie bezprzedmiotowym, jeśli uchwała ta nie wywołała skutków prawnych?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie kontroli legalności uchwały organu samorządu terytorialnego, która nie jest aktem prawa miejscowego, staje się bezprzedmiotowe, jeśli uchwała ta została uchylona w trakcie postępowania i nie wywołała skutków prawnych, które nadal by trwały. W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w G. zmieniającą statut Zarządu Dróg Miejskich, kwestionując przyznanie temu zarządowi kompetencji do uruchomienia miejskiego systemu wypożyczalni rowerów jako wykraczającej poza jego ustawowe uprawnienia. W trakcie postępowania przed WSA w Gliwicach, Rada Miejska w G. uchyliła zaskarżoną uchwałę, a następnie uchyliła również zapis nowego statutu. Gmina wniosła o umorzenie postępowania, argumentując, że uchwała nie była realizowana i nie wywołała skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały z dnia [...] r. nr [...] w sprawie nadania statutu Zarządu Dróg Miejskich postanawia: umorzyć postępowanie. Uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zmiany uchwały [...] z dnia [...]r. w sprawie nadania statutu Zarządowi Dróg Miejskich Rada Miejska w G. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r.o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157 poz. 1240 ze zm.) wprowadziła w statucie Zarządu Dróg Miejskich zmiany poprzez dodanie w § 3 ust. 3 punktu 6 w brzmieniu –"budowa i utrzymanie spójnej sieci dróg rowerowych i niezbędnej infrastruktury towarzyszącej", a w § 4 dodano punkt 22 w brzmieniu –"Uruchomienie miejskiego systemu wypożyczalni rowerów". Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta G., a weszła ona w życie z dniem podjęcia. Z uzasadnienia projektu uchwały zmieniającej statut Zarządu Dróg Miejskich wynikało, że ma ona na celu umożliwienie wprowadzenia miejskiego systemu wypożyczalni rowerów. Wojewoda [...] w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 ust. 2 opisanej powyżej uchwały jako sprzecznej z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 260 ze zm.). Organ nadzoru odwołując się do treści art. 19 ust. 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazał, że w mieście na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem dróg krajowych i autostrad jest prezydent miasta, który może swoje obowiązki wykonywać przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządca drogi. Zadaniem zarządcy drogi w granicach Miasta G. wykonuje jednostka budżetowa – Zarząd Dróg Miejskich. Zakres jego zadań określony został w art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a uzupełnieniem tej regulacji są normy kompetencyjne zawarte w jej art. 20, art. 20a, art. 20b,i art. 20f. Jako ogólną kompetencję zarządcy drogi organ nadzoru wskazał planowanie, budowę, przebudowę, remont, utrzymanie i ochronę dróg. W powołaniu na stanowisko piśmiennictwa prawniczego (Komentarz do art. 20 ustawy o drogach publicznych, R. Strachowska) Wojewoda [...] stwierdził że szczegółowe uprawnienia zarządcy drogi określone w art. 20 ustawy o drogach publicznych mają charakter katalogu otwartego jednakże, nie wymienione w tym katalogu kompetencje mogą być realizowane przez zarządcę drogi tylko wtedy, gdy mieszczą się w ramach jego ogólnej kompetencji. Jest to bowiem wyspecjalizowana jednostka organizacyjna powoływana na podstawie przepisów szczególnych, wyłącznie do realizacji zadań w tych przepisach określonych. Z tych przyczyn jedynie przepisy rangi ustawowej mogłyby umożliwić rozszerzenie zakresu spraw, jakimi zajmować się ma zarząd dróg ponad wymienione w ustawie o drogach publicznych. Rada Miejska w G. nie była zatem uprawniona do przyjęcia regulacji, o której mowa § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały. Przyznanie Zarządowi Dróg Miejskich w G. zadania w postaci uruchomienia miejskiego systemu wypożyczalni rowerów stanowi istotne naruszenie prawa, gdyż wykracza poza kompetencje przyznane temu podmiotowi na mocy ustawy. Odpowiedź na skargę złożona i podpisana została przez pełnomocnika ustanowionego przez Przewodniczącego Rady. Wniesiono w niej o oddalenie skargi kwestionując pogląd Wojewody [...], co do tego, że nie można powierzyć zarządcy drogi dodatkowych zadań poza określone w art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Powołując się na komentatorów do ustawy o drogach publicznych organ stwierdził, że świadczy o tym użycie przez ustawodawcę określenia "w szczególności" w treści art. 20 tej ustawy. Użycie tego zwrotu oznacza, że na zarządcy drogi ciąża inne jeszcze obowiązki nie ujęte w pkt 1 do 18 tego przepis, a wynikające z charakteru funkcji zarządcy drogi (Komentarz do ustawy drogach publicznych - W.Kotowski. B. Kurzępa publ. System informacji Prawniczej LEX). Organ odwołał się do definicji drogi przedstawionej w ustawie o drogach publicznych podkreślając, że jezdnią jest część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów. Przywołała także definicję pojazdu zamieszczoną w art. 2 pkt 47 ustawy prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą pojazdem jest także rower. Zdaniem organu z przytoczonych przepisów wynika, że zadania wykonywane przez zarządcę drogi powinny mieć zastosowanie również do ruchu rowerów. Organ odwołał się nadto do treści art. 20 pkt. 4 ustawy o drogach publicznych, w który nałożono na zarządcę drogi obowiązek utrzymania nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Te "inne urządzenia" nie zostały zdefiniowane, zatem mogą do nich należeć również stojaki na rowery. Także wpływ na generowanie ruchu na drodze jest zadaniem zarządcy drogi jako realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu, a więc jego zwiększenie i koordynacja również powinna należeć do tego zarządcy. W przypadku rowerów koordynacja ruchy mogłaby odbywać się właśnie poprzez regulowanie, sterowanie ruchu rowerowego, a przede wszystkim przez prowadzenie miejskiej wypożyczalnie rowerów. Zwrócono uwagę, że ustawa o finansach publicznych w art. 11 ust. 2 wymaga, by statut określał przedmiot działalności jednostki budżetowej, obejmujący działalność podstawową oraz uboczną. Ustawodawca dopuszcza więc, że jednostka taka prowadzić będzie działalność uboczną. W konsekwencji powyższego uznano za niesłuszne stanowisko organu nadzoru. Po wezwaniu pełnomocnika sporządzającego odpowiedź na skargę do przedłożenia pełnomocnictwa podpisanego przez Prezydenta Miasta G. przedstawił on uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r. w sprawie upoważnienia Prezydenta Miasta i Przewodniczącego Rady Miejskiej do reprezentowania Rady Miejskiej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchwała ta wydana na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 54 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawierała upoważnienie do reprezentowania Rady Miejskiej w G. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla Prezydenta Miasta w sprawach dotyczących zaskarżonych uchwał Rady Miejskiej podjętych na jego wniosek z prawem udzielania pełnomocnictw, a Przewodniczącego Rady Miejskiej w sprawach dotyczących uchwał Rady Miejskiej podjętych z inicjatywy innych wnioskodawców, z prawem udzielania pełnomocnictw procesowych. W dodatkowym piśmie pełnomocnik ustanowiony przez Przewodniczącego Rady Miejskiej w G. wyjaśnił, że zaskarżona przez Wojewodę [...] uchwała podjęta została z inicjatywy grupy radnych, co w świetle przedstawionego aktu zawierającego rozdzielenie kompetencji Prezydenta Miasta G. i Przewodniczącego Rady Miejskiej upoważnia tego ostatniego do udzielenia pełnomocnictwa w niniejszej sprawie. W kolejnym piśmie pełnomocnika, działającego z umocowania Przewodniczącego Rady Miejskiej, poinformowano o podjęciu w dniu [...]r. przez Radę Miejską w G. uchwały w sprawie uchylenia uchwały o nadaniu statutu Zarządowi Dróg Miejskich w G. Uchwała ta weszła w życie w dniu [...]r. Tym samym zaskarżona przez Wojewodę uchwała utraciła z tym dniem moc. Nie będzie więc stosowana do żadnego zaistniałego lub mogącego zaistnieć stanu faktycznego. Wyeliminowana została z lokalnego systemu prawa miejscowego i nie stanowi już źródła prawa miejscowego. Podkreślono, że uchylona regulacja pozostaje bez wpływu na jakiekolwiek stosunki istniejące w czasie jej obowiązywania i nie może być zastosowana do jakiejkolwiek sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Do pisma załączono odpis uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r. w sprawie uchylenia uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie nadania statutu Zarządowi Dróg Miejskich oraz nadania statutu Zarządowi Dróg Miejskich w G. Z brzmienia jej § 2 wynikało, że uchyla się statut Zarządu Dróg Miejskich stanowiący załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...]r. Weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, a wykonanie uchwały powierzone zostało Prezydentowi Miasta G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Gminę G. do udzielenia odpowiedzi na skargę przez uprawniony do jej reprezentowania organ. W nadesłanej odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy G. wniósł o umorzenie postępowania. Oświadczył, że Rada Gminy G. uznając argumentację skarżącego wycofała się z nałożonego na Zarząd Dróg Miejskich w G. zadania, którym było uruchomienie miejskiego systemu wypożyczalni rowerów uchylając statut Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...]r., a następnie uchyliła również zapis nowego statutu. Zauważono, że na podstawie nieistniejącego już, kwestionowanego przez skarżącego zapisu, nie wdrożono działań mających na celu uruchomienie przedmiotowego systemu wypożyczania rowerów, a więc stwierdzenie nieważności nieistniejącej w obiegu prawnym uchwały jest bezprzedmiotowe. Do odpowiedzi na skargę załączono uchwałę Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]r. w której w § 2 uchylono statut Zarządu Dróg Miejskich stanowiący załącznik do uchwały nr [...] Miasta G. Nr [...] z dnia [...]r. Z jej § 1 wynika, że w załączniku do uchwały Nr Rady Miejskiej Nr [...]z dnia [...]r. skreślono pkt 26 zawarty w § 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Wojewodę Śląskiego do oświadczenia się na treść odpowiedzi na skargę pod rygorem uznania faktów i twierdzeń w niej zawartych za przyznane. Wojewoda [...] nie udzielił odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy te kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sprawowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zainicjowana została skargą Wojewody [...], jako organu nadzoru nad samorządem gminnym, wniesioną w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2001, nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). W skardze tej zakwestionowano regulację, na mocy której przyznano Zarządowi Dróg Miejskich w G. kompetencję do uruchomienia miejskiego systemu wypożyczalni rowerów. Zaskarżona uchwała zaliczana jest bezspornie do kategorii aktów prawa objętych kognicją sądów administracyjnych. Jednocześnie podkreślić należy, że przedmiotowa uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem adresowanym do ściśle określonego podmiotu i regulującym stosunki wewnętrzne układu organizacyjnego jakim jest Zarząd Dróg Miejskich w G. Jest zatem aktem, o którym mowa w treści art. 3 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Jak stanowi art. 11 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, taka właśnie jednostka organizacyjna jaką jest Zarząd Dróg Miejskich w G., działa na podstawie statutu, zawierającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności, w tym działalności podstawowej, a po myśli jej art. 12 ust. 2 właściwy organ tworzący taką jednostkę budżetową nadaje jej statut oraz określa mienie przekazywane jej w zarząd. W statucie Zarządu Dróg Miejskich w G. nie zawarto norm o charakterze abstrakcyjnym, adresowanych do podmiotów określonych rodzajowo (do obywateli, wszelkich podmiotów bądź grup podmiotów wyodrębnionych w oparciu o określone kryterium), kształtując ich sytuacją prawną. Normy te zwrócone są natomiast wyłącznie do jednostki organizacyjnej podległej organowi, który ją utworzył. Jednocześnie też zauważyć trzeba, że Zarządu Dróg Miejskich nie można utożsamiać ani z urzędem (bo to określenie ustawa o samorządzie gminnym używa dla aparatu pomocniczego wójta (burmistrza, prezydenta) ani z "instytucją" wymienioną w art. 40 ust. 2 pkt 2 (por. w pełni podzielony przez skład orzekający pogląd i jego uzasadnienie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010r. sygn. akt II OSK 2058/09 publ. CBOSA). Jeżeli zatem kontrolowana uchwała, która stanowi bezsprzecznie akt wewnętrzny, podjęta została w dniu [...]r., a kontrola jej legalności nastąpiła po upływie roku od jej podjęcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawę związany jest treścią art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym. Oznacza to, że w przypadku potwierdzenia stanowiska przedstawionego w skardze, nie może uwzględnić wniosków organu nadzoru lecz jedynie orzec o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Takie orzeczenie powoduje, że kwestionowana uchwała straciłaby moc z dniem wydania wyroku, jednak utrzymałyby się skutki wywołane jej wydaniem. Mimo, że z przedstawionego Sądowi stanowiska Gminy G. wynika, że zakwestionowany zapis zaskarżonej uchwały utracił już moc obowiązującą wskutek jego uchylenia przez Radę Miasta G. Sąd nie jest zwolniony automatycznie z obowiązku orzekania o zgodności z prawem zaskarżonego zapisu uchwały Rady Miejskiej w G., bowiem po myśli art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej. Interpretacja przepisów o zaskarżaniu aktów jednostek organów samorządu terytorialnego musi zatem uwzględniać brzmienie przywołanego przepisu ustawy zasadniczej, a sądy zobligowane są do oceny, czy mimo uchylenia kontrolowanego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie pozostały skutki prawne, których naprawnienia można dochodzić na drodze cywilnoprawnej. Znaczenie stwierdzenia niezgodności z prawem kontrolowanego aktu przejawia się bowiem w otwarciu drogi do dochodzenia odszkodowania przez poszkodowanych jego wydaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 24 maja 2007r. sygn. akt II OSK 233/07 publ. CBOSA czy wyrok SN z dnia 7 czerwca 2000r. sygn. akt III CKN 949/00 publ. OSNC 2000/12/228)). Rozważenia wymagało zatem, czy uchylenie zaskarżonego aktu, który nie zawiera norm o charakterze prawa miejscowego spowodowało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach został rzeczywiście pozbawiony przedmiotu kontroli, a w konsekwencji tego postępowanie w sprawie kontroli legalności zaskarżonej uchwały stało się bezprzedmiotowe. Z całą pewnością o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie kontroli aktu, o którym mowa w art. 3 § 1 pkt 6 P.p.s.a można mówić jeżeli akt taki zostanie usunięty z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jego nieważności, względnie przestał obowiązywać przed wniesieniem skargi. Tymczasem zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w G. utraciła moc obowiązująca wskutek jej uchylenia w okresie litis pendetio ze skargi Wojewody [...]. Problem bezprzedmiotowości orzekania sądu administracyjnego wskutek uchylenia kontrolowanej uchwały po wniesieniu skargi generalnie rozwiązany został w odpowiedzi udzielonej w formie uchwały Trybunału Konstytucyjnego na pytanie Rzecznika Praw Obywatelskich czy sąd administracyjny jest uprawniony i zobowiązany do stwierdzenia nieważności lub niezgodności z prawem każdej uchwały organu gminy podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, czy też jest uprawniony i obowiązany do stwierdzenia nieważności takich uchwał, o ile obowiązują one w dacie orzekania sądu administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny dokonał powszechnie obowiązującej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym uznając, iż przez uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rozumie się również uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Jednocześnie stwierdził, iż zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonane po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. (uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r. sygn. W 5/94 publ. OTK 1994/2/44). Przedstawiona wykładnia znajduje w pełni zastosowanie w przypadku skargi złożonej przez Wojewodę [...]. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotykającego tego zagadnienia traktować można jako stabilne. Uznaje się w nim, iż badanie legalności aktów, które zostały uchylone lecz nie przestały obowiązywać jest zgodne z przyznanymi sądom administracyjnym kompetencjami, albowiem domniemanie ich zgodności z prawem uchylone być może dopiero wyrokiem sądu administracyjnego. W tym znaczeniu wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały organu gminy lub jej niezgodność z prawem ma charakter orzeczenia konstytutywnego. Dopiero z chwilą wydania tej treści wyroku przestaje w odniesieniu do poddanego kontroli aktu obowiązywać domniemanie jego zgodności z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1290/04, z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt. I OSK 368/10, z dnia 20 marca 1996r., SA/Gd 1256/95, OSS nr 4, poz. 129, z dnia 3 kwietnia 2012r., I OSK 2315/11, z dnia 29 grudnia 2011r., I OSK 1719/11, z dnia 27 maja 2008r., II OSK 344/08, z dnia 13 września 2006r., II OSK 758/06 , z dnia 2 września 2005r., sygn. akt I OSK 394/05, z dnia 29 grudnia 2011r. sygn. akt I OSK 1719/11). Przyjąć można zatem, że uchwałą nieobowiązującą, pozwalającą uznać postępowanie w sprawie kontroli jej legalności za bezprzedmiotowe, jest taka uchwała uchylona, która nie może być już stosowana do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Tym samym, dla oceny słuszności wniosku o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego, konieczne stało się zbadanie, czy mimo uchylenia kwestionowanego zapisu § 4 pkt 22 Statutu Zarządu Dróg Miejskich w G. w brzmieniu –"Uruchomienie miejskiego systemu wypożyczalni rowerów" - pozostały w mocy skutki prawne powstałe na jego podstawie i czy od czasu wejścia w życie był to zapis stosowany, który mógł kształtować stosunki prawne istniejące nadal, w szczególności być zastosowany jako podstawa prawna w ewentualnym postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej czy o wznowienie postępowania. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że wszystkie przepisy zawarte w uchwale Rady Miasta G. w sprawie nadania statutu Zarządowi Dróg Miejskich oddziałują na sferę obowiązków i uprawnień tylko w stosunku do ich adresata, jakim jest ta jednostka organizacyjna. Przypomnieć tu można, odwołując się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do najważniejszych cech aktów prawa wewnętrznego Konstytucja zalicza ich adresatów, którymi mogą być tylko jednostki organizacyjnie podległe lub podporządkowane podmiotowi wydającemu akt prawa wewnętrznego oraz to, że nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych i innych podmiotów i mającym innych adresatów (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2010r. sygn. akt II OSK 2058/09). Powierzenie Zarządowi Dróg Miejskich w G. w § 4 pkt 22 kwestionowanej uchwały określonego zadania w postaci uruchomienia miejskiego systemu wypożyczalni rowerów ma zatem ograniczony zakres podmiotowy obowiązywania. Jako zobowiązana występuje tu wyłącznie ta jednostka organizacyjna. Natomiast przepis ten nie może być kierowany do podmiotów pozostających poza strukturą organizacyjną, w ramach której akt ten obowiązuje. Postanowienie zawarte w § 4 pkt 22 statutu nie kształtuje bezpośrednio ani uprawnienia ani obowiązku indywidualnej osoby, osób prawnych czy też innych podmiotów poza Zarządem Dróg Miejskich. Nie zawiera normy prawnej, na podstawie której każdy mieszkaniec G. mógłby skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jego potrzeb albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z jego potrzebami. Nie zawiera też normy prawnej, na której podstawie organ mógłby żądać od mieszkańca określonego zachowania się. Fakt powierzenia do wykonania jednostce organizacyjnej zadania w stosunku do podmiotów zewnętrznych w postaci uruchomienia wypożyczalni rowerów nie oznacza, że przepis ten wywołuje skutki prawne w sferze zewnętrznej. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd, że uchwała nie wywołała żadnych skutków prawnych, a zatem i takich, które trwają do dnia dzisiejszego. Takie stanowisko potwierdza dodatkowo oświadczenie Gminy G., że uchwała po jej podjęciu nie była realizowana. Co prawda akt uchylający zaskarżony zapis załącznika do uchwały nie przesądzał kwestii legalności jego obowiązywania z okresu poprzedzającego uchylenie, niemniej jednak nie zaistniały przyczyny, dla których konieczne byłoby orzeczenie o niezgodności z prawem nieobowiązującego już zapisu § 4 pkt 22 uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie zmiany uchwały [...] z dnia [...]r. w sprawie nadania statutu Zarządowi Dróg Miejskich Rada Miejska w G. W tej sytuacji wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotu zaskarżenia we własnym zakresie przez Radę Miejską w G. zadecydowało o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego złożoną przez organ nadzoru skargą i zbędne było wydawanie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że zaistniała podstawa do umorzenia postępowania sądowego, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło