IV SA/Gl 715/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy uznania za osobę bezrobotną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy uznania za osobę bezrobotną. W treści pisma procesowego z dnia 10 lipca 2014 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na skomplikowany charakter sprawy oraz brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów. W wyniku wezwania referendarza sądowego, w dniu 18 sierpnia 2014 r., skarżący złożył powyższy wniosek na urzędowym formularzu. A.K. oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz pełnoletnim synem. Zadeklarował ponadto, że posiada mieszkanie o powierzchni 42m2, samochód osobowy marki "[...]" wyprodukowany w 2008 r. oraz zasoby pieniężne, tj. 2000 Euro i 2000 zł. Skarżący poinformował również, że jego żonie przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 39m2. A.K. dodał, że zarówno on sam jak i jego małżonka są osobami niepełnosprawnymi w stopniu umiarkowanym, zaś na miesięczny dochód ich rodziny w kwocie netto 2 143,13 zł składają się świadczenia rehabilitacyjne pobierane przez skarżącego (1 430,37 zł netto) oraz jego żonę (712,76 zł), które przysługują im odpowiednio do listopada 2014 r. oraz do października 2014 r. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na wysokość dochodów zarówno skarżącego jak i jego małżonki oraz kwotę oszczędności, którymi dysponują nie można przyjąć, że A.K. zalicza się do osób, które nie są w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie kosztów finansowych związanych z postępowaniem. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 września 2014 r. A.K. wniósł od postanowienia referendarza sprzeciw, w którym podniósł, że kwotę otrzymywaną tytułem zasiłków rehabilitacyjnych tj. 2 143,13 zł dzieli na trzy osoby, bowiem ma na utrzymaniu studiującego syna. Nadmienił, że prawo do zasiłków zakończy się jemu 23 listopada 2014 r., zaś żonie 22 października 2014 r. Dodał, że po zakończeniu świadczeń pozostaną z żoną bez zatrudnienia, ponieważ Urząd Pracy w Ś. uniemożliwił mu ukończenie kursów, które gwarantowałyby podjęcie pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego wniesienie sprzeciwu przez skarżącego spowodowało utratę mocy postanowienia z dnia 27 sierpnia 2014r. o odmowie przyznania prawa pomocy oraz jednocześnie przejęcie sprawy do rozpoznania przez Sąd. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z tym, na podstawie cytowanego wyżej przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba tu podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GZ 201/08, z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Prawo pomocy może zatem zostać przyznane wyłącznie stronie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie, analiza tak rozumianego stanu majątkowego skarżącego prowadzi do konkluzji, że nie spełnia on przesłanki określonej w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Z treści wniosku złożonego przez A.K. wynika, że wraz z małżonką dysponuje on dochodami z tytułu świadczeń rehabilitacyjnych, a równocześnie posiada środki pieniężne o wartości przekraczającej 10 000 zł (2000 Euro i 2000 zł). W ocenie Sądu, posiadane przez skarżącego zasoby finansowe powodują, że posiada on możliwość opłacenia udziału profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, bez ryzyka uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych jego i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.). Tymczasem, zważywszy na kwotę środków pieniężnych, jakimi dysponuje A.K., nie sposób uznać, aby on i jego rodzina mogli ponieść tak dotkliwą szkodę w wyniku opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.