IV SAB/Gl 85/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-07-28

Skład orzekający: Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony drogą elektroniczną, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni. Bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wynikała z błędnego przekonania organu o konieczności posiadania danych indywidualizujących wnioskodawcę, a nie z oczywistego naruszenia przepisów. Sąd zobowiązał organ do załatwienia pozostałych punktów wniosku w terminie 14 dni.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną. Organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność. Organ udzielił odpowiedzi dopiero po wniesieniu skargi, argumentując, że wniosek był niepodpisany i nie można było ustalić tożsamości wnioskodawcy. Skarżący podtrzymał zarzut bezczynności, wskazując na niepełne odpowiedzi organu.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia pkt 7 i 8 wniosku skarżącego z dnia 15 stycznia 2016r. w terminie 14 dni; 4) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Prezydenta Miasta Ś. na rzecz strony skarżącej 603,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D.Z. na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia pkt 7 i 8 wniosku skarżącego z dnia 15 stycznia 2016r. w terminie 14 dni; 4) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Prezydenta Miasta Ś. na rzecz strony skarżącej 603,20 zł (słownie sześćset trzy złote 20 groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z adresu e-mail [...] na adres [...] dnia 15 stycznia 2016 r. został wysłany wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wniosek zawierał wyliczenie ośmiu punktów, w których żądano następujących informacji: 1. wykaz istniejących jednostek budżetowych utworzonych przez organy tej jednostki samorządu terytorialnego (dalej jako j.s.t.); 2. wykaz istniejących zakładów budżetowych utworzonych przez organy tej j.s.t.; 3. wykaz związków jednostek samorządu terytorialnego, w których ta j.s.t. uczestniczy; 4. wykaz stowarzyszeń, których członkiem jest ta j.s.t.; 5. wykaz spółek prawa handlowego, w których ta j.s.t. posiada pozycję dominującą; 6. wykaz jednoosobowych spółek kapitałowych, w których ta j.s.t. posiada udział w całości kapitału zakładowego; 7. podanie imion i nazwisk, stanowisk służbowych oraz adresów poczty elektronicznej (e-mail) osób kierujących jednostkami i podmiotami wymienionymi w pkt 1-6 powyżej; 8. wykaz rejestrów, ewidencji i archiwów prowadzonych przez organy tej j.s.t. We wniosku wyraźnie powołano się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058; dalej jako ustawa). Proszono o odpowiedź na adres poczty elektronicznej [...] Dnia 15 stycznia 2016 r. o godz. 12:21 (tj. 5 minut po wysłaniu powyższego e-maila) z adresu [...] na adres [...] zostało wysłane potwierdzenie wyświetlenia powyższej wiadomości. Pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. D.Z. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika (dalej strona lub skarżący) wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Ś. (dalej jako organ) jako podmiotu obowiązanego. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 15 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, o odstąpienie od wymierzania organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w łącznej kwocie 1082,20 zł, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, wpisu od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów korespondencji pocztowej, opłat bankowych za wykonane przelewy. Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r., w związku z otrzymaną dnia 11 kwietnia 2016 r. skargą na bezczynność, Prezydent Miasta Ś. udzielił odpowiedzi na wniosek. W odpowiedzi wskazano, że z treści skargi zostały pozyskane dane osoby, która w dniu 15 stycznia 2016 r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie organu wnioski o udostępnienie informacji publicznej winny być podpisane, a wobec braku podpisu na wniosku, został on pozostawiony bez rozpoznania. Po powzięciu informacji o wnioskodawcy z powyższej skargi organ udzielił następującej odpowiedzi. W zakresie pkt. 1-2 wskazano, że wnioskowane informacje zostały udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej jako BIP), w zakresie pkt. 3-6 udzielono informacji poprzez wskazanie związków, stowarzyszeń, spółek prawa handlowego oraz jednoosobowych spółek kapitałowych. W zakresie pkt. 7 wskazano, że tut. Urząd nie dysponuje wnioskowanym wykazem w postaci imion i nazwisk, stanowisk służbowych oraz adresów poczty elektronicznej (e-mail) osób kierujących jednostkami i podmiotami wymienionymi w 1-6, natomiast odnośnie pkt. 8 podano, że Urząd nie dysponuje wnioskowanym wykazem. W odpowiedzi na skargę z dnia 25 kwietnia 2016 r. organ wniósł o oddalenie skargi w całości, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wskazał, że o danych umożliwiających załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powziął wiadomość dopiero z treści skargi otrzymanej w dniu 11 kwietnia 2016 r. Wskazano, że wniosek z dnia 15 stycznia 2016 r. został sformułowany w dość ogólny sposób wymagający sprecyzowania. Zwrócono uwagę, że wniosek był niepodpisany, a na podstawie adresu e-mail nie można było określić, czy wnioskodawca jest osobą fizyczną, prawną czy ułomną osobą prawną. Z tego względu wniosek skarżącego został pozostawiony bez rozpoznania, jednak nie było możliwości powiadomienia anonimowego wnioskodawcy. Organ wskazał, że niezwłocznie po powzięciu informacji o wnioskodawcy udzielono odpowiedzi oraz przytoczył jej treść; wobec czego trudno mu czynić zarzut bezczynności i żądać wymierzenia grzywny w najwyższym możliwym wymiarze. Organ zwrócił także uwagę, że skarżący udzielił pełnomocnictwa procesowego w niniejszej sprawie jeszcze przed skierowaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Uzasadniając żądanie alternatywne organ wskazał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe ze względu na załatwienie podania skarżącego. Skarżący 24 maja 2016 r. wniósł pismo procesowe, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 9 maja 2016 r., w którym poinformował, że pismo z 25 kwietnia 2016 r. nie stanowi wyczerpującej odpowiedzi na jego wniosek, gdyż pomija informacje nieudostępnione na stronie BIP organu, a w których posiadaniu musi być organ, co z pewnością dotyczy pkt. 7 wniosku. Odpowiedź na pkt 8 wniosku określono jako nietypową w odniesieniu do dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ na stronie BIP organu wymieniono tylko niektóre z prowadzonych przez niego rejestrów, ewidencji i archiwów (informacja o gminnej ewidencji zabytków, ewidencji uchwał, ewidencji interpelacji i wniosków, ewidencji gruntów i budynków, rejestrze odpadów i rejestrach akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt. 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. W art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zostały wymienione – inne niż określone w pkt. 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta Ś. w zakresie wniosku strony skarżącej z 15 stycznia 2016 r. o przesłanie na adres mailowy [...] siedmiu wykazów: jednostek budżetowych utworzonych przez organy danej j.s.t.; zakładów budżetowych utworzonych przez organy danej j.s.t.; związków jednostek samorządu terytorialnego, w których dana j.s.t. uczestniczy; stowarzyszeń, których członkiem jest dana j.s.t.; spółek prawa handlowego, w których dana j.s.t. posiada pozycję dominującą; jednoosobowych spółek kapitałowych, w których dana j.s.t. posiada udział w całości kapitału zakładowego; rejestrów, ewidencji i archiwów prowadzonych przez organy danej j.s.t. oraz o podanie imion i nazwisk, stanowisk służbowych oraz adresów poczty elektronicznej (e-mail) osób kierujących powyższymi jednostkami i podmiotami. Z treści wniosku wprost wynika, że strona występowała o udzielenie informacji w ramach dostępu do informacji publicznej, czyli w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezspornym jest, że organ do chwili nadania pisma z dnia 25 kwietnia 2016 r. nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek. Uczynił to dopiero po otrzymaniu skargi skierowanej przez stronę do tut. Sądu. Organ nie kwestionował uprawnienia strony do otrzymania żądanej informacji w trybie ustawy, ani nie twierdził, że żądane informacje nie mieszczą się w zakresie informacji publicznej. Odnosząc się do stanu prawnego sprawy przywołać przyjdzie art. 61 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Przywołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Art. 6 ust. 1 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. Znalazły się w nim m.in. informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy), a także o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy). W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów. Art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Według art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, następują w drodze decyzji. Jak wynika z przytoczonych przepisów prawnych podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien to uczynić bez zbędnej zwłoki; zasadniczo nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jedynie jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, jest obowiązany do powiadomienia wnioskodawcy w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej znajduje podstawę do odmowy udostępnienia winien to uczynić w drodze decyzji administracyjnej. Tę samą formę załatwienia sprawy stosuje w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy – z tym zastrzeżeniem, że decyzja ma w takim przypadku charakter formalny, stanowi o umorzeniu postępowania. W innych przypadkach ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej jako sposobu załatwienia sprawy. W przypadku, gdy podmiot zobowiązany ocenia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lecz jest obowiązany poinformować o tym wnioskodawcę pismem (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 123/14; LEX nr 1623233). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się także pogląd, że: "Na równi z brakiem podjęcia przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego." (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014r., sygn. akt II SAB/Sz 6/14, LEX nr 1474351; por. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Lu 72/12; dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Poza sporem pozostaje okoliczność, że Prezydent Miasta Ś. należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, a w rezultacie spoczywa na nim obowiązek udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej. Organ nie kwestionował również zakresu informacji publicznej żądanej przez stronę, bowiem ani w odpowiedzi na skargę, ani w piśmie z 25 kwietnia 2016 r. nie wskazał, że wnioskowane dane nie są informacją publiczną. Również w ocenie Sądu treść złożonego wniosku mieści się w zakresie informacji publicznej. W szczególności żądanie wykazów opiera się na art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, b i f. Art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f wprost dotyczy prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów, natomiast lit. a i b dotyczą trybu działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, a także trybu działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej. Należy zaznaczyć, że żądany wykaz rejestrów, ewidencji i archiwów nie mieści się wyłączeniu z zakresu obowiązywania ustawy o dostępie do informacji publicznej, obejmującym zgodnie z art. 1 ust. 3 tej ustawy centralną bazę danych ksiąg wieczystych, Krajowy Rejestr Karny, Krajowy Rejestr Sądowy oraz rejestr zastawów. Natomiast punkty 1-6 wniosku dotyczyły właśnie trybów działania władz publicznych, a także osób prawnych. Przedmiotem żądania był wykaz zakładów budżetowych, jednostek budżetowych, jednostek samorządu terytorialnego, stowarzyszeń, spółek prawa handlowego oraz jednoosobowych spółek kapitałowych. Należy podkreślić, że przez wyliczone we wskazanych punktach wniosku jednostki organizacyjne miasto Ś. działa lub w tych jednostkach uczestniczy. Skoro powołany przepis uprawnia do skutecznego domagania się informacji o trybie działania tych jednostek organizacyjnych, to tym bardziej należy uznać za dozwolone żądanie wykazu tych jednostek organizacyjnych. Na zasadzie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej należy wskazać, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu. Bez wątpienia należy więc uznać za informację o sprawach publicznych wyliczenie (wykaz) żądanych przez wnioskodawcę jednostek organizacyjnych utworzonych przez miasto Ś., lub w których to miasto uczestniczy, bowiem jest sprawą publiczną to, do jakich związków jednostek samorządu terytorialnego miasto należy, a także to, jakie jednostki organizacyjne – mające na celu wykonywanie zadań spoczywających na danej jednostce samorządu terytorialnego – zostały przez nią utworzone. Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, bowiem w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w reakcji na złożony wniosek; nie podjął również alternatywnych działań mieszczących się w zakresie wypełnienia obowiązku ustawowego (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Należy stanowczo podkreślić, że nie mają znaczenia powody, dla których organ dopuścił się bezczynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia okoliczność, czemu określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dlatego też dla faktu stwierdzenia bezczynności nie mają znaczenia argumenty organu: podniesione w piśmie z 25 kwietnia 2016 r. – o braku informacji o wnioskodawcy oraz w odpowiedzi na skargę z 25 kwietnia 2016 r. – o niemożliwości powiadomienia anonimowego wnioskodawcy o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Na marginesie należy wskazać, że możliwość powiadomienia anonimowego wnioskodawcy istniała i sprowadzała się do wysłania wiadomości na adres e-mail [...], a więc w ten sam sposób, w jaki zwrócił się skarżący. Odnosząc się do zagadnienia braku danych indywidualizujących autora wniosku, należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 110/15 (dostępny w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), że przepisy ustawy nie nakazują zachowania szczególnej formy wniosku, brak w niej również nakazu, aby wnioskodawca musiał podawać swoje dane osobowe. Zastosowanie przepisów k.p.a. i potrzeba ustalenia bliższych danych adresowych wnioskodawcy zachodzą dopiero w przypadku zamiaru wydania decyzji w trybie art. 16 ustawy. Jak wynika z niniejszego postępowania, w szczególności udzielonej odpowiedzi pismem z 25 kwietnia 2016 r. – organ takiego zamiaru nie miał. Nadto Sąd podziela pogląd zaprezentowany w wyroku tut. Sądu z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 74/16 (dostępny w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), w którym wyraźnie stwierdzono, że intencją ustawodawcy w zakresie udostępnienia informacji publicznej było przede wszystkim odformalizowanie postępowania w tym zakresie i to w sposób maksymalnie możliwy. Ponieważ w ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza formą pisemną) , w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, należy stwierdzić, że wniosek skarżącego z 15 stycznia 2016 r. nadawał się do rozpoznania w dacie jego wniesienia – spełniał bowiem powyższe, podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie. Wobec tego strona skarżąca nie była obowiązana podawać we wniosku imienia i nazwiska. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie - postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1779/14 - LEX nr 1492884, 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13 - LEX nr 1582107). W realiach niniejszej sprawy Sąd stwierdził bezczynność organu. Zgodnie bowiem z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skoro wniosek został złożony 15 stycznia 2016 r., to 14-dniowy termin na udzielenie informacji upływał dnia 29 stycznia 2016 r. Jednakże w tym czasie organ nic nie zrobił, ani nie podjął dopuszczalnych prawem działań umożliwiających mu wydłużenie tego terminu (np. powiadomienie o powodach opóźnienia – art. 13 ust . 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W zakresie sześciu na osiem punktów wniosku skarżącego z 15 stycznia 2016 r. organ pozostawał w bezczynności do dnia udzielenia odpowiedzi pismem z 25 kwietnia 2016 r.; a więc w chwili rozpoznawania sprawy przez Sąd organ w tym zakresie nie był w bezczynności – została ona bowiem usunięta, co było podstawą do umorzenia postępowania odnośnie pkt. 1-6 wniosku. Jednak w pozostałym zakresie – dwóch ostatnich punktów złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej – bezczynność trwa nadal, organ nie udzielił bowiem żądanej informacji. Dlatego postępowanie sądowadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do podjęcia określonych czynności nie stało się bezprzedmiotowe. Z tego powodu Sąd zobowiązał organ do załatwienia punktu 7 i 8 powyższego wniosku w terminie 14 dni. Sąd podziela bowiem pogląd strony skarżącej, że żądane w tych punktach informacje znajdują się w posiadaniu organu. Nie sposób przyjąć wyjaśnienia, że organ nie wie jakie ma rejestry, ewidencje czy archiwa lub też nie posiada danych dotyczących osób kierujących podmiotami, w których gmina co najmniej uczestniczy. W tym miejscu wobec stwierdzenia bezczynności należy dokonać oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; wszystkie orzeczenia dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że organ nie zareagował na wniosek z 15 stycznia 2016 r. ze względu na brak jakichkolwiek danych pozwalających ocenić, czy jest to wniosek pochodzący od osoby fizycznej, czy też nie. Bezczynność w rozpoznaniu wniosku nie wynikała więc z oczywistego naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz z błędnego przekonania organu, że aby rozpoznać wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien być on zaopatrzony w dane adresowe wnioskodawcy (art. 149 § 1 a p.p.s.a.). Po wpłynięciu skargi – a więc kiedy znane stały się personalia wnioskodawcy – organ udzielił informacji publicznej w zakresie sześciu na osiem punktów wniosku. Z tych względów w ocenie Sądu bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Sąd nie znalazł również podstaw do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. W kwestii grzywny Sąd ponadto wskazuje, że organ pozostawał w błędzie co do żądania przez stronę przeciwną wymierzenia grzywny w najwyższym możliwym wymiarze. Było wręcz przeciwnie – w skardze na bezczynność z 7 kwietnia 2016 r. zawarto wniosek o odstąpienie od wymierzania grzywny organowi. Zgodnie natomiast z art. 200 p.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na które składała się kwota 480 zł - ze względu na ukończenie sprawy w postępowaniu uproszczonym, 100 zł tytułem wpisu od skargi, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 4,20 tytułem kosztów korespondencji pocztowej oraz 2 zł jako opłaty bankowe za wykonane przelewy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło