I SA/Go 254/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-12-07
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, uwzględniając zawieszenie biegu terminu przedawnienia spowodowane wniesieniem skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 § 6 pkt 2 i art. 70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie terminu przedawnienia, a organ nie zbadał wszystkich potencjalnych przesłanek zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący został zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży tytoniu w marcu, kwietniu i maju 2010 r. Organy podatkowe ustaliły wysokość zobowiązania w drodze oszacowania, uznając, że skarżący prowadził niezarejestrowaną działalność gospodarczą i nie odprowadził należnego podatku. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych oraz zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego z powodu niedopuszczalności odwołania, a po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ, skarżący ponownie wniósł skargę, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży tytoniu za marzec, kwiecień i maj 2010 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
D.J. ( dalej: Skarżący) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] marca 2015 r. nr [...], wydaną w przedmiocie określenia zobowiązanie podatkowego w podatku akcyzowym, za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2010 r. w wysokości 92.973,00 zł, z tytułu sprzedaży tytoniu do palenia.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
Na podstawie postanowienia i upoważnienia z [...] stycznia 2014 r. organ kontroli skarbowej w dniu [...] lutego 2014 r. wszczął wobec Skarżącego postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku akcyzowego za okres od marca do maja 2010 r. Po jego zakończeniu decyzją z [...] marca 2015 r., określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2010 r. w kwocie 31.226,00 zł, za miesiąc kwiecień 2010 r. w kwocie 56.817,00 zł i za miesiąc maj 2010 r. w kwocie 4.930,00 zł.
Organ stwierdził, że [...] lutego 2014r. do protokołu przyjęto ustne wyjaśnienia Skarżącego, z których wynikało, że nie prowadził działalności gospodarczej, nie zgłosił obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym i nie składał deklaracji w tym zakresie, nie prowadził ewidencji księgowych, podatkowych lub innych dla celów podatkowych. Ponadto oświadczył, że udostępnił swoje konto bankowe i dane osobowe koledze K., którego dokładnych danych nie pamiętał i nie miał z nim kontaktu, a który poinformował go, że dzięki temu "zarobi kilka groszy". Zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami osoba ta sprzedawała w 2010 r. towary, które wysyłała do klientów za pośrednictwem poczty, a z tego tytułu wypłaciła Skarżącemu kwotę 500 zł. Skarżący zaprzestał kontaktów ze wskazaną osobą po 2-3 miesiącach. Poinformował również, że w 2010 r. nie korzystał z usług świadczonych przez firmy kurierskie i Pocztę Polską. W toku postępowania kontrolnego Skarżący nie wskazał danych osoby o imieniu K., jak również innych osób, które mogły mu pomagać w prowadzonej przez niego sprzedaży tytoniu za pomocą portalu aukcyjnego [...]. Ponadto podkreślił, że w toku postępowania wielokrotnie zwracał się do Skarżącego o złożenie wyjaśnień i przedłożenie dokumentów w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym. Skarżący natomiast nie przedłożył żadnych dokumentów, nie odniósł się do wezwań organu kontroli skarbowej oraz nie stawił się w urzędzie w wyznaczonym przez organ terminie.
W toku postępowania organ I instancji zwrócił się do "G" sp. z o.o. o przekazanie wszelkich informacji dotyczących działalności Skarżącego zarejestrowanych w okresie od marca 2010r. do maja 2010r. przez serwis aukcyjny [...]. W tej drodze uzyskał informację, że Skarżący w dniu [...] lutego 2010r. zarejestrował na portalu aukcyjnym [...] konto o nazwie "s".
Dla wpłat za pośrednictwem P przypisał rachunek bankowy o nr [...]. W przesłanej dokumentacji brak było informacji o przelewach z innych kont Skarżącego na rzecz P. Natomiast z zestawienia wynikało, że w okresie od marca 2010 r. do maja 2010 r. użytkownik "s" wystawił 10 aukcji, na których sprzedał 450 sztuk tytoniu marki [...] w opakowaniach jednostkowych o wadze 0,5 kg. Szczegółowe zestawienie dotyczące ww. transakcji organ I instancji zawarł w wydanej decyzji.
Organ I instancji ustalił również, że Skarżący nie został wpisany do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Burmistrza Miasta, nie składał również deklaracji dla podatku akcyzowego. Ustalił również że firmy B sp. z o.o., PHP P S.A., J sp. z o.o., P sp z o.o., P sp. z o.o., O, P S.A., "A" Hurtownia, "D" Sp. z o.o. oraz N Sp. z o.o. z nie sprzedawały Skarżącemu tytoniu do palenia w okresie od marca do maja 2010 r.
Organ uzyskał od operatora pocztowego Poczty Polskiej S.A. uwierzytelnione kserokopie dowodów nadania przesyłek pocztowych nadanych przez D.J. w urzędach Pocztowych w okresie od [...] marca 2010r. do [...] maja 2010r.(141 pozycji). Co do nich, nie stwierdzono ich zwrotu. Ponadto, Poczta Polska przekazała zestawienie i informacje o kwotach pobrań przekazanych na rachunek bankowy D.J.. Szczegółowe zestawienie otrzymanych danych organ I instancji zawarł w wydanej decyzji.
W wyniku skierowania pytań do grupy 41 odbiorców tytoniu w zakresie zawartości przesłanych im przesyłek przez Skarżącego, 14 osób nie odpowiedziało na zapytanie organu. Wśród osób, które odpowiedziały większość stwierdziła, że zakupiła tytoń przeznaczony do użytku własnego. Jedna osoba oświadczyła, że nie zamawiała żadnej przesyłki, a inny z odbiorców oświadczył, że otrzymana przesyłka pobraniowa nie zawierała przedmiotu zgodnego z opisem w aukcji, wobec czego dokonał jej zwrotu, a następnie otrzymał od sprzedającego zwrot pieniędzy przekazem pocztowym. Dwie osoby nie pamiętały w ogóle, czy zamawiały tytoń za pobraniem z uwagi na upływ czasu.
Do akt postępowania włączono Wyrok Sądu Rejonowego Wydział Karny sygn. akt [...] z [...] września 2010 r., z którego wynika, że Skarżący dopuścił się czynu, polegającego na przesyłaniu w dniu [...] marca 2010 r. 2 kg tytoniu do palenia bez polskich znaków skarbowych akcyzy, przez co dokonał uszczuplenia podatku akcyzowego na kwotę 732,00 zł.
Skarżący dobrowolne poddał się karze, za zgodą Sądu. Nadto Sąd orzekł karę grzywny w kwocie 350,00 zł oraz przepadek na rzecz Skarbu Państwa 2 kg tytoniu do palenia. W ocenie organu I instancji powyższy wyrok potwierdził fakt dokonywania przez Skarżącego sprzedaży tytoniu nieznanego pochodzenia bez znaków akcyzy. Skarżący w trakcie postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym przyznał się do zarzucanego mu czynu i dobrowolnie poddał się karze grzywny. Zdaniem organu kontroli skarbowej przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało, że D.J. w okresie od marca do maja 2010 r. prowadził niezarejestrowaną w ewidencji podmiotów gospodarczych działalność gospodarczą i nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego, a zgromadzony w toku tego postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazał, że przedmiotem sprzedaży dokonywanej przez stronę poprzez portal internetowy [...] był tytoń do palenia o nazwie [...] niewiadomego pochodzenia w ilości 198 kg. Ponadto organ I instancji wskazał, iż z uwagi na fakt braku jakichkolwiek dokumentów świadczących o prowadzeniu zarejestrowanej działalności gospodarczej oraz z uwagi na nieprzedstawienie dokumentów dotyczących transakcji sprzedaży tytoniu marki [...] przeprowadzonej w Internecie, w myśl przepisu art. 23 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, podstawę opodatkowania określono w drodze oszacowania. Eliminując niemożliwe do zastosowania w tym indywidualnym przypadku metody szacowania zawarte w przepisach ordynacji podatkowej, dokonano wyboru metody indywidualnej dokonując w tym celu zestawienia danych: towar wysyłany do nabywcy za pobraniem pocztowym, ze wskazaniem wpłaty pobranej przez Pocztę Polską należności na należące do Skarżącego rachunki bankowe, czy też pobrania bezpośrednio wypłacone w Urzędzie Pocztowym oraz ilości towaru na dzień zakończenia aukcji.
We wniesionym 1 kwietnia 2015r. odwołaniu Skarżący zarzucił decyzji organu
I instancji naruszenie:
– art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, nie przeprowadzenie wszelkich dowodów w celu ustalenia tego stanu pomimo wskazania, że transakcje zostały przeprowadzone przez osobę użytkującą konto na portalu [...],
– art. 99 ust. 2 pkt 2 i art. 99 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędne ich zastosowanie na skutek mylnego ustalenia stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nadto, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu w postaci ustalenia adresu IP komputera z którego dokonywano logowania na konto [...] oraz konto bankowe, sprawdzenia wykorzystywanego adresu poczty elektronicznej, nr telefonu komórkowego wskazanego w portalu [...], przesłuchania strony. Skarżący podniósł, że nie miał możliwości regularnego korzystania z sieci internetowej w miejscu zamieszkania. W uzasadnieniu wniesionego odwołania Skarżący stwierdził, że nie uzyskiwał jakichkolwiek korzyści z tytułu sprzedaży na portalu [...], nie posiadał również informacji na temat towarów, jakie będą sprzedawane na jego koncie. Użytkownik konta płacił mu jedynie środki za korzystanie z konta.. Zarzucił organowi kontroli skarbowej, że nie wskazał dowodów negujących fakt korzystania z jego konta przez osoby trzecie.
Powyższe odwołanie zostało uzupełnione pismami Skarżącego z [...] maja 2015r.,
[...] czerwca 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. W pismach tych ponowiono wnioski dowodowe oraz rozszerzono podstawę materialną zaskarżenia decyzji organu I instancji o art. 2 pkt 1 i pkt 21, art. 5, art. 8 ust. 2 pkt 4, art. 10 ust. 1 i ust. 10, art. 12, art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym.
Niezależnie od złożonego odwołania Skarżący 1 kwietnia 2015r. wniósł do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej "Wniosek o uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia". Wniosek ten rozpatrzony został odmownie postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Skarżący kolejnym wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. wniósł o "uzupełnienie postanowienia co do rozstrzygnięcia", oraz jednocześnie złożył zażalenie na to postanowienie.
Postanowieniem z [...] czerwca 2015r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia dowodów we wnioskowanym przez Skarżącego zakresie. Nadto, Skarżący w dniu 30 czerwca 2015r. wniósł kolejne odwołanie i trzy zażalenia. Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] marca 2015 r. nr [...], wydaną w przedmiocie określenia zobowiązanie podatkowego w podatku akcyzowym, za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2010 r. w wysokości 92.973,00 zł, z tytułu sprzedaży tytoniu do palenia.
W wydanej decyzji organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. Ocenił, że zgromadzony w toku postępowania pierwszoinstancyjnego materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem sprzedaży dokonywanej przez Skarżącego poprzez portal internetowy [...], był tytoń do palenia o nazwie [...] niewiadomego pochodzenia w ilości wskazanej w ww. decyzji, od którego nie zapłacono akcyzy. Nie została również złożona deklaracja w podatku akcyzowym. Organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie było dokładne i szczegółowe. Na podstawie szeregu zgromadzonych w sprawie dowodów ustalono moment powstania obowiązku podatkowego przyjmując za dzień posiadania tytoniu, dzień nadania paczek z jego zawartością. Tym samym zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uznał za prawidłową.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji zauważył, że wbrew twierdzeniom Skarżącego o tym, że czerpał korzyści finansowe działając na portalu aukcyjnym [...] świadczą wydruki z jego konto bankowych w [...] S.A. ([...]) oraz [...] S.A. ([...]) należących wyłącznie do niego
oraz wydruki uzyskane z Poczty Polskiej, z których jednoznacznie wynika, iż to Skarżący nadawał przesyłki, za które na ww. konta wpływały określone kwoty pieniężne.
Organ odwoławczy nie zgodził się także z twierdzeniem Skarżącego, że nie przeprowadził czynności mogących potwierdzić tezy wskazane przez niego w wyjaśnieniach ustnych. Organ II instancji wskazał, że organ I instancji bardzo szczegółowo i rzetelnie wykazał w jaki sposób przyjął do ostatecznych wyliczeń ilość 198 kg sprzedanego tytoniu, prawidłowo ustalając moment powstania obowiązku podatkowego. Natomiast Skarżący wzywany wielokrotnie do udzielenia informacji, nie uczynił tego. Ponieważ w sprawie nie został ustalony faktyczny dostawca, jak i też strona go nie wskazała, organ kontroli skarbowej na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym uznał, że osobą zobowiązaną do uiszczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży spornego tytoniu był ich faktyczny posiadacz – D.J..
Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego, że nie miał możliwości regularnego korzystania z sieci internetowej w miejscu zamieszkania, organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu z [...] czerwca 2015 r., którym odmówił przeprowadzenia dowodów we wnioskowanym przez Skarżącego zakresie.
Organ odwoławczy uznał również, że brak jest podstaw do twierdzenia, że złożenie wniosku o uzupełnienie treści zaskarżonego postanowienia skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia zażalenia na nie, gdyż zażalenie to i kolejny wniosek o uzupełnienie treści postanowienia mogą być rozstrzygane niezależnie. W tym zakresie organ odwoławczy powołał się na przepisy ordynacji podatkowej, która zawiera w Dziale IV rozdziały 17- 19, które mogłyby mieć zastosowanie, gdyby w kolejnych postępowaniach doszło do wydania rozstrzygnięć zmieniających istotnie treść rozstrzygnięć wcześniejszych. Dodatkowo organ II instancji podkreślił, iż treść zarówno wniosku o uzupełnienie decyzji, jak i kolejnych wniosków o uzupełnienie postanowień organu kontroli skarbowej o odmowie uzupełnienia treści decyzji lub postanowień, jak też treść kolejnych zażaleń na te postanowienia świadczą w jego ocenie o świadomym "przeciąganiu terminów" przez pełnomocnika strony, co godzi w ogólną zasadę szybkości prowadzenia postępowania podatkowego zawartą w art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa. Wzmożona aktywność pełnomocnika Skarżącego w tym obszarze budziła podejrzenie organu odwoławczego, iż czynności te prowadzone były w celu nieuzasadnionego przedłużenia toku postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim od decyzji organu II instancji Skarżący zarzucił naruszenie:
– art. 213 § 4 i § 5 ustawy Ordynacji podatkowej ponieważ rozstrzygnięto odwołania Skarżącego pomimo, że w dniu jego złożenia nie wydano ostatecznego postanowienia dotyczącego wniosku o uzupełnienie decyzji,
– art. 228 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie w sprawie pomimo, że do dnia złożenia odwołania datowanego na dzień [...] marca 2015r. nie wydano ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie uzupełnienia postanowienia w związku z art. 213 § 1 – 5 Ordynacji podatkowej, co powinno skutkować w tej sprawie uznaniem niedopuszczalności złożenia odwołania z [...] marca 2015r.
Przedstawiając powyższe zarzut Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej odmówił uzupełnienia decyzji. Na powyższe postanowienie służy jednak zażalenie, a Skarżący złożył ponowne odwołanie jedynie z ostrożności procesowej biorąc pod uwagę art. 213 § 3 i § 5 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy, nie nastąpiło ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie uzupełnienia decyzji organu I instancji. W ocenie Skarżącego organ odwoławczy nie mógł wydać swojego rozstrzygnięcia wbrew treści art. 213 § 5 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumentację zawartą w decyzjach organów obu instancji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznając po raz pierwszy sprawę, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015r sygn. akt I SA/Go 390/15 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazując, że w sytuacji gdy w sprawie wniesiono odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i jednocześnie złożono wniosek o uzupełnienie tej decyzji, co miało miejsce w niniejszej sprawie, odwołanie takie jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Zdaniem sądu wobec zgłoszenia żądania uzupełnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r., Skarżący nie był uprawniony do złożenia odwołania od tej decyzji przed rozstrzygnięciem wniosku o uzupełnienie. Złożone więc w dniu 1 kwietnia 2015r. odwołanie, jak również odwołanie z dnia [...] czerwca 2015r. było niedopuszczalne
( art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarga zawiera uzasadnione podstawy. Wskazać należy, iż wobec niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2015r. organ nie mógł rozpoznać wniesionego odwołania. To z kolei naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy 9 art. 145 § 1 pkt. 1 lit c P.p.s.a. Wyrok nie został zaskarżony.
Organ odwoławczy po wykonaniu zaleceń sądu rozpoznał odwołanie wniesione przez skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2015r. wydając [...] czerwca 2016r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] marca 2015 r. nr [...], wydaną w przedmiocie określenia zobowiązanie podatkowego w podatku akcyzowym, za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2010 r. w wysokości 92.973,00 zł, z tytułu sprzedaży tytoniu do palenia.
W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w poprzedniej uchylonej przez Sąd decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...].
Na wymienioną powyżej decyzję Strona wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie :
-art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej ponieważ błędnie został ustalony stan faktyczny a Organ kontroli nie przeprowadził wszelkich dowodów w celu ustalenia obiektywnego stanu faktycznego pomimo wskazania że transakcje zostały przeprowadzone przez osobę użytkującą konto na portalu [...],
-art. 2 pkt 1 i pkt 21 art. 5 art. 8 ust 2 pkt 4 art. 10 ust 1 i ust 10 art. 12 art. 13 ust 1 pkt 1 art. 99 ust 2 pkt 2, ust 5, ust 9 ustawy o podatku akcyzowym poprzez brak wskazania szczegółowej podstawy opodatkowania w podatku akcyzowego,
-art. 127 Ordynacji podatkowej ponieważ organ odwoławczy w decyzji II instancji nie rozpatrzył ponownie sprawy a jedynie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu,
-art. 70 Ordynacji podatkowej z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem decyzji.
W konsekwencji pełnomocnik Skarżącej wniósł:
1) Uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji w całości jako naruszających prawo,
2) Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podkreślił, że Organy nie mają prawnych podstaw do wyliczeń podatkowych z uwagi na przedawnienie tych zobowiązań. Jednocześnie treść decyzji nie wspomina o tej kwestii. Podkreślił, że podatek akcyzowy w zakresie ustalonym w decyzji nie może być opłacony na podstawie złożonych deklaracji podatkowych a jedynie na podstawie decyzji podatkowych. Tym samym decyzje takie mają charakter konstytutywny. Zobowiązanie podatkowe powstające przy zastosowaniu wielokrotnej stawki podstawowej, nie powstaje z mocy ustawy tzn. w wyniku samo obliczenia podatku przez podatnika, lecz na skutek doręczenia decyzji podatkowej. Zastosowanie podwyższonej stawki nie wynika z mocy samego prawa i jest uwarunkowane wyłącznie wydaniem i doręczeniem stosownego rozstrzygnięcia przez organ podatkowy (podobnie m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2011 r., sygn. akt IIFSK 881/10, z 2 września 2011 r., sygn. akt II FSK 538/10, z 27 września 2012 r., sygn. akt II FSK 388/11, z 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2382/11). Mając na uwadze ww. okoliczności uznać należy, że decyzja wydana w rozpoznawanej sprawie, dotyczyła 2010 roku, a zatem zgodnie z art. 68 § 1 O.p., powinna zostać doręczona Skarżącemu do dnia 31 grudnia 2013 r. Tym samym, skoro wydanie i doręczenie decyzji w rozpoznawanej sprawie nastąpiło po tej dacie, uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy z art. 68 § 1 i art. 68 § 2 pkt 2 O.p.
Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia podkreślił, że zastosowanie ma regulacja z art.70 Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie zobowiązanie podatkowe powstało w miesiącu marcu, kwietniu i maju 2010r. termin przedawnienia upływał z końcem 2015r. Nastąpiło jednak zawieszenie biegu terminu przedawnienia z art.70§6 ust.2 Ordynacji podatkowej, spowodowane to zostało wniesieniem skargi z dnia [...] września 2015r. na decyzję organu odwoławczego z [...] sierpnia 2015r., która dotyczyła tego samego zobowiązania. WSA w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia
2 grudnia 2015r. uchylił zaskarżoną decyzję, wyrok uprawomocnił się 4 lutego 2016r., akta zostały zwrócone do organu odwoławczego 12 lutego 2016r. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze regulację art.70§7 ust.2 Ordynacji podatkowej obecnie zaskarżona decyzja wydana [...] czerwca 2016r. a doręczona pełnomocnikowi 22 czerwca 2016r., nie dotyczy przedawnionego zobowiązania.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu 7 grudnia 2016r.,( k. 53-54 akt sądowych) podniósł oprócz powtórzenia argumentacji dotyczącej naruszenia regulacji z art.68 Ordynacji podatkowej, także kwestię naruszenia przez organ art.70 § 7 ust.2 Ordynacji podatkowej, wskazując że przedawnienie nastąpiło w dniu 2 czerwca 2016.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji została przeprowadzona pod względem ich zgodności z prawem, tj. na podstawie kryteriów i zasad określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca
2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej P.p.s.a.
W poddanej kontroli sądowej sprawie wobec jednak uznania, że zarzutem najdalej idącym, jest zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za 2010 rok, zarzut ten rozpoznany zostaje jako pierwszy.
W ocenie Sądu, decyzja organu odwoławczego została wprowadzona do obrotu prawnego w momencie wskazującym na naruszenie art. 70 Ordynacji podatkowej.
W pierwszej kolejności należało się odnieść do podniesionego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu naruszenia przez organy regulacji z art.68 Ordynacji podatkowej. W skardze oraz piśmie, które wpłynęło do sądu 7 grudnia 2016r. powołano się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do zryczałtowanego podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że kwestia czy decyzja wydawana na podstawie regulacji art.17 ust.1 i 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ma charakter konstytutywny czy deklaratoryjny nie jest jednolicie rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skład rozpoznający sprawę podziela odmienny od zaprezentowanego przez pełnomocnika skarżącego pogląd, a znajdujący potwierdzenie w orzeczeniu wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 sierpnia 2016r. sygn. akt II FSK 1909/14, że
" ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest zobowiązaniem powstającym
z mocy prawa, opartym na zasadzie samoobliczenia. Decyzja która określa jego wysokość ma charakter deklaratoryjny, co potwierdzają poglądy piśmiennictwa
i orzecznictwa: " Przepisy, które wyrażają kompetencje do wydania decyzji wymiarowej w określonych przypadkach posługują się sformułowaniem, że "organ podatkowy określa wysokość ryczałtu. Przede wszystkim z samego jej charakteru, ale również i z użytego sformułowania (słowo: "określa") wynika, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny (Bartosiewicz Adam, Kubacki Ryszard – Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Komentarz. 2011 r. LEX nr 95689, wyrok NSA
z dnia 3 listopada 2011 r., II FSK 881/10, Lex nr 1110310). Skoro zobowiązanie
w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne powstaje z mocy prawa, a decyzja wydana w oparciu o art. 21 ust. 4 u.z.p.d. ma charakter deklaratoryjny, to powołanie w podstawie prawnej decyzji przepisów art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ord. pod. było prawidłowe. W tym miejscu powołać się należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r., II FSK 2335/10, Lex nr 1081364, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Fakt, iż organ podatkowy określa w decyzji wartość niezaewidencjonowanego przychodu oraz określa od tej kwoty ryczałt zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.p.d., gdy wystąpią przesłanki wskazane w ust. 1 powołanego art. 17 ustawy nie oznacza, że zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych ulega przekształceniu z zobowiązania powstającego z mocy prawa
w zobowiązanie ustalone w całości przez organ podatkowy w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji na podstawie art. 17 ustawy oznacza, że organ podatkowy zakwestionował samoobliczenie podatku dokonane przez podatnika zgodnie z art. 21 ust. 1 u.z.p.d. i tylko określił wysokość zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa, zgodnie z dyspozycją przepisu, który ma zastosowanie z woli ustawodawcy w określonym stanie faktycznym. Nie stworzył więc nowego zobowiązania podatkowego poprzez doręczenie konstytutywnej decyzji podatkowej, a sprecyzował jedynie prawidłową wysokość istniejącego już zobowiązania podatkowego, którego źródłem jest osiągnięcie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, t. j. zdarzenie wskazane w art. 1 pkt. 1 u.z.p.d. Podkreślić należy także, że jest to zdarzenie, które podatnik powinien uwzględnić przy obliczeniu samodzielnie wysokości zobowiązania. Tak więc fakt niezaewidencjonowania przychodu nie konstytuuje nowego zobowiązania, którego źródłem powstania i podstawą ustalenia byłby wskazany art. 17 u.z.p.d. Fakt ten stanowi wyłącznie warunek oszacowania przychodu i obowiązek określenia ryczałtu w drodze decyzji, według podwyższonych stawek, będących wielokrotnością stawek, które powinien zastosować sam podatnik. Decyzja taka wydana jest jednak w odniesieniu do przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.z.p.d. Przyjęcie więc, że sankcyjne zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych powstaje na skutek ustalającej decyzji podatkowej nie ma uzasadnienia w przepisach analizowanej ustawy." Zaprezentowany powyżej pogląd także został podzielony w komentarzu " Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych" S. Bogucki, A. Cudak, A. Wrzesińska-Nowacka (wydawnictwa LexisNexis, wydanie I, Warszawa 2014r. str.334-340).
Zgodnie z art.99ust.9. ustawy o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym w 2010r. W przypadku nabycia lub posiadania papierosów lub tytoniu do palenia znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy,
w opakowaniach jednostkowych nieoznaczonych albo oznaczonych maksymalną ceną detaliczną, jeżeli od tych wyrobów nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony, stosuje się odpowiednio stawki akcyzy w wysokości określonej w ust. 2 pkt 1 i 2, przy czym za maksymalną cenę detaliczną przyjmuje się trzykrotną wartość najpopularniejszej kategorii cenowej, przeliczonej na jednostkę 1.000 sztuk dla papierosów, a dla tytoniu do palenia, przyjmując założenie, że jednostka 1.000 sztuk papierosów odpowiada 1 kilogramowi tytoniu do palenia. Z powyższego wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z mocy prawa w momencie nabycia lub wejścia w posiadanie tytoniu od którego nie został uiszczony podatek, a nie z momentem określenia wysokości podatku w drodze decyzji, według podwyższonych stawek, będących wielokrotnością stawek, które powinien zastosować sam podatnik.
Zatem podkreślić należy, że decyzje organów podatkowym zostały wydane na postawie art. 99 ust.9 ustawy o podatku akcyzowym i mają one charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny jak twierdzi strona skarżąca.
W rozpoznawanej sprawie mając na uwadze znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty, doszło do naruszenia regulacji art.70 § 6 pkt 2
i art.70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Sąd działając na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a przeprowadził dowód uzupełniający na okoliczność ustalenia daty wniesienia przez stronę skarżącą skargi na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 znajdującej się w aktach sprawy ( k.8) prowadzonej pod sygnaturą I SA/Go 390/15. Z akt wynika, że skarga została wniesiona 11 września 2015r. zatem do upływu terminu przedawnienia pozostało 112 dni. Akta sprawy I SA/Go 390/15, co wynika z udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę, zostały przez sąd zwrócone do organu 12 lutego 2016r., zatem termin przedawnienia rozpoczął biec od 13 lutego 2016r, natomiast decyzja z dnia [...] czerwca 2016 została doręczona 22 czerwca 2016r, tj po upływie 123 dni, czyli po upływie terminu przedawnienia. Podkreślić należy, że data wydania decyzji to - zgodnie z art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - jeden z elementów decyzji podatkowej. Przesądza ona o dacie jej sporządzenia i podpisania (M. Skowroński, glosa do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 2006 r., II FSK 135/06). Nie przesądza jednak o wejściu decyzji do obrotu prawnego bo o tym decyduje data jej doręczenia (art. 212 Ordynacji podatkowej). Data wydania decyzji - zgodnie z art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej - decyduje o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w przypadku decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 Ordynacji podatkowej, ale nie decyduje o przedawnieniu zobowiązania (zob. uchwała NSA z dnia 6 października 2003 r., FPS 8/03, "Glosa" 2004, nr 7, s. 32; uchwała NSA z dnia 17 grudnia 2007 r., I FPS 5/07, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 22 oraz NSA w wyroku z dnia z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2466/14 LEX nr 1774297 ). Sąd rozpoznający sprawę nie mógł jednak jednoznacznie przesądzić, że w sprawie wystąpiło naruszenie regulacji art.70 Ordynacji podatkowej albowiem z decyzji oraz załączonych akt administracyjnych nie wynika, aby organ zajmował się kwestią przedawnienia w szczególności przeprowadzeniem ustaleń w zakresie możliwości wystąpienia innych przesłanek z regulacji art.70 Ordynacji podatkowej mogących spowodować przerwanie biegu terminu przedawnienia z art.70 § 4 lub jego zawieszenie z art.70 § 6 oprócz badanej w sprawie przesłanki z art.70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, że zasadny okazał się zarzut naruszenia regulacji art.70 § 6 pkt 2 i art.70 § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zbędnym jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit.a) i c) P.p.s.a. należało zaskarżoną decyzję uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni pogląd sądu dotyczący regulacji art.70 § 6 pkt 2 i art.70§ 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz przeprowadzi postępowanie uzupełniające w celu sprawdzenia czy wystąpiła przesłanka z art.70 § 4 oraz z art.70 § 6 Ordynacji podatkowej oprócz tej badanej w sprawie przesłanki z art.70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 i art.205 § 2 i § 4 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło