I SA/Go 76/22
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-12-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski, Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, w tym w zakresie przedawnienia zobowiązań i braku winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe. Stwierdzono, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań, ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany. Ponadto, członek zarządu nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie, mimo że spółka stała się niewypłacalna w okresie pełnienia przez niego funkcji. Nie wskazano również mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości w znacznej części.Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. nie wpłaciła podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz zaliczek na ten podatek za styczeń, luty i marzec 2016 r. Egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a postępowanie umorzono. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki, A.D., za te zaległości. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, A.D. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. przedawnienie zobowiązań, brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość oraz bezskuteczność egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w tym za styczeń 2016 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, luty i marzec 2016 r. oddala skargę w całości.
A.D. (dalej również jako "Skarżąca", "Strona") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (powoływany dalej również jako "DIAS", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik", "organ I instancji") z dnia [...] września 2021 r. nr [...]. Decyzja organu I instancji orzekała o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, w tym za styczeń 2016 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, luty i marzec 2016 r.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
P. sp. z o.o. nie wpłaciła w terminie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015r., a także zaliczek na ten podatek za miesiące styczeń, luty i marzec 2016 r., zadeklarowanych w rocznych zeznaniach podatkowych (CIT-8). W konsekwencji wszczęto wobec spółki postępowanie egzekucyjne, w którym uzyskano kwotę 27.906,38 zł (pozostała zaległość wynosi 25.079,62 zł). W związku z ustaleniem, że w dalszym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec ww. spółki.
Następnie postanowieniem z [...] maja 2021 r. Naczelnik wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A.D. - byłego członka zarządu P. sp. z o.o. - za zaległości podatkowe ww. spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty i marzec 2016r.
Mając na uwadze fakt, że A.D. była członkiem zarządu spółki w okresie kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. tj. [...].03.2016r. oraz zaliczek na ten podatek za styczeń 2016r. tj. [...].02.2016r., luty 2016r. tj. [...].03.2016r. i marzec 2016r. tj. [...].04.2016r., a egzekucja skierowana wobec ww. spółki okazała się bezskuteczna, a także okoliczność, że Skarżąca w prowadzonym przez organ postępowaniu nie wykazała okoliczności (przesłanek), które uwolniłyby ją od odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki, decyzją z dnia [...] września 2021r. Naczelnik orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zaległości podatkowe P. sp. z o. o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 rok w wysokości 25.079,62 zł wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, w tym za styczeń 2016 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, luty i marzec 2016 r.
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania m.in. art. 108 § 1, art. 116, art. 118 § 1, art. 120, art., 122, art. 125, art. 191 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 rok uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2020r., a wobec przedawnienia należności głównej nastąpiło również przedawnienie należności ubocznych (odsetek i kosztów). W konsekwencji, w jej ocenie, postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki P. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi winno zostać umorzone. Abstrahując od powyższego, w opinii Skarżącej, jej odpowiedzialność podatkowa jest również wyłączona, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby organ skierował egzekucję do wszystkich składników majątkowych ww. spółki oraz podjął wszystkie możliwe działania egzekucyjne. Dodatkowo, kluczowe informacje finansowe spółki były przed nią zatajane przez drugiego wspólnika i prokurenta spółki – L.H., co uniemożliwiło podjęcie przez Skarżącą decyzji o złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości ww. spółki. Skarżąca podniosła, że nie miała doświadczenia ani wiedzy w prowadzeniu spółki, tym bardziej w zakresie budowlanym. Zaufała L.H., który faktycznie prowadził sprawy spółki.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021r. nr [...], Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, wykazując, że zaległość podatkowa ciążąca na spółce P. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz z tytułu odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, marzec 2016 r. powstała w czasie pełnienia przez A.D. funkcji członka zarządu ww. spółki, w którym to okresie spółka stała się niewypłacalna. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wykazał również bezskuteczność egzekucji ww. należności oraz prawidłowo uznał, iż w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu w Spółce wystąpiły przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o upadłość, a Strona tego nie dokonując, nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu spraw spółki. Oczywista wydaje się również świadomość Skarżącej, co do sytuacji finansowej i majątkowej osoby prawnej, której interesy prowadziła, skoro była w tym okresie jedynym członkiem zarządu i jednocześnie współudziałowcem Spółki. Zdaniem organu odwoławczego, brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że Strona wykazała brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
Na powyższą decyzję A.D. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 107 § 1 i § 2 w związku z art. 116 2 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne zastosowanie i ustalenie odpowiedzialności Skarżącej jako byłego Prezesa Zarządu za zobowiązania P. sp. z o.o. wobec braku przestanek, a nadto braku ustalenia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania ww. spółki L.H. jako właściciela spółki oraz jej prokurenta,
- art. 116 § 1 ww. ustawy poprzez niezastosowanie, w szczególności wobec wykazania braku winy Skarżącej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości prowadzącej do uwolnienia od odpowiedzialności za zobowiązania ww. Spółki,
- art. 51 § 1 i § 2 ww. ustawy w związku z art. 25 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędne zastosowanie i interpretację przepisów,
- art. 118 § 1 w związku z art. 51 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie i ustalenie przez organ podatkowy, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w tym odsetek podatkowych w stosunku do Skarżącej wobec upływu terminu przedawnienia;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
- art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie, wobec wystąpienia przesłanek istotnego interesu Skarżącej w zakresie umorzenia zobowiązań podatkowych,
- art. 120 ww. ustawy tj. zasady praworządności poprzez przekroczenie uprawnienia wynikającego z uznaniowości decyzji organów podatkowych, braku umorzenia zobowiązania podatkowego pomimo wystąpienia przesłanek do jego umorzenia,
- art. 122 ww. ustawy tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez wydanie decyzji podatkowej z pominięciem obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, wyrażające się brakiem udowodnienia przez organ podatkowy, że skierował on w stosunku do spółki P. wszystkie przewidziane prawem podatkowym czynności egzekucyjne, brakiem ustalenia kręgu osób współodpowiedzialnych solidarnie za jej zobowiązania, w tym ustalenia tej odpowiedzialności w stosunku do L.H.,
- art. 125 ww. ustawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem obowiązku wnikliwego rozpatrzenia sprawy,
- art. 191 ww. ustawy poprzez dowolną ocenę dowodów, w szczególności: decyzji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego toczącego się wobec Spółki wszczętą i prowadzoną przez organ podatkowy, postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika sądowego N.P. oraz Komornika sądowego M.J., a to poprzez przyjęcie, że zakończenie tego postępowania związane było z brakiem majątku spółki nadającym się do egzekucji skutkującej jej bezskutecznością - przy czym według wiedzy skarżącej - organy egzekucyjne nie skierowały egzekucji wobec wszystkich składników majątkowych spółki, w tym maszyn i urządzeń służących do wykonywania posadzek przemysłowych, brakiem zaskarżenia czynności prawnych L.H. w postaci skargi pauliańskiej polegające na wyzbyciu się Spółki z tych ruchomości, która to ocena doprowadziła do błędnych ustaleń w zakresie solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej ze spółką,
- art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak ustalenia pełnego kręgu osób ponoszących solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki.
Dodatkowo Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.:
1) protokołu z posiedzenia Zarządu P. sp. z o.o. z [...] maja 2016r. o odwołaniu prokury samoistnej dla L.H.; Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki P. wraz z Uchwałą nr [...] o odwołaniu Skarżącej z funkcji Prezesa Zarządu i Uchwałą nr [...] o powołaniu L.H. do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu; postanowienia Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2016 r. o wykreśleniu Skarżącej z funkcji Prezesa Zarządu - na okoliczność braku winy Skarżącej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki P., tj. wystąpienia przesłanki uwalniającej od solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki,
2) sprawozdania finansowego spółki P. za 2014 r. - na okoliczność braku czynnego prowadzenia spółki w latach 2015 i 2016, braku sporządzenia przez spółkę sprawozdań za lata 2015 i 2016 oraz następne, braku winy Skarżącej w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości ww. spółki, tj. wystąpienia przesłanki uwalniającej od ustalenia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki i zasadności skargi.
Jednocześnie Skarżąca wystąpiła o zwrócenie się Sądu do:
1.Urzędu Skarbowego o przesłanie akt postępowania egzekucyjnego,
2.Komornika sądowego N.P. o przesłanie akt postępowania egzekucyjnego [...],
3.Komornika sądowego M.J. o przesłanie akt postępowania egzekucyjnego [...],
w celu wykazania okoliczności braku prowadzenia egzekucji wobec wszystkich możliwych składników majątkowych spółki P., opieszałości egzekucji oraz umożliwienia L.H. ukrycia i wyprowadzenia majątku ze Spółki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - oświadczenia L.H. z [...] października 2022 r., w którym oświadczył, że jest Prezesem P. sp. z o.o., która nadal działa i jednocześnie zobowiązał się do spłacenia należnych zobowiązań z tytułu zaległych podatków wraz z odsetkami za 2015 i 2016 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") wynika, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego. Sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy. Sąd w niniejszym postępowaniu takich wątpliwości nie miał.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika, w której orzeczono o solidarnej wraz ze spółką odpowiedzialności Skarżącej za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, w tym za styczeń 2016 r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, luty i marzec 2016 r.
Zasady odpowiedzialności osób trzecich regulują przepisy rozdziału 15 działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 - dalej "O.p."). Zgodnie z art. 116 § 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2020r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Jednocześnie § 2 ww. przepisu stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p.
Zgodnie zatem z treścią ww. przepisu, rzeczą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki, okoliczności pełnienia przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki. Z kolei rzeczą osoby trzeciej, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość (układ) spółki albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu, albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki.
Dodania wymaga, że odpowiedzialność członka zarządu obejmuje także odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego, co wynika z treści art. 107 § 2 pkt 1, 2 i 4 O.p.
O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 O.p.), przy czym postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3 (art. 108 § 2 o.p.).
Stosownie do treści art. 108 § 3 O.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.
Z kolei zgodnie z art. 118 § 1 O.p., co do zasady, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Dodatkowo wskazano, że pięcioletni okres przedawnienia liczony od końca roku, w którym powstała zaległość podatkowa przewidziany jest na wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej i jest adresowany do organu podatkowego pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do najdalej idącego zarzutu podniesionego w skardze dotyczącego przedawnienia zobowiązania spółki, a także przedawnienia zobowiązania Skarżącej wynikającego z zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu wskazać należy, iż dochodzona w niniejszym postępowaniu zaległość podatkowa P. sp. z o.o. powstała w wyniku nieuregulowania przez spółkę wykazanego w korekcie deklaracji CIT-8, złożonej w Urzędzie Skarbowym, podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty i marzec 2016r. wykazanych w zeznaniu CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2016.
Zgodnie z art. 25 ust. 1a ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2014r. poz. 851 ze zm.), podatnik tego podatku zobowiązany jest wpłacać zaliczkę miesięczną w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, zaś zaliczkę za ostatni miesiąc roku podatkowego - w terminie do 20 dnia pierwszego miesiąca następnego roku podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 27 ww. ustawy, podatnik zobowiązany jest składać naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu, a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku. Oznacza to, że podatnik obowiązany jest prawidłowo wykazać ww. podatek w deklaracji i jeśli to uczynił wadliwie obowiązany jest błąd ten naprawić składając stosowną korektę, która nie zmienia momentu powstania wskazanego zobowiązania. Korekta deklaracji zastępuje bowiem deklarację pierwotną i eliminuje ją z obrotu prawnego.
W świetle zatem powyższego, termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. przypadał na dzień [...] marca 2016 r., a terminy płatności odsetek od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2016 r., luty 2016 r., marzec 2016 r. - odpowiednio na [...] lutego 2016 r., [...] marca 2016 r. i [...] kwietnia 2016 r. Niezapłacone w ww. terminach zobowiązania stały się zaległościami podatkowymi po upływie terminu ich płatności, odpowiednio w kwietniu 2016 r., lutym, marcu i kwietniu 2016r. (art. 51 § 1 i 2 O.p.). Licząc zatem od końca roku kalendarzowego - w którym upłynął termin płatności podatku, tj. 31 grudnia 2016r. - pięcioletni bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązań podatkowych rozpoczął się z dniem 1 stycznia 2017 r. i upływał 31 grudnia 2021 r. Organ I instancji wydał zaś swoją decyzję [...] września 2021r., czyli przed upływem terminu liczonego zgodnie z dyspozycją art. 118 § 1 O.p. Poza tym, bieg terminu przedawnienia zobowiązania spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015r. oraz odsetek od niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty i marzec 2016 r. uległ przerwaniu, w wyniku zajęcia w dniach [...] października 2016r. czterech pojazdów oraz zajęcia w dniu [...] stycznia 2019r. rachunku bankowego w [...] (art. 70 § 4 O.p.). W konsekwencji zarzut naruszenia art. 118 § 1 w zw. z art. 51 § 1 i 2 O.p. uznać należy za całkowicie chybiony.
Przechodząc do analizy przesłanek warunkujących przeniesienie odpowiedzialności określonej w art. 116 § 1 O.p. wskazać należy, że w sprawie bezspornym pozostawało, że w czasie kiedy upływał termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz terminy płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty oraz marzec 2016 r., Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki P. sp. z o.o. Z dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych ww. spółki wynika, że począwszy od dnia zawiązania spółki tj. od [...] listopada 2013 r. (umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - akt notarialny z [...] listopada 2013r. Rep. A nr [...]) do czasu odwołania Skarżącej z pełnionej funkcji tj. [...] maja 2016 r. (uchwała nr [...] o odwołaniu A.D. z pełnionej funkcji Prezesa Zarządu) Skarżąca była jedynym członkiem zarządu spółki. Wbrew zatem oczekiwaniom Skarżącej, brak jest podstaw, aby odpowiedzialność za przedmiotowe zaległości spółki przenieść również na inne osoby, w tym L.H., który w ww. okresie nie pełnił obowiązków członka zarządu.
W ocenie Sądu, organy w wystarczający sposób wykazały w niniejszej sprawie również nieskuteczność egzekucji z majątku spółki P. sp. z o.o. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że podjęte czynności egzekucyjne i zastosowane środki (zajęcie czterech pojazdów, zajęcie rachunku bankowego) nie pokryły w całości zobowiązania spółki. Co istotne, w trakcie prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny nie ograniczał się tylko do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych. Skierował wnioski o udostępnienie danych do odpowiednich instytucji (centrale bankowe), jak również poszukiwał majątku za pośrednictwem dostępnych systemów informatycznych oraz baz danych (np. CEPiK, system Elektronicznych Ksiąg Wieczystych). Ustalił m.in., że spółka nie jest właścicielem ruchomości, nieruchomości czy wierzytelności, do których można było skierować egzekucję. Nieskuteczne okazały się również zajęcia środków na rachunkach bankowych. Jak wynika z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] listopada 2019 r., z powodu braku zleceń, spółka nie osiąga dochodu. Nie posiada majątku nieruchomego i innych środków trwałych. Z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uzyskano informację, że z dniem [...] maja 2016 r. spółka wyrejestrowała się jako płatnik składek (pismo z [...] listopada 2017r.). W konsekwencji, ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. umorzono postępowanie egzekucyjne do należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty oraz marzec 2016 r., w uzasadnieniu postanowienia stwierdzając, że spółka nie posiada obecnie źródeł dochodów i majątku, które mogłyby stanowić przedmiot skutecznej egzekucji.
Zasadnie też organy wskazały, że na bezskuteczność prowadzonej wobec spółki z o.o. P. egzekucji wskazuje również postanowienie z [...] grudnia 2019 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył prowadzone wobec ww. spółki postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w zakresie należności składkowych na łączną kwotę należności głównej wraz z odsetkami 15.179,10 zł, a także wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym (Dział 4 Rubryka nr 4) dokonane przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym N.P. na podstawie postanowień z [...] marca 2017 r. i [...] grudnia 2017 r. oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym M.J. na podstawie postanowień z [...] listopada 2018 r. i [...] grudnia 2018 r. dotyczące umorzenia prowadzonej egzekucji z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.
W tym miejscu podnieść należy, że bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08). Takim dowodem w rozpoznanej sprawie bez wątpienia były postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Nie zachodziła przy tym potrzeba prowadzenia przez organy podatkowe postępowania weryfikującego zasadność tych postanowień, gdyż ewentualne wadliwości w postępowaniu egzekucyjnym mogą być zwalczane w ramach środków przewidzianych w tym właśnie postępowaniu, nie zaś w postępowaniu podatkowym prowadzonym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 7 września 2018 r. sygn. akt I FSK 1468/16, w wyroku z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 588/18). Nieuprawniony jest zatem zarzut Skarżącej o wadliwości czy opieszałości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu, w toku prowadzonego postępowania organy prawidłowo uznały również, że Skarżąca nie wykazała, by spełnione były przesłanki egzoneracyjne pozwalające na zwolnienie jej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, które powstały w czasie pełnienia przez nią funkcji prezesa zarządu. Przypomnieć należy, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa (art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p.).
Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie precyzują znaczenia wyrażenia "czas właściwy" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przyjmuje się, że konieczne jest odwołanie się w tym zakresie do przepisów prawa upadłościowego. I tak, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2015r. poz. 233 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016r., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Niewypłacalność z kolei ustawodawca powiązał ze stanem, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 ww. ustawy), przy czym domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, albo gdy zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (w przypadku dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - art. 11 ust. 2 ww. ustawy). Niewypłacalność jest więc stanem rzeczy ustawowo określonym i wywołującym prawne skutki. Rozpatrywana jest w dwóch ujęciach, tj. płynnościowym (art. 11 ust. 1) i zadłużeniowym - bilansowym (art. 11 ust. 2), przy czym do stwierdzenia stanu niewypłacalności spółki nie jest konieczne wystąpienie łącznie obu przesłanek upadłościowych. Stan niewypłacalności w ujęciu płynnościowym można określić jako sytuację, w której dłużnik nie jest w stanie spłacać swoich wymagalnych długów. W realiach gospodarczych dłużnik po prostu nie ma lub nie będzie miał w krótkim czasie gotówki na bieżącą spłatę wierzycieli i brak jest okoliczności, które mogą ten stan zmienić. Momentem tym nie musi być upływ trzech miesięcy od dnia, w którym dłużnik nie zapłacił co najmniej dwóch wymagalnych zobowiązań; może bowiem nastąpić to zarówno przed, jak i po tym terminie. Najwcześniej jednak w chwili, gdy dłużnik nie wykonał w terminie swojego drugiego zobowiązania pieniężnego. Natomiast zadłużeniowy (bilansowy) aspekt niewypłacalności związany jest z trwałym, co najmniej dwuletnim stanem nadmiernego zadłużenia. W tym czasie suma wszystkich zobowiązań (z wyłączeniami określonymi w art. 11 ust. 4 Prawa upadłościowego) musi być wyższa niż wartość majątku dłużnika. Przy czym jeśli wartość wszystkich zobowiązań dłużnika przewyższa wartość zbywczą jego majątku i dodatkowo dłużnik przestanie regulować na bieżąco swoje zaległości (nawet jeśli opóźnienie nie przekracza jeszcze trzech miesięcy), to istnieją silne argumenty, aby twierdzić, że dłużnik jest niewypłacalny.
Stosownie do art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego, dłużnik jest zobowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że stan niewypłacalności spółki istniał już w lutym 2016 r., a wystarczającą w tym zakresie była wskazana podstawa zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez spółkę, określona w art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego. Istniały bowiem wymagalne zaległości spółki P. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za grudzień 2015 r. oraz narastające za okres od stycznia do maja 2016r. w łącznej kwocie 15.179,70 zł (kwota należności głównej), a także zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oraz z tytułu odsetek od niewpłaconych w ustawowym terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, marzec 2016 r., wynoszące łącznie 52.957.00 zł. (kwota należności głównej).
Analiza zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wykazała, że w sytuacji spółki mamy do czynienia z trwałym zaprzestaniem płacenia długów co oznacza, że dłużnik nie tylko nie płaci długów, ale także nie będzie tego czynił w przyszłości. Ustalono bowiem, że spółka nie osiąga dochodu, z powodu braku zleceń. Nie zatrudnia pracowników. Nie składa deklaracji podatkowych (ostatnie deklaracje spółka złożyła w zakresie CIT-8 za 2016 r., PIT-4R za 2016 r. i VAT-7 za 12/2017). Nie posiada środków umożliwiających spłatę zaległości. Tym samym zasadnie uznano, że stan niewypłacalności spółki zaistniał w dniu upływu terminu płatności zobowiązania z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2016 r., tj. [...] lutego 2016r., natomiast czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (albo wystąpienia o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego) mijał 30-tego dnia po terminie płatności ww. zobowiązania czyli [...] marca 2016r., zatem w czasie pełnienia funkcji Prezesa Zarządu przez A.D. Tymczasem wniosek o upadłość nie został przez A.D. zgłoszony, ani we wspomnianym okresie, ani też w czasie późniejszym, co ustalono na podstawie informacji z Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy (pismo z [...] czerwca 2021r.).
Co więcej, wbrew twierdzeniom Skarżącej, brak jest też podstaw do przyjęcia, że niezgłoszenie ww. wniosku nastąpiło bez winy Skarżącej. Przede wszystkim zauważyć należy, że badając kryterium braku winy jako podstawy wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, powinno przyjmować się obiektywny miernik staranności, jaka może być wymagana od strony, która w należyty sposób dba zarówno o swoje interesy, jak i o interesy udziałowców i wierzycieli spółki, w tym wierzycieli uprawnionych z tytułu podatku. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (wyrok SN z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10). Chcąc zatem uwolnić się od odpowiedzialności określonej w art. 116 O.p., winien on udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż uchybienie określonemu obowiązkowi było od niego niezależne. Tego jednak w niniejszej sprawie Skarżąca nie uczyniła.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie bowiem wynika, że A.D. od [...] listopada 2013 r. do [...] maja 2016 r. była jedynym członkiem zarządu spółki i jej wspólnikiem, posiadającym 99 udziałów, oraz, że stan niewypłacalności spółki powstał podczas jej zarządu i był związany z podejmowanymi decyzjami gospodarczymi. Słusznie organy wskazały, że łączenie funkcji właścicielskich z zarządzającymi w stosunku do tego samego podmiotu gospodarczego każą przypuszczać, że z uwagi na realizację celu dla którego wspólnicy powołali spółkę tj. prowadzenia działalności gospodarczej nastawionej na zysk, znajomość finansów spółki powinna być doskonale znana osobie piastującej funkcje w jej zarządzie i będącej zarazem jej większościowym udziałowcem. Wbrew zatem twierdzeniu Skarżącej, ani brak wiedzy czy doświadczenia, ani bierna postawa Skarżącej w pełnieniu obowiązków prezesa zarządu nie zwalniają jej z odpowiedzialności za zaległości zarządzanej spółki. Świadczą bowiem o niedochowaniu należytej staranności, czy wręcz niedbalstwie, w prowadzeniu spraw spółki. Strona również nie wykazała innych okoliczności wskazujących na brak winy np. nagła chorobę, brak możliwości działania, odosobnienie itp. – czyli okoliczności które byłyby niezależne i wystąpienie ich byłoby niezawinione przez Stronę a jednocześnie uniemożliwiałyby podjęcia działania mającego na celu zgłoszenie wniosku o upadłość.
Jako niewystarczające do zwolnienia się z odpowiedzialności należy uznać twierdzenia Strony o tym, że czynnie nie prowadziła spraw Spółki. Wskazać należy, że Skarżąca była jedynym członkiem zarządu, a więc jedyną osobą która była uprawniona do działania w imieniu spółki. Podnoszony argument, że L.H. wprowadzał ją w błąd co do kondycji finansowej Spółki z odpowiedzialności zwolnić nie może, ponieważ jako jednoosobowy członek zarządu powinna orientować się w sytuacji finansowej zarządzanego podmiotu. Powyższe może tylko dodatkowo świadczyć o braku staranności czy lekkomyślności w prowadzeniu spraw Spółki.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły również, że Skarżąca nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie tych zaległości w znacznej części. Zarówno w doktrynie jak i w judykaturze ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, istnieje wówczas, gdy wskaże on istnienie takiego majątku spółki, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, iż egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (wyrok WSA w Gliwicach z 9 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/GI 785/09). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 2089/19, podkreślił z kolei, że brzmienie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że mienie spółki wskazywane przez członka zarządu uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości spółki tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne i rzeczywiście istniejące oraz umożliwiające przeprowadzenie egzekucji zaległości spółki "w znacznej części", co oznacza, że musi mieć "egzekwowalną" wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości spółki. A zatem tylko rzeczywiście istniejące mienie, przedstawiające realną wartość finansową, dokładnie zidentyfikowane i istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę uwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.
W świetle powyższego, zamierzonego skutku nie mogło osiągnąć lakoniczne twierdzenie Skarżącej o majątku spółki w postaci "maszyn i urządzeń służących do wykonywania posadzek", które co trzeba dostrzec, w żaden sposób nie zostało przez Skarżącą udokumentowane. Co więcej, jak sama przyznała, ww. maszyny nie są już w posiadaniu spółki. W odniesieniu zaś do przesłanki egzoneracyjnej wskazania mienia nie chodzi o ujawnienie majątku w toku egzekucji, ale po jej zakończeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 sierpnia 2018r. sygn. akt II FSK 2199/16, z 22 lutego 2018r. sygn. akt II FSK 257/16, z 7 grudnia 2011r. sygn. akt I FSK 39/11).
Skarżąca nie wskazała o jakie konkretne maszyny i urządzenia jej chodzi, a jako osoba zarządzająca spółką powinna mieć wiedzę do jakich maszyn i urządzeń egzekucja powinna zostać skierowana oraz jakie czynności prawne dokonane przez L.H. świadczyły o wyzbyciu się majątku Spółki. Powołanie się przez Stronę na akta postępowania egzekucyjnego nie mogło osiągnąć oczekiwanego rezultatu w postaci wykazania innego majątku z którego można w znacznej części zaspokoić zaległość, gdyż postępowania te kończyły się umorzeniem właśnie z uwagi na brak wystarczającego majątku – z uwagi, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.
Równie nieskuteczne w uwolnieniu się Skarżącej od odpowiedzialności za zobowiązania spółki P. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. oraz odsetek od zaliczek w tym podatku za styczeń, luty i marzec 2016 r. wraz z kosztami egzekucyjnymi jest oświadczenie jej obecnego prezesa zarządu L.H. z dnia [...] października 2022 r., w którym zobowiązał się do spłacenia należnych zobowiązań z tytułu zaległych podatków wraz z odsetkami za 2015 i 2016 rok. Wyjaśnić bowiem należy, że zobowiązanie osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny, co oznacza, że istnieje tak długo, jak długo istnieje samo zobowiązanie spółki, a zatem jak długo zobowiązanie nie wygaśnie na skutek zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 59 O.p. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 stycznia 2018r. sygn. akt I FSK 689/16: "Nie budzi wątpliwości, że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika (podatnika) zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią, na której w świetle przepisów prawa ciąży odpowiedzialność za zaległość z tytułu tegoż zobowiązania". Z kolei jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, uregulowanym w art. 59 § 1 pkt 1 O.p. jest jego zapłata. Zatem dopiero faktyczna zapłata w całości zobowiązania spółki P. objętego zaskarżoną decyzją zwolni z odpowiedzialności Skarżącą jako osobę trzecią, na której ciąży akcesoryjna odpowiedzialność za ten dług.
Za całkowicie chybiony uznać należy zarzut podniesiony w skardze naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten dopuszcza możliwość umorzenia, na wniosek podatnika, w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W ślad za organem odwoławczym wyjaśnić jednak należy, że na żadnym etapie postępowania Skarżąca nie zwróciła się do organu podatkowego z takim wnioskiem, a zatem brak było podstaw prawnych do zastosowania tej regulacji. W pismach z [...] lipca 2021r. i [...] listopada 2021r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w zakresie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania zarządzanej spółki, w związku z przedawnieniem zobowiązania, wskazując art. 118 O.p. (pkt 1 i 2) oraz brakiem przesłanek odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania osób trzeci (pkt 3 i 4) i w tym zakresie organy obu instancji, w uzasadnieniu swoich decyzji, szczegółowo odniosły się do postawionych zarzutów.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że w sprawie zostały spełnione pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność Skarżącej, jako byłego członka zarządu, jak również sama Strona nie wykazała zaistnienia przesłanek uwalniających ją od ww. odpowiedzialności, w zgodzie z regulacją art. 116 O.p. Organy podatkowe zgromadziły w sprawie kompletny materiał dowodowy i wyczerpująco go rozpatrzyły, wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Przypomnieć przy tym należy, że obciążenie członków zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na nich odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanych przez nich spółek nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, a w szczególności z określoną w art. 122 O.p. zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie jest to także sprzeczne z art. 187 § 1 O.p., w myśl którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Cytowane przepisy określają zasadę i dotyczą wszystkich tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Przepis art. 116 § 1 O.p. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Dlatego też w tym zakresie nie można stawiać zarzutu organom, że nie podjęły czynności zmierzających do ustalenia majątku spółki czy braku winy członka zarządu w zgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o upadłość tej spółki.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło