I SPP/Go 128/19

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółka Akcyjna o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Spółka Akcyjna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2014 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. A. Spółka Akcyjna wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z 30 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 709/19 odrzucające jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2014 r. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy (analogiczny wniosek złożony został w sprawie o sygn. akt I SPP/Go 129/19) pełnomocnik Spółki podniósł, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, z uwagi na trudną sytuację finansową spółki oraz liczne postępowania prowadzone przeciw niej z inicjatywy Skarbu Państwa. Oświadczył, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 1.031.231,80 zł (na dzień [...].03.2019r.), jednak nie obrazuje on sytuacji finansowej spółki, bowiem w latach ubiegłych spółka odnotowała stratę, która na koniec ubiegłego roku obrotowego wyniosła 2.421.568,97 zł, a przychody wynikające z rachunków zysków i strat wyniosły 0 zł. Jednocześnie zobowiązania krótkoterminowe Spółki na koniec ubiegłego roku obrotowego wyniosły 2.152.740,64 zł. Ponadto spółka nie posiada środków trwałych. Stan jej rachunków bankowych na dzień [...] czerwca 2019 r. wyniósł: -47,25 zł i -95,84 zł. W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów pełnomocnik Spółka nadesłał m.in. bilans wraz rachunkiem zysków i strat na dzień [...] marca 2019r., [...] czerwca 2019 r. i [...] września 2019 r. oraz zeznanie roczne CIT-8 za rok podatkowy [...].04.2017r.-[...].03.2018r. wykazując przychód 20.316.709,74 zł przy kosztach uzyskania przychodów 20.223.706,39 zł oraz CIT-8 za rok podatkowy [...].04.2018r.-[...].03.2019r. z przychodem 12.857,02 zł i kosztami uzyskania przychodów 40.403,60 zł. Według bilansu sporządzonego na dzień [...] września 2019 r. spółka posiada aktywa trwałe w wysokości 3.450 zł oraz aktywa obrotowe w kwocie 3.206.900,81 zł, m.in. z tytułu udzielonych pożyczek w wysokości 1.069.656,00 zł czy krótkoterminowych należności w kwocie 2.127.227,16 zł. Z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2019 r. wynika, że spółka nie świadczy usług i nie dokonuje dostaw towarów objętych tym podatkiem. Z kolei stan rachunków bankowych spółki prowadzonych przez [...] na dzień [...] czerwca 2019 r. wynosił: -47,25 Euro i -96,84 USD. Jednocześnie pełnomocnik spółki oświadczył, że spółka nie była zobowiązana do składania deklaracji rozliczeń podatku akcyzowego. Wyjaśnił nadto, że z uwagi na panujący w spółce chaos organizacyjno-zarządczy, niemożliwe jest przekazanie rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia zmian w kapitale własnym, informacji dodatkowej i objaśnień, ewidencji środków trwałych o wartości początkowej przekraczających 5.000 zł, raportów kasowych za ostatnie trzy pełne miesiące, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, a także aktualnej umowy spółki. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej zwanej "P.p.s.a.",) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W toku rozpoznania wniosku nie można tracić z pola widzenia, że w razie przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Co więcej, w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może ona powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 7 października 2014 r. sygn. akt I GZ 390/14; postanowienie WSA w Olsztynie z 31 października 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 553/18, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się, co do zasady, podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności, aniżeli ma to miejsce w przypadku osób fizycznych, nie będących profesjonalnymi przedsiębiorcami, ani nie posiadających specjalistycznej wiedzy prawniczej. Dotyczy to także przewidywania konsekwencji prowadzonej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. Podstawę do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia strony, złożonego na urzędowym formularzu, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach (art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a.). Niemniej jednak obowiązek ten rozciąga się także na wszystkie dokumenty zawierające dane obrazujące sytuację majątkową strony i tym samym pozwalające zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Istnienie tych okoliczności musi być wykazane w sposób niewątpliwy, co oznacza, że przedstawione przez wnioskodawcę dane i informacje muszą obrazować w sposób pełny i precyzyjny jego sytuację majątkową i stan dochodów. Niedostarczenie żądanych przez referendarza danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W konsekwencji, referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienia NSA: z 17 grudnia 2015 r. II GZ 895/15; z 14 października 2014 r. II GZ 646/14; z 14 stycznia 2011 r. II OZ 1361/10; z 18 sierpnia 2015 r. II GZ 377/15). I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca spółka wybiórczo przedstawiła swoją sytuację finansową i stan majątkowy, całkowicie pomijając okoliczności istotne dla rzeczywistego stanu rzeczy. Pomimo wezwania z dnia 18 lutego 2020 r., nie nadesłała w tej sprawie aktualnego bilansu, rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia zmian w kapitale własnym, ewidencji środków trwałych o wartości początkowej przekraczających 5.000 zł, raportów kasowych za ostatnie trzy pełne miesiące, a także wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, powołując się na "chaos organizacyjno-zarządczy" w spółce. Nie przedłożyła także aktualnej umowy spółki. W tym stanie rzeczy, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, że wnioskodawca jest zobowiązany do uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych w dwóch sprawach (I SA/Go 709/19 i I SA/Go 710/19), tak przedstawione okoliczności mające uzasadniać wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie mogą dawać podstaw do jego uwzględnienia nawet w częściowym zakresie. Niezależnie od powyższego, poddając analizie przedłożone przez pełnomocnika spółki bilanse oraz rachunki zysków i strat, uwagę zwraca wysoka wartość aktywów obrotowych, w tym z tytułu udzielonych pożyczek (wg stanu na koniec września 2019 r. na kwotę 1.069.656,00 zł). Po stronie przychodów finansowych skarżąca zaliczyła odsetki w kwocie 23.277,26 zł na koniec września 2019 r. Wartości te wielokrotnie przewyższają wysokość wpisów w obu sprawach zainicjowanych przed tut. Sądem. Ponadto wskazać należy, że właściciele akcji w spółce akcyjnej mogą zapewnić jej, oprócz wpłat takich jak wkłady i pożyczki, dodatkowe źródło finansowania w formie dopłat do kapitału. Dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania lub koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. Możliwość wnoszenia dopłat w spółce akcyjnej powinna być uregulowana w statucie (umowa spółki). Pełnomocnik skarżącej, pomimo wezwania, nie przedłożył aktualnej umowy spółki. Również z oświadczeń nie wynika, czy spółka zwracała się do jedynego akcjonariusza o udzielenie takiej pomocy finansowej. To pozwala na wniosek, że skarżąca ma możliwość pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.