II SA/Go 1087/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. B.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r., znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 20 000 zł. W treści skargi pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji I instancji bez uzasadnienia wniosku. Wobec powyższego Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o wstrzymanie poprzez wskazanie okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczna szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. podał, iż wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Pełnomocnik wyjaśnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje powstanie u skarżącego znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki albowiem skarżący ma aktualnie ograniczone możliwości finansowe, gdyż zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, która w chwili obecnej pozostaje w zawieszeniu. Pełnomocnik podał, iż skarżący jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu żony, jako jedynego pracującego członka rodziny. Ponadto pełnomocnik wskazał, że skarżący ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie z [...] stycznia 2021 r.) i trudności z podjęciem pracy, gdyż według treści w/w orzeczenia, nie może on wykonywać ciężkiej pracy fizycznej i związanej z dźwiganiem ciężarów. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego wskazał, iż skarżący nie posiada żadnych oszczędności, które umożliwiłyby mu wykonanie zaskarżonej decyzji, a w sytuacji zdrowotnej i finansowej w jakiej się znajduje, nie jest w stanie gromadzić takich oszczędności. Jedynym dokumentem załączonym do w/w pisma stanowiła kserokopia orzeczenia z dnia [...] stycznia 2021 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od w/w zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09, post. NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 415/11, dostępne w CBOSA). Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010r., sygn. akt II FZ 595/10, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010r., sygn. akt II FZ 522/10, oba dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II OZ 131/08, niepubl.) i rzeczowo uzasadnić swój wniosek poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I FSK 983/08, Lex nr 468877; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09, Lex nr 489786). Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołał się na swoją trudną sytuację zdrowotną, w związku z którą posiada on umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz na związaną z tym trudną sytuację finansową, gdyż działalność którą prowadził skarżący została zawieszona, jest on bezrobotny, na utrzymaniu rodziny i nie posiada oszczędności. Kara pieniężnej nałożona na skarżącego zaskarżoną w sprawie decyzją (20 000 zł) stanowi znaczną kwotę, jednak dopiero odniesienie jej do ustalonej sytuacji materialnej i finansowej wnioskodawcy umożliwia dokonanie oceny czy jej przymusowe uiszczenie mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia wymaga, że uwzględnienie przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Sam fakt nałożenia kary pieniężnej o określonej wysokości, jak również powstanie dolegliwości, wynikających z obowiązku wykonania aktu administracyjnego, nie mogą być uznane za wystarczającą podstawę uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania. Zauważyć należy przy tym, że co do zasady skutki wykonania decyzji zobowiązującej do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik skarżącego powołując w uzasadnieniu wniosku szereg okoliczności uzasadniających jego złożenie, jednocześnie w żaden sposób nie uprawdopodobnił ich wystąpienia. Do akt sprawy pełnomocnik załączył wyłącznie kserokopię orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego, które zdaniem Sądu nie wystarcza do dokonania przez Sąd kompleksowej oceny aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego oraz do dokonania oceny czy okoliczności przywołane tytułem uzasadnienia wniosku o wstrzymanie, znajdują potwierdzenie. Nie zostały złożone żadne dokumenty obrazujące sytuację finansową i majątkową skarżącego, ani też jakikolwiek dokument wskazujący, iż skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pracuje i nie osiąga żadnego dochodu oraz że jednocześnie nie posiada żadnych oszczędności lub innych składników majątkowych. Dodać należy, iż okoliczności, na które wskazał pełnomocnik skarżącego nie znajdują także, choćby częściowego potwierdzenia w aktach sprawy. Przykładowo w aktach dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie jedynym dokumentem jaki został złożony także stanowiło to samo orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego. W świetle powyższych rozważań oraz okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia określonym w cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.