II SA/Go 24/26
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-03-12
Skład orzekający: Kamila Karwatowicz, Michał Ruszyński, Krzysztof Rogalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bez analizy stanu zaawansowania prac planistycznych i prawdopodobieństwa sprzeczności z projektowanym planem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest fakultatywne i wymaga od organu przeprowadzenia analizy stanu zaawansowania prac planistycznych oraz realnego prawdopodobieństwa sprzeczności planowanej inwestycji z projektowanym planem miejscowym. Samo podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu nie jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia postępowania, a działanie organu w tym zakresie nie może nosić znamion dowolności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie, powołując się na uchwałę Rady Miasta o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów poprzez zawieszenie postępowania bez analizy stanu prac planistycznych i prawdopodobieństwa sprzeczności z projektowanym planem, wskazując na cel blokowania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r., znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej – K.B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] września 2025 r. K.B. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], sołectwo [...] w [...].
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] października 2025 r. znak: [...] na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, dalej jako u.p.z.p.) zawiesił na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku postępowanie administracyjne w wyżej opisanej sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Rada Miasta w dniu [...] marca 2025 r. podjęła uchwałę nr XIV.260.2025 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części sołectwa [...] w [...], który obejmuje teren objęty wnioskiem. Dalej organ powołując się na art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wskazał, że przystąpienie do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego daje podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu bez wskazania dodatkowych przesłanek zawieszenia. W przypadku, gdy zachodzi prawdopodobieństwo sprzeczności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z projektowanymi ustaleniami planu miejscowego, wskazane jest zawieszenie postępowania do czasu kompleksowej regulacji wykorzystania przestrzeni za pomocą planu miejscowego.
Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. polegające na zawieszeniu przez organ postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy tylko na podstawie podjęcia przez Radę Miasta uchwały z dnia [...] marca 2025r., podczas gdy powinien zostać uwzględniony stan zaawansowania prac planistycznych i stopień prawdopodobieństwa wystąpienia sprzeczności miedzy postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy a projektowanego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 11 k.p.a. polegające na zawieszeniu postępowania z uwagi na prawdopodobieństwo wystąpienia sprzeczności między planowanym zamierzeniem inwestycyjnym a ustaleniami projektowanego planu podczas gdy faktycznie celem było wyłącznie zablokowanie inwestycji budowlanych w związku z odmienną koncepcją zagospodarowania w przygotowywanym planie ogólnym. Do zażalenia strona załączyła wyciąg z protokołu z przebiegu sesji Rady Miasta w dniu [...] marca 2025 r., wskazujące zdaniem skarżącej, że zawieszenie postępowania miało wyłącznie na celu zablokowanie planowanej inwestycji jako niezgodnych z koncepcją Miasta.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2025 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.), z uwzględnieniem art. 62 ust. 1 u.p.z.p., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO przywołało treścią art. 62 ust. 1 u.p.z.p. i powołując się na wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 II OSK 2685/15 wskazało, że konstrukcja prawna zawieszenia postępowania zastosowana w przepisie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. daje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań, co do przesłanek zawieszenia. W szczególności organ może zawiesić postępowanie nawet jeżeli jeszcze nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu. Kompetencję tę należy rozpatrywać w połączeniu z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zasadą powinno być, że kształtowanie ładu przestrzennego dokonuje się poprzez miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Poglądy te SKO w pełni podzieliło, uznając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym narzędziem kształtowania ładu przestrzennego gminy, instrumentem jej polityki przestrzennej. Przepisy ustawy preferują ustalenia przestrzenne dokonywane kompleksowo, w akcie stanowiącym akt prawa miejscowego, w stosunku do tych dokonywanych w decyzjach administracyjnych. Konsekwencją tego jest regulacja zamieszczona w art. 62 u.p.z.p., której celem jest ochrona danego obszaru przed zainwestowaniem niezgodnym z zamiarem prawodawcy lokalnego już na etapie poprzedzającym przystąpienie do uchwalania planu, a także w trakcie jego procedowania.
Zdaniem SKO skoro w analizowanej sprawie bezsporne jest, że Rada Miasta w dniu [...] marca 2025 r. podjęła uchwałę nr XIV.260.2025 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części sołectwa [...] w [...], który obejmuje teren objęty wnioskiem, zatem spełniona została przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.zp. Strona złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy w dniu 10 września 2025 r., a wiec 5,5 miesiąca po dacie podjęcia uchwały przez Radę Miasta. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu Kolegium stwierdziło jedynie, że pozostają one bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez stronę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie przez SKO, że Prezydent Miasta był uprawniony zawiesić, wszczęte z inicjatywy skarżącej, postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy tylko z tego powodu, że dnia [...] marca 2025 roku Rada Miasta podjęła uchwałę nr XIV.260.2025 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części sołectwa [...] w [...] podczas gdy, Prezydent Miasta przed zawieszeniem postępowania administracyjnego w trybie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. winien uwzględnić stan zaawansowania prac planistycznych oraz stopień prawdopodobieństwa wystąpienia sprzeczności między ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a postanowieniami projektowanego planu miejscowego, do czego w niniejszej sprawie nie doszło.
2. art. 7 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 62 ust. 1 .p.z.p. polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie przez SKO niniejszej sprawy oraz materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie treści wyciągu z protokołu nr XIV.2025 z przebiegu XIV sesji Rady Miastaz dnia [...] marca 2025 roku oraz treści uzasadnienia do uchwały nr XIV.260.2025 Rady Miasta a w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części sołectwa [...] w [...]z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że Prezydent Miasta zawieszając postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie chronił wskazanego terenu przed wystąpieniem sprzeczności między planowanym przez skarżącą zamierzeniem inwestycyjnym, a ustaleniami projektowanego planu miejscowego, lecz wyłącznie dążył do wydłużenia okresu, w którym organy Miasta mogłyby zakończyć procedurę uchwalenia planu ogólnego zgodną z przyjętymi założeniami planistycznymi, a następnie przystąpić do uchwalenia planu miejscowego dla wskazanego obszaru, w związku z czym uzasadnionym jest zarzut że Prezydent Miasta zawieszając postępowanie administracyjne nie tylko przekroczył granice uznania administracyjnego, lecz także nadużył instytucji zawieszenia postępowania w celu realizacji partykularnych interesów miasta.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie postanowień obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Skarżąca podkreśliła, że zawieszenie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy powinno być każdorazowo poprzedzone wnikliwą analizą organu administracji publicznej na jakim etapie pozostają prace planistyczne nad uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy zaistnieje realne prawdopodobieństwo wystąpienia sprzeczności między postanowieniami planu miejscowego, który ma zostać uchwalony dla danego terenu, a postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy, która miałyby zostać wydana w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, a w niniejszej sprawie, żaden z wyżej wymienionych kryteriów nie został uwzględniony przez organy obu instancji. Skarżąca podkreśliła, że prace nad planem miejscowym dla części sołectwa [...] znajdują się we wstępnej fazie tj. poza podjęciem przez Radę Miasta uchwały o przystąpieniu, dalsze działania planistyczne nie zostały podjęte. W szczególności Prezydent Miasta nie ogłosił, w trybie art. 17 pkt 1 u.p.z.p., o podjęciu uchwały o przystąpieniu określając sposoby i miejsce składania wniosków do projektu planu miejscowego oraz termin ich składania, jak również nie zawiadomił, w trybie art. 17 pkt 2 u.p.z.p., o podjęciu uchwały inicjującej instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania projektów planów. Brak jest także jakichkolwiek informacji, by Prezydent Miasta podjął działania w celu sporządzenia projektu planu miejscowego, w tym jego części opisowej i graficznej.
Ponadto skarżąca podniosła, że z załącznika graficznego do uchwały o przystąpieniu wynikają jedynie granice obszaru objętego projektem planu. Na podstawie wskazanego dokumentu nie można ustalić przewidywanego sposobu przeznaczenia terenu. Nie sposób zatem ocenić czy pomiędzy planowanym przez skarżącą zamierzeniem inwestycyjnym, a projektowanymi ustaleniami planu miejscowego zachodzi sprzeczność czy też wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia takiej sprzeczności, niezgodności. Zdaniem skarżącej zawieszając postępowanie administracyjne organ nadużył przysługującej mu kompetencji i przekroczył granice uznania administracyjnego. Skarżąca zwróciła też uwagę, że rzeczywistym powodem zawieszenia postępowania administracyjnego było wydłużenie okresu na uchwalenie planu ogólnego miasta zgodnie z przyjętą koncepcją planistyczną, a następnie uchwalenie docelowego planu miejscowego, na co wskazuje protokół z przebiegu XIV sesji Rady Miasta z dnia [...] marca 2025 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiło w przedmiotowej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2025 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania na rzecz skarżącej decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], sołectwo [...] w Z[...], do czasu uchwalenia miejscowego planu, nie dłużej niż na 18 miesięcy od dnia złożenia kompletnego wniosku.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis
art. 62 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli:
1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo
2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany.
W myśl zaś art. 62 ust. 3 u.p.z.p. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przedłużyć zawieszenie postępowania na dodatkowy czas, nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli w okresie zawieszenia postępowania dokonano wyłożenia projektu planu miejscowego.
Niewątpliwie przepis art. 62 ust. 1 u.p.s.p. jest konsekwencją obowiązującej zasady pierwszeństwa planowanego gospodarowania przestrzenią publiczną. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie z treścią art. 4 u.p.z.p. stanowi główny instrument planowania i zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy w sytuacji braku planu ma jedynie charakter zastępczy. O takiej roli decyzji o warunkach zabudowy świadczy niewątpliwie rozwiązanie wynikające z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. nakładające na organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, obowiązek stwierdzenia jej wygaśnięcia w sytuacji, gdy dla tego terenu uchwalono plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Treść powyższych przepisów wskazuje na decydującą rolę planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 7 czerwca 2017 r., II SA/Łd 131/17, WSA w Krakowie z dnia 27 października 2017 r., II SA/Kr 1079/17 oraz z dnia 6 grudnia 2022 r., II SA/Kr 1149/22, WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2018 r., II SA/Po 6/18). Instytucja zawieszenia postępowania uregulowana w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. ma zatem na celu m.in. ograniczenie nieracjonalności wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby inne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.).
Z jednej strony treść cytowanego przepisu wskazuje, że daje on organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań co do przesłanek zawieszenia. Brzmienie tego przepisu sugeruje, że organ może w ramach w/w procedury bez spełnienia żadnych dodatkowych wymagań zawiesić postępowanie, nawet jeżeli jeszcze nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, na co wskazuje treść cyt. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Stanowisko takie potwierdza aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017r., II OSK 2685/15, wyrok z 11 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1203/24, wyrok z 3 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1283/24, wyrok z 31 maja 2023 r., II SA/Kr 476/23). Jednak jednocześnie w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że skorzystanie przez organ z powyższego uprawnienia winno być uzależnione od wyniku ustaleń w aspekcie wystąpienia realnych, obiektywnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania. Jedną z nich jest bez wątpienia wszczęcie procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 maja 2025 r., II SA/Po 19/25).
W orzecznictwie zwraca się także uwagę, że użycie w cyt. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. sformułowania "można zawiesić" oznacza fakultatywność, a nie obowiązek zawieszenia postępowania o warunkach zabudowy w sytuacji równoległego biegu procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren projektowanej inwestycji. Fakultatywność ta nie może oznaczać dowolności działania organu. Wyklucza też automatyzm w jej stosowaniu. Zobowiązuje natomiast organ do wyczerpującego uzasadnienia powodów zawieszenia i tym samym wskazania powodów odstąpienia na okres zawieszenia, od merytorycznego załatwienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Zdaniem Sądu nie można zatem interpretować art. 62 ust. 1 u.p.z.p. w sposób przyjęty przez organy w niniejszym postępowaniu, a mianowicie zakładać, że przepis ten nie daje podstaw, by zawieszenie postępowania uzależniać od dodatkowych kryteriów, w szczególności szacunków co do terminu zakończenia procedury planistycznej. Nie można bowiem przy wykładni omawianego przepisu pomijać, że ustanowiono w nim granice czasowe zawieszenia postępowania, co świadczy o potrzebie uwzględnienia stanu prac planistycznych zmierzających do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taką też ocenę potwierdza art. 62 ust. 3 u.p.z.p., z którego właśnie wynika kryterium zaawansowania prac nad planem miejscowym.
Sąd w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 22 października 2025 r. II OSK 2704/24, w którym wskazano, że art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wprowadza wyjątek od zasady szybkości postępowania administracyjnego i jest dla wnioskodawcy bardzo dotkliwy ze względu na długotrwałe przerwanie tego postępowania. Organ powinien zatem ustalić, na jakim etapie jest procedura sporządzania planu, w jakim tempie się toczy i uprawdopodobnić w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, że plan może zostać uchwalony przed upływem terminu zawieszenia. Za niezasadne uznaje się zawieszanie postępowania w sprawie warunków zabudowy, jeśli procedura planistyczna jest na wstępnym etapie albo została dawno temu przerwana (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018, str. 640-641).
Ponadto zgodzić się należy z poglądem, że w przypadku, gdy zachodzi realne prawdopodobieństwo, iż prace planistyczne nie zostaną zakończone w okresie, na jaki maksymalnie można zawiesić postępowanie, to skorzystanie z instytucji zawieszenia jest nieuprawnione i stanowi naruszenie granic uznania administracyjnego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego, A. Plucińskiej-Filipowicz. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 600).
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, biorąc pod uwagę fakultatywność zawieszenia postępowania w stawie ustalenia warunków zabudowy, że organ wydający takie postanowienie winien niewątpliwie uzasadnić okoliczności, które przemawiają za zawieszeniem postępowania. Organ powinien przy tym uwzględniając przede wszystkim stan zaawansowania prac planistycznych i realność przeprowadzenia procedury planistycznej w terminie wynikającym z art. 62 ust. 1 u.p.z.p. oraz wystąpienie kolizji zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy z dokumentacją planistyczną, tak aby postanowienie takie nie nosiło cech dowolności, mając na względzie, że może ono wywierać wpływ na plany inwestycyjne wnioskodawcy.
Przy czym należy dodać, że co do zasady przy braku opracowania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazującego na sprzeczność zamierzonego przedsięwzięcia z przewidywanym przez organ planistyczny sposobem przeznaczenia terenu decydujące znaczenie mogą mieć ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. (według brzmienia sprzed 24 września 2023 r.) ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że postanowienia planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w Studium. Studium wiąże organ planistyczny co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy i właśnie w tym kontekście postanowienia planu nie mogą naruszać ustaleń studium. Dodać przy tym należy na marginesie, że obowiązujące obecnie Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zachowują moc do wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do 30 czerwca 2026 r. (zob. art. 65 ust. 1 ustawy zmieniającej u.p.z.p. z dnia 7 lipca 2023 r.; Dz.U. z 2023 r. poz. 1688 w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej u.p.z.p. z dnia 4 kwietnia 2025 r.).
W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane, że zmierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem skarżącej o ustalenie warunków zabudowy z dnia 9 września 2025 r. zlokalizowane jest na obszarze działki nr [...], sołectwo [...] w [...], dla której brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a która objęta została uchwałą Nr XIV.260.2025 Rady Miasta z dnia [...] marca 2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części sołectwa [...] w [...] (choć organy nie załączyły do akt administracyjnych w/w uchwały i jej załącznika graficznego).
Analiza akt sprawy wskazuje jakoby jedyną i wystarczającą w ocenie organów przyczyną wydania zaskarżonych postanowień było samo podjęcie przez Radę Miasta uchwały nr XIV.260.2025 z [...] marca 2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części sołectwa [...] w [...]. Tymczasem w ocenie Sądu, co zostało wyjaśnione powyżej, takie działanie nosi znamiona dowolności. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że art. 62 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przewiduje w tym zakresie fakultatywne działanie organu. Powyższe zaś wymaga zdaniem Sądu nie tylko zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego w sprawie, ale także wykazania przez organ zasadności swojego działania w konkretnie ustalonych w sprawie okolicznościach.
W przedmiotowej sprawie co prawda uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta przez Radę Miasta przed złożeniem przez skarżącą wniosku o ustalenie warunków zabudowy (prawie 5 miesięcy), ale nie zwalnia to organów od poczynienia niezbędnych ustaleń i analiz, w oparciu o które dopiero organ może być uprawniony do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w zasadzie organy nie zgromadziły w sprawie materiału dowodowego. Do akt sprawy nie została załączona uchwała Rady Miasta z dnia [...] marca 2025 r. nr XIV.260.2025, na którą powołały się organy w skarżonych postanowieniach. W tym w zakresie brak także załącznika graficznego do w/w uchwały, z którego powinno wynikać, iż nieruchomość, której dotyczy wniosek skarżącej o ustalenie warunków zabudowy, objęta jest uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeżeli okoliczność ta nie była kwestionowana przez strony. Zastrzeżenia budzi niewątpliwie lakoniczna treść zaskarżonych postanowień, w których w zasadzie poza przytoczeniem treści przepisu będącego podstawą prawną postanowienia i przywołaniem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy nie przeprowadziły żadnej analizy odnośnie przede wszystkim prawdopodobieństwa sprzeczności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z projektowanymi ustaleniami planu miejscowego tj. na czym ono miałoby polegać. Biorąc pod uwagę brak projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sprawie i w związku z tym określenia planowanego sposobu zagospodarowania w planie terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, należy zauważyć iż organy nie poddały w tym zakresie także analizie przeznaczenia terenu określonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (w aktach brak załączonego studium), skoro w świetle u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla opracowywanego planu miejscowego. Brak też w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień jakiejkolwiek analizy i oceny możliwości uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie określonym w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Organy zaniechały także ustaleń i analizy odnośnie etapu przeprowadzania procedury planistycznej, choć od wydania uchwały intencyjnej z [...] marca 2025 r. do wydania przez organ I instancji zaskarżonego postanowienia upłynęło ponad 5 miesięcy.
Natomiast dodatkowo zauważyć należy, iż SKO w zaskarżonym postanowieniu w istocie nie rozpoznało zarzutów podniesionych w treści zażalenia, jedynie stwierdzając ogólnikowo, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygniecie. Takie stanowisko uznać należy za niewystarczające.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy nieprawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy, nie dokonały wszystkich koniecznych ustaleń i nie rozpoznały sprawy w sposób prawidłowy w jej całokształcie, czym w istotny sposób naruszyły przepisy art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nieprawidłowości były też wynikiem niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Wszystkie wskazane powyżej uchybienia powodują, iż wydanie przez skarżone organy objętych skargą postanowień, uznać należało za co najmniej przedwczesne.
Natomiast odnośnie wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności, przywołanych w protokole z sesji Rady Miasta, na której podjęto uchwałę intencyjną w dniu 25 marca 2025 r. (k. 52 akt administracyjnych sprawy), a wskazujących na zamiar uchwalenia planu miejscowego po uchwaleniu planu ogólnego, celem realizacji określonej koncepcji planistycznej, należy podkreślić, iż jedyną przesłanką, która powinna przemawiać za zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. powinny być realne działania zmierzające do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia mogą pozostawać w sprzeczności z zamierzeniem inwestycyjnym objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienia organów obu instancji (pkt I sentencji wyroku). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę organy, będąc związane zgodnie z art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku, uzupełnią materiał dowodowy w sprawie i na jego tle dokonają rzetelnej analizy i oceny co do zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p.
-----------------------
#
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło