II SA/Go 247/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę. Pismem z [...] listopada 2019 r. J. i W. G. wystąpili do Burmistrza [...] o dokonanie czynności sprawdzających i ewentualnie wydanie decyzji w zakresie nielegalnego składowania odpadów w postaci zwałów ziemi na działce należącej do A. Ś. - działka nr [...] obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą za nr [...] i nakazania usunięcia w/w odpadów. Podkreślili, że nawiezione odpady nie pochodzą z procesu budowlanego przeprowadzonego na tej działce i przekraczają prawem dozwolone ilości. Do wniosku dołączyli kopie zdjęć przedstawiających zwały ziemi na działce nr [...]. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2019 r. Burmistrz [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego składowania odpadów w postaci zwałów ziemi na działce nr [...] obręb [...], które zakończyło się decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nakazującą właścicielce nieruchomości usunięcie odpadów. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że Burmistrz uchylił się od przeprowadzenia ustaleń, czy w przypadku J. i W. G., którzy są właścicielami nieruchomości sąsiadującej z działką, na której są składowane odpady, zachodzą negatywne oddziaływania na ich zdrowie i życie. Zdaniem Kolegium zbyt pochopnie został przyznany im status stron w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto w jego ocenie w przedmiotowej sprawie nie dokonano pełnych wyjaśnień, co do ziemi wydobytej z działki nr [...] w trakcie robót budowlanych, a zwłaszcza ustaleń, czy posiadaczka miała zamiar wyzbycia się wydobytej ziemi jako odpadu, ilości tej ziemi oraz braku odniesienia się do twierdzenia strony o zmieszczeniu się w limicie nawiezionej ziemi określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. Decyzją z [...] lipca 2023 r., znak: [...], działając na podstawie art. 26 ust. 2,3a i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 699 ze zm., dalej jako u.o.o.) i art. 104 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023, poz. 775 ze zm., dalej jako k.p.a.) Burmistrz [...] (dalej również organ I instancji) nakazał posiadaczce odpadów A. Ś. w pkt 1. usunięcie odpadów - gleby i ziemi o kodzie odpadu 17 05 04 - z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, to jest z miejsc nadsypania ziemi (wokół domu i przy granicy wschodniej oraz północnej działki) nawiezionej z zewnątrz na nieruchomość oznaczoną ewidencyjnie nr [...] przy ul. [...] w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] i to w ilości nie mniejszej niż 1.115 m2; w pkt 2 usunięcie odpadów w terminie 100 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna; w pkt 3. usunięcie odpadów przez ich przekazanie transportującemu odpady, który spełnia wymagania określone przepisami prawa oraz wskazanie miejsca przeznaczenia i odbiorcy odpadów spełniającemu wymagania określone przepisami, do którego należy je dostarczyć. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji dokonał następujących ustaleń: A. Ś. jest właścicielką nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...] (do tej pory błędnie określonej jako [...] o powierzchni 3538,0 m2 dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW [...]. Nieruchomość ta przed jej zabudową była gruntem rolnym, terenem o naturalnym i jednostajnym nachyleniu z zachodu na wschód i z południa na północ, dowód: - 3 zdjęcia terenu położonego na zachód od domu J. i W. G. - k. 239 akt, opinia biegłego T. J. - k. 279, opinia biegłego hydrologa R. F. z dnia [...] marca 2019 r. sporządzona do sprawy o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie. Teren tej nieruchomości nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Właścicielce nieruchomości Burmistrz [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla przedsięwzięcia obejmującego budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Decyzja ta przewidywała m.in. następujące warunki zabudowy: 1) rodzaj i zakres inwestycji: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna obejmująca budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz niezbędną infrastrukturę zagospodarowanie terenu, 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z obowiązujących przepisów szczególnych , w tym : - warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: e) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynku liczona od poziomu terenu do dolnej krawędzi dachu - do 3,5 m, f) wysokość budynku liczona od poziomu terenu do najwyżej położonej krawędzi dachu (kalenicy) lub punktu zbiegu połaci dachowych- do 9.5 m. W decyzji również zapisano, że: "należy ograniczyć zmianę naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi". Decyzja ta nie przewidywała zmiany ukształtowania terenu działki poza wykonaniem budynku mieszkalnego, podjazdu, parkingu oraz wykonania studni i zbiornika bezodpływowego na ścieki. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia A. Ś. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne o pojemności 10 m3 oraz infrastruktury towarzyszące na działce nr [...] obręb [...], kategoria obiektu I. VIII. Częścią dokumentacji budowlanej był projekt zagospodarowania terenu -działki nr [...] z opisem technicznym do projektu autorstwa A. P. i M. S. Projekt zagospodarowania terenu nie przewidywał wykonania prac ziemnych prowadzących do zmiany ukształtowania terenu nieruchomości. W latach 2014-2018 inwestorka wybudowała dom. W dniu [...] lipca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał jej zaświadczenie o zakończeniu budowy domu. Realizując inwestycję A. Ś. odstąpiła od zatwierdzonego projektu m.in. w zakresie: rzędnej posadowienia budynku i ukształtowania terenu działki. Dokumentacja przewidywała rzędną posadowienia budynku na poziomie 100,17 m n.p.m. W rzeczywistości rzędna ta wyniosła 103,52 m n.p.m. Inwestorka podniosła teren otoczenia budynku, by zachować określone w warunkach zabudowy parametry (odległości od poziomu terenu do dolnej i górnej krawędzi dachu). Oprócz podniesienia terenu wokół domu zostało zmienione też w sposób istotny ukształtowanie terenu działki od strony wschodniej i północnej przez podniesienie go miejscami o ponad 2 metry nad poziom dotychczasowy. Podniesienie terenu nastąpiło przez przewiezienie (przesunięcie) ziemi z niwelacji terenu, z wykopów spod budynku stawianego na tej działce oraz utwardzenia podjazdu i placu przed budynkiem, jak i ziemi nawiezionej spoza działki. Zmienione też zostało zagospodarowanie terenu w zakresie miejsca utwardzenia placu oraz podjazdu do budynku. Pierwotnie teren do utwardzenia przewidziany był od strony południowo-wschodniej działki, a w rzeczywistości wykonany został przed domem od strony południowej. Podjazd w planie zagospodarowania terenu prowadził w linii prostej od południowo-zachodniej granicy działki do frontu budynku po stronie zachodniej. Natomiast w rzeczywistości podjazd wykonano od południowo-zachodniej granicy działki do frontu budynku po stronie wschodniej. Od strony południowo-zachodniej przed domem, tj. od zachodniej granicy działki do linii podjazdu do budynku teren działki został podniesiony, a skarpa przy podjeździe wyłożona włókniną i obsadzona roślinami. Od strony zachodniej od wzniesionego budynku do granicy zachodniej działki teren został obniżony (przy granicy) a jednocześnie podniesiony (przy budynku). Od strony północnej teren został podniesiony. Również od strony wschodniej teren został podniesiony. Już w trakcie tego postępowania inwestorka uzyskała warunki zabudowy oraz pozwolenie na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o murowaną wiatę garażową z dachem w formie tarasu od strony wschodniej. Wiata została wybudowana. Jej realizacja wymagała usunięcia ziemi nasypanej od strony wschodniej budynku i ziemi pod fundamenty. Ponieważ jej wybudowanie nastąpiło już po wydaniu opinii organ I instancji ustalił, w oparciu o kopie uzyskanej dokumentacji budowlanej tego obiektu, zdjęcia z oględzin i własne obliczenia, ilość ziemi, która została usunięta z miejsca jej wybudowania. Usunięcie leżącej tam pryzmy ziemi i zebranie wierzchniej warstwy humusu oraz wykonanie wykopów pod fundamenty i kanał organ ustalił szacunkowo na 63,21 m2. Jedynie od strony południowej i południowo-wschodniej teren został na dotychczasowym poziomie, a nawet nieco obniżony w miejscu utwardzonego placu. Podniesienie terenu od strony wschodniej i północnej nastąpiło w celu podniesienia wartości użytkowej nieruchomości, tj. wyrównania nachylonego terenu oraz w celu zapobieżenia spływom wód na nieruchomości sąsiednie. Ziemia użyta do podniesienia terenu pochodziła z niwelacji terenu, z wykopów pod budynkiem i niwelacji przed budynkiem oraz nawiezienia z zewnątrz (spoza działki [...]). Właścicielka, jak i świadek P. Ś. zeznali, że ziemia spoza działki pochodziła z korytowania drogi dojazdowej do tej nieruchomości oraz z budowy wodociągu i kanalizacji na tym terenie. J. G. zeznała, iż od ojca inwestorki dowiedziała się, że ziemia nawieziona na działkę pochodziła też z budowy prowadzonej w [...] na terenie byłego kina. Z obliczeń biegłego T. J. wynikało, że cały nasyp na działkę [...] to 1673m3. Po odjęciu 240m3 ziemi z wykopu i 144m3 ziemi z podjazdu i placu oraz 110m3 spod domu daje 1179m3. Nawet jeśli odejmie się od tej wielkości 63,2m3 spod wiaty garażowej, to wynik przewyższa 1115m3 ziemi. Tymczasem ilość ziemi jaką strona mogła nawieść z drogi dojazdowej do nieruchomości, przy założeniu, że 200 m odcinek wykorytowała na szerokość 5m i głębokość 0,3m, to 300m3. Jeśli by do tego dodać ziemię z wykopów pod wodociąg i kanalizację na odcinku o powyższej długości i szerokości 0,5m i głębokości 0,9m daje 180m3 dla dwóch osobnych wykopów, a łącznie 480m3 ziemi. Różnica między wyliczoną ilością ziemi przez biegłego a możliwą do wwiezienia z drogi dojazdowej wynosi 699m3. Z tego względu organ dał wiarę zeznaniom J. G., że ziemia nawieziona na działkę A. Ś. pochodziła również z innych miejsc. Podniesiony od strony wschodniej teren działki kończy się skarpą z rowkiem o głębokości około 30 cm u jej podstawy, praktycznie na całej długości tej granicy. Wysokość tej skarpy podnosi się od południowego krańca działki (początek przy słupie energetycznym w południowo-wschodnim narożniku działki) do północno-wschodniego narożnika działki (do drogi gruntowej gminnej). Skarpa ta na odcinku ok. 2/3 jej długości została obłożona włókniną i obsadzona krzewami. Podniesiony tak wysoko teren działki sąsiedniej (na ponad 2 metry w północno- wschodniej części) pozbawił J. i W. G., korzystających ze swojej działki nr [...] widoku poza działkę w kierunku zachodnim. Poza tym podniesienie terenu działki nr [...] od strony wschodniej w sposób istotny ogranicza poczucie prywatności właścicieli działki nr [...] i nr [...], gdyż mogą być oglądani z góry przez użytkowników działki sąsiedniej, kiedy oni korzystają ze swojej nieruchomości. Decyzja o warunkach zabudowy z [...] października 2013 r. przewidywała ograniczenie zmiany naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi. Tymczasem A. Ś. istotnie zmieniła ukształtowanie terenu swojej działki podnosząc jej poziom w niektórych miejscach o ponad 2 m. Pozwolenie na budowę również nie przewidywało wprowadzenia takich zmian, co obrazuje plan zagospodarowania terenu. Tak wysoka skarpa przy granicy z działką sąsiadów stwarza zagrożenie osunięcia mas ziemi, co już wcześniej miało miejsce. Szkody wywołane spływem ziemi zgromadzonej na granicy działek miały miejsce w lipcu 2014 r. i na przełomie maja i czerwca 2018 r. (dowód: decyzja SKO z [...] czerwca 2020 r., znak: [...]). Usypanie tak wysokiej skarpy grozi nieruchomości J. i W. G. utratą oparcia (art. 147 k.c.). W ocenie organu I instancji mają oni zatem interes prawny wynikający z przepisów Kodeksu cywilnego, to jest art. 147 w zw. z art. 222 § 2, gdyż ich nieruchomość zagrożona jest osunięciem ziemi z utworzonego przez A. Ś. nasypu przy granicy działek. Stan zagrożenia (utrata oparcia) aktualizuje ich roszczenie o usunięcie odpadów. Decyzja nakazująca usunięcie odpadów zgromadzonych w formie nasypu ziemnego bądź odmowy wydania takiego nakazu rozstrzyga jednocześnie o prawach J. i W. G. Organ I instancji ustalił również, że na wniosek J. G. Burmistrz [...] prowadził postępowanie w sprawie nakazania A. Ś. przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Postępowanie to zakończyło się odmową nakazania właścicielce działki nr [...] przywrócenia stosunków wodnych na gruncie decyzją Burmistrza [...] z [...] marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzję tę utrzymało w mocy. Ponadto w dniu [...] lutego 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził "kontrolę, podczas której stwierdzono występowanie zmian w odniesieniu do projektu budowlanego. Zmieniono rzędną posadowienia budynku (jako odstępstwo istotne) oraz wykonano prace ziemne niwelacyjne wokół budynku, z wykonaniem schodów terenowych w elewacji południowej budynku, na poziomie piwnic został wykonany wjazd do garażu (...) wykonano niezgodnie z projektem". Dokumentacja budowlana wykazywała rzędną posadowienia budynku na 102,85 m n.p.m. (projekt przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej) oraz na 100,17 m n.p.m. (projekt podstawowy PT). Tymczasem wykonana na potrzeby postępowania legalizacyjnego inwentaryzacja geodezyjna obiektu wykazała, że wybudowany budynek ma rzędną 103.52 m n.p.m. (tzw. zero budynku), dowód: decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2022 r. W postępowaniu legalizacyjnym PINB w [...] nałożył na A. Ś. obowiązek wykonania robót prowadzących do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z wymaganymi przepisami. Wśród nakazanych robót nie było przywrócenia dotychczasowego ukształtowania terenu (dowód: decyzja PINB z [...] września 2019 r.). Decyzją z [...] czerwca 2020 r. PINB w [...] stwierdził wykonanie przez A. Ś. obowiązków nałożonych decyzją z [...] września 2019 r. Wznowione na wniosek właścicieli sąsiedniej nieruchomości postępowanie dotyczące sprawy objętej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2019 r. nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę, projektem budowlanym oraz przepisami zostało zakończone decyzją PINB w [...] z [...] kwietnia 2022 r. odmowie uchylenia decyzji organu powiatowego z dnia [...] września 2019 r. Decyzją z [...] października 2022 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Według ustaleń organów nadzoru budowlanego poczynione przez inwestorkę odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji budowlanej były nieistotne (np. rzędna posadowienia budynku), gdyż nie zwiększyły obszaru oddziaływania obiektu poza działkę na której obiekt wzniesiono. Natomiast prace ziemne wykonane w związku ze zmianą rzędnej posadowienia budynku nie były robotami budowlanymi, gdyż ich celem nie było wykonanie budowli ziemnej, posiadającej odrębne od budynku przeznaczenie techniczno-użytkowe, a dostosowanie rzędnych terenu do poziomu posadowienia budynku. Organ I instancji podkreślił, że ustalenia organów nadzoru budowlanego były dla niego wiążące. Powołany w sprawie biegły geodeta I. T. obliczył, że objętość nasypu ziemi według dokonanego po zakończeniu budowy i porównania z mapą terenu przed budową budynku mieszkalnego wyniosła 1310,6m3. Objętość tę należało pomniejszyć o wykopy ziemi z tej działki w ilości 356 m3 oraz o wykop ziemi związany z budową budynku w ilości 445,8m3 Objętość zasypania wykopu związana z budową budynku wyniosła 294,1m3. Objętość tą nie ujęto w obliczeniach nasypu oraz wykopu ziemi. Biegły założył, że ziemia z wykopów z działki nr [...] została wbudowana w nasypy, a do obsypania budynku przywieziono żwir. W związku z tym biegły wyliczył, że ziemia nawieziona z zewnątrz (poza użytą do budowy budynku) to 310,6m3- 356m3- 445,8m3= 508,5m3, a jej ilość nie przekracza dopuszczalną wielkość odpadów do przyjęcia na 1m2 gruntu, tj. 0,2 Mg/m2. Drugi biegły geodeta T. J. w opinii z dnia [...] lipca 2022 r. przedstawił sposób obliczenia wykopów i nasypów oraz bilans tych obliczeń. Na podstawie materiałów otrzymanych od Starostwa w [...] oraz wyniku nalotu fotogrametrycznego opracował m.in. ortofotomapę, przekroje poprzeczne badanego terenu i numeryczne modele terenu, w oparciu o które dokonał obliczeń. Numeryczne modele terenu wykonano w oparciu o dokumenty archiwalne i pomiarowe z 3 różnych okresów, tj. projektu podziału nieruchomości z 2012 r., inwentaryzacji powykonawczej budynku z 2018 r., projektu zagospodarowania terenu z 2013 r. Wykonane przez biegłego mapy izopachytowe, a więc mapy ilustrujące zmiany miąższości warstw geologicznych oraz obliczenia wskazują na to, że teren działki przed zmianami "miał spadek jednostajny z zachodu na wschód". Obecnie "mapy izopachytowe i przekroje poprzeczne jednoznacznie wskazują na przemieszczenia mas ziemnych na przedmiotowej działce" oraz. że "rzędne terenu uległy zmianie nawet do 2 m, obniżenie terenu od strony zachodniej budynku i podniesienie od strony wschodniej". Bilans robót ziemnych wskazuje na dowóz ziemi spoza działki. Biegły określił, że najbardziej miarodajny materiał archiwalny to "inwentaryzacja budynku z 2018 r.". Na jej podstawie opracował mapę w skali 1:250, przedstawiającą zmiany w poziomie terenu dzisiejszego w odniesieniu do 2018 r. I tak biegły obliczył: ilość usuniętego materiału na 240m3 , ilość nasypu materiału na 1684m3, ilość materiału dostarczonego z zewnątrz na 1444m3. Obliczenia te nie uwzględniały obszaru zajętego pod budynek. Biegły na zlecenie organu wykonał opinię uzupełniającą z [...] grudnia 2022 r. w oparciu o pomiary w terenie z [...] grudnia 2022 r. W wyniku obliczenia objętości konstrukcji pod drogę dojazdową i pod domem zwiększyła się ilość wykopanego materiału, odpowiednio o 144m3 i o 110m3.. Natomiast prace ziemne wykonane w obrębie tarasu (zachodnia strona domu), a więc w obszarze na którym został podniesiony teren wskazują na zmniejszenie ilości nasypanego materiału o 11m3. W wyniku tych obliczeń: 1/ ilość nasypanego materiału uległa zmniejszeniu z 1684m3 do 1673m3, 2/ ilość wykopanej ziemi zwiększyła się o wykop spod drogi dojazdowej i placu przed budynkiem oraz spod budynku z 240m3 do 494m3. W efekcie według biegłego bilans robót po korekcie przedstawiał się następująco: - wykop - 494m3, nasyp - 1673m3, ilość ziemi dostarczono z zewnątrz -1179m3.. Obie opinie wskazywały na dowóz ziemi z zewnątrz, tj. spoza działki nr [...]. Jednak wielkość (ilość) tej ziemi jest różna u obu biegłych. Biegły I. T. nie określił w języku niespecjalistycznym sposobu obliczenia mas ziemnych wydobytych z działki A. Ś., jak i nawiezionych na tę działkę. Nie można więc odnieść się do przedstawionych wyliczeń. Niemożliwym jest więc w ocenie organu I instancji, jedynie w oparciu o przedstawioną opinię, stwierdzenie czy obliczenia wydobytej i przywiezionej ziemi są prawidłowe, rzetelne i nie zawierają błędów. Organ podkreślił, że dla oceny kompletności i pełności opinii nie wystarczy podać, że "obliczenia wykonano na podstawie: mapy terenu przed budową budynku oraz pomiaru wykonanego (teren istniejący) metodą GPS RTK w układzie współrzędnych » 2000 « układ wysokości » Kronsztadt 86 « w programie geodezyjnym » c-geo «, mapa w programie » ewmapa « Biegły nie podał też w oparciu o jakie materiały archiwalne ustalił powierzchnie odniesienia i dlatego nie można przyjąć ją za wiarygodne źródło informacji odnośnie ilości wydobytej i nawiezionej ziemi. W przeciwieństwie do tej opinii druga opinia zawierała informacje o sposobie obliczenia ilości ziemi nawiezionej, jak i wydobytej z działki nr [...]. Biegły wskazał też na rozprawie w dniu [...] września 2022 r., że materiały archiwalne, w oparciu o które opracowywał opinię, były różnej jakości, szczególnie pod kątem przedstawienia istniejącej rzeźby terenu na dzień sporządzania danego materiału. Nie zawsze na tych materiałach rzeźba terenu była kompletna. Stąd mapa izopachytowa przy granicy wschodniej działki nr [...] nie w pełni oddaje zmiany poczynione w ukształtowaniu terenu. Biegły stwierdził też, że przyjął błąd pomiaru na 0,2 m. Nie było jednak możliwe oszacowanie błędu wielkości wykonanych robót ziemnych. Opinię tego biegłego organ I instancji uznał za wiarygodną, rzetelną, zawierającą logiczne wnioski. Biorąc pod uwagę przyjęte przez biegłego granice błędu w oznaczeniu punktów wysokościowych na dostarczonych mu mapach i małą ilość tych punktów organ I instancji uznał, że wyliczona przez tego biegłego ilość nawiezionej spoza działki ziemi była nie mniejsza niż przedstawiona w opinii i opinii uzupełniającej, tj. 1179m3. Ilość tę organ rozpatrujący pomniejszył o wyliczoną wielkość ziemi usuniętą z działki w związku z budową wiaty garażowej, tj. o 63,21m3 co w efekcie dało 1115,79m3 ziemi w zaokrągleniu 1115m3. W przeliczeniu na 1 Mg (1 tonę) - przy założeniu, że na 1m3 przypada średnio 1,7 Mg ziemi, organ I instancji ustalił, że na działkę nawieziono nie mniej niż 1895 Mg ziemi. Ponadto za bezsporne w ocenie organu I instancji i udowodnione w przedmiotowej sprawie było to, że odpady w postaci gleby i ziemi o kodzie 17 05 04 zostały nawiezione na działkę nr [...]. Przyznała to właścicielka A. Ś. w swoich zeznaniach na rozprawie oraz świadek P. Ś., który bezpośrednio wykonywał roboty ziemne. Nie podał jednak ilości tej ziemi, gdyż tego nie pamiętał, inwestorka zeznała, że ziemia z wykopu pod budowę domu, jako że nie nadawała się do celów budowlanych, przesunięta została na wschodnią granicę działki, od strony Państwa G." oraz, że w miejsce to nawiozła jeszcze ziemię z zewnątrz. P. Ś. zeznał, że ziemia do podniesienia terenu od strony wschodniej pochodziła z terenu wykopu pod budynkiem, niwelacji terenu przed budynkiem oraz z drogi dojazdowej, gdzie wbudowane zostały media (kanalizacja sanitarna i wodna). Celem tego przesunięcia i nawiezienia ziemi było choćby częściowe wyrównanie terenu, który w tym miejscu jest mocno nachylony, a także zapobieżenia zalewaniu nieruchomości sąsiedniej. Zatem podniesienie terenu działki nr [...] od strony wschodniej nie jest utwardzeniem terenu, a roboty ziemne wykonane w celu podniesienia terenu i ukształtowania nasypu nie są robotami budowlanymi. Roboty budowlane, zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, stanowią budowę a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Ustalenia organów nadzoru budowlanego stwierdzające, że podniesienie terenu na działce nr [...] nie było wykonaniem obiektów budowlanych, a jedynie dostosowaniem poziomu gruntu do wybudowanego obiektu, są w rozpatrywanej sprawie wiążące. Błędne jest przekonanie właścicielki, że nasyp od strony wschodniej i północnej działki jest terenem utwardzonym. Gdyby tak było, to organy nadzoru budowlanego uznałyby go za obiekt budowlany. Oględziny natomiast wykazały, że podniesiony teren kończy się skarpą od strony wschodniej sięgającą powyżej 2 m n.p.t. działki sąsiedniej i rowkiem na deszczówkę u jej podstawy. Na terenie tym brak jest widocznych śladów utwardzenia. Takie utwardzenie wykonano natomiast tworząc podjazd do budynku i plac przed frontem domu co udokumentowano zdjęciami. Ubijanie zaś ziemi koparką przez nie stanowiło, zdaniem organu I instancji wykonania robót budowlanych. Nasyp zakończony wysoką skarpą od strony wschodniej i północnej nie jest obiektem budowlanym (budowlą). Stąd też ziemia przesunięta z wykopów pod budowę budynku mieszkalnego, jak i nawieziona z zewnątrz na wschodnią granicę działki, nie jest ziemią wykorzystaną na cel budowlany. Ziemia użyta do podniesienia terenu wokół domu, jak i przy granicy działki od strony wschodniej oraz północnej pochodzi: 1) z robót budowlanych (niwelacja terenu i wykopy pod budowę domu oraz podjazdu z placem przed domem), 2) z nawiezienia spoza działki Inwestorki, w tym z budowy drogi dojazdowej i budowy instalacji wodnej oraz kanalizacyjnej w tej drodze. W związku z tym usunięciu z działki nr [...] podlega tylko ziemia do zmiany ukształtowania terenu z wyłączeniem gruzu i ziemi nawiezionej i wykorzystanej do utwardzenia terenu - utwardzenie podjazdu i placu przed domem. Według biegłego użyto na ten cel ok. 144m3 ziem i gruzu. Organ I instancji uznał za bezsporne, że działka nr [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów, ani ich magazynowania, a właścicielka działki A. Ś. nie ma, ani nie miała zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów oraz, że jest posiadaczką ziemi odpadowej nawiezionej na działkę nr [...]. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji powołując się na ustawę o odpadach wskazał, że odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest zobowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6). Wobec tego odpadem może być także ziemia. Posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 19). Zgodnie z art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. -Prawo ochrony środowiska przez władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków ujawniono inny podmiot władający gruntem -ten ujawniony podmiot. Poczynione przez organ ustalenia wykazują, że działka nr [...] o powierzchni 3538m3 jest własnością osoby fizycznej -A. Ś.. Jest więc ona osobą władającą powierzchnią ziemi, a odpady zgromadzone na tej nieruchomości pozostają w jej posiadaniu. Właścicielka po uzyskaniu warunków zabudowy i pozwolenia na budowę wybudowała na tej nieruchomości dom jednorodzinny, który następnie rozbudowała o wiatę garażową od strony wschodniej. Realizując inwestycję inwestorka zmieniła rzędną posadowienia budynku sytuując poziom "0" budynku wyżej niż przewidziano to w zatwierdzonym projekcie , bo ze 100,17 m n.p.m. na 103.52 m n.p.m. W celu zachowania wymagań określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] października 2013 r. właścicielka podniosła teren wokół budynku. Organy nadzoru stwierdziły, że podniesiony teren wokół budynku nie stanowi obiektu budowlanego. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest konieczność uznania nadsypanej nawiezionej z zewnątrz ziemi jako odpadów o kodzie 17 05 04. Zgodnie z art. 2 pkt 3 u.o.o. przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym , wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Jak zeznała właścicielka ziemia wydobyta z terenu pod przyszły budynek nie nadawała się do celów budowlanych , więc trafiła na nasyp przy granicy z nieruchomością J. i W. G. Ziemia z wykopu pod budynkiem, podjazdu i drogi dojazdowej do nieruchomości została przesunięta na nasyp od strony wschodniej. Organ I instancji zgodził się ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, że gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i nie wykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem. Skoro zaś jest odpadem, to podlega usunięciu z nieruchomości. Jednakże, czy ziemia wydobyta w trakcie robót budowlanych jest odpadem decyduje wola właściciela. Odpadem natomiast jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest zobowiązany. Zdaniem organu I instancji użycie wydobytej ziemi do ukształtowania terenu działki jednoznacznie wskazuje na wolę właścicielki. Nie zamierzała się jej pozbyć, gdyż znalazła dla niej konkretne zastosowanie. W związku z tym organ uznał, że ziemia z budowy (niwelacja terenu, wykopy) na tej działce nie jest odpadem. Jak podkreślił organ I instancji przetwarzanie odpadów to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie (art. 3 ust. 1 pkt 21 u.o.o.). Odpady są przetwarzane w instalacjach lub urządzeniach. Ustawa generalnie zakazuje przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami (art. 30 ust. 1 tej ustawy). Od tej zasady ustawa określa wyjątki, kiedy dopuszcza odzysk poza instalacjami i urządzeniami. Jeden z nich dotyczy osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami. Art. 27 ust. 8 u.o.o. stanowi, że osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Jednocześnie Minister Środowiska rozporządzeniem z 10 listopada 2015 r. określił listę rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalne metody ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93 ). Odpady o kodzie 17 05 04 gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 mogą być poddane odzyskowi w procesie odzysku R5 do utwardzenia powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia w ciągu roku to 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Błędne było, w ocenie organu I instancji przekonanie właścicielki, że ilość ziemi nawiezionej z zewnątrz w przeliczeniu na powierzchnię działki daje mniej niż 0,2 Mg na 1m2 powierzchni, a więc mieści się w normie określonej ww. rozporządzeniem. Rozporządzenie to wymienia pod poz. 40 odpady o kodzie 17 05 04 w rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05.03. Jako proces odzysku wskazano R5. Zgodnie z załącznikiem Nr 1 do u.o.o. R5 to recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych. Dopuszczalną metodą odzysku rozporządzenie określa następująco: "do utwardzania powierzchni z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego". Natomiast ilość odpadów możliwych do przyjęcia w ciągu roku rozporządzenie określa: "dopuszczalna maksymalna ilość do przyjęcia 0,2 Mg.m2 utwardzonej powierzchni". Obowiązujące przepisy przewidują możliwość odzysku odpadów w postaci ziemi i gleby o kodzie 17 05 04 przez osoby fizyczne jedynie do utwardzenia powierzchni działki budowlanej. Nie można więc uznać za odzysk odpadów przez osobę fizyczną zmiany ukształtowania terenu nawiezioną ziemią. W zgodzie z tym rozporządzeniem użyto gruzu i ziemi jedynie do utwardzenia podjazdu i placu przed domem. Organ I instancji zauważył, że w ocenie organów nadzoru budowlanego nasyp od strony wschodniej nie jest budowlą, a jego usypanie organy nie uznały za robotę budowlaną. Oznacza to, że ziemia nawieziona z zewnątrz jest odpadem podlegającym usunięciu, gdyż nie została użyta zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r., a więc do utwardzenia terenu. Burmistrz wyjaśnił, że ustawa definiuje magazynowanie odpadów jako czasowe ich przechowywanie obejmujące: - wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, - tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów - magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt. 5). Magazynowanie odpadów (nawiezionej ziemi) można podstawie zezwolenia na zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów. To oznacza, że inwestorka A. Ś. nie magazynuje nawiezionej ziemi. Zarówno nawiezioną, jak i wydobytą z tej działki ziemię użyła do zmiany ukształtowania terenu wokół domu, jak i na podniesienie terenu od strony wschodniej i północnej. Jedynie część ziemi i gruzu użyła na utwardzenie terenu. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że wprowadzony z dniem 01 stycznia 2022 r. ustawą z dnia 17 listopada 2021 o zmianie u.o.o. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 2151) przepis pkt 20b w art. 3 ust. 1 u.o.o. definiuje pojęcie "prac ziemnych". Przez prace ziemne rozumie się każdy odzysk w ramach którego odpady inne niż niebezpieczne są wykorzystywane do przywracania wartości użytkowych lub przyrodniczych wyrobiskami i zapadliskami lub do celów inżynieryjnych na potrzeby kształtowania krajobrazu. Taka jednak możliwość odzysku odpadów nie dotyczy osób fizycznych wykorzystujących odpady na własne potrzeby. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku ich nieusunięcia wójt (burmistrz, prezydent miasta w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 2 ). W decyzji określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów. Jednocześnie organ I instancji podkreślił, że przepis art. 26 u.o.o. nie pozostawia organowi wyboru i w przypadku stwierdzenia nawiezienia odpadów w miejsca do tego nie przeznaczone, jest on zobowiązany wszcząć postępowanie z urzędu i wydać stosowny nakaz. Organ nakazał zatem posiadaczce odpadów ich usunięcie z nieruchomości do tego celu nieprzeznaczonej w terminie 100 dni licząc od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. W ocenie organu jest to wystarczająco długi czas, aby nawiezioną ziemię usunąć. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. Ś., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 26 ust. 1-3a i 6 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. przez ich rażąco błędną ich wykładnię polegającą m.in. na przyjęciu, że przepis ten określa w sposób odmienny niż art. 28 k.p.a. krąg stron postępowania w sprawie o nakazanie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania; 2) art. 7, art. 11, art. 77 § 1 , art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez: - wykorzystanie ustaleń faktycznych i zebranych w aktach dowodów jedynie do z góry przyjętych założeń o mającym zapaść rozstrzygnięciu, w tym: a) opartych o twierdzenia J. G., sąsiadki A. Ś., bezspornie zainteresowanej niekorzystnym dla strony rozstrzygnięciem oraz pomijaniu lub marginalizowaniu twierdzeń podawanych przez stronę lub świadków co do faktów korzystnych dla A. Ś.; b) nieuznawanie za wiarygodny przeprowadzony jako pierwszy w sprawie dowód z opinii biegłego geodety I. T., który potwierdził, iż nawieziona na teren nieruchomości strony ilość ziemi mieściła się w limicie dopuszczonym w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 10 listopada 2025 r. Organ I instancji nie podjął żadnej próby weryfikacji u tego biegłego posiadanych przez siebie rzekomych wątpliwości; c) w konsekwencji nieuzasadnionego pominięcia dowodu z opinii geodety z pkt b, dopuszczono dowód z opinii innego biegłego T. J., z której to opinii po jej kilkukrotnych uzupełnieniach wykorzystano do dalszych ustaleń w prowadzonym postępowaniu i wydanej następnie zaskarżanej decyzji jedynie opcje (warianty wyliczeń) najmniej korzystne dla strony. Organ I instancji nie podjął żadnej próby weryfikacji u tego biegłego zgłoszonych przez stronę wątpliwości i pytań wynikających z pisma z [...] marca 2023 r., traktując jako "równorzędne" w tym zakresie obliczenia i dane wynikające z dokumentu z dnia [...] czerwca 2023 r. przygotowanego przez Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieszkaniowej R. K. i Zastępcę Burmistrza I. W., oraz "orientacyjne" wyliczenia ilości ziemi jaką A. Ś. mogła nawieść, a pochodzące z drogi dojazdowej do swojej nieruchomości na której został wybudowany wodociąg, zawarte na stronie nr 5 decyzji Burmistrza [...], również przygotowane przez R. K., bez żadnej weryfikacji geodezyjnej, ukształtowania, nachylenia i spadku terenu niezbędnej do budowy takiego wodociągu i na podstawie takich wyliczeń "dał wiarę zeznaniom J. G., że ziemia nawieziona na działkę A. Ś. pochodziła również z innych miejsc; d) gdy strona i zeznający w sprawie świadkowie wykazywali iż ziemia stanowiąca sporny nasyp uzyskana została głównie w trakcie robót budowlanych prowadzonych na terenie tej samej nieruchomości na której została wydobyta, z przeznaczeniem do celów budowlanych, a także z działki sąsiedniej należącej do rodziców A. Ś., na której A. Ś. ma ustanowioną służebność wieczystą i na której została wybudowana sieć wodno-kanalizacyjna doprowadzająca media do jej nieruchomości, a nadto że J. i W. G. nie powinni uczestniczyć w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, - całkowite pominięcie okoliczności, iż strona nie składuje na terenie nieruchomości odpadów, lecz wykorzystała i zagospodarowała ziemię uzyskaną w trakcie robót budowlanych oraz nawiezioną na własne potrzeby zgodnie z przepisami Ustawy Prawo Budowlane oraz Prawo Wodne, co zostało potwierdzone opinią hydrologiczną oraz brakiem zastrzeżeń kontrolującego nieruchomość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, - całkowite pominięcie okoliczności, iż nawieziona ziemia była przetrzymywana w sposób niezagrażający środowisku, zaś obecnie została zagospodarowana w sposób nie zagrażający także życiu lub zdrowiu jakimkolwiek podmiotom, w tym osobom fizycznym, a na niej znajdują się nasadzenia, została obsiana trawą, a jej ewentualne zebranie w sposób przewidziany w zaskarżanej decyzji spowoduje nieuzasadnione i nieodwracalne szkody w gospodarstwie i mieniu strony; 3) rażące naruszenie art. 2 pkt. 3 u.o.o. przez błędne jej zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo, iż A. Ś. posiadała niezanieczyszczoną glebę i inne materiały występujące w stanie naturalnym wydobyte w trakcie robót budowlanych, a materiał ten został następnie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie tej samej nieruchomości, na której został wydobyty; 4) art. 27 ust 8 u.o.o. polegające na uznaniu, iż A. Ś. nie mogła wykorzystać zwiezionej na teren nieruchomości ziemi na potrzeby własne, mimo iż nawieziona ilość ziemi mieściła się w limicie określonym w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku co zostało potwierdzone przeprowadzonym w sprawie dowodem z opinii biegłego geodety I. T. oraz została wykorzystana zgodnie z celem określonym w w/w rozporządzeniu z zachowaniem przepisów odrębnych tj. przepisów Prawa Budowlanego oraz Prawa Wodnego; 5) art. 28 k.p.a. przez błędne zakwalifikowanie - dopuszczenie J. i W. G. jako strony w tym postępowaniu w związku z trybem art. 26 u.o.o., co szczegółowo strona przedstawiła jako swoje stanowisko m.in. w piśmie z [...] września 2022 r. Jak wskazał zaś w tym kontekście organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (...) stronami postępowania są również właściciele nieruchomości sąsiedniej J. i W. G. Ich bowiem nieruchomość zagrożona jest usunięciem ziemi z utworzonego przez Inwestorkę nasypu przy granicy działek. Stan zagrożenia (utrata oparcia) aktualizuje ich roszczenia o usunięcie odpadów. Decyzja nakazująca usunięcie odpadów zgromadzonych w formie nasypu ziemnego bądź odmowy wydania takiego nakazu rozstrzyga jednocześnie o prawach J. i W. G". W innej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ I instancji nawiązując do powyższej hipotezy przyjął kuriozalne i w żadnej mierze nie przystające do realiów i podstaw formalno-prawnych niniejszej sprawy określenie interesu prawnego J. i W. G. w niniejszym postępowaniu wynikające jakoby z Kodeksu cywilnego tj. art. 147 w zw. z art. 222 § 2. Zarzucając powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuty odwołania zostały szerzej umotywowane w jego obszernym uzasadnieniu. Decyzją z [...] marca 2024 r., nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 26 ust. 1-ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 19 i art. 3 pkt 44 u.o.o., że nie ulega wątpliwości to, że domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Tym samym, domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Podkreślił, że w świetle definicji ustawowej "posiadacza odpadów" zobowiązanym do usunięcia odpadów zdeponowanych w miejscu nieprzeznaczonym do ich magazynowania i składowania jest przede wszystkim wytwórca odpadów, bądź osoba fizyczna, która jest w posiadaniu odpadów. Jeżeli zostanie ustalone, że substancje lub przedmioty stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. to następnie należy ustalić, czy obalone zostało domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy zdanie drugie, które przemawia za tym, że posiadaczem spornych odpadów jest władający nieruchomością, na której zostały one zgromadzone i w konsekwencji, czy prawidłowo zastosowany został art. 26 ust. 1 u.o.o.. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że na podstawie art. 26 ust. 6 u.o.o.. w decyzji, o której mowa w ust. 2. określa się w szczególności: termin usunięcia odpadów (pkt 1). rodzaj odpadów (pkt 2) i sposób usunięcia odpadów (pkt 3). Z powyższych przepisów wynika, że do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności: 1. istnienia odpadów w rozumieniu ustawy. 2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania, 3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów). Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019r. Burmistrz [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego składowania odpadów w postaci zwałów na działce nr [...] obręb [...]. Zawiadomienie te zostało doręczone w dniu [...] grudnia 2019 r. Następnie dwoma odrębnymi pismami z dnia [...] maja 2020r. organ zawiadomił W. G. i J. G. uznając ich za strony postępowania, że w dniu [...] grudnia 2019 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie nielegalnego składowania odpadów w postaci zwałów ziemi na działce nr [...] obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi Księgę Wieczystą nr [...], której właścicielem jest A. Ś. Kolegium wyjaśniło w tym miejscu, że jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie definicja strony postępowania wynika z art. 28 k.p.a. i to na tej podstawie powinny zostać ustalone strony postępowania prowadzonego w trybie art. 26 ust. 2 u.o.o. Przepisy tej ustawy nie przewidują bowiem żadnych wyjątków w zakresie stron postępowania w sprawie nałożenia obowiązku niezwłocznego usunięcia odpadów. Nie można więc, zdaniem Kolegium wykluczyć, że oprócz posiadacza odpadów status strony w takim postępowaniu będą również posiadały inne podmioty. Kolegium podkreśliło, że materialnoprawnym źródłem interesu prawnego takich podmiotów są przepisy u.o.o. Już z art. 16 tej ustawy wynika bowiem, że gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może: 1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt; 2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach; 3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym. Powyższe znajduje konkretyzację w art. 18 tej ustawy. Ustęp pierwszy tego przepisu wskazuje, że każdy, kto podejmuje działania powodujące lub mogące powodować powstanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić przy użyciu takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, aby w pierwszej kolejności zapobiegać powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi oraz na środowisko, w tym przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użycia. Ponadto odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności jest obowiązany poddać odzyskowi, który polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych - poddaniu innym . procesom odzysku. Składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z wyżej wymienionych przyczyn (art. 18 ust. 2. 3 i 6 u.o.o.). Zdaniem Kolegium z powyższych regulacji wynika, że wszystkie podmioty, na których życie lub zdrowie mogą negatywnie oddziaływać działania podejmowane przez posiadacza odpadów, polegające również na składowaniu odpadów, mają interes prawny w nakazaniu usunięcia tych odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, o czym stanowi art. 26 u.o.o. Rację ma zatem organ I instancji wyjaśniając, że interes prawny w niniejszym postępowaniu J. i W. G. wywodzą z przepisów Kodeksu cywilnego, to jest m.in. z art. 147 k.c. w zw. z art. 222 § 2 k.c. Zgodnie bowiem z art. 222 § 2 k.c. przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Natomiast art. 147 k.c. stanowi, że właścicielowi nie wolno dokonywać robót ziemnych w taki sposób, żeby to groziło nieruchomościom sąsiednim utratą oparcia. Przepis ten zakazuje właścicielowi dokonywania na jego nieruchomości jakichkolwiek robót ziemnych, które grożą nieruchomości sąsiedniej utratą oparcia, tzn. obsunięcia się ziemi, co może spowodować szkody, W literaturze wyrażany jest pogląd, że: ani szkoda ani wina, ani sam skutek (utrata oparcia) nie stanowią przesłanki roszczenia. Decydujący charakter ma sam stan zagrożenia. Przez roboty ziemne należy natomiast rozumieć zarówno roboty naziemne, jak i podziemne. Stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu z uwagi na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzony tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Jednakże interes prawny, o którym mowa w powyższym artykule może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił, że stronami postępowania są również właściciele nieruchomości sąsiedniej J. i W. G., bowiem ich nieruchomość zagrożona jest osunięciem ziemi z utworzonego przez inwestorkę nasypu przy granicy działek. Stan zagrożenia (utrata oparcia) aktualizuje ich roszczenie o usunięcie odpadów. Decyzja nakazująca usunięcie odpadów zgromadzonych w formie nasypu ziemnego bądź odmowy wydania takiego nakazu rozstrzyga jednocześnie o prawach J. i W. G. Prawidłowo zatem zostało przyjęte przez organ I instancji są oni stroną postępowania, gdyż działka, której są właścicielami graniczy z działką A. Ś., co powoduje, że istnieje narażenie negatywnego oddziaływania na środowisko wobec wzniesienia skarpy z odpadów. Ponadto odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że jak wynika z akt sprawy działka nr [...] o powierzchni 3538 m2, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] jest własnością osoby fizycznej - A. Ś.. Jest więc ona osobą władającą powierzchnią ziemi, a odpady zgromadzone na tej nieruchomości pozostają w jej posiadaniu. A. Ś. po uzyskaniu warunków zabudowy i pozwolenia na budowę wybudowała na tej nieruchomości dom jednorodzinny, który następnie rozbudowała o wiatę garażową od strony wschodniej. Realizując inwestycję inwestorka zmieniła rzędną posadowienia budynku sytuując poziom "0" budynku wyżej niż przewidziano to w zatwierdzonym projekcie, bo ze 100,17 m n.p.m. na 103.52 m n.p.m. W celu zachowania wymagań określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] października 2013 r. właścicielka podniosła teren wokół budynku. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że podniesiony teren wokół budynku nie stanowi obiektu budowlanego. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia była konieczność uznania nadsypanej nawiezionej z zewnątrz ziemi jako odpadów o kodzie 17 05 04. Zgodnie z art. 2 pkt 3 u.o.o. przepisów tej ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Z akt sprawy wynika, że ziemia wydobyta z terenu pod przyszły budynek nie nadawała się do celów budowlanych, więc trafiła na nasyp przy granicy z nieruchomością J. i W. G. Kolegium zauważyło, że świadek P. Ś. zeznał, że ziemia z wykopu pod budynkiem, podjazdu i drogi dojazdowej do nieruchomości została przesunięta na nasyp od strony wschodniej. Jak już wyżej wskazano, ziemia składowana na działce nr [...] stanowi odpad w rozumieniu u.o.o., zaś A. Ś. jest jego posiadaczem. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ww. działka nie stanowi miejsca przeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów. Kolegium podkreśliło, że co prawda ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów", ani nie określił czym jest składowanie odpadów, jednak w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.o. sformułowano definicję magazynowania odpadów, którym jest czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów lub magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. W odniesieniu do składowania odpadów można więc przyjąć, że jest to legalnie działająca instalacja (obiekt budowlany), mająca status składowiska odpadów, które z kolei zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 25 ww. ustawy, jako obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Na nieruchomości A. Ś. brak jest takich obiektów. Nie jest ona również miejscem przeznaczonym do magazynowania odpadów, albowiem magazynowanie odpadów jest zawsze prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3 u.o.o.). Nie jest więc autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu - wytwarzania, zbierania lub przetwarzania. Dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu musi więc wynikać z posiadanego zezwolenia na ww. formy gospodarki odpadami, o czym stanowi wprost art. 41 ust. 1 u.o.o. A. Ś. nie wykazała natomiast, jakoby legitymowała się zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Jednocześnie Kolegium podzieliło ustalenia Burmistrza [...] dokonane w zakresie szacunkowej ilości zgromadzonych na działce o nr [...] odpadów o kodzie 17 05 04. Zdaniem Kolegium należało przyjąć za wiarygodne dokonane przez biegłego geodetę T. J. wyliczenia w powyższym zakresie, bowiem opinia tego biegłego zawiera informacje o sposobie obliczenia ilości ziemi nawiezionej jak i wydobytej z działki [...]. W opinii ponadto podano z jakich materiałów źródłowych korzystał biegły oraz w jaki sposób zostały one użyte w celu dokonania obliczeń. Biegły w opinii przedstawił również w jaki sposób zostały ustalone ilości mas ziemnych zgromadzonych na działce [...], ustalenia zostały ponadto zobrazowane na załącznikach graficznych. W przekonaniu Kolegium opinia wykonana przez biegłego geodetę T. J. jest wiarygodna. rzetelna i zawiera logiczne wnioski. W ocenie Kolegium, jakkolwiek ustalenia biegłego co do ilości odpadów mają charakter orientacyjny, w okolicznościach niniejszej sprawy ustalenia uznać należy za wystarczające i miarodajne. Dokładna zaś masa zgromadzonych odpadów może zostać ustalona dopiero podczas procesu ich usuwania poprzez zważenie. Obliczenia biegłego będące podstawą ustalenia ilości składowanych odpadów, nie budzą natomiast zastrzeżeń co do ich prawidłowości i rzetelności. Wykonane przez biegłego mapy izopachytowe, a więc mapy ilustrujące zmiany miąższości warstw geologicznych oraz obliczenia wskazują, że teren działki nr [...] przed zmianami ."miał spadek jednostajny z zachodu na wschód". Obecnie "mapy izopachytowe i przekroje poprzeczne jednoznacznie wskazują na przemieszczenia mas ziemnych na przedmiotowej działce" oraz, że "rzędne terenu uległy zmianie nawet do 2 m, obniżenie terenu od strony zachodniej budynku i podniesienie od strony wschodniej". Bilans robót ziemnych wskazuje na dowóz ziemi spoza działki. Biegły określił, że najbardziej miarodajny materiał archiwalny to "inwentaryzacja budynku z 2018 r." Na jej podstawie opracował mapę w skali 1:250. przedstawiającą zmiany w poziomie terenu dzisiejszego w odniesieniu do 2018 r. i tak biegły obliczył: ilość usuniętego materiału na 240m3, ilość nasypu materiału na 1684m3, ilość materiału dostarczonego z zewnątrz na 1444m3.. Obliczenia te nie uwzględniały obszaru zajętego pod budynek. Z kolei w opinii uzupełniającej z dnia [...] grudnia 2022 r. w oparciu o pomiary w terenie z dnia [...] grudnia 2022 r. biegły ustalił, że wyniki obliczenia objętości konstrukcji pod drogę dojazdową i pod domem zwiększyła się ilość wykopanego materiału, odpowiednio o 144m3 i o 110m3 . Natomiast prace ziemne wykonane w obrębie tarasu (zachodnia strona domu), a więc w obszarze na którym został podniesiony teren wskazują na zmniejszenie ilości nasypanego materiału o 11m3. W wyniku tych obliczeń: 1) ilość nasypanego materiału uległa zmniejszeniu z 1684m3 do 1673m3 , 2) ilość wykopanej ziemi zwiększyła się o wykop spod drogi dojazdowej i placu przed budynkiem oraz spod budynku z 240m3do 494 m3 . W efekcie według biegłego bilans robót po korekcie przedstawia się następująco: - wykop - 494 m3, - nasyp - 1673 m3 ,- ilość ziemi dostarczono z zewnątrz -1179 m3 . Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę przyjęte przez biegłego granice błędu w oznaczeniu punktów wysokościowych na dostarczonych mu mapach i małą ilość tych punktów, zasadnie Burmistrz [...] uznał, że wyliczona przez tego biegłego ilość nawiezionej spoza działki ziemi była nie mniejsza niż przedstawiona w opinii i opinii uzupełniającej, tj. 1179m3. Ilość tę organ I instancji pomniejszył o wyliczoną wielkość ziemi usuniętą z działki w związku z budową wiaty garażowej, tj. o 63,21m3 , co w efekcie dało 1115,79 m3 ziemi w zaokrągleniu 1115m3. W przeliczeniu na 1 Mg (l tonę) - przy założeniu, że na 1m3 przypada średnio 1,7 Mg ziemi (informacja pozyskana z Internetu - strona: iletowazy.pl) - organ ustalił, że na działkę nawieziono nie mniej niż 1895 Mg ziemi. Aprobując powyższe ustalenia co do ilości zgromadzonych odpadów, Kolegium przychyliło się również do oceny, że ich ilość wyklucza możliwość uznania za spełnione warunków przejęcia na potrzeby własne, określonych w art. 27 ust. 8-10 u.o.o. oraz rozporządzeniu z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r., poz. 93 ), tym bardziej, że nie zostały one wykorzystane do utwardzenia powierzchni należącej do A. Ś. działki. Dodatkowo Kolegium wskazało, że przy uwzględnieniu powierzchni działki nr [...], tj. 3538 m2, ilość zdeponowanej na tej nieruchomości odpadów o kodzie 17 05 04 (nie mniej niż 1895 Mg) przekracza limit przejęcia na potrzeby własne, określony w ww. rozporządzeniu jako 0.2 Mg/m2. Nie sposób także uznać, że zgromadzona ziemia została wykorzystana zgodnie z określonym w tym rozporządzeniu przeznaczeniem, tj. do utwardzenia terenu działki, skoro jest ona na tej nieruchomości wykorzystana do dostosowania poziomu gruntu do wybudowanego obiektu. Zdaniem Kolegium niwelacja terenu nie jest pojęciem tożsamym z jego utwardzeniem. Przez utwardzenie gruntu należy rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża. Niwelacja terenu polega natomiast na wyrównaniu powierzchni gruntu rodzimego oraz odpowiedniego ukształtowania jego powierzchni stosownie do zamierzeń dalszego wykorzystania działki. Zatem do robót związanych z niwelacją terenu nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia z 2015 r. Ponadto legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 u.o.o., może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją. Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznaczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem tych odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi przy tym wątpliwości Kolegium, że A. Ś. jest właścicielką przedmiotowej działki o nr [...], która nie jest przeznaczona do składowania i magazynowania odpadów, a także fakt, że na jej teren nawiezione zostały masy ziemi, co potwierdzone zostało w toku postępowania, również przez sarna odwołująca (m.in. nawiezienie ziemi z działki sąsiedniej należącej do rodziców A. Ś.). Odnosząc się natomiast do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 pkt 3 u.o.o., przepisów tej ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyły. Tak więc masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransponowanie mas ziemnych w związku z realizacją jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia. W przedmiotowej sprawie ziemia pochodząca z robót budowlanych na działce nr [...] nie została wykorzystana do celów budowlanych na terenie działki i została zgromadzona na północno-wschodniej części działki w formie nasypu wyrównującego teren tej działki. Zdaniem Kolegium nie może zostać zaakceptowane stanowisko prezentowane przez A. Ś. w uzasadnieniu odwołania, iż nagromadzona ziemia pochodziła głównie z budowy budynku mieszkalnego i została wykorzystana na cele budowlane, ponieważ co innego wynika ze wcześniejszych twierdzeń strony (m.in. zaprezentowanymi w piśmie z dnia [...] maja 2020 r., czy też wynikającymi z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] września 2020 r.), z których wynikało m.in., że dochodziło do przywozu ziemi z zewnątrz oraz że ziemia z wykopu oraz ziemia związana z budową domu została użyta o wyrównania terenu działki. Ponadto w przekonaniu Kolegium, w zestawieniu z wnioskami wynikającymi z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym wynikającymi z opinii biegłego geodety o nawiezieniu ziemi w ilości ok 1115 m3 , stanowisko A. Ś. w powyższym zakresie nie może znaleźć aprobaty. Ziemia jest traktowana jako odpad, gdy została przeznaczona w innym celu lub wykorzystana w innym miejscu, tj. nastąpiło jej przesunięcie na teren innej działki, a zatem wyłączenia te nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Przepisy u.o.o. nie znajdują zastosowania jedynie do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, jedynie wówczas, gdy zostaną one wykorzystane do celów budowlanych w stanie naturalnym i to na terenie, na którym zostały wydobyte. A zatem, gleba i materiały muszą zostać wykorzystane po pierwsze, do celów budowlanych i po drugie, na terenie, na którym zostały wydobyte. Ponadto, w uzasadnieniu do u.o.o. zostało wskazane, że "stosowanie wyłączenia będzie możliwe jedynie w przypadku zagospodarowania wspomnianych mas ziemnych do celów budowlanych w miejscu, gdzie zostały wydobyte. Każda ilość wspomnianych mas ziemnych, która będzie przeznaczona do wykorzystania poza miejscem wydobycia (miejscem realizacji inwestycji), będzie podlegała przepisom u.o.o.". Również katalog odpadów wskazany został w załączniku do Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, gdzie ziemia została zakwalifikowana do grupy 17 o rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504. Ten rodzaj odpadów wymieniony jest w grupie odpadów powstających w wyniku budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej. Tylko niektóre odpady mogą być wykorzystane przez osoby fizyczne w granicach norm wyznaczonych przepisami Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Według załącznika do tego rozporządzenia istnieje możliwość wykorzystania gleby i ziemi, w tym kamieni (kod: 17 05 04) do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni - zgodnie z pozycją 40 listy powyższego załącznika. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. W kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku. Kolegium podkreśliło, że podniesienie terenu na działce nr [...] nie było utwardzeniem jej powierzchni, a jedynie dostosowaniem poziomu gruntu do wybudowanego obiektu, a wg orzecznictwa sądów administracyjnych za utwardzenie uznaje się połączenie z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża (wyrok NSA z 9.10.2019 r., II OSK 237/18). W przekonaniu Kolegium zasadnie w toku przeprowadzonego postępowania uznano, że masy ziemne, które nawożone są z jednej nieruchomości na drugą należy traktować jako odpad o kodzie 17 05 04, tj. gleba i ziemia, w tym kamienie (inne niż wymienione w 17 05 03, tj. substancje niebezpieczne). Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że nie jest słuszne stanowisko odwołującej, z którego wynika, że nawieziona ziemia na własne potrzeby nie stanowi odpadu, wskazać bowiem należy, że o tym kto jest posiadaczem odpadów oraz co jest odpadem, przesądza ustaw o odpadach i rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 10 ze zm.), a nie subiektywne stanowisko odwołującej. Wyżej powołane rozporządzenie z 2 stycznia 2020 r. w § 2 pkt 17 kwalifikuje zarówno glebę i ziemię, jak i różne rodzaje gruzu jako odpad. W załączniku do tego rozporządzenia wskazano, iż gleba, ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03 oznaczone zostały kodem 17 05 04 - jak przyjęto w rozpatrywanym przypadku. Biorąc powyższe pod uwagę powyższe Kolegium nie miało wątpliwości, że na działce nr [...] zostały zgromadzone odpady o kodzie 17 05 04 w rozumieniu powyżej wskazanych przepisów. W realiach niniejszej sprawy istotnym jest, że przedmiotowe masy ziemi znalazły się na terenie działki nr [...] za zgodą i wolą A. Ś. - właścicielki działki, która nie tylko przyjęła masy ziemi na teren nieruchomości stanowiącej jej własność, ale która obecnie za nie odpowiada. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami A. Ś. Kolegium ponownie zwróciło uwagę na opinię geodety T. J., która jest zdaniem spójna, kompleksowa, dokładnie opisuje przedmiot opinii, zastosowane metody pomiarowe i nie ma jakichkolwiek podstaw do tego aby zakwestionować moc dowodową tej opinii. Natomiast druga opinia biegłego geodety T. T. okazała się Dodowem nieprzydatnym w sprawie, albowiem wskazuje i nie wyjaśnia przesłanek, które doprowadziły do przedstawionej nią konkluzji i nie można było na jej podstawie dokonać oceny jej motywów, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Tym samym, zasadnie Burmistrz [...] krytycznie odniósł się do jej wartości dowodowej w niniejszej sprawie, bowiem opinia ta nie zawiera żadnego wyjaśnienia przyjętej metody wyliczenia, opisu dokonanych pomiarów i innych okoliczności związanych z dojściem do finalnego wyniku pomiaru. Opinia prezentuje obliczenie objętości, wskazując wykaz współrzędnych punktów, które jednak są trudne dla zrozumienia dla osoby, która nie posiada specjalistycznych informacji w tym zakresie. Dokument ten nie zawiera żadnego opisu, który pozwoliłby na zrozumienie przyjętej metody obliczeń. Opinia biegłego geodety T. T. nie daje się zatem zweryfikować. Z powyższego względu Burmistrz [...] zasadnie, w ocenie Kolegium zasięgnął opinii innego biegłego geodety. Odnosząc się do kolejnych zarzutów odwołania, Kolegium dodało, że stanowisko odwołującej, iż zebranie nawiezionej ziemi spowoduje nieuzasadnione i nieodwracalne szkody w gospodarstwie i mieniu strony nie wpływa na ocenę konieczności odstąpienia od wdrożenia ustawowego trybu nakazania usunięci odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Obowiązki osoby władającej nieruchomością, na której znajdują się odpady mają charakter obiektywny i abstrakcyjny. Decyzja wydawana w trybie art. 26 ust. 2 u.o.o. ma charakter związany, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie - co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie - organy są jednoznacznie zobowiązane do nakazania usunięcia odpadów, bez jakiegokolwiek marginesu uznaniowości w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. A. Ś. powtórzyła zarzuty jak w odwołaniu oraz dodatkowo wskazała na naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji wadliwej, w sytuacji, gdy przy rozpoznaniu sprawy SKO winno było uchylić decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2023 r., znak [...]. Uzasadniając szerzej zarzuty skargi, skarżąca dodatkowo podkreśliła, iż nawiozła na teren swojej nieruchomości dopuszczalną ilość ziemi, celem jej utwardzenia, co potwierdziła przeprowadzona w sprawie opinia geodety. Natomiast ziemia uzyskana z wykopu związana z budową budynku została wykorzystana do celów budowlanych na terenie, na którym została wydobyta. Aktualnie wschodnia część jej działki jest zagospodarowana i obsadzona roślinnością. Skarżąca dodała, że nie składuje żadnej ziemi na terenie nieruchomości, lecz każdorazowo wykorzystywała ją do celów budowlanych oraz związanych z utwardzaniem, równaniem terenu, zachowując przy tym estetyczny wygląd nieruchomości. Ewentualna konieczność zaburzenia aktualnego zagospodarowania nieruchomości poprzez zebranie utwardzonej ziemi obsianej trawą, na której dokonane są już wieloletnie nasadzenia krzewów i innej roślinności spowoduje nieodwracalne i obiektywne dla niej szkody. Potwierdzenie powyższego stanowi aktualna dokumentacja zdjęciowa przedmiotowej części nieruchomości wraz z rozpoczętej budowy (na etapie wykopu pod budynek) oraz aktualna dokumentacja zdjęciowa skarpy sąsiadów załączona do odwołania od decyzji organu I instancji z [...] lipca 2023 r. Jednocześnie podkreśliła, że J. G. w ostatnim czasie systematycznie składa do organów policji zawiadomienia o zakłócanie spokoju - tj. o wykroczenie z art. 51 § 1 k.w., przy normalnych czynnościach właścicielskich lub porządkowych na nieruchomości skarżącej np. związanych z podlewaniem trawy i roślinności, koszeniem trawy, układaniem kostki brukowej, pracą maszyn gospodarstwa domowego na zewnątrz posesji, itp. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, oraz rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania. Skarżąca wniosła również o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z [...] lipca 2024 r. skarżąca podała, że zagospodarowanie terenu swojej posesji rozpoczęła w 2018 roku od momentu uzyskania prawomocnego pozwolenia na użytkowanie i zamieszkania na przedmiotowej nieruchomości. Aby choć w części zwiększyć funkcjonalność działki, którą charakteryzują kilkumetrowe spadki terenu na jej krańcach, sięgające nawet 6-7 metrów, a także zabezpieczyć grunty sąsiednie przed spływem wód opadowych i roztopowych, wykorzystała ziemię pochodzącą z wykopu pod budowę domu oraz wodociągu, do niwelacji i utwardzenia terenu w północno-wschodniej części swojej działki, gdzie występowały największe spadki terenu. Prace te wykonywała w dobrej wierze, nie naruszając tym samym przepisów ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo Wodne, co zostało potwierdzone opinią biegłego hydrologa i decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2019 r. odmawiającą nakazania jako właścicielce nieruchomości przywrócenia stanu poprzedniego gruntu. Podkreśliła, że postępowanie to zostało zakończone decyzją organu II instancji utrzymującego w całości w mocy decyzję organu I instancji. Działając natomiast nadal w dobrej wierze i w przekonaniu, że zgodnie z wydaną przez Burmistrza [...] decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2019 r. nie musi usuwać rozplantowanej ziemi, rozpoczęła zagospodarowywanie działki obsiewając ją między innymi w znacznej części trawą, a także dokonując kilkuset nasadzeń krzewów ozdobnych i drzew na terenie swojej posesji. Wykonanie tej decyzji zniweczyło by znaczące nakłady finansowe jakie poniosłam na zakup roślinności oraz olbrzymi wkład pracy jaki włożyłam w dokonanie tych nasadzeń i ich pielęgnację przez ostatnie pięć lat. Załączona dokumentacja fotograficzna doskonale obrazuje, że teren jej działki nie jest "składowiskiem odpadów", oraz jaki nastąpił progres w jej zagospodarowaniu w ciągu ostatnich pięciu lat toczącego się postępowania administracyjnego, a ewentualne usunięcie tej ziemi i w konsekwencji zniszczenie wieloletnich nasadzeń spowoduje ogromne straty i nieodwracalne skutki w moim gospodarstwie domowym. Do pisma skarżąca dołączyła dokumentację fotograficzną obrazującą aktualny stan nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. z 2023 r., poz. 1587 - dalej jako u.o.o.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W myśl art. 26 ust. 2 u.o.o., w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. W decyzji tej określa się w szczególności termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób ich usunięcia (art. 26 ust. 6 u.o.o. ). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz.UE.L z 2008 r. poz. 312, s. 3). Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się" (wyrok z 4 lipca 2019 r., Tronex, C 624/17, EU:C:2019:564, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). W odniesieniu do pojęcia "pozbywać się" z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że należy je interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzi i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 TFUE, który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że wyrażenia "pozbywać się", a zatem i pojęcia "odpadów" w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98, nie można interpretować w sposób zawężający. Pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i pkt 19 dyrektywy 2008/98. Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy dany przedmiot lub substancja stanowi "odpad" w rozumieniu dyrektywy 2008/98, należy ustalić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Konkretne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98 ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. podobnie wyroki: z 24 czerwca 2008 r., Commune de Mesquer, C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., Brady, C 113/12, EU:C:2013:627, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle powyższych rozważań nie ulega zatem wątpliwości, że sformułowana wyżej definicja odpadu jest definicją szeroką i musi ulegać doprecyzowaniu na gruncie poszczególnych stanów faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2023 r., III OSK 1120/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że o kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przy tym przesłanka "pozbycia się", mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać. Pozbyciem się przedmiotu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. W kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku (zob. wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., II OSK 2920/13, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., II OSK 2655/17, CBOSA). Jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania, a nawet takie które są zdatne do powtórnego wykorzystania. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom (zob. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r., II OSK 1085/13, CBOSA). W orzecznictwie podkreślano przy tym, że pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2017 r., II OSK 1268/15; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II OSK 715/15; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2009 r., II OSK 960/08, CBOSA). Zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania odpadów (ziemi) nie może zatem powodować, że odpad przestaje nim być (wyrok NSA z dnia 19 września 2017 r., II OSK 2642/16, CBOSA). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (por. wyroki NSA z 26 września 2013 r., II OSK 330/12, z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18, z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14, z30 sierpnia 2019 r., II OSK 2414/17 oraz z 4 października 2022 r., III OSK 1318/21, CBOSA). Władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada, lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Tak więc obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (por. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18, wyrok NSA z 3 grudnia 2019 r., II OSK 3123/18, CBOSA). Konstrukcja powyższych unormowań wskazuje, że intencją ustawodawcy było stworzenie przepisów pozwalających na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Następstwem powyższego było wprowadzenie w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. instytucji domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów w stosunku do którego można wydać decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Bez tak jednoznacznego określenia posiadacza odpadów realizacja celów ustawy byłaby znacząco utrudniona, a w niektórych przypadkach nawet niemożliwa. Zasadniczą intencją art. 26 ust. 2 u.o.o. jest skuteczne i szybkie usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi (por. wyroki NSA: z 30 sierpnia 2019 r., II OSK 2414/17, z 4 lutego 2020 r., II OSK 803/18, CBOSA). Ustawa o odpadach nie zawiera definicji wyrażenia "władający powierzchnią ziemi". Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 54). Pod pojęciem władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający (art. 3 pkt 44 ww. ustawy). Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie u.o.o. przemawia wykładnia systemowa. Na zasadzie ww. domniemania prawnego za odpady odpowiada władający powierzchnią ziemi. Zgodnie z art. 2 pkt 3 u.o.o. przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. To zaś oznacza, iż przepisy u.o.o. nie znajdują zastosowania jedynie do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, jedynie wówczas, gdy zostaną one wykorzystane do celów budowlanych w stanie naturalnym i to na terenie, na którym zostały wydobyte. A zatem, gleba i materiały muszą zostać wykorzystane po pierwsze, do celów budowlanych i po drugie, na terenie, na którym zostały wydobyte (zob. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14, CBOSA). A contrario materiały takie, wydobyte w trakcie robót budowlanych, a nie spełniające warunków z art. 2 ust. 3 ustawy (gdy są zanieczyszczone, czy też, zostały wykorzystywane poza terenem, z którego zostały wydobyte) stanowią odpady (zob. wyrok NSA z dnia 19 września 2017 r., II OSK 2642/16, CBOSA). Potwierdza to regulacja zawarta w § 2 pkt 17 rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, która do grupy 17 katalogu odpadów zalicza odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych) (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., II OSK 1918/16, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., II OSK 2655/17, CBOSA). W załączniku tym wskazany jest odpad o kodzie 17 05 04, tj. gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 (tj. gleba i ziemia, w tym kamienie, zawierające substancje niebezpieczne - np. PCB). Zatem masy ziemne nie są odpadem tylko w razie spełnienia ww. przesłanek (art. 2 pkt 3 o.o.). Jeśli natomiast są przemieszczane, ale sposób gospodarowania nimi nie został określony ww. decyzjach wydanych na gruncie prawa budowlanego lub prawa wodnego, albo posiadacz odpadów przemieszcza je jeszcze przed uzyskaniem stosownych decyzji, traktuje się je jak odpady i w związku z tym powinny być spełnione wymogi wynikające z u.o.o. (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2021 r., III OSK 278/21, CBOSA). Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] o powierzchni 3538 m2, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą [...] jest własnością osoby fizycznej - A. Ś.. Skarżąca po uzyskaniu warunków zabudowy i pozwolenia na budowę wybudowała na tej nieruchomości dom jednorodzinny, który następnie rozbudowała o wiatę garażową od strony wschodniej. Realizując inwestycję inwestorka zmieniła rzędną posadowienia budynku sytuując poziom "0" budynku wyżej niż przewidziano to w zatwierdzonym projekcie, bo ze 100,17 m n.p.m. na 103.52 m n.p.m. W celu zachowania wymagań określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...] października 2013 r. właścicielka podniosła teren wokół budynku. Należy dodać, że projekt zagospodarowania terenu nie przewidywał wykonania prac ziemnych zmierzających do zmiany ukształtowania terenu nieruchomości. Kolegium zasadnie stwierdziło powołując się na stanowisko organów nadzoru budowlanego, że podniesiony teren wokół budynku nie stanowi obiektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie ziemia pochodząca z robót budowlanych na działce nr [...] nie została wykorzystana do celów budowlanych na terenie działki i została zgromadzona na północno-wschodniej części działki w formie nasypu wyrównującego teren tej działki. Zasadnie Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej, iż nagromadzona ziemia pochodziła głównie z budowy budynku mieszkalnego i została wykorzystana na cele budowlane. Takie twierdzenia stoją w sprzeczności z wcześniejszymi oświadczeniami strony (m.in. zaprezentowanymi w piśmie z dnia [...] maja 2020 r., czy też wynikającymi z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] września 2020 r.), z których wynikało m.in., że dochodziło do przywozu ziemi z zewnątrz oraz że ziemia z wykopu oraz ziemia związana z budową domu została użyta do wyrównania terenu działki. Nadto z opinii biegłego geodety wynika w sposób jednoznaczny, że na teren działki została nawieziona ziemia (1115 m3). W ocenie Sądu od obowiązku pozbycia się odpadów skarżąca nie może uwolnić się z dwóch zasadniczych względów: po pierwsze - nie wchodził w grę art. 2 pkt 3 u.o.o., zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, z którego został wydobyty. Nawieziona ziemia nie została bowiem wydobyta w trakcie robót budowlanych i nie jest wykorzystana dla celów budowlanych, nadto nie została wydobyta na działce skarżącej (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., II OSK 2655/17, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2021 r., III OSK 278/21, wyrok NSA z dnia 25 września 2024 r., III OSK 366/23, CBOSA). Należy dodać, że wydana w sprawie decyzja nakazująca usunięcie odpadów - gleby i ziemi o kodzie odpadu 17 05 04 z miejsc nadsypania ziemi (wokół domu i przy granicy wschodniej oraz północnej działki) dotyczy ziemi nawiezionej z zewnątrz. Usunięcie odpadów nie obejmuje gruzu oraz ziemi nawiezionej i wykorzystanej do utwardzenia terenu (utwardzenie podjazdu i placu przed domem). W stosunku do przedmiotowej działki skarżącej nie zostały wydane decyzje - w tym z zakresu prawa budowlanego i wodnego - które uprawniałyby do nawiezienia na jej teren mas ziemnych. Za taką decyzję nie może być uznana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. stwierdzająca realizację przez skarżącą obowiązku wykonania robót budowlanych prowadzących do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa nałożonych decyzją tegoż organu z dnia [...] września 2019 r. Taką decyzją nie jest również decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie odmowy nakazania skarżącej przywrócenia poprzedniego stanu wody na działce. Przedmiot ww. decyzji dotyczył wyłącznie ustalenia, czy doszło do faktycznego naruszenia stosunków wodnych, które ma szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie (art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, Dz. U. z 2024 r., poz. 1087), a nie kwestii, czy nawieziona ziemia stanowi odpad w rozumieniu przepisów u.o.o. W orzecznictwie wskazuje się, że masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacja jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia (wyrok NSA z dnia 25 września 2024 r., III OSK 366/24, CBOSA). Zdaniem Sądu z powyższych względów należy uznać, że nawiezione na teren działki skarżącej masy ziemi są odpadem w rozumieniu przepisów u.o.o. (kod odpadu 17 05 04). Istotnym jest również fakt, że przedmiotowe masy ziemi zostały nawiezione na teren działki skarżącej za jej zgodą i wolą. Prawidłowo zatem uznano, że to skarżąca jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. W ocenie Sądu domniemania tego skarżąca w żaden sposób nie obaliła. W świetle prawidłowych ustaleń poczynionych przez organ nie budzi wątpliwości, że działka skarżącej w opisanych uwarunkowaniach, nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, a skarżąca jako właściciel tej działki, jest posiadaczem odpadów. Skarżąca nie wykazała, że posiada zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 1 u.o.o). W świetle powołanych wyżej przepisów u.o.o. obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jej odpowiedzialność jest oparta na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Zbieranie i przetwarzanie odpadów wymaga uzyskania zezwolenia (por. art. 41 ust. 1 u.o.o.). Wyjątki od tej reguły określono w art. 45 u.o.o. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.o. z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 tej ustawy. Osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą może poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 u.o.o., i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Szczegółową regulację w tym zakresie stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93; dalej: rozporządzenie). Należy wskazać, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia w odniesieniu do odpadów o kodach 17 05 04 dopuszczono proces odzysku oznaczony symbolem R5 oraz dopuszczono metodę odzysku polegającą na utwardzaniu powierzchni po rozkruszeniu, jeśli jest to konieczne do wykorzystania odpadów oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. Dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia: 0,2 Mg/m2 utwardzonej powierzchni. Odnośnie podnoszonego przez skarżącą twierdzenia nawiezienia ziemi na działkę w celu utwardzenia gruntu, należy wskazać, że przez utwardzenie gruntu należy rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża. Niwelacja terenu polega na wyrównaniu powierzchni gruntu rodzimego oraz odpowiedniego ukształtowania jego powierzchni stosownie do zamierzeń dalszego wykorzystania działki. Zatem niwelacja terenu nie jest pojęciem tożsamym z jego utwardzaniem, toteż w świetle powyższego do robót związanych z niwelacją, nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, co oznacza, że przyjmowanie odpadów na teren przedmiotowej działki było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Utwardzenie nieruchomości powoduje zmianę ukształtowania terenu i trwałą zmianę charakteru podłoża. Ukształtowanie terenu zostaje zmienione już tylko w wyniku nawiezienia mas ziemnych (zob. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2021 r., III OSK 278/21, wyrok NSA z dnia 25 września 2024 r., III OSK 366/23, wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 września 2016 r., II SA/Łd 411/16, CBOSA). Nawiezienie ziemi i nawet fakt ewentualnego ubicia mas ziemnych, celem polepszenia korzystania z działki, nie stanowi jeszcze utwardzenia gruntu (zob. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r., II OSK 2655/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2022 r., IV SA/Po 987/21, CBOSA). W orzecznictwie na tle art. 29 ust. 4 pkt 5 Prawa budowlanego wskazuje się, że utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych najczęściej jest zaliczane do urządzeń budowlanych, a więc urządzeń technicznych związanych z innym obiektem budowlanym, zapewniających możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego). Urządzenie budowlane w takim rozumieniu z istoty swej pozostaje więc w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym, w stosunku do którego spełnia funkcję służebną, umożliwiającą prawidłowe użytkowanie tego obiektu. Z tego wynika, że urządzenie budowlane jest nieodzownym elementem innego, ściśle określonego obiektu, determinującym możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem (wyrok NSA z dnia 5 marca 2024 r., II OSK 2809/22, CBOSA). Zasadnie zatem organy uznały, że podniesienie terenu działki nr [...] poprzez utworzenie nasypu od strony wschodniej oraz północnej działki nie stanowi utwardzenia gruntu. Podniesienie terenu na działce nr [...] nie było utwardzeniem jej powierzchni, a jedynie dostosowaniem poziomu gruntu do wybudowanego obiektu. Należy podzielić stanowisko organów, które uznały za wiarygodne dokonane przez biegłego geodetę T. J. wyliczenia dokonane w zakresie szacunkowej ilości zgromadzonych na działce o nr [...] odpadów o kodzie 17 05 04. Opinia tego biegłego zawiera informacje o sposobie obliczenia ilości ziemi nawiezionej jak i wydobytej z działki nr [...]. W opinii ponadto podano z jakich materiałów źródłowych korzystał biegły oraz w jaki sposób zostały one użyte w celu dokonania obliczeń. Biegły w opinii przedstawił również w jaki sposób zostały ustalone ilości mas ziemnych zgromadzonych na działce nr [...], ustalenia zostały ponadto zobrazowane na załącznikach graficznych. Opinia jest rzetelna i zawiera logiczne wnioski. Opinia jest spójna, kompleksowa, dokładnie opisuje przedmiot opinii, zastosowane metody pomiarowe i nie ma podstaw do tego aby zakwestionować moc dowodową tej opinii. Należy dodać, że geodeta ustosunkował sie do stanowiska skarżącej. Kolegium zasadnie uznało, że jakkolwiek ustalenia biegłego co do ilości odpadów mają charakter orientacyjny, w okolicznościach niniejszej sprawy ustalenia te uznać należy za wystarczające i miarodajne. Dokładna zaś masa zgromadzonych odpadów może zostać ustalona dopiero podczas procesu ich usuwania poprzez zważenie. Wykonane przez biegłego mapy izopachytowe, a więc mapy ilustrujące zmiany miąższości warstw geologicznych oraz obliczenia wskazują, że teren działki nr [...] przed zmianami "miał spadek jednostajny z zachodu na wschód". Obecnie "mapy izopachytowe i przekroje poprzeczne jednoznacznie wskazują na przemieszczenia mas ziemnych na przedmiotowej działce" oraz, że "rzędne terenu uległy zmianie nawet do 2 m, obniżenie terenu od strony zachodniej budynku i podniesienie od strony wschodniej". Bilans robót ziemnych wskazuje na dowóz ziemi spoza działki. Biegły określił, że najbardziej miarodajny materiał archiwalny to "inwentaryzacja budynku z 2018 r." Na jej podstawie opracował mapę w skali 1:250 przedstawiającą zmiany w poziomie terenu dzisiejszego w odniesieniu do 2018 r. i tak biegły obliczył: ilość usuniętego materiału na 240m3, ilość nasypu materiału na 1684m3 , ilość materiału dostarczonego z zewnątrz na 1444m3.. Obliczenia te nie uwzględniały obszaru zajętego pod budynek. Z kolei w opinii uzupełniającej z dnia [...] grudnia 2022 r. w oparciu o pomiary w terenie z dnia [...] grudnia 2022 r. biegły ustalił, że wyniki obliczenia objętości konstrukcji pod drogę dojazdową i pod domem zwiększyła się ilość wykopanego materiału, odpowiednio o 144m3 i o 110m3 . Natomiast prace ziemne wykonane w obrębie tarasu (zachodnia strona domu), a więc w obszarze na którym został podniesiony teren wskazują na zmniejszenie ilości nasypanego materiału o 11m3 . W wyniku tych obliczeń: 1) ilość nasypanego materiału uległa zmniejszeniu z 1684m3 do 1673m3, 2) ilość wykopanej ziemi zwiększyła się o wykop spod drogi dojazdowej i placu przed budynkiem oraz spod budynku z 240m3do 494m3. W efekcie według biegłego bilans robót po korekcie przedstawia się następująco: - wykop - 494m3, - nasyp - 1673m3 ,- ilość ziemi dostarczono z zewnątrz -1179m3 . Organy zasadnie uznały, biorąc pod uwagę przyjęte przez biegłego granice błędu w oznaczeniu punktów wysokościowych na dostarczonych mu mapach i małą ilość tych punktów, że wyliczona przez tego biegłego ilość nawiezionej spoza działki ziemi była nie mniejsza niż przedstawiona w opinii i opinii uzupełniającej, tj. 1179m3. Ilość tę organy pomniejszyły o wyliczoną wielkość ziemi usuniętą z działki w związku z budową wiaty garażowej, tj. o 63,21m3, co w efekcie dało 1115,79m3 ziemi w zaokrągleniu 1115m3. W przeliczeniu na 1 Mg (l tonę) - przy założeniu, że na 1m3 przypada średnio 1,7 Mg ziemi (informacja pozyskana z Internetu - strona: iletowazy.pl) - organ ustalił, że na działkę nawieziono nie mniej niż 1895 Mg ziemi. Kolegium wskazało, że przy uwzględnieniu powierzchni działki nr [...], tj. 3538m2. ilość zdeponowanej na tej nieruchomości odpadów o kodzie 17 05 04 (nie mniej niż 1895 Mg) przekracza limit przejęcia na potrzeby własne, określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku jako 0.2 Mg/m2. Wymaga podkreślenia, że skarżąca nie przedstawiła dowodów skutecznie podważających obliczenia dokonane przez ww. geodetę. Należy również podzielić stanowisko organów, że druga opinia biegłego geodety T. T. okazała się dowodem nieprzydatnym w sprawie, albowiem wskazuje i nie wyjaśnia przesłanek, które doprowadziły do przedstawionej nią konkluzji i nie można było na jej podstawie dokonać oceny jej motywów, bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia ta nie zawiera żadnego wyjaśnienia przyjętej metody wyliczenia, opisu dokonanych pomiarów i innych okoliczności związanych z dojściem do finalnego wyniku pomiaru. Opinia prezentuje obliczenie objętości, wskazując wykaz współrzędnych punktów, które jednak są trudne dla zrozumienia dla osoby, która nie posiada specjalistycznych informacji w tym zakresie. Dokument ten nie zawiera żadnego opisu, który pozwoliłby na zrozumienie przyjętej metody obliczeń. Opinia geodety T. T. nie daje się zatem zweryfikować. Kolegium przedstawiło również przekonywującą argumentację odnośnie uznania za strony postępowania J. i W. G., których nieruchomość jest zagrożona usunięciem ziemi z utworzonego przez skarżącą nasypu przy granicy działek. Warunki wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów (art. 26 ust. 1 i 2 u.o.o.) są następujące: po pierwsze ich istnienie, po drugie ich posiadanie w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania oraz po trzecie ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów, a także wskazanie ich rodzaju i sposobu usunięcia wraz z terminem. Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy wszystkie te elementy zostały prawidłowo ustalone i udokumentowane w toku postępowania administracyjnego. Spełniły się wszystkie przesłanki do zastosowania art. 26 u.o.o., tj. (1) na terenie objętych decyzją istnieją odpady o kodach 17 05 04, (2) są one składowane w miejscu do tego nie nieprzeznaczonym oraz (3) istnieje podmiot zobowiązany do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacz odpadów) - skarżąca. Decyzja organu I instancji zawiera również wskazane w art. 26 ust. 6 u.o.o. elementy, takie jak sposób i termin ich usunięcia. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za nieuzasadnione, albowiem organ I instancji i SKO podjęły wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonując prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który doprowadził do uznania odpowiedzialności skarżącej za usunięcie odpadów. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Z przedstawionych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.