II SA/Go 304/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. J.G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Burmistrza o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r., na którą skarżąca stawiła się osobiście, tutejszy Sąd oddalił skargę. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. J.G. zwróciła się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku z dnia 10 czerwca 2015 r., jednocześnie wnosząc o sporządzenie przez Sąd uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż choruje na przewlekły zespół lękowo - depresyjny oraz że cierpi na niedosłuch. Z uwagi na powyższe skarżąca jest roztargniona i ma trudności z koncentracją. Skarżąca podała, iż na rozprawie zrozumiała, iż Sąd w ciągu siedmiu dni prześle jej wyrok z uzasadnieniem. Ponieważ oczekiwany wyrok nie były doręczany skarżąca dopiero w dniu 3 lipca 2015 r. uzyskała w instytucji pomocy społecznej informację, że w ciągu siedmiu dni powinna wysłać wniosek o uzasadnienie wyroku. Skarżąca podkreśliła, iż brak uzasadnienia do wyroku sporządzonego na jej wniosek uniemożliwia jej złożenie skargi kasacyjnej. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2009 r. z Centrum Laryngologii [...] potwierdzające, iż J.G. jest leczona w Poradni Foniatryczno-Audiologicznej w związku z niedosłuchem odbiorczym ucha lewego w stopniu średnim i szumami ucha oraz zaświadczenie z dnia [...] lipca 2015 r. Samodzielnego Publicznego Szpitala [...] potwierdzającego, iż skarżąca cierpi na przewlekły zespół lękowo-depresyjny. Dodatkowo skarżąca załączyła wyciąg z karty leczenia. Na podstawie zarządzenia z dnia 7 lipca 2015 r. skarżąca wezwana została do nadesłania w terminie 7 dni czytelnej wersji stanowiącej załącznik nr 3 do wniosku wyciągu z karty leczenia, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o przedstawione zaświadczenie z dnia [...] lipca 2015 r. i [...] stycznia 2009 r. W powyższym terminie J.G. nadesłała do Sądu potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię tego samego dokumentu tj. wyciągu z karty leczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż przewidziana w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma charakter wyjątku od reguły określonej w art. 85 p.p.s.a., zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z treścią art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu przez Sąd uzależnione jest jednak od spełnienia przez stronę określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Przesłanką negatywną uniemożliwiającą przywrócenie terminu jest ustalenie, iż uchybienie nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Do pozytywnych przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu zaliczyć należy złożenie przez stronę, która uchybiła terminowi procesowemu, wniosku, który stosownie do treści art. 87 p.p.s.a spełniać musi określone wymogi formalne. Wniosek złożony musi zostać w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnić należy w nim okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, wnosi się go do sądu, w którym czynność miała być dokonana, a ponadto wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczył wniosku o sporządzenie uzasadniania do wyroku oddalającego skargę wydanego przez Sąd w dniu 10 czerwca 2015 r. Stosownie do treści art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zatem termin do złożenia ewentualnego wniosku strony o uzasadnienie wyroku upłynął w niniejszej sprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżąca składając w tym zakresie wniosek w dniu 6 lipca 2015 r. uchybiła ustawowemu terminowi do jego wniesienia. Badając prawidłowość złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku z punktu widzenia przytoczonych wcześniej wymogów formalnych, Sąd stwierdził ich spełnienie. Po pierwsze wniosek złożony został przez skarżącą do tutejszego Sądu, a zatem Sądu do którego wniosek o sporządzenie uzasadnienia winien być złożony, po drugie wraz z wnioskiem dokonana została czynność procesowa tj. złożony został wniosek o sporządzenie uzasadnienia, po trzecie został on złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy konieczne stało się rozważenie, czy argumenty skarżącej uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 czerwca 2015 r. nastąpiło bez jej winy. W doktrynie wskazuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem ( por. post. NSA z 12.6.2008 r., II OZ 580/08, Legalis; post. NSA z 20.9.2011 r., II FZ 456/11, Legalis; post. NSA z 18.3.2011 r., II FZ 88/11, Legalis; post. NSA z 19.12.2013 r., II GZ 752/13, Legalis). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe ( por. post. NSA z 19.12.2013 r., II GZ 752/13, Legalis; post. NSA z 18.9.2013 r., II OZ 762/13, Legalis; post. NSA z 12.9.2013 r., I OZ 763/13, Legalis; Komentarz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. R. Hausera, Wydawnictwo C.H.Beck 2013, str. 444). Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku wskazała obciążenia zdrowotne - przewlekły zespół lękowo- depresyjny oraz niedosłuch, powodujące u niej roztargnienie i trudności z koncentracją. Powyższe zdaniem skarżącej stało się przyczyną pozostania przez nią w błędnym przekonaniu, iż wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie jej doręczony przez Sąd. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku bez swojej winy, zachowując należytą staranność w tym zakresie. Analiza orzeczeń sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że z sytuacją braku zawinienia będziemy mieli do czynienia, w sytuacji gdy strona działająca w postępowaniu osobiście - była chora i z uwagi na chorobę nie miała możliwości podjęcia danej czynności procesowej osobiście lub za pośrednictwem innych osób jednakże choroba stanowi przesłankę przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, zasadniczo przy spełnieniu określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć ( por. . post. NSA z 9.11.2011 r., I GZ 173/11, Legalis; post. NSA z 25.10.2011 r., II Z 551/11, niepubl.; post. NSA z 27.9.2011 r., II OZ 846/11, Legalis). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżąca na rozprawę w dniu 10 czerwca 2015 r. stawiła się osobiście (co potwierdza protokół z rozprawy – k. 19-20). Skarżąca nie zgłosiła podczas rozprawy żadnych uwag w zakresie trudności ze zrozumieniem oświadczeń Sądu, w tym kierowanych bezpośrednio do niej. Skarżąca wzięła w rozprawie czynny udział składając oświadczenie do protokołu w zakresie aktualnego stanowiska w sprawie, a następnie po pouczeniu jej przez przewodniczącego składu o prawie do złożenia wniosku o zwrot kosztów sądowych J.G. poinformowała, iż poniosła koszty transportu, które wynoszą 50 zł. Następnie skarżąca po ogłoszeniu przez Sąd wyroku i podaniu ustnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia pouczona została, jako osoba działająca bez adwokata lub radcy prawnego, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie jej doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku oraz, że niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, iż skarżąca o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku oraz o konsekwencjach jego niedochowania pouczona została także wcześniej, w pkt 3 pouczeń na zawiadomieniu o terminie rozprawy (k. 14). Sąd nie kwestionuje okoliczności występowania u skarżącej niedosłuchu (choć dotyczy on ucha lewego i w stopniu umiarkowanym) oraz zespołu lękowo-depresyjnego, potwierdzają to załączone do wniosku zaświadczenia ze stosownych poradni, jednakże zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, aby te przewlekłe stany chorobowe były przyczyną uniemożliwiającą jej dokonanie w terminie czynności procesowej. Z okoliczności sprawy i przedstawionych dokumentów nie wynika, aby w okresie od dnia rozprawy do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia, nasilenie się w/w objawów chorobowych, a jedynie, iż pozostaje ona pod opieką lekarską. Z kolei załączona do wniosku przez J.G. dokumentacja medyczna w postaci wyciągu z karty leczenia skarżącej, z uwagi na jej całkowitą nieczytelność (w tym zakresie skarżąca została wezwana do uzupełnienia, jednakże bezskutecznie) nie mogła zostać wzięta pod uwagę jako dokument uprawdopodobniający brak winy skarżącej przy uchybieniu terminu. W tych okolicznościach Sąd uznał, iż skarżącą nie uprawdopodobniła okoliczności, wskazujących na uchybienie terminu bez jej winy w dokonaniu czynności procesowej po upływie ustawowego terminu. Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.