II SA/Go 53/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi G.S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z ewidencji kierowców punktów karnych oddala skargę. W dniu 20 października 2015r. G.S. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o usunięcie 10 punktów z ewidencji kierowców nałożonych mandatem karnym z dnia [...] stycznia 2015r. Zdaniem wnioskodawcy nie otrzymał on tych punktów. Uzasadniając swoje stanowisko G.S. stwierdził, iż nie otrzymał nałożonym mandatem karnym żadnych punktów karnych, bowiem nie wynikają one z przedłożonego mandatu karnego. Pismem z dnia [...] października 2015r. Komendant Wojewódzki Policji poinformował, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia ww. wniosku. Komendant podał, iż w dniu [...] stycznia 2015r. strona została ukarana mandatem kredytowanym w kwocie 400 zł za wykroczenie z art. 92a kodeksu wykroczeń. Na blankiecie funkcjonariusz nie wskazał, że za powyższy czyn przypisano 10 punktów karnych. Jednak z wykazu naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczby punktów odpowiadającym tym naruszeniom stanowiącym Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznym w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika, iż policjant winien wskazać, że za ww. czyn (przekroczenie prędkości powyżej 50km/h) zostanie przypisanych kierowcy 10 punktów karnych. Pomimo uchybienia formalnego w postaci braku wpisania na blankiecie mandatu karnego liczby punktów odpowiadających tym naruszeniom, taki mandat jest ważny, prawomocny i podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] listopada 2015r. G.S. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując swoje żądanie o usunięcie 10 punktów z ewidencji kierowców. W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. ([...]) stanowiącym odpowiedź na to wezwanie, organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] października 2015 r. Komendant dodał, iż mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. G.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. ([...]) w przedmiocie odmowy wykreślenia z ewidencji kierowców punktów karnych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa poprzez odmowę wykreślenia bezprawnie wpisanych do ewidencji kierowców punktów karnych dokonanego w odpowiedzi na wniosek o wykreślenie punktów, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegający na: błędnej wykładni § 4 ust. 1 pkt 2 lit. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, przyjęciu, że pomimo uchybienia formalnego w postaci braku wpisania na blankiecie mandatu karnego liczby punktów odpowiadających tym naruszeniom taki mandat jest ważny, prawomocny i podlega wykonaniu ponieważ brak wpisu o ilości punktów na blankiecie mandatu karnego nie ma wpływu na punktację ujętą w ewidencji. Tymczasem prawidłowa interpretacja tych przepisów nie daje podstawy do przyjęcia takich wniosków, ponieważ liczba punktów określona w mandacie karnym stanowi sankcję związaną z naruszeniem prawa o ruchu drogowym podobnie jak i nałożona mandatem grzywna. W związku z powyższym skarżący wniósł, na podstawie art. 145a w zw. z art. 145 § 1 pkt o zobowiązanie organu do wydania zgodnego z przepisami postanowieni o wykreśleniu wpisanych niezgodnie z prawem punktów karnych z ewidencji kierowców. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż kwestia uchybień formalnych w postaci błędnego wpisania liczby punktów na mandacie karnym kredytowanym pozostaje bez wpływu na punktacje ujętą w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, bowiem istotny jest sam fakt popełnienia wykroczenia stwierdzonego mandatem karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2012. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej czynności wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu podejmując zaskarżoną czynność organ prawa nie naruszył. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2011 r., I OSK 1413/11, z 9 marca 2010 r., I OSK 329/10 oraz wyrok z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, przywołane w uzasadnieniu wyroku NSA z 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13). Skarżący mógł zwrócić się z wnioskiem do organu prowadzącego ewidencję kierowców o zmianę liczby punktów, a po otrzymaniu niesatyfakcjonującej odpowiedzi wezwać do usunięcia naruszenia prawa i wnieść skargę do sądu administracyjnego na czynność polegającą na odmowie zmiany liczby przypisanych mu punktów. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zagadnienie przypisywania kierowcom naruszającym przepisy ruchu drogowego punktów reguluje obecnie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015. 155), która zastąpiła odpowiednie unormowania zawarte w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2012. 1137 ze zm.). Niemniej, z uwagi na treść art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, ustawa ta w zakresie dotyczącym m.in. przepisu art. 98 (określającego zasady punktowania za naruszenie przepisów ruchu drogowego) oraz art. 136 ust. 1-3 (określających zasady przenoszenia wpisów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, o której mowa w art. 130 Prawa o ruchu drogowym, do centralnej ewidencji kierowców), weszła w życie dopiero z dniem 4 stycznia 2016 r., a zatem z uwagi na datę popełnienia naruszenia, nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. Prawa o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. 2012. 1137. ze zm.) policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Z przepisu tego wynika, iż podmiotem, któremu ustawodawca powierzył zadanie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest policja. Podmiot ten ma dokonać oceny, czy zaistniał fakt naruszenia przepisów ruchu drogowego, a następnie winien stwierdzonemu naruszeniu przyporządkować właściwą liczbę punktów w skali od 0 do 10. Kolejnym krokiem jest wprowadzenie tej liczby punktów do ewidencji. Czynności wymienionych w tym przepisie podmiot prowadzący ewidencję dokonuje samodzielnie. Użyte bowiem w zdaniu drugim art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zwroty "przypisuje się" i "wpisuje się" odnoszą się, wprost do zdania pierwszego i dotyczą podmiotu prowadzącego ewidencję. Fakt naruszenia przepisów ruchu drogowego przez danego kierowcę organ prowadzący ewidencję stwierdza w oparciu o wyroki sądu, mandaty karne albo orzeczenia dyscyplinarne - § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012. 488). W myśl art. 98 § 3 ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia mandat karny kredytowy staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Przyjęcie mandatu oznacza przyznanie się sprawcy do winy i prawomocne zakończenie postępowania. Mandat karny zawiera określenie wykroczenia zarzucanego sprawcy, wskazuje więc rodzaj i kwalifikację prawną czynu (art. 97 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Wobec powyższego należy stwierdzić, iż prawomocny mandat karny w świetle art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest kategorią normatywną o tyle, o ile stwierdza popełnione naruszenie, określając jego rodzaj i kwalifikację prawną. Mandat karny nie posiada takiego waloru, jeśli chodzi o liczbę uwidocznionych w nim punktów. Organ prowadzący ewidencję na podstawie treści mandatu ustala jedynie rodzaj popełnionego naruszenia i jego kwalifikację prawną, dalszych czynności dokonuje już samodzielnie w oparciu o przepis art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Na takie rozumienie tego przepisu wskazuje też użyty przez ustawodawcę zwrot "przypisuje się". "Przypisywać" oznacza bowiem "ustanowić związek czegoś z kimś lub z czymś" (Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN). Chodzi tu zatem o ustanowienie związku pomiędzy popełnionym naruszeniem przepisów ruchu drogowego a przewidzianą dla niego, w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r., liczbą punktów karnych. Dodać należy, że liczba punktów przypisana wykroczeniu polegającemu na przekroczeniu prędkości powyżej 50 km/h w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wynosi 10. W świetle powyższego, wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny, będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego, a o ich naliczeniu nie decyduje wystawiający mandat policjant lub sąd, lecz są one przypisywane z mocy prawa do poszczególnych naruszeń. Policjant nie mógł zatem zadecydować, że za wykroczenie popełnione przez skarżącego, polegające na przekroczeniu dozwolonej prędkości o ponad 50 km/h, nie przypisze skarżącemu określonej w rozporządzeniu liczby punktów. Obowiązujące przepisy prawa takiej możliwości nie przewidują. Zawsze naruszenie przepisu ruchu drogowego określone w wykazie naruszeń tych przepisów skutkuje przypisaniem odpowiedniej liczby punktów i ich wpisaniem do ewidencji (§ 2 ust. 3 rozporządzenia i załącznik nr 1). Reasumując, to organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest uprawniony do przypisania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów karnych. Słusznie zatem organ uznał, że był uprawniony do samodzielnego przyporządkowania prawidłowej liczby punktów karnych, niezależnie od niewpisania punktów w mandacie karnym. W tym zakresie sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., I OSK 1110/12, LEX nr 1455416 i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lutego 2015r., II SA/Sz 880/14, LEX nr 1650749. Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.