II SA/Go 557/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-08-28
Skład orzekający: Marek Szumilas, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania odwoławczego, gdy strona wniosła o to w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny, a rozstrzygnięcie tej kwestii może mieć wpływ na postępowanie?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy strona wniosła o to w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego. Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu, ponieważ nie jest to kwestia, bez której niemożliwe jest dalsze prowadzenie postępowania, a jedynie wykładnia przepisu wywołująca problemy interpretacyjne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania było legalne.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili eksploatowanie urządzenia do gier hazardowych w lokalu należącym do V Spółki z o.o. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a następnie decyzją nałożył na spółkę karę w kwocie 12.000,00 zł. Spółka złożyła odwołanie i wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpoznania pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania, uznając, że pytanie prawne nie stanowi zagadnienia wstępnego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie zawieszenia, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi V Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
W dniu [...] marca 2013 r. funkcjonariusze celni Referatu Dozoru Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę w lokalu "K" przy ul. [...] w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych. W trakcie kontroli stwierdzono eksploatowanie urządzenia o nazwie [...], o numerze seryjnym [...] ustawionego w tym lokalu, zgodnie z umową najmu powierzchni użytkowej, zawartą z "V" Spółka z o.o. (NIP [...]).
Uznając, iż wynik przeprowadzonego w toku kontroli eksperymentu świadczy o tym, że przedmiotowy automat umożliwia grę na takich samych zasadach jak gry na automatach o niskich wygranych, a wiec stanowi automat do gry w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). został on zajęty przez funkcjonariuszy celnych do postępowania karnego skarbowego prowadzonego pod sygnaturą [...] w sprawie o czyn z art. 107 §1 kks.
W wyniku ustaleń kontroli, postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu w stosunku do spółki V postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem na urządzeniu do gier [...] o numerze seryjnym [...] oraz włączył do sprawy materiał dowodowy przekazany przez Referat Dozoru za pismem z dnia [...] marca 2013 r., a następnie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. wymierzył spółce karę pieniężną w kwocie 12.000,00 zł.
Pismem datowanym na dzień [...] marca 2014r. strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od tej decyzji.
Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 roku, w sprawie o sygn. akt II GSK 686/13.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. , powołując się na przepisy art. 216 § 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.- dalej jako: Op) Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego prowadzonego przez ten organ pod sygnaturą [...] w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., wymierzającej spółce karę pieniężną za urządzanie gier poza kasynem gry na automacie [...] o numerze [...] w kwocie 12.000,00 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że norma prawna określona w art. 201 § 1 Op wprowadza możliwość zawieszenia postępowania podatkowego wymieniając jednocześnie enumeratywnie przypadki, w których organ podatkowy uprawniony jest do zawieszenia tego postępowania tj.:
w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe,
gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,
w razie utraty przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych,
w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4,
w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Następnie organ podkreślił, że art. 201 § 1 pkt 2 Op pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego:
wyłania się ono w toku postępowania podatkowego,
jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,
rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,
istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Analizując pojęcie "zagadnienie wstępne" organ stwierdził, że występuje ono wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej uznał, że brak podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania, bowiem wskazane przez pełnomocnika strony pytanie prawne, przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie nie stanowi kwestii, bez rozpatrzenia której niemożliwe byłoby dalsze prowadzenie postępowania. Przeciwnie, zgodnie z art. 120 Op organ powinien procedować w obowiązującym stanie prawnym, nawet jeśli sąd zwrócił się o zbadanie zgodności tego stanu prawnego z Konstytucją.
W złożonym przez profesjonalnego pełnomocnika zażaleniu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie przedmiotowego postępowania, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Op poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania, a także poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania.
Zdaniem strony, przeszkoda w prowadzeniu postępowania podatkowego polega na tym, że rozpatrzenie sprawy podatkowej i wydanie merytorycznej decyzji jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego należącego do kompetencji sądu lub innego organu, niż ten który prowadzi dane postępowanie podatkowe. Wywodziła, iż w orzecznictwie pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte. Jej zdaniem, organ prowadzący postępowanie winien dostrzec istotne podobieństwo przedmiotowej sprawy do sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygnaturą akt II GSK 686/13. Nie ulega przy tym żadnej wątpliwości, iż zakres pytania prawnego zadanego Trybunałowi Konstytucyjnemu ma bezpośredni związek z problematyką prawną postępowania odwoławczego. Oznacza to, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi bez wątpienia kwestię prejudycjalną, która będzie miała oczywisty wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym. Podkreślała, iż powszechnie obowiązujący charakter orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego winien uzależniać wydanie decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie, a co dalej idzie oczekiwanie na rozstrzygnięcie pytania prawnego, z uwagi na kluczowe znaczenie wykładni spornych przepisów, stanowić musi przesłankę do zawieszenia postępowania odwoławczego. Potwierdza to szereg orzeczeń sądów administracyjnych, które zawieszają postępowania sądowe do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozpoznając zażalenie organ stwierdził, że norma prawna określona w art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) wprowadza możliwość zawieszenia postępowania podatkowego, wymieniając jednocześnie enumeratywnie przypadki, w których organ podatkowy uprawniony jest do zawieszenia tego postępowania. Omówił przypadki uznania zagadnienia za zagadnienie wstępne i wskazał, że zarówno w świetle doktryny prawa administracyjnego, jak i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Oznacza to, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Przesłanka do zawieszenia, polegająca na uzależnieniu od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, odnosi się do sytuacji, gdy bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wydanie decyzji nie będzie możliwe.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, odmowa zawieszenia postępowania podatkowego, była uzasadniona, gdyż rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji w niniejszej sprawie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa jest nie tylko możliwe, ale również konieczne. Zdaniem Dyrektora, wskazane przez Spółkę pytanie prawne, przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Naczelny Sąd Administracyjny nie stanowi zagadnienia wstępnego zawartego w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 Op, gdyż nie stanowi kwestii, bez której niemożliwe jest dalsze prowadzenie postępowania. Wyjaśnienie wątpliwości prawnych - zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją – przez Trybunał Konstytucyjny nie polega na rozstrzyganiu, a na zajmowaniu stanowiska w kwestii wykładni przepisu wywołującego problemy interpretacyjne, co nie stanowi zagadnienia wstępnego, a tym samym nie może być przesłanką do zawieszenia postępowania. Brak jest zatem podstaw do odmowy stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych do czasu ich ewentualnego uchylenia przez Trybunał Konstytucyjny. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej uznał, że jest zobowiązany do ich stosowania i rozstrzygania spraw w oparciu o te normy.
Następnie organ podał, że spółka nie dostosowała się do uwarunkowań ustawowych dotyczących urządzania gier na automatach, zatem musi ponieść związane z tym konsekwencje. Organ zauważył, iż nie doszło tutaj do żadnego dodatkowego, niezgodnego z prawem ograniczenia działalności spółki. Wolność działalności gospodarczej nie może być rozumiana i traktowana jako szeroko rozumiana dowolność w działaniu podmiotu. Organ podatkowy działał na podstawie i w granicach prawa, do czego zobowiązują przepisy Konstytucji. Zatem pytanie prawne skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie do Trybunału Konstytucyjnego będzie miało pośredni, luźny związek z niniejszą sprawą, co nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania.
W skardze pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2014 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wywołanego przedmiotową skargą, w tym kosztów zastępstwa procesowego skarżącego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 201 §1 pkt. 2 Op poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania, a także poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi zagadnienia wstępnego dla niniejszego postępowania.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej, brak zawieszenia postępowania narusza określoną w art. 121 zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy istnieje poważna wątpliwość wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w pytaniu prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, co do obowiązywania przepisów ustawy o grach hazardowych, podważa w sposób oczywisty zasadę zaufania do organów podatkowych. Nie zmienia tego również możliwość żądania wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 i 11 Op. Postępowanie o wznowienie jest bowiem z reguły postępowaniem długotrwałym i wymagającym podjęcia wielu czynności i to zarówno po stronie podatnika jak i organu administracji. Prowadzenie postępowania wznowieniowego nie uchroni przy tym podatnika od obowiązku uregulowania kary pieniężnej w przypadku wydania tego typu decyzji w prowadzonym dalej postępowaniu podatkowym, co w konsekwencji może powodować szkodę finansową znacznych rozmiarów czy też w skrajnych przypadkach zamknięcie działalności prowadzonej przez podatnika. W okolicznościach sprawy błędne jest zatem iż nie istnieją przesłanki do zawieszenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako ppsa ), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 ppsa skarga podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi pozostawało postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry.
Dokonana wg wskazanych kryteriów kontrola sądowa legalności wskazanego aktu , przeprowadzona w zakresie określonym przez przepis art. 134 ppsa, nie wykazała by zaskarżony akt dotknięty był wadami uzasadniającymi wyeliminowanie go z porządku prawnego w trybie art. 145 § 1 ppsa.
Podkreślić należy, iż przedmiot rozpoznawanej sprawy dotyczy rozstrzygnięcia kwestii proceduralnej na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749). Zgodnie z tym przepisem organ zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W świetle powyższego unormowania organ obowiązany jest zawiesić postępowanie w razie wystąpienia wskazanych przesłanek, składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego.
Zagadnieniem wstępnym może być tylko taka kwestia prawna, która albo ujawniła się w toku postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy więc rozumieć wstępne zagadnienie prawne, a nie spór co do faktu. Przy tym nie chodzi o wyjaśnienie istotnych nawet wątpliwości prawnych, lecz o wydanie orzeczenia rozstrzygającego kwestię prawną. Zatem zawieszenie postępowania podatkowego ze względu na zaistnienie zagadnienia wstępnego występuje tylko w sytuacji, gdy dla rozpatrzenia sprawy głównej niezbędne jest uzyskanie rozstrzygnięcia dokonanego w tej sprawie przez sąd lub inny organ państwowy niż ten, przed którym toczy się postępowanie, bez którego nie jest możliwe załatwienie sprawy głównej (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 433/14, Lex nr 1467475; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 785/13, Lex nr 1435069).
Zagadnienie wstępne to pewna kwestia prawna o charakterze otwartym, czyli jeszcze nie przesądzona, która wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (P. Pietrasz, Komentarz do art. 201 ustawy – Ordynacja podatkowa, Lex/el).
Z tego rodzaju zagadnieniem mamy zatem do czynienia wówczas, gdy wyłoni się ono w toku postępowania podatkowego, poprzedza rozpatrzenie sprawy oraz wydanie decyzji, a jego rozstrzygnięcie nie leży w kompetencjach organu rozpoznającego sprawę, lecz innego organu lub sądu, który już prowadzi lub będzie prowadził (z inicjatywy strony lub organu) postępowanie zmierzające do jej rozstrzygnięcia, przy czym orzeczenie to w sposób bezpośredni warunkuje możliwość rozpatrzenia danej sprawy i wydania decyzji. Należy zatem zauważyć, iż w przypadku wniesienia pytania prawnego w innej sprawie niż rozpatrywana, taka bezpośrednia zależność nie istnieje. Wynika to z faktu, iż samo skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie pozbawia konstytucyjności przepisów, których dotyczy, a organ podatkowy działa na podstawie i w granicach prawa mającego zastosowanie w danej sprawie (art. 120 Op). W tych okolicznościach same tylko wątpliwości, dotyczące konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, nie stanowią uzasadnionej przesłanki do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie tej kwestii w innym postępowaniu niż prowadzone lub w innej, choćby tożsamej sprawie, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Op. Wskazaną wykładnię umacnia również powiązanie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Op z innymi przepisami tej ustawy. W tym zakresie wskazać należy przede wszystkim przepis art. 203 Op, stanowiący, że organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 201 § 1 pkt 2 Op, wzywa równocześnie stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwe go organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Jeżeli zaś strona nie wystąpiła do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu zwróci się do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Unormowanie to jednoznacznie precyzuje zatem prawa i obowiązki organu oraz stron postępowania podatkowego w sytuacji zawieszenia postępowania podatkowego z przyczyn określonych w art. 201 § 1 pkt 2 Op. Jednocześnie zwrócić należy uwagę na fakt, iż ustawodawca nie przewidział w tym zakresie możliwości wystąpienia przez organ administracji do Trybunału Konstytucyjnego, jak również nie powiązał możliwości zastosowania tej instytucji z oczekiwaniem na ogłoszenie orzeczenia Trybunału. Podkreślić ponadto należy, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z tego też względu zgodzić należy się z poglądem, że zawieszenie postępowania powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę, który wyczerpująco określił przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w przepisach, których nie można interpretować z zastosowaniem wykładni rozszerzającej ( vide: wyrok NSA z 4 kwietnia 2005 r., II GSK 27/05, LEX nr 180423). Analizując niniejszą sprawę sąd podzielił jednolite stanowisko orzecznictwa i doktryny zgodnie z którym zawisłość przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy zgodności ustawy z Konstytucją RP nie powoduje obowiązku zawieszenia przez organ podatkowy postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Op. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, ze postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym - co do oceny zgodności ustawowego unormowania podatkowego z Konstytucją RP - nie jest zagadnieniem wstępnym, a Trybunał nie jest innym organem lub sądem w rozumieniu tego przepisu ( vide: wyrok NSA z 14 października 1999 r., I SA/Łd 2042/98, LEX nr 40848, wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013 r.,II FSK 2153/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2013 r. III SA/Gl 2015/12, wyrok WSA w Gliwcach z dnia 12 czerwca 2013 r., III SA/Gl 2016/12, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 08 maja 2014 r., II SA/Go 230/14, M. Bogucka [w:] "Ordynacja podatkowa. Komentarz pod redakcją H. Dzwonkowskiego", Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 1240, B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wyd. LexisNexis Warszawa 2011, s. 840, a także B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2011", Wyd. UNIMEX, Wrocław 2011, s. 846 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura).
Uwzględniając powyższe rozważania odnośnie wnioskowanej przez skarżącą spółkę konieczności zawieszenia postępowania podatkowego ze względna na zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawę wywołaną skierowaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego, czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych jest zgodny z art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, należy zaaprobować stanowisko Dyrektora Izby Celnej, iż rozstrzygnięcie go nie powoduje obowiązku zawieszenia przez organ prowadzonego postępowania w oparciu o przepis art. 201 § 1 pkt 2 Op.
Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze argumentacja natury słusznościowej, dotycząca skutków ekonomicznych związanych z nałożeniem kar i konieczności ewentualnego wznowienia postępowania. Zaznaczyć należy, iż obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych – wynikający z art. 121 § 1 o.p. – nie może stanowić podstawy do oczekiwania od organu, aby w imię tej zasady organ naruszał przepisy albo dokonywał ich interpretacji contra legem, a do tego prowadziłoby zawieszenie postępowania na podstawie okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o zawieszenie postępowania.
Odnosząc się zaś do podniesionego przez stronę argumentu uwzględnienia prejudycjalnego charakteru orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania w sprawie wymierzenia kary za urządzanie gier poza kasynem gry na etapie rozpoznawania skarg przez sądy administracyjne i zawieszania z tego powodu postępowań sądowoadministracyjnych, wyjaśnić należy, że określona w art. 201 § 1 pkt 2 Op przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego, która została omówiona wyżej, różni się zasadniczo od wskazywanej w skardze przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, określonej w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten umożliwia zatem sądowi administracyjnemu zawieszenie postępowania, co może nastąpić w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez Trybunał Konstytucyjny w innej sprawie ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem administracyjnym, tj. gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w postępowaniu zawieszonym ( vide: postanowienie NSA z 12 grudnia 2011 r., II FZ 760/11, LEX nr 1151469). Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego (kwestia prejudycjalna), które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego, a rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania ( vide: B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, s. 206).
Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 151 ppsa – skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło