II SAB/Go 172/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. [...] w [...] (dalej P), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na bezczynność [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej: 1) treści aktualnej umowy (umów) dzierżawy obwodu (obwodów) łowieckich, w których koło prowadzi gospodarkę łowiecką, 2) wysokości odszkodowań za szkody łowieckie wypłaconych przez koło w 2024 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 października 2025 r. pełnomocnik P wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto na podstawie zarządzenia z tej samej daty wezwano pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi, w tym samym terminie i pod tym samym rygorem, przez: 1) złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w tej konkretnej sprawie, podpisanego przez wszystkie osoby będące członkami Stowarzyszenia w dacie udzielenia pełnomocnictwa oraz 2) imiennej listy wszystkich członków Stowarzyszenia aktualnej w dacie udzielenia pełnomocnictwa. Obydwa wezwania zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] listopada 2025 r. i pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego podlega kontroli pod względem merytorycznym jedynie w sytuacji, gdy została prawidłowo wniesiona, przez podmiot do tego uprawniony i spełnia niezbędne wymogi formalne przewidziane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Skarga została złożona przez [...] w [...] - stowarzyszenie wpisane z dniem [...] maja 2019 r. do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez [...] pod numerem [...]. Stowarzyszenie zwykłe to uproszczona forma stowarzyszenia, nieposiadająca osobowości prawnej (art. 40 ust. 1). Na gruncie procedury sądowo administracyjnej jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, do jakich należy stowarzyszenie zwykłe, mają zdolność sądową, czyli zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów (art. 25 § 3 p.p.s.a.). Ustawodawca przyznał takim jednostkom organizacyjnym także zdolność procesową, czyli zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowo administracyjnych (art. 26 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. jednostki organizacyjne mające zdolność sądową (o której mowa w art. 25 p.p.s.a.) dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym stosownie do art. 29 p.p.s.a. osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą przy tym działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Brak wykazania przez stronę umocowania oraz przez pełnomocnika strony należycie udzielonego pełnomocnictwa, przy pierwszej czynności w postępowaniu, stanowi brak formalny pisma procesowego. W takiej sytuacji nie może ono otrzymać prawidłowego biegu i wówczas zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei w świetle art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie skargę w imieniu P podpisał r.pr. B. B., przy czym do skargi nie zostały załączone żadne dokumenty wskazujące na umocowanie pełnomocnika do reprezentowania strony skarżącej. Należy wyjaśnić, że Stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji prowadzonej przez organ nadzorujący (art. 40a ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2261, dalej u.P.s.), natomiast działa w oparciu o regulamin działalności, uchwalany przez osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzających założyć stowarzyszenie zwykłe (art. 40 ust. 2 u.P.s.). Uchwalony regulamin działalności powinien określać, m.in. przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Stowarzyszenie zwykłe, które zamierza posiadać zarząd, określa w regulaminie działalności tryb jego wyboru oraz uzupełniania składu, kompetencje, warunki ważności jego uchwał oraz sposób reprezentowania stowarzyszenia zwykłego, w szczególności zaciągania zobowiązań majątkowych (ust. 3). Stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd (art. 41a ust. 1 u.P.s.). Przy czym w myśl art. 41a ust. 2 u.P.s. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 41a ust. 3 pkt 1-5 u.P.s. jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a świadczy o tym użycie w przepisie sformułowania "w szczególności". Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu uznaje się wniesienie przez stowarzyszenie zwykłe skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA: z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 390/24, z dnia 28 października 2025 r., III OZ 538/25, z dnia 15 października 2025 r., III OZ 512/25, z dnia 12 października 2022 r., III OZ 639/22 www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Zatem, przedstawiciel stowarzyszenia, może działać w sprawie sądowoadministracyjnej w imieniu stowarzyszenia, w tym wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich członków stowarzyszenia, a nie tylko na podstawie funkcji przedstawiciela powierzonej mu w regulaminie (zob. postanowienia NSA z dnia 14 lutego 2017 r., II OZ 105/17, II OZ 107/17, CBOSA). W związku z powyższym stwierdzić należy, że choć stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, to legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2018 r., II OSK 1157/17, CBOSA). W konsekwencji należy uznać, iż w przypadku zamiaru udzielenia przez stowarzyszenie zwykłe pełnomocnictwa procesowego pełnomocnikowi profesjonalnemu, konieczne jest udzielenie go przez wszystkich członków stowarzyszenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się ponadto, że wola wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego w zakresie wniesienia w imieniu stowarzyszenia skargi winna być wyrażona co do konkretnej sprawy, a nie ogólnie, abstrakcyjnie. Konkretna sprawa, dotycząca konkretnego rozstrzygnięcia może wiązać się z różnymi skutkami nie tylko faktycznymi, ale i prawnymi. Niektóre sprawy mogą powodować daleko idące skutki prawne. Jak stanowi art. 40 ust. 1b u.P.s., każdy członek stowarzyszenia zwykłego odpowiada za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami oraz ze stowarzyszeniem. Odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy egzekucja z majątku stowarzyszenia zwykłego okaże się bezskuteczna. W tym stanie rzeczy w przypadku wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego wymagana jest zatem uprzednia zgoda wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, o jakiej mowa w art. 41a ust. 2 u.P.s. (por. orzeczenia NSA: wyrok z dnia 16 grudnia 2020 r., II OSK 1650/18, postanowienie z dnia 28 października 2025r., III OZ 538/25 oraz z dnia 15 października 2025 r., III OZ 512/25 i z dnia 27 sierpnia 2025 r., III OZ 408/25, CBOSA). Mając na uwadze powyższe, Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie: 1) oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego Stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w tej konkretnej sprawie, podpisanego przez wszystkie osoby będące członkami Stowarzyszenia w dacie udzielenia pełnomocnictwa; 2) imiennej listy wszystkich członków Stowarzyszenia aktualnej w dacie udzielenia pełnomocnictwa. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przesłano na adres pełnomocnika podany w skardze i po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę wróciła do Sądu jako "nie podjęta w terminie". Na mocy art. 73 p.p.s.a. wezwanie zostało uznane za skutecznie doręczone w dniu [...] listopada 2025 r., zatem siedmiodniowy termin na usunięcie braków formalnych skargi upłynął z dniem [...] listopada 2025 r. W terminie tym nie zostały do Sądu nadesłane żadne dokumenty, ani nie został uiszczony wpis sądowy od skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż pełnomocnik skarżącego nie usunął w terminie braków formalnych skargi, tj. nie został złożony dokument, w którym wszyscy członkowie stowarzyszenia udzieliliby r.pr. B. B. umocowania do reprezentowania skarżącego stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi w tej konkretnej sprawie. Brak pełnomocnictwa uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu, bowiem nie pozwala na stwierdzenie czy skarga pochodzi od osoby uprawnionej do reprezentowania strony skarżącej, a zatem czy wnosząca ją osoba posiada legitymację procesową do skutecznego jej wniesienia. Dodatkowo nie został uiszczony wpis sądowy od skargi. Powyższe okoliczności uzasadniają odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że P zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych przez [...] pod numerem [...] w dniu [...] maja 2019 r. na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 1 u.P.s. (zob. zaświadczenie z [...] lipca 2023 r.). Jednocześnie pełnomocnik przedłożył listę członków stowarzyszenia na dzień [...] czerwca 2013 r. oraz kopię pełnomocnictwa udzielonego przez członków P (bez daty), a także regulamin Stowarzyszenia (dwie strony). Budzi to istotne zastrzeżenia z punktu widzenia prawidłowego umocowania pełnomocnika do działania w imieniu P, biorąc pod uwagę, że stowarzyszenie to znajduje się w wykazie stowarzyszeń zwykłych rozwiązanych z mocy prawa z dniem [...] maja 2018 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923) sporządzonym przez [...] (https://bip.warszawa.pl/web/biuro-administracji-i-spraw-obywatelskich/-/wydzial-spraw-obywatelskich). Z wpisu pod poz. [...] w ww. wykazie wynika, że P z siedzibą [...] nr ewidencyjny [...] (data rejestracji [...] listopada 2012 r.) zostało rozwiązane z mocy prawa z dniem [...] maja 2018 r., co było skutkiem wejścia w życie zmiany przepisów u.P.s. Mianowicie zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923), w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych. Z powyższego wynika, że P (uprzednio z siedzibą [...]) i P z siedzibą [...] są różnymi podmiotami. P z siedzibą [...] rozpoczęło swój byt z momentem wpisu do rejestru w dniu [...] maja 2019 r., po ponad roku od rozwiązania poprzedniego P ([...] maja 2018 r.), a zatem nie doszło tylko do zmiany numeru w ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Tymczasem pełnomocnik, pomimo wezwania Sądu, nie przedstawił pełnomocnictwa pochodzącego od członków obecnego P, ani też listy jego członków. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, iż pełnomocnik skarżącego nie usunął braków formalnych skargi, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a.