I SA/Ke 274/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M. D. kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję – nakaz płatniczy Burmistrza Miasta i Gminy C. z [...] 2018 r. nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie [...] zł w stosunku do J. B.. Organ wskazał, że w nakazie płatniczym opodatkowany został grunt o pow. 0,086 ha podatkiem rolnym w kwocie 0 zł oraz podatkiem od nieruchomości grunty o pow. 930 m² w kwocie 297,60 zł a także budynki mieszkalne o pow. 99 m². Wymiaru podatku dokonano w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków i złożoną przez stronę informację podatkową. Kwestionując nakaz podatnik podniósł, że od 2006 r. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,73 ha i jako rolnik powinien płacić podatek rolny a nie podatek od nieruchomości. Wskazał, że działka nr [...], z której wydzielono działkę nr [...] stanowi grunty rolne zabudowane. Kolegium wskazało na art. 6c ustawy o podatku rolnym, określający sytuacje, w których istnieje możliwość ustalenia zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego oraz art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, według którego podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. Zwrócono jednocześnie uwagę na zasadę związania organu danymi wynikającymi z tej ewidencji. Organ ustalił, że z dokumentów urzędowych jakim są zawiadomienie o zmianie z 29 grudnia 2017 r., wypis z rejestru gruntów z 13 marca 2017 r. oraz z treści aktu notarialnego z 12 maja 2017 r. wynika, że J. B. 12 maja 2017 r. nabył nieruchomość w miejscowości Ś. D. oznaczoną numerami działek [...] o pow. 0,0856 ha oraz [...] o pow. 0,0930 ha. Na działce nr [...] sklasyfikowanej jako grunty rolne zabudowane znajdują się budynki gospodarcze, zaś na działce nr [...] sklasyfikowanej jako tereny mieszkaniowe posadowiony jest budynek mieszkalny. Powyższe okoliczności potwierdzone zostały także przez zapisy zawarte w wypisie z rejestru gruntów z 25 maja 2018 r. J.B. jest właścicielem gospodarstwa rolnego w Gminie B.. W ocenie Kolegium zasadnie opodatkowano grunt o pow. 0,0856 ha z działki nr [...], bowiem grunty klasy V zostały uznane za zwolnione z podatku rolnego. Działka oznaczona numerem [...] o pow. 0,0930 ha jest sklasyfikowana w ewidencji jako "B"- tereny mieszkaniowe i nie może podlegać podatkowi rolnemu, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek zawartych w Uchwale Rady Gminy C. z 16 listopada 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Organ dysponował ponadto informacją podatnika z 11 grudnia 2017 r. w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego na rok 2017, w której strona wykazała grunty pozostałe o pow. 930 m² oraz budynek mieszkalny o pow. 99 m², a także 95 m² budynku gospodarczego wykazanego jako zwolniony i służący działalności rolniczej. Podatnik w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów jest właścicielem gruntów rolnych zabudowanych oznaczonych jako "Br-Rv" o pow. 0,0856 ha i gruntów mieszkaniowych oznaczonych jako "B" o pow. 0,0930 ha. Zdaniem Kolegium wymiar podatku musi być dokonany w oparciu o powyższe zapisy z uwzględnieniem przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym i ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Grunty będącą własnością podatnika posiadają w ewidencji m.in. oznaczenie tereny mieszkaniowe "B" i grunty rolne zabudowane "Br-RV". Kolegium wskazało na podział użytków rolnych zawarty w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, a także gruntów leśnych oraz zadrzewionych i zakrzewionych (§ 68 ust. 3 tego rozporządzenia). W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw do opodatkowania gruntów oznaczonych w ewidencji jako "B" - tereny mieszkaniowe, podatkiem rolnym, o co wnosi odwołujący. Na powyższą decyzję J. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem przywrócenia pierwotnego stanu. W uzasadnieniu zaznaczył, że od 2006 r. jest właścicielem gospodarstwa rolnego i jego zdaniem powinien płacić podatek gruntowy, a nie podatek od nieruchomości, tak jak robili to poprzedni właściciele budynków. Nie rozumie dlaczego w ewidencji wydzielono dwie działki i na jednej usytuowano budynki gospodarcze, a na drugiej stary dom mieszkalny. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję – nakaz płatniczy Burmistrza Miasta i Gminy C. z [...] 2018 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie [...]zł. w stosunku do J. B.. Na wstępie rozważań zauważyć należy, że w świetle przywołanych powyżej przepisów granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej, która powinna być rozumiana w znaczeniu materialnoprawnym. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W niniejszym postępowaniu sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji SKO w Kielcach wydanej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018. Z tych względów Sąd nie może – wbrew oczekiwaniom skarżącego – wnikliwie badać w jaki sposób doszło na działce skarżącego do zmian klasyfikacji gruntu. Okoliczności te nie dotyczą bowiem postępowania podatkowego zakończonego zaskarżoną decyzją. Z powyższych powodów nie jest również możliwe zadośćuczynienie wnioskowi strony o "spowodowanie przywrócenia pierwotnej klasyfikacji gruntu". Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Spór w niniejszej sprawie dotyczy poprawności opodatkowania gruntu o powierzchni 930m2 stanowiącego działkę o nr [...] podatkiem od nieruchomości. Jak wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zmianie z 29 grudnia 2017 r. J. B. jest właścicielem gruntów położonych w obrębie nr 23 – Ś. D., nr działki [...] o pow. 930m2, sklasyfikowanej jako B – tereny mieszkaniowe. Organ podatkowy powołał właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując, iż jest nią ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1892 ze zm.) oraz ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1785 ze zm.). Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi natomiast dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Natomiast w myśl art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty, budynki lub ich części. Zgodnie zaś z art. 2 ust 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W tym miejscu przywołania wymaga § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1034 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – z którego treści wynika, iż wśród grup użytków gruntowych wykazywanych w ewidencji wyróżniamy m.in. grunty rolne oraz grunty zabudowane i zurbanizowane. Natomiast grunty rolne dzielą się na użytki rolne (zalicza się do nich: grunty orne – symbol R, sady – symbol S, łąki trwałe – symbol Ł, pastwiska trwałe – symbol Ps, grunty rolne zabudowane – symbol Br, grunty pod stawami – symbol Wsr, grunty pod rowami – symbol W, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych – symbol Lzr) oraz nieużytki – oznaczone symbolem N (§ 68 ust 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). W myśl § 68 ust 3 pkt 1 rozporządzenia grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Należy nadto wskazać, iż podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych (...) - art. 4 ust. 1 u.p.o.l. W świetle powyższego, jako prawidłowe należy ocenić postępowanie organów podatkowych, które ustaliwszy, że skarżący jest właścicielem gruntów o pow. 930m2, sklasyfikowanych jako B – tereny mieszkaniowe, przyjęły, że grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W treści skargi skarżący zarzuca organowi podatkowemu przyjęcie wadliwej klasyfikacji gruntu, jako oznaczonego symbolem B, albowiem grunt ten stanowi grunty rolne zabudowane. Poprzedni właściciele tej nieruchomości płacili podatek rolny. Sąd zarzut ten uznaje jako niezasadny. W kontekście powyższego zarzutu wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwestia związania organów podatkowych rejestrem gruntów i budynków, a także zakresem postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy w takiej sprawie, jak przedmiotowa. Ewidencja gruntów i budynków, stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.; zwanej dalej: u.p.g.k.) stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 21 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, w myśl cytowanego przepisu, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów użytków gruntowych, powierzchni gruntów, czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Wyjątkowo tylko organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, gdy zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji (zob. wyroki NSA z 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, z 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10, z 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 690/09 i II FSK 1014/10 oraz z 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Nie można bowiem uznać, że dokumentem takim jest wypis z rejestru gruntów z dnia 13 marca 2017r. jakim posługuje się skarżący na poparcie swoich twierdzeń. Zauważyć należy, iż w dacie jego wydania właścicielem działki nr [...] była J. M.. Następnie – jak wynika z wyjaśnień organu I instancji – decyzją Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia [...] 2017r. zatwierdzono podział działki nr [...] na działki [...] i [...], uległa również zmianie klasyfikacja gruntu na działce [...] na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Do istotnych z punktu widzenia przedmiotowej sprawy zmian doszło zatem przed nabyciem przez skarżącego spornej nieruchomości w dniu 12 maja 2017 r. Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Na zasadzie wyjątku w orzecznictwie za dopuszczalne uznaje się czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jedynie wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z 9 marca 2007 r., sygn. akt II FSK 145/06, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2365/13). Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r. nr 2, s.11-19). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a jednocześnie nie ma kompetencji do zmiany tych danych. Organ podatkowy nie może samodzielnie prowadzić postępowania w zakresie ustalenia właściwej klasyfikacji gruntu, albowiem ustalenia takie wykraczają poza zakres postępowania mającego na celu ustalenie wysokości należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Ponownego podkreślenia wymaga, iż skarżący – jako właściciel nieruchomości ma pełne prawo zainicjować postępowanie mające na celu zmianę klasyfikacji gruntu jeżeli uważa, że obecne oznaczenia są niezgodne z rzeczywistością. Prawidłowe było również przyjęcie przez organ, iż grunt o powierzchni 856m2 stanowiący działkę nr 272/1 jest zwolniony z opodatkowania podatkiem rolnym jako grunt klasy V. Stosownie bowiem do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zwalnia się od podatku rolnego m.in. użytki rolne klasy V, VI i VIz. Zasadnie także wyliczono podatek od nieruchomości – budynku mieszkalnego o pow. 99m2, położonego na działce nr 272/3. Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień w zakresie zastosowanego przez organy prawa materialnego. Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. O przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu M. D. Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715).