II SA/Ke 560/18

WyrokWSA w Kielcach2018-11-07

Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, jeśli wobec wnioskodawcy orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienia w zakresie kategorii B?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, jeśli wobec wnioskodawcy orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienia w zakresie kategorii B. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B skutkuje niemożnością uzyskania lub odzyskania prawa jazdy innych kategorii, nawet jeśli nie zostały one objęte zakazem karnym. Jest to odrębna sankcja administracyjna o charakterze prewencyjnym i zabezpieczającym.
Stan faktyczny
A. P. zwrócił się do Starosty Kazimierskiego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C. Wobec A. P. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący kategorie A, B, T. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wyrok sądu karnego wyłączył kategorię C spod zakazu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. II SA/KE 560/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Starosty K. z dnia [...] r. znak: [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia uprawniającego A. P. do poruszania się na terytorium kraju pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii C. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że wnioskiem, który wpłynął dnia 11 czerwca 2018 r., A. P. zwrócił się do Starosty Kazimierskiego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ciągłość uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii C, którym w razie ewentualnej kontroli drogowej będzie się mógł legitymować. Organ I instancji w dniu 30 maja 2018 r. otrzymał odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt [...] wraz z wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec A. P. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, B, T na okres 3 lat, liczony od dnia 13 listopada 2017 r. Po rozpatrzeniu tego wniosku organ I instancji ww. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r. odmówił więc wydania zaświadczenia, na które to postanowienie A. P. złożył zażalenie. W związku z powyższym Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 217 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, bądź osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ wskazał na treść art. 218 i 219 k.p.a. i podniósł, że rolą zaświadczenia jest tylko potwierdzenie (poświadczenie, stwierdzenie) określonych faktów lub okoliczności, a nie ich wykreowanie (wytworzenie). Treść zaświadczenia jest zatem jedynie pochodną ww. danych, ma w nich umocowanie i bez nich nie może powstać. Zgodnie z treścią przepisu art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej nie może wydać zaświadczenia nie tylko wówczas, gdy w ogóle nie dysponuje określonymi danymi, ale również w sytuacji, gdy dane będące w jego posiadaniu dotyczą przedmiotu żądania, ale ich treść jest rozbieżna z informacjami, których potwierdzenia dotyczy żądanie. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym, które obowiązuje organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Zaświadczenie jest zatem aktem wiedzy, a nie woli organu, bowiem nie rozstrzyga żadnej sprawy. Nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje stosunku prawnego, a zatem nie ma charakteru jurysdykcyjnego. Potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, jak dalej wskazał organ, powinno wynikać z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające przed wydaniem zaświadczenia może być przeprowadzone tylko w koniecznym, a więc ograniczonym zakresie, co wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 k.p.a. W niniejszej sprawie A. P. zwrócił się do Starosty Kazimierskiego o wydanie zaświadczenia uprawniającego go do poruszania się na terytorium kraju pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii C. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. akt [...] sąd orzekł wobec A. P. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, licząc od dnia 13 listopada 2017 r. Następnie Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt IX Ka [...] zmienił powyższy wyrok i orzekł wobec A. P. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, B, T na okres 3 lat, liczony od dnia 13 listopada 2017 r. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 24 kwietnia 2018 r. Organ powołał się na treść art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 978) i wskazał, że z uwagi na brzmienie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy w zakresie kategorii C i C+E nie może być wydane osobie, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Przepis ten stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy. W konsekwencji, jak zważył organ, jeżeli osoba w stosunku, do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, zwróci się o wydanie prawa jazdy kategorii C, C+E, to organ związany treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy obowiązany będzie wydać rozstrzygnięcie o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C, C+E. Wnioskowane kategorie prawa jazdy można bowiem posiadać jedynie w sytuacji legitymowania się posiadaniem uprawnień kategorii B, co wynika wprost z cytowanych powyżej przepisów. Kolegium stwierdziło więc brak jest możliwości wydania zaświadczenia o treści żądanej przez A. P., potwierdzającego posiadanie przez niego uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii C, którym w razie ewentualnej kontroli drogowej będzie się mógł legitymować. Organ II instancji wyjaśnił, że w istocie z wyroku sądu karnego wynika dla strony bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio - poprzez obowiązującą organy administracji publicznej treść przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami - również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii C. Oznacza to, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. W sytuacji zatem, gdy dowody, dokumenty posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać jedynie orzeczenie odmawiające wydania zaświadczenia. Organ swoje stanowisko poparł orzecznictwem sądów administracyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. P. zarzucił powyższemu postanowieniu Kolegium obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, że w stosunku do A. P. został wydany prawomocny zakaz sądowy prowadzenia pojazdów mechanicznych wszystkich kategorii, gdy z wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach - prawomocnego od dnia 24 kwietnia 2018 roku - jednoznacznie wynika, że spod działania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych sąd wyłączył pojazdy mechaniczne w zakresie kategorii C. Nadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającej na złamaniu zasady wyrażonej w tym artykule, a nakazującej organowi wydającemu postanowienie działanie na podstawie przepisów prawa. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nakazanie Staroście Kazimierskiemu wydania zaświadczenia uprawniającego A. P. do poruszania się na terytorium kraju pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii C. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że zaskarżone postanowienie nie jest słuszne i winno być zmienione. Utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu stwarza bowiem niebezpieczny i w dotychczasowej praktyce niespotykany precedens, kiedy to organ administracji samorządowej, jakim jest Starosta Kazimierski podważa prawomocny wyrok sądu powszechnego wydanego w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej. Sąd Okręgowy w Kielcach wyłączył spod działania środka karnego w stosunku do A. P. prawo jazdy kategorii C, aby pojazdami tej kategorii mógł on kierować również w okresie, gdy obowiązuje go zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, w przeciwnym razie czemu miałoby służyć takie wyłączenie na mocy wyroku sądowego. Wywody organu podniesione w uzasadnieniu postanowienia świadczą nie tylko o nieznajomości prawa, ale podważają prawomocny wyrok Sądu, wprowadzając dualizm prawny, bo wskazują na odmowę przez organ wykonawczy samorządu terytorialnego wykonania prawomocnego orzeczenia władzy sądowniczej. A. P. wyjaśnił nadto, że ma interes prawny w rozumieniu art. 217 k.p.a., gdyż ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego tj. uprawnień do poruszania się pojazdami mechanicznym kategorii C podczas trwania zakazu poruszania się pojazdami kategorii B, jak również po upływie terminu tego zakazu. Przepisy, na których oparły się organy obu instancji są, w ocenie skarżącego, niezgodne z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie, w jakim pozbawiają osoby uprzednio posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi określonych kategorii prawa jazdy, prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec niej środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia. Strona, powołując się na wyrok sądu administracyjnego, podniosła również, że, ponieważ po polskich drogach nie można się poruszać bez posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy, to odmowa wydania takiego dokumentu osobie, która ma zakaz prowadzenia pojazdów tylko jednej kategorii jest nadmierną sankcją, ponieważ w efekcie uniemożliwia mu kierowanie pojazdami tych kategorii, których Sąd mu nie zakazał. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Natomiast w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Niniejszą sprawę Sąd rozpoznał w trybie uproszczonym, a dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie z podanych poniżej powodów. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji – dotyczące odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści – zostały wydane w trybie i na zasadach określonych w Dziale VII k.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) zatytułowanym "Wydawanie zaświadczeń". Podstawę prawną - utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem organu II instancji - rozstrzygnięcia Starosty K. stanowił art. 219 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie skarżący wniósł - na zasadzie przewidzianej w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. - o wydanie zaświadczenia uprawniającego go do poruszania się na terytorium kraju pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii C. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, zaś w myśl § 2 tego przepisu, zaświadczenie wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1); osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). W świetle art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie w sytuacji, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaświadczenie potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Zaświadczeniem są natomiast te akty, które potwierdzają istnienie uprawnień i obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym, a także oparte tylko na akcie generalnym, ale wówczas, gdy sytuacja jest jasna i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozstrzygania deklaratoryjnym aktem prawnym, aktem woli (por. Z.R. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia, str. 60-61). Zaświadczenie wydaje się, gdy fakt powstania takich skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać (W. Chróścielewski (w:) W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie, 2011, s. 261, a także wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., II OSK 1148/10, Lex nr 1083548). A. P. zażądał od organu I instancji wydania zaświadczenia potwierdzającego jego uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 24 kwietnia 2018 r. orzeczono wobec A. P. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, dla których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, B i T. Dlatego, zdaniem strony, organ winien zaświadczyć, że wnioskodawca nadal posiada uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C. Niemniej jednak zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978, dalej jako "ustawa o kierujących pojazdami" albo "ustawa"), prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu oraz w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Z kolei w myśl art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazany wyżej przepis stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zatem w obowiązującym stanie prawnym, skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, został rozciągnięty na inne kategorie prawa jazdy - uprawnienia do prowadzania pojazdów, zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy innej kategorii, jak i dysponujących już takim prawem jazdy i domagających się ich zwrotu. Regulacja art. 12 ust. 2 ustawy nie prowadzi do podważenia prawomocnego wyroku sądowego i nie stanowi podwójnego ukarania. Samo zdarzenie prawne - fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, co do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B - może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem w literaturze prawa, każde zdarzenie prawne podlega niezależnej ocenie z punktu widzenia norma praw karnego, cywilnego i administracyjnego. Art. 12 ust. 2 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B, odzyskania dokumentu umożliwiającej kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2018 r., VII SA/Wa 1826/17, lex nr 2509420). Naczelny Sąd Administracyjny (por. w wyrokach: z dnia 29 października 2015r., sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl, czy wyrok z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 105/16, lex nr 2457845) stwierdził, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach wymienionych w ww. ustawie. Przemawia za tym wykładnia językowa i celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Trudno bowiem przyjąć, że racjonalny ustawodawca pozbawiając prawa do kierowania pojazdami osobowymi kategorii B, zezwoliłby np. na prowadzenie pojazdów ciężarowych, ciężarowych z przyczepą czy autobusów (kat. C, C+E, D). Wyrok karny orzekający zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których potrzebne jest prawo jazdy kategorii B oraz orzeczenie organu administracji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B mają zatem istotne znaczenie w świetle przepisów prawa i rodzą konsekwencje dla posiadanych przez skarżącego uprawnień. W sytuacji bowiem, gdy orzeczono o zakazie prowadzenia pojazdów dla prawa jazdy kategorii B, to oznacza, że w okresie zakazu dana osoba nie posiada również uprawnień do kierowania pojazdami dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii C i C+E. W konsekwencji nie sposób zarzucić organom orzekającym w kontrolowanym postępowaniu o wydanie zaświadczenia, że z uwagi na obowiązujące regulacje ustawy o kierujących pojazdami – art. 12 ustawy odmówiły wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku A. P. Organ jest uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia, jeśli wydaniu takiego zaświadczenia sprzeciwiają się obowiązujące przepisy prawa. Odpowiadając na argumentację zawartą w skardze w zakresie niezgodności z Konstytucją RP przepisów art. 12 ustawy o kierujących pojazdami Sąd stwierdza, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i powołuje się na wyrażony już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd (wyrok z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1860/17, lex nr 2467374), że przewidziana w art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. podstawa do nałożenia - niezależnej od sankcjonowania karnoprawnego - sankcji administracyjnej nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej wzorców konstytucyjnych. Z zestawienia przepisów art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wynika, że sankcja administracyjna w postaci decyzji o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii, co do której sąd karny nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów, wykracza poza treść orzeczonego w wyroku karnym środka karnego i nie pozostaje z nim w bezpośrednim związku. Skonkretyzowany decyzją o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy ustawowy zakaz wydania lub zwrotu dokumentu prawa jazdy został bowiem rozciągnięty na te kategorie, które nie zostały objęte orzeczonym w wyroku środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów. Ustawodawca dysponuje bowiem znaczną swobodą regulacyjną w zakresie wyboru form, metod oraz drogi prawnego sankcjonowania tych nielegalnych zachowań adresatów norm, które ze względu na przyjęte założenia i cele polityki państwa oraz zasady i wartości konstytucyjne wymagają odpowiedniej i nierzadko skumulowanej reakcji prawodawczej (por. np. rozważania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 9A/2015, poz. 148, uzasadnienie: pkt 7.2 i n.). Sankcja administracyjna odnosi się bowiem do tych kategorii prawa jazdy, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem karnym, a ponadto realizuje ona odmienne funkcje i cele. Nie są to zasadniczo cele i funkcje represyjne (odwetowe), lecz prewencyjne i zabezpieczające. Trzeba również zwrócić uwagę na zupełnie odmienny przedmiot sankcji karnej i administracyjnej. O ile wyrok karny obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdu odnosi się wprost do uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, o tyle decyzja o odmowie wydania prawa jazdy lub o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Nie ma zatem w tym zakresie tożsamości sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia charakterze. Nie sposób zatem w sposób uprawniony twierdzić, jak czyni to w skardze skarżący, że organy administracji podważają prawomocny wyrok sądu karnego. Organy obu instancji przestrzegały przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o kierujących pojazdami, wydając kwestionowane postanowienia, z poszanowaniem zasady praworządności – art. 6 k.p.a. Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło