II SA/Ke 678/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-12-01
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości położonych poza obszarem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale sąsiadujących z tym obszarem, posiadają legitymację do zaskarżenia uchwały w sprawie tego planu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z powodu naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący właścicielami nieruchomości położonych poza obszarem objętym zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia. W związku z tym, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a PPSA i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarga podlega odrzuceniu, ponieważ legitymacja do jej wniesienia wymaga wykazania naruszenia prawnie chronionego interesu lub uprawnienia.Stan faktyczny
Skarżący R. M. i D. M. wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Miedziana Góra dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz procedury planistycznej, w tym wadliwe ustalenie granic planu, co miało negatywnie wpłynąć na ich działkę poprzez zajęcie jej pod planowane drogi i rondo, a także naruszenie prawa własności i interesu w zakresie immisji. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że działka skarżących leży poza obszarem objętym planem i nie jest przez niego bezpośrednio dotknięta.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę. Zwrócono D. M. kwotę 300 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. i D. M. na uchwałę Rady Gminy Miedziana Góra z dnia 26 czerwca 2015r. nr VII/53/15 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Kostomłoty Pierwsze na terenie Gminy Miedziana Góra-część IIA p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić D. M. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uchwałą z dnia 26 czerwca 2015 r. nr VII/53/15 Rada Gminy Miedziana Góra uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sołectwa Kostomłoty Pierwsze na terenie gminy Miedziana Góra – część II A.
W dniu 20 kwietnia 2016 r. do Rady Gminy Miedziana Góra wpłynęło wezwanie R. M. i D. M. do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Pismem z 17 czerwca 2016 r. R. M. i D. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą uchwałę, zarzucając naruszenie:
– art. 20 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 1 ust. 2 pkt. 1-3, 5 i 7, art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 15 ust. 1 tej ustawy w zw. z § 8 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez uchwalenie planu miejscowego z naruszeniem zasad sporządzania planu, w tym: wymagań ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, wymagań ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych; wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia; bez uwzględnienia walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymogów ochrony prawa własności oraz brak powiązania rysunku z tekstem uchwały;
– procedury planistycznej, polegające na wadliwym ustaleniu granic miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wyniku czego doszło do podzielenia i tak już stosunkowo niewielkiego obszaru sołectwa Kostomłoty Pierwsze i wydzielenia obszaru Kostomłoty Pierwsze część IIA, bez zachowania stosownej procedury.
W uzasadnieniu skarżący podali, że są właścicielami działki nr [...], która przylega do drogi nr S74 w Kostomłotach Pierwszych, określonej w planie zagospodarowania przestrzennego jako droga KDGP2. Odległość ich działki od drogi nr 74 wynosi około 60m. Zdaniem skarżących parametry drogi KDGP2 wskazują, że zajmie ona znaczną część ich działki i spowoduje zmniejszenie odległości domu od drogi o około 40m. Również planowana budowa ronda oraz drogi serwisowej jest dla nich dotkliwa, gdyż skutkuje zajęciem ich działki pod rondo. Powyższe spowoduje, że zostaną narażenie na większy huk i większą ilość spalin.
Zdaniem skarżących opisane okoliczności naruszają ich prawo własności w ten sposób, że pozbawiają ich dużej części działki pod drogę. Ponadto plan zakazuje bezpośredniej dostępności do jezdni drogi nr KDGP2 z terenów przyległych, a ich działka stanowi taki teren. Powyższe jest dla nich ważne, gdyż planowali otworzyć punkt biznesowy, a w przypadku zrealizowania założeń planu te zamiary nie będą mogły zostać wykonane.
Skarżący wskazali, że tekst planu (art. 25 ust. 3 i 4 planu) formułuje wprost ustalenia dla terenów przyległych do planowanej drogi KDGP1 oraz KDGP2, w tym do ich działki, a więc zawiera zapisy, których są bezpośrednim adresatem. Ponadto ich interes prawny wynika również z tego, że jako właściciele nieruchomości sąsiedniej znajdują się w sferze oddziaływania opisanych dróg oraz planowanych kolejnych inwestycji drogowych, handlowych na obszarze oznaczonym na rysunku jako UC1, UC2 i usługowych na obszarze oznaczonym U1, U2, U3, MNU. Ustalenia planu dotyczą nieruchomości nr [...], albowiem zgodnie z § 25 ust. 3 i 4 w granicach planu ujęta jest droga krajowa 74 i opisane rozwiązania tj. droga KDGP1 oraz skrzyżowanie typu dwupasmowe rondo KDGP2 wraz z urządzeniami towarzyszącymi wynikającymi z przepisów ustawy o drogach publicznych oraz siecią infrastruktury odwodnienia i oświetlenia. Dla dróg KDGP1 i KDGP2 ustalono: szerokość jezdni min. 2x7, chodniki oraz nakazano budowę w pasie drogi dróg zbierających - rozprowadzających oraz wprowadzono zakaz bezpośredniej dostępności do jezdni drogi z terenów przyległych. W ocenie skarżących nie jest możliwe przyjęcie takich rozwiązań na przestrzeni 100 m i dalej na przestrzeni oddalonej około 80 m jeżeli chodzi o drogę KDGP2, tak jak to wynika z rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, w związku z czym powinien być jasny i czytelny. Tymczasem na rysunku planu w ogóle nie zaznaczono położenia opisanych w § 25 ust. 3 i 4 planu zamierzeń inwestycyjnych, jak również nie ma na rysunku połączenia między drogami KDGP1 i KD P2. Skoro nie ma połączenia między węzłami KD P1 i KD P2 uwidocznionych na rysunku planu, mieszkańcy nie wiedzą, dla jakiego celu planuje się budowę tych dróg, skoro nie będzie połączenia z nich w kierunku Kielc lub Łodzi. Zdaniem autorów skargi oczywistym jest, że drogi KDGP1 i KDGP2 mają przebiegać w ciągu aktualnej drogi 74. Wnikliwa analiza planu, wskazuje na to, że plan obejmuje również odcinek obecnej drogi numer 74 między planowanymi drogami KDGP1 i KDGP2, gdzie musi nastąpić zmiana parametrów drogi 74 lub jej przebudowa. Uchwalenie tego planu w granicach oznaczonych na rysunku (niespójnego z tekstem planu) świadczy o tym, że nie jest możliwe z przyczyn technicznych wykonanie tak zaprojektowanych inwestycji drogowych jak to zaznaczono na rysunku graficznym, gdyż prowadziłoby to do zaprojektowane drogi KDGP1 i dalej drogi KDGP2, a pomiędzy tymi drogami pozostawienia w niezmienionych parametrach na odcinku 80 metrów drogi krajowej 74, która jest drogą jednojezdniową. Uchwalenie przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o takiej treści miało na celu utrudnienie i wykluczenie prawa mieszkańców ulicy Kieleckiej, do kwestionowania rozwiązań komunikacyjnych, które służą prywatnym inwestorom.
Wnoszący skargę również stwierdzili, że na skutek uchwalenia zaskarżonego miejscowego planu został naruszony ich interes prawny w zakresie immisji, zanieczyszczenia powietrza, gleby, hałasu poprzez wyznaczenie na terenie Podkieleckiego Obszaru Krajobrazu Chronionego wielu różnorodnych funkcji; budowa obiektów handlowych do 500 m2 i powyżej 2000m2, stacji benzynowych, obiekty sportowe, przemysłowe o dużej uciążliwości, linia energetyczna 220 Kv, budowa 7 dróg obsługujących te tereny, lądowisko helikopterów, linii kolejowej oraz skrzyżowanie dróg KD GP1 i KD GP2. Zatem ich interes prawny wynika z uprawnienia do powszechnego korzystania ze środowiska.
W dalszej części uzasadnienia skargi przedstawiono argumentację mającą przemawiać za naruszeniem zasad i trybu sporządzania zaskarżonego planu miejscowego.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Miedziana Góra wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak legitymacji skargowej skarżących, bądź ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżony plan miejscowy nie obejmuje ani nieruchomości będącej własnością skarżących, ani drogi krajowej nr 74 na odcinku sąsiadującym z ich nieruchomością. Działka skarżących leży poza obszarem objętym przez plan. Wprawdzie działka ta z jednej strony przylega do drogi krajowej nr 74, ale droga ta, w części leżącej przy nieruchomości skarżących również jest położona poza obszarem planu. Z kolei z pozostałych stron otaczają tę działkę nieruchomości, które są położone poza obszarem objętym planem. W konsekwencji plan ten nie może przewidywać projektowania na działce skarżących skrzyżowania oraz nie obejmuje planowanej drogi KDGP1 i KDGP2, w części sąsiadującej z działką skarżących.
Organ wskazał, że fragment drogi KDGP2, który jest objęty planem znajduje się po stronie przeciwnej w stosunku do nieruchomości skarżących, zaś co do drogi KDGP1, to plan obejmuje część drogi po tej samej stronie, na której znajduje się nieruchomość skarżących, jednak jest to jedynie niewielki fragment, oddzielony od nieruchomości skarżących przez co najmniej kilka innych nieruchomości.
Następnie organ podniósł, że nawet gdyby przyjąć, że skarżący mają interes prawny do złożenia skargi, to i tak nie wykazali, że ich interes prawny został naruszony, co jest również przesłanką niezbędną dla skutecznego złożenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 ) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6).
Skargi w niniejszej sprawie wniesione zostały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594), dalej "usg", zgodnie z którym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - wniesienie skargi do sądu poprzedzone być musi wcześniejszym bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa lub interesu prawnego, po trzecie - zachowany być musi termin do wniesienia skargi, po czwarte - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego.
Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. W odniesieniu do terminu wniesienia skarg na podstawie art. 101 ust. 1 usg ma zastosowanie art. 53 § 2 Ppsa (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. II OPS 2/07). Zgodnie z tym przepisem, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w terminie. Ponieważ organ nie udzielił odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa doręczone 20 kwietnia 2016 r., skarga złożona 17 czerwca 2016 r. i opłacona 18 czerwca 2016 r. (k. 55) została wniesione z zachowaniem 60-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 Ppsa.
W odniesieniu do przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżących jako warunku dopuszczalności skargi wskazać należy, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o którym tu mowa jest między innymi art. 101 ust. 1 usg. Legitymowanym do wniesienia skargi na jego podstawie jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy legitymować się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia (por. wyrok NSA z 31 marca 2015 r., sygn. I OSK 2933/14). Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do tej, która wynika z art. 50 Ppsa, a rygory związane z wnoszeniem skarg, z uwagi na doniosły ustrojowo charakter uprawnienia do zaskarżania aktów prawa miejscowego, które są przepisami powszechnie obowiązującymi, pozostają ostrzejsze (por. wyrok NSA z 12 lutego 2009 r., sygn. II OSK 1421/08).
Merytoryczne rozpoznanie przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego uwarunkowane jest więc zbadaniem legitymacji procesowej wnoszącego skargę. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyroki NSA z 14 marca 2002 r., sygn. II SA 2503/01 i z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2451/11). Dopiero więc stwierdzenie przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Rozpoznając skargę sąd ocenia zatem, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może, ale nie musi, być uwzględniona. Obowiązek uwzględnienia skargi na uchwałę organu gminy powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. W takiej sytuacji, mimo że naruszony zostaje prawem chroniony interes skarżącego, nie ma obowiązku uwzględnienia skargi.
Skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 usg nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84, wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04). Omawiany przepis nie daje również podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003, sygn. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114). Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim materialnego. Interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach prawa materialnego administracyjnego, ale również wynikać może z norm prawa cywilnego - regulacji dotyczących prawa własności i innych praw rzeczowych. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 usg musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą. W takim wypadku uchwała musi naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały. Interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zaskarżona uchwała musi taki interes naruszać, powodując następstwo w postaci ograniczenia czy też pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków.
Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01). Skarżący musi wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 1127/05). Jest on obligowany wykazać, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwiając ich realizację. Akceptowany jest również pogląd, że o naruszeniu interesu prawnego wnoszącego skargę na podstawie art. 101 usg przesądza zmiana sytuacji prawnej skarżącego wywołana kwestionowaną uchwałą (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., sygn. II OSK 1305/09).
Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleniami, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że skarżący nie mają interesu prawnego do zaskarżenia uchwały Rady Gminy Miedziana Góra z dnia 26 czerwca 2015 r. stosownie do wymogów przewidzianych w art. 101 ust. 1 usg. Poza sporem jest, że skarżący są właścicielami nieruchomości znajdujących się poza terenem objętym zaskarżonym skargą planem miejscowym. Skarżący upatrują naruszenia ich interesu prawnego w tym, że część tekstowa planu miejscowego (§ 25 ust. 3 i 4) formułuje wprost ustalenia dla terenów przyległych do planowanej drogi KDGP1 oraz KDGP2, w tym do działek skarżących, a więc zawiera zapisy, których skarżący są bezpośrednimi adresatami. Ponadto podnoszą, że został naruszony ich interes prawny jako właścicieli nieruchomości sąsiednich znajdujących się w sferze oddziaływania opisanych dróg. Tymczasem analiza części tekstowej i graficznej zaskarżonego planu miejscowego prowadzi do wniosku, że ustalenia przedmiotowego planu, zarówno w części tekstowej, jak i graficznej, w żadnym zakresie nie wpływają na sposób zagospodarowania nieruchomości skarżących, ponieważ nieruchomości skarżących znajdują się poza terenem objętym planem. Co więcej, zaskarżony plan nie obejmuje również drogi krajowej nr 74 w części przebiegającej przy działkach skarżących.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 2015 r., poz. 199), dalej "upzp", ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z mocy art. 14 ust. 8 upzp jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że zawiera ustalenia powszechnie obowiązujące na obszarze, na którym obowiązuje. Wiąże właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości gruntowych, położonych na jego obszarze. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 upzp, wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem.
Ustalenia części tekstowej planu miejscowego odnoszą się więc wyłącznie do terenów wydzielonych liniami rozgraniczającymi na rysunku planu i wbrew twierdzeniom skarżących nie formułują nakazów i zakazów w stosunku do właścicieli nieruchomości położonych poza terenem objętym planem. Wskazane w § 25 ust. 3 i 4 zaskarżonej uchwały ustalenia wprowadzające zakaz bezpośredniej dostępności do jezdni planowanych dróg odpowiednio KD-GP1 i KD-GP2 z terenów przyległych, a także ustalenia nakazujące budowę w pasie drogi dróg zbierających-rozprowadzających, prowadzących ruch lokalny z terenów przylegających, odnosić można jedynie do terenów objętych planem. W konsekwencji, skarżący nie mają racji uważając, że skoro w części tekstowej planu planuje się przeznaczenie drogi krajowej KD-GP1 i KD-GP2 pod lokalizację drogi publicznej nr DK 74, to plan miejscowy dotyczy również tej części drogi krajowej nr 74, która przebiega przy ich działkach, a znajduje się poza granicami planu. Nieuzasadnione są więc twierdzenia skargi, że w zaskarżonym planie przewidziano na nieruchomości skarżących skrzyżowanie (rondo). Wszelkie ustalenia dotyczące parametrów tego skrzyżowania odnoszą się bowiem do działek znajdujących się po drugiej stronie drogi nr 74 tj. do działek nr 1217/1, 1217/2 oraz 1218/4 objętych planem, nie zaś do działki nr [...] stanowiącej własność skarżących. Ustaleniami planu nie jest również objęta droga krajowa nr 74 w części pomiędzy planowanym rondem, a nieruchomością skarżących. Zaskarżony plan nie wprowadza także utrudnień w planowanej przez skarżących działalności gospodarczej, skoro nie pozbawia nieruchomości skarżących bezpośredniej dostępności z drogi nr 74, która jak już podniesiono wyżej nie jest objęta planem. Podkreślić jeszcze raz należy, że analiza zarówno części graficznej jak i tekstowej przedmiotowego planu wskazuje, że jego ustalenia nie wpływają w żaden sposób na zagospodarowanie działki skarżących. Ponadto powoływanie się na bliżej nieokreślone plany biznesowe nie może stanowić o naruszenie interesu prawnego, bowiem można się powoływać jedynie na naruszenie obecnie już istniejącego interesu prawnego, a nie przyszłego.
Do rozważenia pozostaje kwestia naruszenia interesu prawnego skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiednich w stosunku do terenu objętego planem miejscowym. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że nie ma reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest staranne zbadanie każdego pojedynczego przypadku dla oceny skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Za taki wyjątek można zatem uznać sytuację, gdy skargę wnosi właściciel nieruchomości nie objętej wprawdzie granicami planu miejscowego, uchwalonego kwestionowaną przez niego uchwałą, ale nieruchomości sąsiedniej, na którą będzie oddziaływała inwestycja planowana na działce objętej planem. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji może obejmować przy tym nie tylko nieruchomość graniczącą bezpośrednio z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości. Przymiot strony będzie przysługiwał także innym osobom, jeżeli planowany obiekt będzie miał wpływ na prawnie chronione interesy tych osób (por. wyroki NSA z 3 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1780/10; z 7 maja 2008 r., sygn. II OSK 84/08; z dnia 13 października 2003 r., sygn. IV SA 456-458/02 nie publ.).
Przedstawione powyżej rozumienie pojęcia nieruchomości sąsiedniej jest powszechnie przyjęte na tle przepisów Kodeksu cywilnego, zawierających regulacje dotyczące tzw. prawa sąsiedzkiego, a ściślej art. 144 Kc, obejmującego zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji. Zdaniem NSA również sam fakt, że zapisy planu nie zmieniają przeznaczenia gruntu należącego do skarżącego nie uzasadnia twierdzenia o braku jego legitymacji do zaskarżenia uchwały. W wyroku z dnia 20 listopada 2003 r. sygn. II SA/Po 1252/03 NSA stwierdził, że "planowanie na nieruchomości graniczącej z nieruchomością skarżących kopalni kruszywa stwarza niebezpieczeństwo wykorzystywania tejże nieruchomości w sposób zakłócający korzystanie z nieruchomości skarżących ponad przeciętną miarę (art. 144 Kc). Skoro tak, to skarżący mieli, chroniony konkretną normą, interes prawny w kwestionowaniu projektu zmiany planu".
W ocenie Sądu na skutek uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego interes prawny skarżących w zakresie immisji nie został naruszony. Organ trafnie wskazał, że powoływanie się na art. 144 Kc w skardze wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 usg byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby plan miejscowy ustalał dla nieruchomości będącej źródłem immisji takie kryteria, które powodowały większy zakres immisji na nieruchomości sąsiednie, innymi słowy gdyby właściciele nieruchomości sąsiednich musieli znosić więcej niż dotychczas. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, ponieważ kwestionowany plan miejscowy nie przewiduje wzrostu immisji na nieruchomości skarżących, w szczególności nie obejmuje drogi krajowej nr 74 na odcinku przy działkach skarżących. Organ trafnie zauważył, że nawet w wypadku wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego, sytuacja skarżących nie ulegnie żadnej zmianie w zakresie wykonywania prawa własności do nieruchomości. Ustalenia skarżonego planu ani nie ograniczają skarżącym wykonywania prawa własności, ani nie zmieniają sposobu korzystania z niej. W konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia oddziaływania planowanej inwestycji na działki skarżących.
Sąd oddalił wniosek skarżących o dopuszczenie dowodu ze zdjęć, gdyż nie było to niezbędne dla wyjaśnienia nie tylko istotnych, ale żadnych wątpliwości w rozpatrywanej sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Na koniec należy dodać, że rozpatrując skargę Sąd miał na uwadze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2016 r., sygn. akt. II OSK 1781/16, w którym Sąd ten oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Kielcach z dnia 30 marca 2016 r., II SA/Ke 1050/15, odrzucającego z powodu braku legitymacji skargowej, skargi między innymi M. G.-G. i M. G. - współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej numerem [...] sąsiadującej od południowego wschodu z działką skarżących R. i M. M., na tę samą co w niniejszej sprawie uchwałę Rady Gminy Miedziana Góra z dnia 26 czerwca 2015 r., nr VII/53/15 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectwa Kostomłoty Pierwsze na terenie gminy Miedziana Góra – część II A. Podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu tamtych rozstrzygnięć należy zauważyć, że stan faktyczny i prawny w tamtej sprawie był analogiczny.
Podsumowując stwierdzić należy, że ponieważ skarżący nie wykazali interesu prawnego, a tym bardziej jego naruszenia, ich skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa. Dokonana oceny prowadząca do odrzucenia skargi, eliminuje możliwość merytorycznego badania trafności podniesionych zarzutów w zakresie naruszenia norm prawnych regulujących procedurę planistyczną i zasady uchwalania planu.
O zwrocie opłaty sądowej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło