I SA/Kr 1069/15

PostanowienieWSA w Krakowie2015-11-27

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę według bilansu za ostatni rok obrotowy i oświadczyła brak środków na sporządzenie sprawozdania finansowego za kolejny rok, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez spółkę prawa handlowego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona przedstawia niespójne i nielogiczne oświadczenia dotyczące swojej sytuacji finansowej, w szczególności gdy bilans jest częścią sprawozdania finansowego, a spółka twierdzi, że nie posiada środków na jego sporządzenie. Brak współpracy i wykazania rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych. Spółka wykazała kapitał zakładowy w wysokości 373 000 zł, stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 59 498,50 zł, oświadczyła brak rachunku bankowego, środków trwałych, pracowników i środków w kasie, a także brak środków na sporządzenie sprawozdania finansowego za 2014r. Sąd uznał, że oświadczenia spółki są niespójne i nielogiczne, co uniemożliwia ocenę jej sytuacji finansowej i uzasadnia oddalenie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. Sp. z o.o. w K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30.03.2015r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych za 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia 30.03.2015r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej podatek od środków transportowych za 2009r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów kapitał zakładowy spółki wynosi 373 000 zł. a jej strata według bilansu za ostatni rok wyniosła 59 498,50 zł. Postanowieniem z dnia 28.06.2013r., sygn. akt [...] oraz postanowieniem z dnia 30.06.2013r., sygn. akt [...] umorzono w stosunku do spółki postępowania egzekucyjne. Spółka podała, że nie posiada rachunku bakowego, środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników a stan środków w jej kasie wynosi 0 zł. Stron skarżąca oświadczyła również, że ze względu na brak środków nie posiada sporządzonego sprawozdania finansowego za 2014r. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. II FZ 409/11). Jeżeli skarżący jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. FZ 478/04). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest zatem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W świetle przytoczonych regulacji nie ulega wątpliwości, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania takich okoliczności, które wskazywałyby bezspornie, że w danej sytuacji przesłanki przyznania prawa pomocy zachodzą . Inicjatywa dowodowa, w tym zakresie, ciąży zatem na wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie mamy natomiast do czynienia ze sprzecznością , która bezpośrednio rzutuje na wiarygodność oświadczeń strony skarżącej. W złożonym na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca oświadczyła, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 59 498,50 zł. W "piśmie procesowym" z dnia 11.10.2015r. wnioskodawca stwierdził natomiast, że spółka ze względu na brak środków nie posiada sporządzonego sprawozdania finansowego za 2014r. Należy więc podkreślić, że oświadczenia strony skarżącej w tej kwestii są zupełnie niespójne i nielogiczne. Bilans jest bowiem częścią sprawozdania finansowego. Spółka nie ujawniła zatem danych pozwalających na rzeczową analizę jej sytuacji finansowej a te dotyczące bilansu i sprawozdania finansowego z wyżej wymienionych powodów nie mogą być brane pod uwagę. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń, czy też sprzecznych ze sobą, musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd czy referendarza ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10) Ocena, w takim przypadku, musi natomiast prowadzić do odmowy czy oddalenia wniosku w przedmiocie prawa pomocy, ze względu na niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 23.07.2013r., sygn. akt II FZ 565/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło