I SA/Kr 1151/14

Sygn. akt I SA/Kr 1151/14 Kraków, dnia 19 września 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, z dnia 28.01.2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala wniosek w całości. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz w nadesłanych dokumentach W.G. podał, iż do zeszłego roku mieszkał w domu należącym do córki, aktualnie nie ma stałego miejsca zamieszkania. Twierdzi, że jest w separacji z żoną i gospodaruje sam. Otrzymuje emeryturę w wysokości 900 zł. netto, która jest jeszcze pomniejszana o alimenty egzekwowane przez żonę. Wnioskodawca podniósł, że leczy się z uwagi na kilka poważnych schorzeń. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, nieruchomości, pojazdów i rachunków bankowych. Z zaświadczenia o dokonaniu wpisu z dnia 23.02.2015r. wynika natomiast, iż W.G. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych KRS. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016r. referendarz sądowy oddalił wniosek w całości. We wniesionym sprzeciwie skarżący wskazał jedynie, że niezasadnie nie uwzględniono jego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od zarządzeń i postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż W.G. nie wykazał istnienia przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. uprawniających go do przyznania prawa pomocy. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Analiza przesłanek przyznania prawa pomocy wymienionych w art. 246 § 1 p.p.s.a. wskazuje, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy - inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (np. postanowienia NSA: z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13). Wnioskodawca ma również obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia okoliczności w celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to redakcja art. 255 p.p.s.a. poprzez zapis o wezwaniu strony o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów. Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń ma wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (np. postanowienia NSA: z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13 z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12 z dnia 4.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11). W ocenie sądu wobec lakonicznej treści wniosku i oświadczenia majątkowego wnioskodawcy, zasadnym było wezwanie go do przesłania szeregu dokumentów, istotnych z punktu widzenia oceny jego sytuacji finansowej. Z nałożonego obowiązku wnioskujący nie wywiązał się w sposób dostateczny. Mimo przedłużenia terminu do złożenia stosownych dokumentów, nie określił swoich miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem i leczeniem, pomimo wcześniejszego wskazania szeregu poważnych schorzeń. Nie określił również kwot alimentów, o które jest pomniejszana jego emerytura. Nie przesłał również: dowodu przekazu lub przelewu swojej emerytury za ostatni miesiąc, dowodu przekazu lub przelewu emerytury małżonki M.G. za ostatni miesiąc, wyciągów z kont bankowych M.G., obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, swojego zeznania podatkowego za 2014r., zeznania podatkowego M.G. za 2014r., dowodu przelewu lub przekazu raty kredytu za ostatni miesiąc, tudzież zaświadczenia z właściwej ewidencji o samochodach będących jego własnością. Wobec braku tych informacji brak jest istotnych danych do przeprowadzenia prawidłowej symulacji finansowej, określającej relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych nieruchomości, przedmiotów wartościowych i oszczędności. To z kolei wyklucza stwierdzenie, czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty wpisu w wysokości 100 zł oraz wynajęcia radcy prawnego. Nadto w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy dokonuje się również z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka. Pozostawanie przez małżonków w rozdzielności majątkowej, czy też separacji faktycznej nie znosi bowiem obowiązku wzajemnej pomocy. Konieczność podawania tego typu informacji wynika z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb stworzonej przez nich rodziny, co znajduje umocowanie w przepisach art. 13 i art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (por. postanowienie NSA z dnia 31.03.2015r., sygn. I FZ 50/15, postanowienie NSA z dnia 21.04.2015r., sygn. I FZ 114/15). Dane finansowe dotyczące żony W.G., których wnioskodawca nie przedłożył pomimo przedłużenia terminu i upływu około 2 miesięcy, były więc niezbędne do weryfikacji wniosku. Reasumując należy stwierdzić, że nie zostały wykazane przesłanki do przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.