I SA/Kr 582/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2016 r. wniosku E.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E.K. na indywidualną interpretację Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 stycznia 2016 r., znak [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. E.K., reprezentowana przez doradcę podatkowego, nadała dnia 15 kwietnia 2016 r. (data nadania przesyłki pocztowej), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na pisemną indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 stycznia 2016 r., znak[...]. Przesyłka wpłynęła do Sądu w dniu 19 kwietnia 2016 r. Następnego dnia – 20 kwietnia 2016 r. (data nadania) skargę przesłano do Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie pełnomocnik Skarżącej wniósł 2 maja 2016 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, że odpowiedź organu interpretacyjnego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 8 marca 2016 r. znak [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 16 marca 2016 r. Pełnomocnik podniósł, że skargę nadano 15 kwietnia 2016 r. a zatem z zachowaniem 30 dniowego terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik nie mógł jej nadać osobiście, ponieważ w dniu 15 kwietnia 2016 r. miał służbowe spotkania poza kancelarią. Pełnomocnik polecił nadanie skargi wraz z załącznikami na adres organu pracownikowi kancelarii. Pracownik ten, mimo posiadania wykształcenia prawniczego, osłabiony w tym dniu chorobą i zażywanymi lekami (antybiotyk Biseptol i przeciwalergiczny lek clemastinum) błędnie zaadresował kopertę na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniosek zdaniem pełnomocnika złożony jest w terminie siedmiodniowym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, to jest otrzymania pisma z Sądu o przekazaniu skargi do organu w dniu 28 kwietnia 2016 r. Pełnomocnik podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło wskutek nieszczęśliwego zbiegu niezawinionych przez pełnomocnika okoliczności faktycznych, na które nie miał wpływu i nie mógł ich przewidzieć czy pokonać. Pełnomocnik wskazał, że dołożył należytej staranności, poprzez właściwe przygotowanie pisma, opieczętowanie, podpisanie i dołączenia załączników. Pełnomocnik przywołał postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. I OZ 723/11. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie. Wskazał, że w odpowiedzi organu interpretacyjnego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 8 marca 2016 r. znak [...] prawidłowo pouczono stronę o przysługującym jej prawie, terminie i sposobie wniesienia do WSA w Krakowie skargi na interpretację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia zaś przywrócenie terminu. Art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu należy zauważyć, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, niepubl.). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Zatem osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Argumentacja zawarta we wniosku nie daje podstaw do uznania braku winy Strony w uchybieniu terminu. W myśl art. 53 § 2 i art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Odpowiadające treści tych przepisów pouczenie zostało zawarte w odpowiedzi organu interpretacyjnego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 8 marca 2016 r. znak [...] . Jak wynika z akt sprawy ww. pismo doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 16 marca 2016 r. Zatem ostatnim dniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego był dzień 15 kwietnia 2016 r. Jakkolwiek w treści skargi pełnomocnik prawidłowo wskazał, że skargę wnosi za pośrednictwem organu, to terminu uchybiono wobec wysłania przesyłki zawierającej skargę bezpośrednio na adres Sądu, nie zaś za pośrednictwem organu. W sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1-3 P.p.s.a. decyduje wówczas data jej nadania przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd przekazał skargę organowi, niezwłocznie po jej wpłynięciu, w dniu 20 kwietnia 2016 r., a zatem już po terminie do wniesienia skargi. Przechodząc do oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy wskazać, że istotne dla oceny przesłanek dopuszczalności uwzględnienia wniosku było, że działała ona i nadal działa przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz. W związku z tym nie tylko zaniedbania pełnomocnika, ale też osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik, nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania (por. postanowienia NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., II OZ 525/11; z dnia 26 listopada 2007 r., I FZ 509/07; z dnia 18 października 2007 r., I FZ 421/07, z dnia 27 sierpnia 2015 r. II FZ 650/15 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro Skarżąca powierzyła sprawę pełnomocnikowi, który działał w jej imieniu, sporządził i podpisał skargę, ponosi także skutki błędnej wysyłki skargi przez pracownika pełnomocnika, która to czynność również zawiera się w udzielonym pełnomocnictwie. Wykonanie za pełnomocnika czynności wysyłki skargi przez pracownika biorącego antybiotyk i lek przeciwalergiczny wbrew treści stosownych pouczeń w sposób nieprawidłowy, należy uznać za zawinione zaniedbanie, którego negatywne skutki obciążają Stronę. Należy podkreślić, że nie każda choroba stanowi przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminowi dokonania czynności procesowej, lecz jedynie taka, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie tej czynności. Dodać też warto, że oceniając, czy choroba usprawiedliwia uchybienie terminowi należy uwzględnić charakter czynności procesowej, w szczególności wymagany przy jej dokonaniu nakład pracy oraz stopień skomplikowania (por. postanowienie NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. II OZ 1160/15 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym faktem brak jest w sprawie podstaw do przywrócenia terminu do złożenia skargi. Skarżąca ponosi skutki działania profesjonalnego pełnomocnika i dobranych przez niego pracowników. Z kolei pełnomocnik ponosi odpowiedzialność za działania pracowników, którzy wiedząc o swojej chorobie i zażywanych lekach wykonują czynności zawodowe. Na marginesie Sąd wskazuje, że przywołane przez pełnomocnika postanowienie NSA po pierwsze dotyczy pełnomocnika z urzędu, a po drugie błędu w działaniu programu komputerowego odnotowującego wpływ korespondencji. Zatem okoliczności w sprawie o sygn. I OZ 723/11 były istotnie inne niż w sprawie przedmiotowej. Co więcej zaproponowane w tym postanowieniu przez NSA liberalne podejście nie znalazło uznania w orzecznictwie i wyrażone tam poglądy pozostają odosobnione. Wobec wskazanych okoliczności i przepisów, Sąd przyjął, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej, oraz swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji Sąd uznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za nieuzasadniony i na podstawie przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.