I SA/Kr 598/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ra’eda Bashira na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 27 marca 2017r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2010r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 27 marca 2017r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2010r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego, w której jednocześnie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Powyższy wniosek oparty został na argumentacji, że skarżący nie posiada znacznego majątku ruchomego ani nieruchomości, z których można zaspokoić roszczenia organu. Posiada niewielkie środki na utrzymanie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego oraz jest w trakcie ustalania prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, przy czym organ rentowy ustalił, że jest on całkowicie niezdolny do pracy. Podniesiono, że zasiłek pielęgnacyjny i ewentualnie przyznana renta, będą stanowić jedyne środki utrzymania bez widoków uzyskania przez skarżącego środków z innych źródeł. Podano, że skarżący cierpi od 2015r. na twardzinę układową. Z tej racji jest poddawany intensywnym terapiom sterydowym. Raz w miesiącu przebywa w szpitalu, gdzie poddawany jest zabiegom, mającym na celu zahamowanie ww. choroby. Wskazano też na przebyte przez ww. zabiegi usunięcia pęcherzyka żółciowego i wyrostka robaczkowego. Z uwagi na przebieg choroby, skarżący miewa stany depresyjne. Powołano się także na skierowanie skarżącego na masaże kręgosłupa, stosowanie odpowiedniej diety oraz zażywanie lekarstw. Zdaniem skarżącego, skromne możliwości dochodowe w powiązaniu z wydatkami na leczenie związane z zakupem lekarstw, stosowaniem diety, płatnymi zabiegami fizjoterapeutycznymi oraz wydatkami związanymi z bieżącym utrzymaniem, spowodują, że jakiekolwiek zajęcie dochodów, bądź rachunków bankowych, na które środki są przekazywane, spowodują brak możliwości kontynuowania zaleconego leczenia oraz pozbawią go podstaw egzystencji. Zatem wykonanie decyzji, groziłoby w jego prawa konstytucyjne. Na potwierdzenie powyższych okoliczności, skarżący przedłożył karty leczenia szpitalnego, skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne, decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łubnianach o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł, płatnego miesięcznie od 1 stycznia 2017r. do 31 stycznia 2020r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 listopada 2016r., z którego wynika całkowita niezdolność do pracy (czerwiec 2016r. do 30 listopada 2017r.), orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 25 stycznia 2017r., w którym orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 8 września 2010r. do dnia 31 stycznia 2020r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzeczniczym, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji - zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. - jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Stosownie do powyższych uregulowań, zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadnia wstrzymanie wykonania danego aktu. Przedmiotowa decyzja dotyczy orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, więc z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku, powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację skarżącego, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie kwoty, wynikającej ze zobowiązania podatkowego przed rozpoznaniem sprawy, rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważa, że w realiach przedmiotowej sprawy, skarżący podaje, iż nie posiada znacznego majątku ruchomego ani nieruchomości, z których można zaspokoić roszczenia organu. Przedkłada na tę okoliczność dokumenty źródłowe, z których wynika, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. przyznał ma zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł, płatny miesięcznie od 1 stycznia 2017r. do 31 stycznia 2020r. Zauważyć należy, że świadczenie to jest stałym źródłem, wypłacanym, mu regularnie każdego miesiąca. Nadto powołał się on na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 listopada 2016r., z którego wynika jego całkowita niezdolność do pracy, jednakże nie można tracić z pola widzenia, że orzeczono ją na czas określony, tj. od czerwca 2016r. do 30 listopada 2017r. Dodatkowo przedłożono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 25 stycznia 2017r., w którym orzeczono o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego od dnia 8 września 2010r. do dnia 31 stycznia 2020r. Stopień ten został orzeczony czasowo i może ulec zmianie w wyniku leczenia. Skarżący powołał się także na karty leczenia szpitalnego, na okoliczność przebywania w szpitalu z uwagi na twardzinę układową. Na uwagę zasługuje również argumentacja skarżącego, że jest on poddawany płatnym zabiegom fizjoterapeutycznym, co pozostaje w sprzeczności z pkt 6 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, m.in., że wymaga on korzystania z usług terapeutycznych i rehabilitacyjnych, świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, co powinno odbywać się bezpłatnie. Wprawdzie skarżący przedłożył ww. dokumenty źródłowe, jednakże nie przekonują one Sądu do przychylenia się do jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie wykazał on bowiem wystarczająco, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wyegzekwowania kary pieniężnej, orzeczonej w decyzji organu podatkowego. Nadto nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest także to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do jej uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie, uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 684/13). W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015r., II GZ 841/15). Oceniając zasadność przedmiotowego wniosku, Sąd wziął pod uwagę nie tylko same stwierdzenia i dokumenty dołączone do skargi na jego poparcie, lecz całokształt okoliczności oraz dokumentów, przedłożonych w toku postępowania sądowego. Wprawdzie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest kwestią odrębną i niezależną od wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże dane, przedkładane w toku postępowania na poparcie argumentów, przedstawianych w obu ww. wnioskach, nie mogą zostać pominięte przez Sąd przy dokonywaniu oceny jego zasadności. Na uwagę Sądu zasługuje bowiem fakt, że skarżący podawał, iż jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest pobierany przez niego zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 2.500 zł miesięcznie (łącznie 2.653 zł). Zadeklarowane przez stronę wydatki zamykały się natomiast kwotą 3.650 zł (500 zł prąd, 100 zł woda + wywóz śmieci, 100 zł telefon + internet, 150 zł telefony komórkowe, 400 zł paliwo, 2.100 zł wyżywienie, 300 zł leki + wyjazdy do szpitala). Brak bilansowania się dochodów i wydatków, wzbudza wątpliwość, co do prawdziwości twierdzeń skarżącego. Podobnie, przesłane przez niego dokumenty w postaci wydruku transakcji, przeprowadzonych na rachunku bankowym w I. S.A. w okresie od 1 lipca do 26 września 2017r., potwierdzają transakcje zaksięgowane, jako wpłaty własne, dokonywane przez skarżącego w znacznych wysokościach. I tak w lipcu 2017r. R.B. dokonał dwóch wpłat środków w łącznej wysokości 13.000 zł (8.800 zł i 4.200 zł), w sierpniu dwóch wpłat w łącznej wysokości 2.400 zł (1.000 zł i 1.400 zł) i we wrześniu jednej wpłaty 500 zł. Okoliczności te, w ocenie Sądu, wskazują na wybiórcze i nielogiczne stwierdzenia skarżącego. Nie można tracić z pola widzenia, że skarżący – mimo podnoszonych przez niego trudności finansowych – regulował zobowiązania prywatnoprawne, dokonując spłaty zadłużenia na karcie kredytowej. Przedłożony wydruk z rachunku bankowego strony, potwierdza bowiem dokonywanie przez niego tego rodzaju transakcje w okresie od lipca do września 2017r. na łączną kwotę 10.995,47 zł (5.400 zł, 2.000 zł, 595,47 zł, 1.400 zł i 1.600 zł). Na tej podstawie, Sąd nie może wywieść słusznych podstaw do orzeknięcia w kierunku wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, bowiem tylko konkretne, spójne i poparte stosownymi dokumentami dane, mogą stać się przesłanką do poparcia wniosku skarżącego. Sąd musi ponadto posiadać wiedzę, na czym mogłoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w odniesieniu do sytuacji strony. W tym celu powinna ona podać prawdziwe, logiczne i spójne dane, czego nie odnotowano na gruncie przedmiotowej sprawy. Konkludując, warto wskazać, że w orzecznictwie wskazuje się, iż wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową, która nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), zostanie przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu ze skargi, a nie w sprawie wpadkowej, zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji, umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2005r., II OZ 513/05; z 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z 13 czerwca 2008r., I OZ 410/08; z 26 maja 2015r., II GZ 229/15 i z 10 czerwca 2015r., II GZ 262/15). Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności ma charakter wpadkowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.