I SA/Kr 740/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Paweł Dąbek WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skarg P. Z. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 czerwca 2017 r. nr [...], [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - skargi oddala - Sygn. akt: I SA/Kr [...] Uzasadnienie Wydanymi dnia 13 i 20 kwietnia 2017r. postanowieniami znak [...] oraz [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił P. Z. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] oraz [...], [...] i [...] W uzasadnieniach postanowień organ I instancji wskazał, że skarżący złożył zarzuty w piśmie z 3 kwietnia 2017r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Jego zdaniem tytuły wykonawcze nigdy nie zostały doręczone prawidłowo, ponieważ kierowane były na błędny adres (ul. [...] w K.), gdzie nie zamieszkuje on od roku 2006, a w roku 2011 sprzedał położoną tam nieruchomość. Organ wyjaśnił, że zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały wysłane na zgłoszony wówczas przez skarżącego adres przy ul. [...]. Skarżący podał też ten sam adres do protokołu o stanie majątkowym, sporządzanego w dniu 29 czerwca 2012r. Adres ten był również do 2 lipca 2015r. adresem rejestracyjnym oraz adresem prowadzenia działalności gospodarczej. Organ wskazał na uregulowania prawne (ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), dotyczące obowiązku aktualizacji danych adresowych. Dalej Naczelnik Urzędu Skarbowego omówił przepisy k.p.a., dotyczące przywrócenia terminu i stwierdził, że przesłanki wynikające z tych regulacji nie zostały spełnione, skoro doręczenie tytułu wykonawczego było skutecznie dokonane. Dowody, wskazane przez zobowiązanego (akt notarialny na okoliczność sprzedaży działki, przesłuchanie świadków) nie miałyby -zdaniem organu znaczenia dla rozstrzygnięcia, a jedynie przedłużyłyby postępowanie. Skarżący nie zgodził się z powyższymi rozstrzygnięciami i wniósł w terminie zażalenia. Zarzucił w nich naruszenie przepisów postępowania, dotyczących prawidłowości doręczeń tytułów wykonawczych, możliwości przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku wadliwego doręczenia tytułów wykonawczych oraz przepisów określających zasady funkcjonowania rejestru CEIDG. Nadto zarzucił bezpodstawne odstąpienie od postępowania dowodowego oraz naruszenie art. 10 k.p.a. przez zaniechanie zawiadomienia skarżącego i pozbawienie go możliwości czynnego udziału w sprawie. Wskazał, że wyprowadził się i wymeldował spod adresu ul. [...], a zapisu w ewidencji nie zmienił. Nie każdy, czyj adres jest ujawniony w CEIDG był pouczony o obowiązku zmiany tego adresu i skutkach zaniechania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniami z 5 i 8 czerwca 2017r., nr [...] oraz [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że tytuły wykonawcze były doręczane pod prawidłowy adres. Wskazał na treść ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, z której wynika obowiązek zmiany danych adresowych oraz domniemanie prawdziwości zapisów CEIDG. Dyrektor zauważył, że skarżący mimo zbycia nieruchomości nadal posługiwał się adresem przy ul. [...], wskazywał go w deklaracjach, zeznaniach i formularzach. Z akt sprawy wynika nadto, że skarżący zamieszkiwał pod tym adresem. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ odwoławczy zauważył, że przepis ten odnosi się do postępowań kończących się przez wydanie decyzji, a nie postanowienia czy zawiadomienia. Dla realizacji prawa dostępu do akt, wynikającego z art. 73§1 k.p.a. wysłanie wezwania do zapoznania się z nimi nie jest konieczne. Skarżący wniósł w terminie skargi na powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił im naruszenie art. 43 i art. 44 k.p.a., stosowanych odpowiednio na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – poprzez ich niewłaściwą wykładnię prowadzącą do uznania, że można przyjąć wobec niego tzw. fikcję doręczenia, skoro pod danym adresem nie zamieszkiwał, nie prowadził działalności w okresie doręczania kontrolowanych tytułów wykonawczych, nie został pouczony o skutkach i jakichkolwiek konsekwencjach związanych z doręczeniem pism w trybie tzw. fikcji doręczenia. Wskazał też, że niektóre tytuły wykonawcze doręczano jego synowi, nie będącemu domownikiem, ponieważ skarżący nie miał z nim kontaktu ze względu na rozwód oraz z nim nie zamieszkiwał. Skarżący wniósł o wystąpienie do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wydanie uwierzytelnionego odpisu raportu poborcy skarbowego, na który organ powoływał się w uzasadnieniach. Formułując wnioski co do sposobu zakończenia postępowania sądowego skarżący zwrócił się o uchylenia postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył obie sprawy (I SA/Kr 740/17, I SA/Kr 742/17) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je dalej pod sygn. akt I SA/Kr 740/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala. Skarżący kwestionował postanowienia dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, kwestionując jednocześnie w innym postępowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie tych zarzutów. Należy zwrócić uwagę na wewnętrzną sprzeczność, na której opierają się twierdzenia skarg dotyczących różnych postanowień. Skarżący wywodził bowiem, że w ogóle nie doszło do skutecznego doręczenia zawiadomień o zajęciu wierzytelności wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Tymczasem aby rozważać zasadność przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, że termin ten w ogóle rozpoczął swój bieg, tj. że do skutecznego doręczenia doszło. Jeżeli zatem skarżący twierdzi, że nie otrzymał przesyłek zawierających m.in. odpisy tytułów wykonawczych, nie mógł się rozpocząć bieg terminu do wniesienia zarzutów i w konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów jest bezprzedmiotowy. Nie można bowiem przywrócić terminu do dokonania czynności, jeżeli termin ten nie rozpoczął jeszcze swojego biegu i w konsekwencji nie mógł upłynąć. Niemniej jednak dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, koniecznym jest ustalenie, czy fatycznie przesyłki zawierające tytuły wykonawcze, zostały skarżącemu doręczone. W myśl art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1201 ze zm., dalej oznaczona jako u.p.e.a.), jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ przepisy u.p.e.a. nie regulują w sposób odrębny terminów oraz ich przywracania, w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 58§1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 40§1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Zasadą jest, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42§1 k.p.a.). W myśl art. 43§1 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Za utrwalony w orzecznictwie należy uznać pogląd, że doręczenie w trybie art. 43§1 k.p.a. powoduje skutek bezpośredni dla strony, tj. że doręczenie pisma w razie nieobecności adresata w mieszkaniu, do rąk dorosłego domownika, który podjął się doręczenia pisma adresatowi, uważa się za równoznaczne z doręczeniem pisma samemu adresatowi, co oznacza też, iż dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 stycznia 1999r., SA/Sz 31/98, Lex nr 57483; z 20 lutego 2009r., I OSK 480/08, Lex nr 515193). Doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 43 k.p.a., skutkuje tym, że od daty tego doręczenia zastępczego rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania (zażalenia, zarzutów), gdyż pokwitowanie odbioru decyzji (postanowienia, tytułu wykonawczego) przez osobę w tym trybie, uznaje się jak doręczenie jej adresatowi. W niniejszej sprawie niezbędna jest przede wszystkim ocena, czy doszło do skutecznego doręczenia korespondencji pod adresem ul. [...] w K.. W związku z zarzutami skarg konieczne jest ustalenie, czy doręczenia dokonywano w miejscu zamieszkania skarżącego oraz czy osoba odbierająca korespondencję, była domownikiem w rozumieniu art. 43§1 k.p.a. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że powyższy adres w momencie dokonywania doręczeń figurował jako adres skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 33 zd. 1 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 2168) domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Dodatkowo, stosownie do art. 30 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o: 1) zmianę wpisu - w terminie 7 dni od dnia zmiany danych, o których mowa w art. 25 ust. 1, powstałej po dniu dokonania wpisu do CEIDG; 2) jego wykreślenie z CEIDG - w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Podobne obowiązki wynikały z przepisów ustawy z 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 869 – dalej: u.z.e.i.p.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera m. in. adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy (art. 5 ust. 2). W myśl art. 5a ust. 1 u.z.e.i.p., podatnicy będący osobami fizycznymi rozpoczynającymi działalność gospodarczą w ramach wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej składają zgłoszenie identyfikacyjne albo aktualizacyjne. Szczególną kategorią podmiotów, obowiązanych do dokonywania zgłoszenia identyfikacyjnego są podatnicy podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego, do których odnosi się art. 6 ust. 1 u.z.e.i.p. Stosownie do art. 9 ust. 1 tej ustawy, podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10, mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Skarżący był podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą i podatnikiem podatku od towarów i usług. Zatem ciążył na nim obowiązek wskazania aktualnego adresu zamieszkania w myśl powyższych przepisów. Jak wynika ze zgromadzonych przez organy dokumentów, skarżący był także zameldowany pod wskazanym adresem od 5 sierpnia 1997r. do 21 lipca 2011r. Samo posiadanie zameldowania na pobyt stały nie musi być jednoznaczne z zamieszkiwaniem pod tak wskazanym adresem, niemniej kolejne ustalenia organów oraz włączone do akt sprawy dowody wskazują, że w przypadku skarżącego zarówno adres zameldowania, jak i adres zamieszkania się pokrywały. W dokumencie pn. "Protokół o stanie majątkowym zobowiązanego", sporządzonym w dniu 29 czerwca 2012r. skarżący wskazał jako swój adres zamieszkania ul. [...] w K., a protokół został przez niego podpisany. Nadto również w akcie notarialnym, sporządzonym w dniu 27 kwietnia 2011r. powyższy adres został wskazany jako adres zamieszkania skarżącego. Akt notarialny stanowił umowę sprzedaży nieruchomości (użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynku). W jego treści skarżący – jako sprzedający – zobowiązał się wydać przedmiot umowy kupującemu do dnia 9 lipca 2011r. Wskazano w nim też, że do czasu wydania nieruchomości ponosić będzie wszystkie koszty, związane z jej posiadaniem. Syn skarżącego, potwierdzając odbiór korespondencji również nie oświadczył, aby adres pod którym dokonywano doręczenia był nieprawidłowy. Dodatkowo wskazać należy, że w skardze zawarto wniosek o wystąpienie do organu podatkowego o wydanie uwierzytelnionego odpisu raportu poborcy skarbowego oraz dopuszczenie tego dokumentu jako dowodu w sprawie. Do skargi dołączono fotokopię wspomnianego raportu. Zgodnie z art. 106§3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Już z samej fotokopii tego dokumentu, mimo słabej jakości można odczytać, że wspomniany raport pochodzi z końca roku 2015. Nawet jeżeli w dniu datowania poborca skarbowy ustalił, że skarżący pod spornym adresem nie mieszka, dokument wystawiony w roku 2015 w żaden sposób nie może być przydatny do ustalenia, czy skarżący zamieszkiwał pod tym adresem w latach 2009 i 2010, tj. w momencie doręczania odpisów tytułów wykonawczych. Wszystkie powyższe okoliczności wskazują w ocenie Sądu, że skarżący zamieszkiwał pod adresem ul. [...] w K. przynajmniej do połowy 2011r. i używał tego adresu jako adresu zamieszkania. Twierdzenia, jakoby nie zamieszkiwał pod tym adresem od roku 2006 ocenić trzeba jako gołosłowne i nie mające oparcia w materiale dowodowym. W konsekwencji przyjąć należy, że pod wskazanym adresem nastąpiło skuteczne doręczenie tytułów wykonawczych. Kolejnym zagadnieniem, które należało ocenić jest to, czy doręczenie do rąk syna skarżącego - G. Z., było doręczeniem do rąk dorosłego domownika skarżącego. Kwestia wieku syna skarżącego nie była w sprawie przedmiotem sporu, skoro zatem skarżący tego nie kwestionował, przyjąć należało że syn był osobą dorosłą w chwili dokonywania doręczenia. Warto zauważyć, że orzecznictwo sądowe interpretuje pojęcie "domownika" stosunkowo szeroko. Wskazuje się, że wystarczające dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 września 2017r., II SA/Łd 522/17, Lex nr 2366392; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 stycznia 2017r., IV SA/Po 668/16, Lex nr 2240940). Przyjmuje się również, że za "domownika" w rozumieniu art. 43 k.p.a. może być uznana także osoba (w szczególności najbliższy krewny), która, nie będąc zameldowaną w jednym mieszkaniu z adresatem pisma (i posiadając inne mieszkanie lub dom), przebywa w jego mieszkaniu i pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym (por. np. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011r. o sygn. akt II GSK 2247/11 oraz powołane tamże poglądy doktryny: G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz,. Wyd. Zakamycze 2005, s. 519) i dla której mieszkanie adresata jest jej aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2014r., II GSK 1175/13, Lex nr 1572620; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 października 2016r., II SA/Gl 499/16, Lex nr 2158490). W niniejszej sprawie należy przyjąć, że syn skarżącego przynajmniej okresowo i za jego zgodą przebywał w lokalu przy ul. [...], co pozwala uznać go za dorosłego domownika. Wobec tego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych nastąpiły nie tylko pod prawidłowym adresem skarżącego, ale również do rąk dorosłego domownika. Oznacza to, że doręczenia były skuteczne w świetle przepisów k.p.a. Nie jest rzeczą sporną, że skarżący wniósł zarzuty dopiero kilka lat po odebraniu przesyłek przez jego syna pod adresem przy ul. [...]. Jeżeli zatem doręczenia te trzeba uznać za skuteczne, przeanalizować należy, czy jakakolwiek okoliczność sprawy wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji. Zasadniczo przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 21 września 2010r., I SA/Bd 571/10, Lex nr 747011). Gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przywrócenie terminu nie jest możliwe (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 20 lipca 2017r., II SA/Sz 295/17, Lex nr 2338324; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 29 czerwca 2017r., III SA/Gd 388/17, Lex nr 2334550; Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 28 czerwca 2011r., II SA/Wr 296/11, Lex nr 994069). A contrario - przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła uniknąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 września 1998r., I SA/Ka 2545/97, Lex nr 62184). Dodatkowo, skoro odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi, a zatem, generalnie ujmując, ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika), czy też popełnienia przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 11 grudnia 2013r., II SA/Bd 1173/13, Lex nr 1429531). W niniejszej sprawie skarżący podnosił jedynie okoliczności, za pomocą których starał się podważyć skuteczność doręczenia zawiadomień o zajęciach wraz z odpisami tytułów wykonawczych. Jak wyżej wskazano, jest to w pewien sposób sprzeczne z istotą wniosku o przywrócenie terminu, albowiem taki wniosek powinien być oparty w pierwszej kolejności na stwierdzeniu, że do skutecznego doręczenia oraz rozpoczęcia biegu terminu doszło, a strona bez własnej winy nie zdołała dokonać w tym terminie czynności. Niemniej jednak analizując twierdzenia skargi pod kątem tego, czy zaistniały jakiekolwiek okoliczności stanowiące o braku winy w uchybieniu terminu, Sąd nie dopatrzył się takiego związku. Jeżeli dorosły domownik nie przekazał pozostawionej mu przesyłki, jego zaniedbanie należy oceniać tak samo, jak zaniedbanie adresata. Natomiast sam fakt, że skarżący nie interesował się korespondencją, nadchodzącą na adres, pod którym zamieszkiwał, którego konsekwentnie używał i który został przez niego zgłoszony do CEIDG świadczy o znacznym jego niedbalstwie. Wobec tego słusznie organy administracji uznały, że przesłanki z art. 58§1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w niniejszej sprawie nie zachodzą, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji. W zażaleniach skarżący podnosił też kwestie naruszenia art. 10§1 k.p.a. Należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis art. 10§1 k.p.a. ma walor zasady ogólnej i w zakresie, w jakim dotyczy decyzji nie znajduje zastosowania do postanowień. Organ ma bowiem obowiązek zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, niezależnie od tego czy zostało ono zakończone wydaniem decyzji lub postanowienia. Natomiast tylko przed wydaniem decyzji organ zobowiązany jest umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2017r., II OSK 2516/15, Lex nr 2328725). Mając powyższe na uwadze Sąd skargi oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.