II SA/Kr 1430/16

WyrokWSA w Krakowie2016-12-20

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Małgorzata Łoboz, Agnieszka Nawara - Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, opierając się jedynie na twierdzeniu, że choroba pełnomocnika skarżącej nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej złożenie odwołania, bez podjęcia działań wyjaśniających?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie SKO o odmowie przywrócenia terminu, uznając, że organ nie wyjaśnił wszechstronnie okoliczności sprawy. Strona uprawdopodobniła chorobę pełnomocnika dokumentem lekarskim, a organ, zamiast podjąć działania wyjaśniające wątpliwości co do możliwości złożenia odwołania, przedwcześnie odmówił przywrócenia terminu, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Marszałek Województwa odmówił D.Z. zwolnienia z nakazów wynikających z Prawa wodnego dla inwestycji budowlanej. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, wskazując na swoją nagłą chorobę (ostre obustronne zapalenie oskrzeli) w okresie od 20 lipca do 2 sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej złożenie odwołania i nie uprawdopodobniono braku winy. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej D.Z. kwotę 597,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej D.Z. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 4 lipca 2016 r. znak: [...] odmówił D.Z. – dalej skarżącej, zwolnienia z nakazów wynikających z art. 88n ust. 1 pkt 3,4 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ( Dz. U 2015 poz. 469) dla realizacji inwestycji pn.: "Przyłącz gazu do budynku mieszkalnego usytułowanego na działce nr [...] obr.[...] w K. " w korpusie lewego wału przeciwpowodziowego rzeki [...] oraz w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy tego wału po stronie odpowietrznej. Przedmiotowa decyzja wraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania została doręczona pełnomocnikowi skarżącej M.K. w dniu 11 lipca 2016 r. Pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 4 lipca 2016 r. Do wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 20 lipca 2016 r. oraz odwołanie od ww. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 4 lipca 2016 r. znak [...] . W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że uchybienie terminu do wniesienia dowołania spowodowane było nagłym pogorszeniem zdrowia - ostre obustronne zapaleniem oskrzeli w okresie od dnia 20 lipca 2016 roku do dnia 2 sierpnia 2016 roku, które uniemożliwiło mu prawidłowe i skuteczne złożenie odwołania. Postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 58 § 1 2 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.23, dalej "k.p.a."), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 4 lipca 2016 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z nakazów wynikających z art. 88n ust. 1 pkt 3,4 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne ( Dz. U 2015 poz. 469) dla realizacji inwestycji pn.: " Przyłącz gazu do budynku mieszkalnego usytułowanego na działce nr [...] obr. [...] w K. " w korpusie lewego wału przeciwpowodziowego rzeki [...] oraz w odległości mniejszej niż 50 metrów od stopy tego wału po stronie odpowietrznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołało w pierwszej kolejności treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wskazało, że z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż istnieją cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby organ administracji mógł przywrócić termin do dokonania czynności wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu tj.: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wniesieniem żądania o przywrócenie terminu czynności, dla której termin był określony. Organ odwoławczy podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy spełnione są łącznie wszystkie powyżej określone przesłanki. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Następnie organ odwoławczy na poparcie swojego stanowiska, przytoczył szereg orzeczeń sądów administracyjnych m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 809/2004 r. zgodnie z którym, kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można, zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leży po stronie strony, a uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowej w terminie. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 4 lipca 2016 roku, nr [...] nastąpiło bez jej winy. Podany przez skarżącą powód uchybienia terminu - fakt choroby jej pełnomocnika w okresie od 20 lipca 2016 roku do 2 sierpnia 2016 roku nie może stanowić, w ocenie organu przeszkody w złożeniu odwołania od decyzji doręczonej 9 dni przed chorobą tj. 11 lipca 2016 r. Organ odwoławczy podkreślił, że ogólna informacja o zapaleniu oskrzeli pełnomocnika, bez wskazania na brak możliwości kontaktu z nim, z powodu np. jego hospitalizacji nie przesądza o braku możliwości faktycznego złożenia odwołania. W związku z powyższym w ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie istniały okoliczności obiektywne, które uniemożliwiły skarżącej złożenie w stosownym terminie odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 4 lipca 2016 roku. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła skarżąca D.Z. , reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. M.P. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 58 § 1 k.p.a. – poprzez niezasadną odmowę przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji wydanej w warunkach naruszenia prawa; 3. art. 7, 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.- poprzez nie rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, nie zbadanie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że do uchybienia terminowi do złożenia odwołania doszło w okresie wakacyjnym. Spowodowało to, że kontakt skarżącej z pełnomocnikiem był utrudniony. Skarżąca znajdując się w sytuacji, w której jej pełnomocnik nagle zapadł na zdrowiu - co jako osobie w podeszłym wieku - skutecznie uniemożliwiło mu złożenie w terminie odwołania od decyzji, nie była w stanie należycie zadbać o swój interes - nie posiadając akt sprawy, jak również nie będąc biegłą w zawiłościach postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącej zwrócił również uwagę na fakt, iż w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej w postępowaniu administracyjnym zachorował w ostatnim dniu terminu przewidzianego na złożenie odwołania od przedmiotowej decyzji, co potwierdza treść zwolnienia lekarskiego. W ocenie pełnomocnika skarżącej, organy postępowania administracyjnego obu instancji praktycznie nie przeprowadziły wcale postępowania wyjaśniającego w sprawie, lecz skupiły się na analizie poglądów doktryny i orzecznictwa w sprawach o przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 września 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Zgodnie z powyższymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4). Należy pamiętać, że z jednej strony w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu przepis art. 58 § 1 k.p.a. obciąża stronę ubiegającą się o przywrócenie terminu ciężarem wykazania, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, jednakże brak winy nie musi być udowodniony, lecz jedynie uprawdopodobniony. Uwzględniając dorobek judykatury i literatury przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie, wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. W odniesieniu do owego uprawdopodobnienia trafnie w orzecznictwie podkreśla się, że brak jest podstaw prawnych by przyjąć, iż "organ oprócz oceny okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę winien z urzędu wyjaśniać powody naruszenia terminu i poszukiwać przyczyn uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GSK 278/11, LEX nr 1137932). Jednak podkreślenia wymaga przy tym, że to do organu orzekającego, a nie do strony, należy ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie uzasadniające uwzględnienie wniosku, względnie, czy jest ono wystarczające. To wielokrotnie przywoływane w literaturze i orzecznictwie twierdzenie jest tutaj bardzo istotne. Bowiem strona, przedstawiając materiał, którym dysponuje dla uprawdopodobnienia braku winy, nie jest w stanie przewidzieć, czy dla organu jest to materiał wystarczający / przekonywujący. Wobec tego podkreślenia wymaga, że ocena wiarygodności twierdzeń strony nie może być dowolna, musi opierać się na obiektywnych przesłankach. Aby uniknąć zarzutu dowolności, organ prowadzący postępowanie powinien oprzeć ocenę materiału przedstawianego przez stronę na wszechstronnej analizie, co oznacza, że nie może pominąć jakiegokolwiek elementu, ani też budować twierdzeń nie opartych o tenże materiał. W wyroku z dnia 25 września 2013 r., II GSK 1791/13, CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że "uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Jednakże sam fakt występowania w przepisie instytucji uprawdopodobnienia – nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych". W podobny sposób wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 22 marca 2013 r., II OSK 2267/11, CBOSA, wskazując, że w sytuacji, gdy strona twierdzi, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a organ prowadzący postępowanie administracyjne będzie miał wątpliwości co do okoliczności powoływanych przez stronę, to powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia kwestii budzącej wątpliwość. "Tylko takie stanowisko jest bowiem do pogodzenia z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia braku winy przez zainteresowanego przywróceniem terminu nie zwalnia organu od podjęcia działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Wysoce prawdopodobna jest bowiem sytuacja, w której podmiot wnoszący o przywrócenie terminu, po powzięciu informacji o wątpliwościach organu administracji publicznej, będzie w stanie przedstawić okoliczności prowadzące do nabrania przez organ prowadzący postępowanie pewności co do istnienia okoliczności, uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej" (por. też wyrok NSA z dnia 11 lutego 2011 r., II GSK 222/10, CBOSA; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2014 r., II SA/Łd 1341/13, CBOSA, cytaty orzecznictwa za: Hanna Knysiak – Molczyk, Komentarz do art. 58 k.p.a., publ. Lex/el.). Wobec tego, rozstrzygając kwestię przywrócenia terminu, organy z jednej strony nie są zobowiązane do poszukiwania z urzędu wszelkich okoliczności służących potwierdzeniu tezy strony. Z drugiej zaś strony - zgodnie z art. 7 k.p.a., w przypadku powzięcia wątpliwości co do treści przedstawianych materiałów służących uprawdopodobnieniu, zobowiązane są do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Z obowiązku tego wynika wspomniany już zakaz dokonywania przez organy dowolnych ustaleń faktycznych. Ponadto przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (zob. w szczególności wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1459/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro art. 58 § 1 k.p.a. jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu określa brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela utrwaloną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którą przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu przywrócenie terminu jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala się na wyręczenie inną osobą, powódź, pożar itp. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji przez skarżącą, gdyż decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia 4 lipca 2016 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 lipca 2016 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 25 lipca 2016 r. W tym terminie odwołanie nie zostało złożone. Skarżąca złożyła natomiast w dniu 8 sierpnia 2016 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Jak wynika z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego, pełnomocnik skarżącej zgłosił się do lekarza w związku z trudnościami w oddychaniu. Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej rozpoznał u niego ostre obustronne zapalenie oskrzeli w okresie od dnia 20 lipca do dnia 2 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik skarżącej podał, że zdiagnozowana choroba uniemożliwiła prawidłowe i skuteczne złożenie odwołania. W tym miejscu należy wskazać, że zaświadczenie lekarskie jest dokumentem urzędowym sporządzonym przez inną jednostkę niż organ władzy publicznej – uprawnionego lekarza, jest to dokument stanowiący dowód tego co zostało w nim stwierdzone, posiadający przymiot dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania prawdziwości (tak: wyrok WSA w Gliwicach z 2 marca 2012 r., III SA/Gl 546/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ponadto skarżąca podniosła, że do uchybienia terminowi do złożenia odwołania doszło w okresie wakacyjnym, co spowodowało, że kontakt z pełnomocnikiem był utrudniony. Nadto nagła choroba pełnomocnika w ostatnim dniu terminu przewidzianego na złożenie odwołania, skutecznie uniemożliwiła skarżącej jako osobie w podeszłym wieku złożenie w terminie odwołania od decyzji, bowiem nie była w stanie należycie zadbać o swój interes – nie posiadając akt sprawy, jak również nie będąc biegłą w zawiłościach postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu istotą problemu, który należy rozstrzygnąć w niniejszej sprawie jest to, czy organ administracji publicznej mógł zasadnie uznać, dysponując jedynie materiałem przedstawionym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że nie zachodzą okoliczności uprawdopodobniające brak winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu. Innymi słowy, należy ocenić czy organ zasadnie przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Należy bowiem pamiętać, że "niewywiązanie się pełnomocnika z przyjętych na siebie obowiązków nie rodzi po stronie mocodawcy uprawnienia do przywrócenia terminu. Ustanowienie pełnomocnika jest wyłącznie decyzją strony, która "przerzuca" niejako na niego niektóre swoje prawa i obowiązki. Tym samym strona musi zdawać sobie sprawę z tego, że zaniechania pełnomocnika odnoszą skutek w stosunku do niej" (por. wyrok WSAA w Gliwicach z dnia 14 września 2016 r. I SA/Gl 941/15, LEX nr 2136328). Jako przesłankę odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie organ uznał brak uprawdopodobnienia przez skarżącą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu fakt choroby pełnomocnika skarżącej udokumentowany zaświadczeniem lekarskim nie świadczy o tym, że dana osoba nie dołożyła należytej staranności; konieczne jest bowiem wykazanie, że rodzaj choroby uniemożliwiał jej dokonanie czynności, a nie wskazano na brak możliwości kontaktu z nim przez skarżącą. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy, dokonując powyższej oceny, uczynił to przedwcześnie, a w efekcie z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bez uprzedniego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz z naruszeniem interesu strony, wydał niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie. Jak bowiem wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ nie poczynił w powyższym zakresie ustaleń i nie podjął żadnych czynności, które zmierzałyby do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Jeśli organ uznał, że wskazane przez skarżącą okoliczności tj. informacja wynikająca z zaświadczenia lekarskiego, a więc dokumentu zbliżonej doniosłości jak urzędowy – o obustronnym zapaleniu oskrzeli pełnomocnika obejmującym okres czasu do wniesienia odwołania, nie jest wystarczająca, gdyż należy wyjaśnić, czy pełnomocnik skarżącej mógł mimo tego złożyć odwołanie - powinien podjąć działania wyjaśniające i wezwać stronę do uzupełnienia wniosku poprzez podanie określonych okoliczności, które stanowiłyby odpowiedź na wątpliwości organu. Należy bowiem bezsprzecznie uznać, że strona, dokumentując fakt choroby swego pełnomocnika, która przecież powszechnie w orzecznictwie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niedochowanie terminu, może zasadnie oczekiwać, że podejmuje działania, które w świetle powszechnie ustalonej wykładni przepisów mogą zostać uwieńczone powodzeniem. Jak to bowiem wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r. II SA/Po 1075/15, LEX nr 1976898: "Nagła niespodziewana choroba połączona z wyraźnym wskazaniem lekarskim, że chory ma pozostawać w łóżku jest okolicznością, która uprawdopodabnia, że pełnomocnik bez swojej winy nie dochował dokonania czynności procesowej". Sytuację taką należy bezwzględnie odróżnić od sytuacji braku uprawdopodobnienia przez stronę swoich twierdzeń. W tej drugiej sytuacji organ nie ma obowiązku ( o czym już była mowa) podejmować z urzędu działań celem weryfikowania twierdzeń strony (działać za stronę). Natomiast jeśli, jak w niniejszym przypadku, strona uprawdopodobni fakt choroby dokumentem, to twierdzenie organu, że pełnomocnik mógł podjąć czynności zmierzające do złożenia odwołania, bez podjęcia jakiejkolwiek próby wyjaśnienia okoliczności choroby w kontekście możliwości podejmowania działań - musi zostać uznane jako dokonane z naruszeniem obowiązków wynikających z art. 7 i 77 k.p.a. Dopiero ustalenie tych faktów ( lub próba ich ustalenia, gdyż oczywiście strona nie musi odpowiedzieć pozytywnie na wezwanie organu o dodatkowe wyjaśnienia) może prowadzić do konkluzji wyrażonej na wstępie, a zatem do uznania, że strona nie wystarczająco uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego, skoro doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylono zaskarżone orzeczenie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyjaśni, zakreślając stronie odpowiedni termin, okoliczności dotyczące tego, czy mimo choroby udokumentowanej zaświadczeniem lekarskim jej pełnomocnik mógł złożyć odwołanie w terminie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło