II SA/Kr 292/26
WyrokWSA w Krakowie2026-03-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Małopolski prawidłowo uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając wnioskodawcę za niebędącego stroną postępowania pierwotnego i nie badając wszystkich podniesionych przez niego przesłanek wznowienia?Ratio decidendi
Wojewoda Małopolski prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ organ ten przedwcześnie ocenił legitymację wnioskodawcy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie badając wszystkich podniesionych przesłanek (w tym art. 145 § 1 pkt 4 i 5 KPA) i nie wszczynając formalnie postępowania wznowieniowego. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw od postanowienia Wojewody, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie rozpatrując sprawy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę, podnosząc, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 KPA) i że dowody były fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 KPA), a także że nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 KPA) i że wyszły na jaw nowe okoliczności (art. 145 § 1 pkt 5 KPA). Prezydent Miasta Krakowa odmówił wznowienia postępowania, uznając M. B. za niebędącego stroną. Wojewoda Małopolski uchylił postanowienie Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ I instancji wadliwie przeprowadził postępowanie. Spółdzielnia wniosła sprzeciw od postanowienia Wojewody, kwestionując jego zasadność. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw Spółdzielni od postanowienia Wojewody Małopolskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Z. od postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia 15 lipca 2025 r. nr WI-I.7840.2.23.2025.PI w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę sprzeciw oddala.
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r. nr WI-I.7840.2.23.2025.PI Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 lutego 2025 r. nr AU-0101.6740.2.11.2024.KBU
o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca 2024 r. Nr 195/6740.2/2024 znak: AU-01-2.6740.2.82.2024.MSŚ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 195/6740.2/2024 znak: AU-01-2.6740.2.82.2024.MSŚ Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na roboty budowlane dla inwestora: Spółdzielni w K., dla zamierzenia budowlanego pn. "Przebudowa strefy wejściowej związana z przebudową szybu windowego celem poprawy dostępności dla osób niepełnosprawnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na dz. nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w K.".
Pismem z dnia 17 września 2024 r. M. B. (zwany dalej także wnioskodawcą) złożył wniosek o "podjęcie czynności kontrolnych" w zakresie prawidłowości wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
W szczególności zastrzeżenia wnioskodawcy wzbudziło wydanie pozwolenia
na likwidację zsypów na śmieci bez wymaganej w takim przypadku zgody właścicieli wyodrębnionych lokali. Zdaniem autora pisma, likwidacja zsypów na śmieci oraz zmiana sposobu ich użytkowania oraz przebudowa części wspólnej budynku jest działaniem wykraczającym poza zakres zwykłego zarządu. M. B. stwierdził, że jako właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy
ul. [...] nie został poinformowany przez Spółdzielnię o planach likwidacji zsypów na śmieci i nigdy nie wyrażał na nią zgody.
Pismem z dnia 15 października 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek.
Następnie w dniu 25 października 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo M. B. z dnia 17 września 2024 r., przekazane przez Małopolski Urząd Wojewódzki w K. zgodnie z właściwością, jako pismo noszące znamiona wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 195/6740.2/2024, znak: AU-01-2.6740.2.82.2024.
Pismem z dnia 20 listopada 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa wezwał M. B. o doprecyzowanie powyższego wniosku.
W odpowiedzi M. B. w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r. wyjaśnił, że jego wniosek z dnia 17 września 2024 r. dotyczył wznowienia postępowania
w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę Nr 195/6740.2/2024 z dnia
5 czerwca 2024 r. ze względu na wydanie decyzji w wyniku przestępstwa. W celu uzyskania przedmiotowego pozwolenia na budowę, inwestor podpisał bowiem oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie posiadając do tego umocowania prawnego i złamał w ten sposób art. 233 Kodeksu karnego. M. B. dodał, że jego wniosek dotyczył również stwierdzenia nieważności decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż inwestor nie posiadał umocowania prawnego do podpisania oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pismem z dnia 22 stycznia 2025 r., znak: AU-01-1.6740.2.11.2024.KBU Prezydent Miasta Krakowa wezwał M. B. do wskazania: a) kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się on o tym, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe b) przedłożenie dokumentu (orzeczenie sądu lub innego organu) stwierdzające sfałszowanie dowodu, na którego podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne
c) przedłożenie dokumentu (orzeczenie sądu lub innego organu) stwierdzające, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, bądź dokumentu stwierdzającego, że postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
W odpowiedzi w piśmie z dnia 1 lutego 2025 r. M. B. wyjaśnił, że
o planach Spółdzielni dotyczących likwidacji zsypów na śmieci i zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń pozostałych po zsypach dowiedział się ok. 11 września 2024 r. podczas rozmowy
z jednym z pracowników Spółdzielni. Wtedy też wnioskodawca zorientował się, że inwestor złożył oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo że nie posiadał wymaganej prawem zgody – uchwały właścicieli mieszkań łamiąc tym samym art. 233 Kodeksu karnego.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r. nr AU-01-1.6740.2.11.2024.KBU Prezydent Miasta Krakowa odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca
2024 r. nr 195/6740.2/2024, znak: AU-01-2.6740.2.82.2024. W uzasadnieniu organ
I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszym etapie organ bada wystąpienie trzech przesłanek formalnych: 1) czy dochowano terminu do zgłoszenia wniosku z art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego; 2) czy wniosek pochodzi od strony postępowania (co do zasady, bowiem w doktrynie i orzecznictwie istnieje spór w tym zakresie, gdy podstawą wniosku jest art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego); 3) czy powołano się w nim na jedną z podstaw wznowienia wyczerpująco wymienionych w przepisach art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszystkie trzy przesłanki powinny być spełnione łącznie,
a niespełnienie którejkolwiek z nich powoduje konieczność wydania postanowienia
o odmowie wznowienia postępowania.
W zakresie przesłanki dochowania terminu, organ I instancji ustalił, że wniosek złożono w terminie określonym przepisami postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wnioskodawca wskazał bowiem, że o okoliczności powyższej powziął wiedzę w dniu 11 września 2024 r. Uwzględniając datę złożenia podania organ I instancji uznał zatem, że termin powyższy nie został przekroczony.
W zakresie przesłanki podmiotowej, organ I instancji stwierdził, że analiza akt sprawy wykazała, że stroną postępowania była Spółdzielnia. Zdaniem organu, M. B. nie posiadał więc przymiotu strony przedmiotowego postępowania. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że brak jest przesłanek podmiotowych do wznowienia postępowania w odniesieniu do przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ rozpoznawane podanie o wznowienie postępowania nie zostało złożone przez stronę. Biorąc jednak pod uwagę, że powołane przez wnioskodawcę przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowić mogłyby podstawę do wznowienia postępowania organ I instancji odniósł się do nich z urzędu.
Prezydent Miasta Krakowa wskazał, że wznowienie postępowania
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Wyjątkiem od tej zasady jest wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli spełnione są jednocześnie dwie przesłanki: 1) oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu albo 2) niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć.
W ocenie organu I instancji, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą ww. okoliczności. Po pierwsze brak jest oczywistości dokonania sfałszowania istotnego dla sprawy dowodu. W szczególności nie przedłożono orzeczenia sądu lub innego właściwego organu, z którego wynikałoby sfałszowanie dowodu w sprawie. Po drugie, wskazane we wniosku okoliczności z całą pewnością nie stanowią niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób niż wznowienie postępowania nie da się uniknąć. Wobec powyższego, w ocenie organu brak jest podstaw do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ I instancji wskazał, że przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Jest to wymóg analogiczny do opisanego wyżej w odniesieniu do sfałszowania dowodu. Odpowiednio także jak w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w art. 145 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego określono odstępstwa od tej zasady: postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli popełnienie przestępstwa jest oczywiste,
a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji wskazał, że w realiach przedmiotowej sprawy brak jest uzasadnienia do poczynienia odstępstwa, o którym mowa w art. 145 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego również
w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podkreślił, że brak jest prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego popełnienie przestępstwa. Organ nie posiadał też wiedzy o popełnieniu jakiegokolwiek przestępstwa związanego z przeprowadzonym postępowaniem zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa M. B. powtórzył zarzuty, że decyzja z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 195/6740.2/2024 znak: AU-01-2.6740.2.82.2024.MSŚ została wydana w wyniku przestępstwa polegającego na podpisaniu oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane bez wymaganej zgody właścicieli mieszkań co narusza art. 233 Kodeksu karnego. Za bezzasadne M. B. uznał twierdzenie organu, że jako właściciel mieszkania i udziału w części wspólnej budynku oraz gruncie nie jest stroną postępowania. Zdaniem żalącego, twierdzenie to prowadziłoby wprost do pozbawienia go prawa decydowania o wydaniu pozwolenia. Działanie organu
I instancji M. B. uznał za niezgodne z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 140 i art. 209 Kodeksu cywilnego. Za absurdalny uznał on także argument organu o braku orzeczenia sądu o sfałszowaniu dowodu
w połączeniu z wymaganiem złożenia wniosku o wznowienie postępowania
w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jest to sprzeczne z art. 58 § 1
i § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto M. B. stwierdził, że z uwagi na użyty przez inwestora podstęp
i zatajenie swoich planów, postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę było również prowadzone z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 i 5. Organ I instancji pominął również fakt, że w toku postępowania wyjaśniającego inwestor przyznał, że nie uzyskał wymaganej prawem uchwały właścicieli lokali wyrażającej zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu oraz udzielającej zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie przewidzianej prawem. Inwestor przyznał się zatem wprost do naruszenia art. 233 Kodeksu karnego. Żalący nie zgodził się też ze stwierdzeniem organu, że naruszenie prawa własności ok. 31 z 34 właścicieli lokali mieszkalnych nie stanowi poważnej szkody dla interesu społecznego.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r. nr WI-I.7840.2.23.2025.PI Wojewoda Małopolski uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 lutego 2025 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Wojewody Małopolskiego, zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa jest w ustalonym stanie sprawy nieprawidłowe, gdyż organ ten przeprowadził postępowanie w sposób wadliwy, z naruszeniem przepisów. Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podzielone jest na dwie fazy.
Pierwsza faza to etap wstępny (wyjaśniający), podczas którego organ administracji publicznej bada formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na tym etapie ocenie podlega, czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego, czy zachowano termin do wniesienia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał przesłankę wznowienia określoną przepisem art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dopiero po stwierdzeniu formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania, właściwy organ może merytorycznie badać przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przeciwnym przypadku organ odmawia wznowienia postępowania, w oparciu o art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ II instancji podkreślił, że z art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie wynika, że badanie przez organ administracji, czy zachodzą wskazane w podaniu zwierającym żądanie wszczęcia postępowania wznowieniowego podstawy wznowienia postępowania jest niedopuszczalne przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania. Zgodnie z tym przepisem, postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Wojewoda Małopolski stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ I instancji dowiódł, że wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 195/67402./2024, znak: AU-01-2.6740.82.2024.MSŚ, a to doprowadziło go do błędnego stwierdzenia, że taki podmiot nie może wnieść wniosku o wznowienie postępowania opartego o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W związku z tym organ II instancji uznał, że organ I instancji przedwcześnie odniósł się do meritum sprawy w zakresie legitymacji wnioskodawcy do złożenia przedmiotowego wniosku o wznowienie, de facto w ogóle jej nie badając. Wskutek odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W takiej sytuacji, aby zbadać legitymację prawną wnioskodawcy do złożenia wniosku o wznowienie niezbędnym jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, czego organ I instancji jednak nie uczynił. Wobec tego, organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania (w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot składający to podanie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Wojewody, fakt nieuczestniczenia w postępowaniu pierwotnym nie wyklucza istnienia interesu prawnego takiego podmiotu, w tym prawa do żądania wznowienia postępowania. Co więcej, wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 Kodeksu postępowania administracyjnego przez podmiot, który formalnie nie brał udziału w postępowaniu, którego wznowienia żąda, nie jest zdeterminowane uprzednim uzyskaniem statusu strony w wyniku skutecznego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeśli strony nie uczestniczyły w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, to nie wyłącza to możliwości żądania przez nich wznowienia postępowania w sprawie z innych przesłanek, niż określona w art. 145 § 1 pkt 4 tego kodeksu, ale w sytuacji, jeśli okaże się, że wniosek taki złożył podmiot, który ma interes prawny.
W niniejszej sprawie, w ocenie organu odwoławczego wątpliwość budzi również ustalenie przez organ I instancji przesłanek wznowienia, jakie stanowiły podstawę wniosku M. B., a mianowicie jedynie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści przytoczonych w zarysie historycznym pism wnioskodawcy kierowanych do organu I instancji wynika bowiem, że wolą M. B. było wznowienie przedmiotowego postępowania również na podstawie wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a co organ I instancji zupełnie pominął. Zdaniem organu II instancji, także treść zażalenia jednoznacznie przesądza, że wolą wnioskodawcy było oparcie przedmiotowego wniosku również na przesłance wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec czego w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji winien rozpatrzyć i tą przesłankę. Przy czym w pierwszej kolejności organ I instancji winien zweryfikować dochowanie terminu do złożenia przez wnioskodawcę przedmiotowego wniosku w zakresie przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda Małopolski przypomniał, że w sytuacji dochowania przez wnioskodawcę miesięcznego terminu do wniesienia wniosku opartego na przesłance wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, ustalenie przez organ I instancji, czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu może stanowić przedmiot oceny dopiero we wznowionym postępowaniu, tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Ponadto powołując się na treść zażalenia organ II instancji stwierdził, że złożony przez M. B. wniosek o wznowienie postępowania prócz przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego został uzupełniony o kolejną nową przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję). Powyższa okoliczność, tj. rozszerzenie przez wnioskodawcę na etapie postępowania odwoławczego od decyzji merytorycznej, wniosku o wznowienie postępowania o kolejne (inne niż wcześniej przywołane) przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji merytorycznej organu I instancji. Bowiem właściwym do dokonania pod względem formalnym analizy nowej przesłanki (w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego) jest organ I instancji.
Podsumowując Wojewoda Małopolski wskazał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji winien w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca dochował terminu do wniesienia wniosku o wznowienie
z przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tego Kodeksu organ prawidłowo zweryfikował dochowanie terminu przez wnioskodawcę). Następnie organ I instancji winien wznowić postępowanie z przedmiotowego wniosku w oparciu o przesłanki wynikające z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz w przypadku dochowania przez wnioskodawcę terminu (art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego)
w oparciu o przesłanki wynikające z art. 145 pkt 4 i pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na etapie wszczętego już postępowania wznowieniowego organ I instancji oceni, czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony postępowania. Kolejno w przypadku pozytywnej weryfikacji statusu strony wnioskodawcy organ I instancji będzie zobligowany do zbadania zaistnienia podnoszonych przez wnioskodawcę przesłanek i kolejno wydania jednego
z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po ewentualnej ocenie braku zaistnienia przesłanek wznowieniowych zastosowanie ma dyspozycja art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewody Małopolskiego wniosła Spółdzielnia w K., domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, błędną ocenę stanu prawnego nieruchomości oraz nieuwzględnienie specyfiki funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych, co skutkuje koniecznością uchylenia postanowienia.
W uzasadnieniu skarżąca Spółdzielnia wskazała, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jeżeli nie ustanowiono odrębnej własności wszystkich lokali, zarząd nieruchomością sprawuje spółdzielnia, a nie wspólnota mieszkaniowa. Przepis ten jednoznacznie wyłącza zastosowanie regulacji ustawy
o własności lokali w zakresie zarządu. Organ I instancji błędnie zatem przyjął, że konieczne było podjęcie uchwały przez ogół właścicieli lokali, co stanowi rażące naruszenie art. 27 ust. 2 wskazanej ustawy. Błędne przypisanie obowiązku podjęcia uchwały świadczy o nieznajomości przepisów i doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia.
Strona skarżąca podkreśliła, że żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku podejmowania uchwały w sprawie przeprowadzenia tego typu inwestycji. Forma podejmowania decyzji o czynnościach dotyczących nieruchomości należy do kompetencji organów Spółdzielni i wynika z jej wewnętrznych regulacji. Spółdzielnia realizuje te decyzje m.in. poprzez przeprowadzanie ankiet w środowisku osób posiadających prawa do lokali w danym budynku, ustalając w ten sposób wolę większości.
Za niezasadne Spółdzielnia uznała zarzuty podnoszone przez M. B. o rzekomym braku poinformowania o inwestycji. Spółdzielnia od wielu lat prowadzi transparentną politykę informacyjną dotyczącą planów remontowych.
Strona skarżąca wyjaśniła, że budowa/przebudowa windy została ujęta
w planie funduszu remontowego już w latach 2022-2023, a także w rocznych planach remontowych na 2023 i 2024 rok, które są co roku publicznie ogłaszane
i dostępne na stronie internetowej Spółdzielni. Ponadto, w dniu 30 marca 2023 r. mieszkańcy budynku przy ul. [...] otrzymali pisemną informację zawierającą szczegóły techniczne i finansowe inwestycji oraz jasne wskazanie, że przebudowa wymaga likwidacji zsypu. Do pisma załączono również formularz do podpisu z terminem zwrotu do dnia 30 września 2023 r. Każdy mieszkaniec - w tym również M. B. - miał możliwość zapoznania się
z dokumentem zarówno w formie papierowej, jak i poprzez Internet. Nie sposób zatem mówić o "zatajeniu" działań Spółdzielni.
Skarżąca Spółdzielnia podkreśliła, że działała nie tylko zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi, ale również w ramach procedur określonych
w uchwale Walnego Zgromadzenia Spółdzielni nr [...] z dnia 8 czerwca 2019 r., która w sposób szczegółowy reguluje zasady montażu nowych dźwigów windowych. Uchwała ta wymaga uzyskania zgody ponad 50% właścicieli lokali - wyodrębnionych i niewyodrębnionych. W niniejszym przypadku uzyskano 54.95% głosów "za" inwestycją, liczonych udziałem w powierzchni mieszkań. Tym samym działanie Spółdzielni było legalne, uzasadnione i zgodne z przyjętymi przez Walne Zgromadzenie zasadami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski podtrzymał swoje stanowisko
w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1081/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Spółdzielni na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64f P.p.s.a. oraz zwrócił stronie skarżącej wpis w kwocie 200 zł na podstawie art. 232 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że od postanowienia, do którego zastosowanie znajdują przepisy art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego skarga nie przysługuje, a strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może wnieść sprzeciw od postanowienia. Następnie, pouczono skarżącego, że wniesienie sprzeciwu powinno zostać poprzedzone złożeniem wniosku
o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. Spółdzielnia złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Podniosła w nim, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy
na skutek błędnego pouczenia organu. Do powyższego wniosku, skarżąca dołączyła sprzeciw od postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia 15 lipca 2025 r. nr WI-I.7840.2.23.2025.PI. Sprzeciw został oparty na tych samych argumentach (tożsama treść uzasadnienia), co skarga z dnia 5 sierpnia 2025 r.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Kr 1081/25 przywrócono Spółdzielni termin
do wniesienia sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, która stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść
od niej sprzeciw. Powyższy przepis został wprowadzony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. Jednocześnie jak stanowi art. 64 f p.p.s.a. (dodany przez art. 15 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. (Dz.U.2025.769) zmieniającej nin. ustawę z dniem 13 lipca 2025 r.) - od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od postanowienia". Przepisy art. 64b-64e stosuje się odpowiednio.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu ma charakter uproszczony, który przejawia się m.in. w tym, że w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję
(art. 64b § 3 p.p.s.a.). Rozpoznając sprzeciw od decyzji (postanowienia), zgodnie z art. 64e i f p.p.s.a., sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji (postanowienia), o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Z kolei, według art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta (postanowienie) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przepis ten przesądza, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie powinno zapaść wtedy, gdy wątpliwości organu drugiej instancji
co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., a więc gdy, jest konieczne takie uzupełnienie materiału dowodowego przez organ II instancji, że oparcie na nim rozstrzygnięcia naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, chyba, że wszystkie strony zgodnie z art. 136 § 2 k.p.a. wniosą
o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym
do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r. I OSK 650/21).
Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017r., II OSK 1386/15).
Konstrukcja postępowania sądowego, w ramach którego rozpoznaje się sprzeciw od decyzji kasacyjnej implikuje więc daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów dokonywanej przez sąd kontroli. Stosownie do art. 64e i f p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji (postanowienia), sąd ocenia bowiem jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Oceniając legalność decyzji kasacyjnej (postanowienia) obowiązkiem sądu administracyjnego jest zatem jedynie ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej - ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 1190/21).
Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadku wniesienia sprzeciwu od postanowienia (§ 4).
Wyjaśnić także należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, stosownie do treści art. 64d § 1 p.p.s.a., zgodnie
z którym sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji (postanowienia) na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem oceny dokonanej w zaskarżonym wyroku było postanowienie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca 2024 r., nr 195/6740.2/2024 znak: AU-01-2.6740.2.82.2024.MSŚ. Postępowanie wznowieniowe zostało zainicjowane wnioskiem, według organu I instancji opartym o dwie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Z kolei, zdaniem organu II instancji podstawą uchylenia postanowienia organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania było oparcie przedmiotowego wniosku jeszcze na dwóch przesłankach art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału
w postępowaniu oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nieprawidłowo prowadził postępowanie, ponieważ nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania oraz ocenił wystąpienie wyłącznie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Badając wystąpienie tych przesłanek, organ I instancji stwierdził, że wnioskodawcy nie przysługiwał status strony
w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r., dlatego też nie był podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Okolicznością analizowaną dodatkowo pod kątem tych przesłanek przez organ
I instancji było zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o jakim mowa w art. 148 k.p.a., jednakże wyłącznie w kontekście przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, z pism wnioskodawcy wynika, że żądał on wznowienia postępowania także w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., niemniej organ I instancji nie dokonał analizy wniosku pod kątem spełnienia tych przesłanek.
Wobec wniosku o wznowienie postępowania sformułowanego na podstawie
art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak słusznie zauważył organ odwoławczy, rozstrzygnięcie statusu strony postępowania wznowieniowego zostało poczynione przedwcześnie.
W świetle przepisów k.p.a. postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. W pierwszej z nich bada się formalne podstawy wznowienia (zachowanie terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania oraz wskazanie przesłanki wznowieniowej). W tej fazie organ kontroluje również, czy nie występują negatywne przesłanki do wznowienia postępowania (przedmiotowe oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania). Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Ustalenie natomiast dopuszczalności wznowienia postępowania wymaga wydania postanowienia
o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.)
i zakończenia postępowania jednym z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 k.p.a.
Jednakże, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kwestia, czy wnioskodawca posiada przymiot strony może być badana po wszczęciu postępowania wznowieniowego jako mieszcząca się w zakresie postępowania co do przyczyn wznowienia (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 191/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2214/16; wyrok NSA
z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2411/15). W niniejszej sprawie organ
I instancji niewątpliwie ocenił, czy wnoszącemu podanie o wznowienie postępowania przysługiwał status strony już na etapie badania formalnych przesłanek wniosku. Ocena prawna przymiotu strony może się odbyć, co prawda już we wstępnej fazie postępowania, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, jedynie w przypadku, jednak ma to miejsce wtedy, gdy brak legitymacji jest oczywisty, bez konieczności przeprowadzania jakiejkolwiek analizy prawnej (por. wyrok WSA
w Krakowie z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 277/17).
Organ może zatem wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, jeżeli z wniosku ewidentnie wynika brak legitymacji procesowej. Jednakże, w każdym innym przypadku, gdy wniosek zawiera stwierdzenie, że składający go podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, to weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Taka sytuacja ma miejsce zasadniczo na skutek oparcia motywów wniosku na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie tej kwestii następuje w drodze odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej (tak m.in. wyroki NSA: z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1747/07; z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1286/09; z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1332/09 oraz z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1718/11; z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2226/18). Innymi słowy, ustalenie przez organ, że
z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, skutkuje wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), przy czym ma to miejsce po wznowieniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3438/19.
Wynika to wprost z regulacji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., który stwierdza, w jaki sposób ma się zakończyć postępowanie wznowieniowe, jeżeli organ nie widzi podstaw do wzruszenia decyzji w oparciu o przesłanki warunkujące uruchomienie tego postępowania. Jeżeli organ ustali, że nie ziściła się przesłanka wznowieniowa, np. że wnioskodawca powołując się na niezawiniony brak swojego udziału
w postępowaniu zakończonym decyzja ostateczną, nie miał przymiotu strony tego postępowania, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawia uchylenia decyzji. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b.
W niniejsze sprawie, podzielić należy pogląd organu II instancji, który prawidłowo wskazał jako główne przyczyny uzasadniające uchylenie decyzji
i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia: brak oceny przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., w tym konieczność zbadania ww. terminu w odniesieniu do ww. przesłanki (pkt 4) w oparciu o art. 148 § 2 k.p.a. oraz konieczność oceny legitymacji procesowej strony po wszczęciu postępowania wznowieniowego, w tym poddanie szczegółowej analizie przymiotu strony postępowania wnioskodawcy jako podmiotu, niebiorącego udziału w postępowaniu bez własnej winy.
W rozpoznawanej sprawie bowiem, organ I instancji w ramach dokonania wstępnej, formalnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego
i przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu dokonał już oceny przyczyn wznowienia postępowania, badanych w ramach rozpatrywania wniosku
o wznowienie opartego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Należy zaznaczyć, że tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.
Dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, które powinno zakończyć się jednym
z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a. Co istotne, jeśli w kolejnej fazie postępowania, po jego wznowieniu, organ dostrzeże, że wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu, nie będzie on mógł wydać jednego z rozstrzygnięć,
o których mowa w art. 151 k.p.a., lecz powinien umorzyć takie wadliwie wznowione postępowanie (por. wyroki NSA: z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 889/11
i z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 176/10; z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2226/18).
Zasadna jest więc ocena organu II instancji, bowiem organ I instancji, powinien w pierwszej kolejności zbadać dochowanie terminu do wniesienia wniosku, następnie wszcząć postępowanie w przedmiocie wznowienia, a dopiero później, po ocenie legitymacji procesowej wnioskodawcy może wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a, bądź art. 151 k.p.a.
Wobec powyższego, zarzuty sprzeciwu nie są uzasadnione. Organ II instancji w swoim rozstrzygnięciu nie kwestionuje braku wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., lecz stwierdza takie błędy postępowania organu I instancji, które doprowadziły do nierozpatrzenia pełnego zakresu wniosku i przedwczesnego uznania braku przymiotu strony wnioskodawcy. Organ II instancji słusznie zauważył, że kwestie legitymacji wnioskodawcy powinny zostać wyjaśnione przez organ
I instancji, który przesądził o jej braku, jednakże nie przedstawił argumentów, które doprowadziły go do tego rozstrzygnięcia. Zarzucane w sprzeciwie, kwestie dotyczące prawidłowości procedury uchwałodawczej spółdzielni mieszkaniowej
w sprawach dotyczących budowy lub przebudowy szybu windowego, uczestnictwa wnioskodawcy w tej procedurze i terminu zapoznania się z informacją o inwestycji powinny zostać zbadane na etapie badania przesłanki wznowienia postępowania
z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Należy także zauważyć, że rozpoznając sprawę w drugiej instancji organ odwoławczy związany był określonym przez organ I instancji zakresem badania sprawy. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył jednak szerszego zakresu. Nie było możliwe wydanie postanowienia innego niż na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i pozbawiło strony możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd nie stwierdził naruszenia
art. 138 § 2 k.p.a. przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia i na podstawie art. 151a § 2 , § 4 w zw. z art. 64 f p.p.s.a. orzekł o oddaleniu sprzeciwu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło