II SA/Kr 541/25
WyrokWSA w Krakowie2025-09-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk, Sędzia WSA Joanna Człowiekowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. Strona dowiedziała się o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę najpóźniej 16 listopada 2023 r., kiedy zapoznała się z aktami sprawy, a wniosek o wznowienie postępowania złożyła 12 marca 2024 r., co przekracza miesięczny termin określony w art. 148 § 2 k.p.a. Brak doręczenia decyzji nie wpływa na bieg terminu, jeśli strona uzyskała wiedzę o jej istnieniu z innych źródeł.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ I instancji umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając wniosek za złożony po terminie. Wojewoda Małopolski utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne ustalenie daty, w której dowiedziała się o decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę B. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 10 marca 2025 r. znak: WI- I.7840.30.11.2024.JO w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zatwierdzającego projekt budowlany i udzielającego pozwolenia na budowę skargę oddala.
Przedmiotem skargi B. S. jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 10 marca 2025 roku, znak: WI-I.7840.30.11.2024.JO utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 24 kwietnia 2024 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie cyt. "wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 12 marca 2021 r., znak: [...]" orzekającą o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu dla Inwestora Pana W. K. pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz studnią chłonną na działce nr [...] w obr. [...] przy ulicy K. w N. .
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 12 marca 2021 roku, znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz studnią chłonną na działce nr [...] w obr. [...] przy ulicy K. w N. . Decyzja stała się ostateczna z dniem 6 kwietnia 2021 r. wobec braku wniesienia odwołania przez strony postępowania.
W dniu 12 marca 2024 r. do organu I instancji został złożony wniosek Pani B. S. o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 24 kwietnia 2024 r., znak: [...]
Jako podstawę do wznowienia wnioskodawczyni wskazała na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 12 marca 2021 roku, znak: [...]
Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Prezydent Miasta [...] uznał, że został on złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa. Skutkowało to wydaniem w dniu 7 października 2022 r. decyzji nr [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 12 marca 2021 roku, znak: [...]
Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] złożyła B. S.. W treści tego wystąpienia skarżąca zarzuciła Prezydentowi Miasta [...], że nie informował jej o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę (dalej PNB) na sąsiedniej działce a także pozbawił skarżącą czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym. Pani B. S. wskazuje, iż w swoim rozstrzygnięciu organ I instancji poza powołaniem się na pismo pełnomocnika inwestora z dnia 18 kwietnia 2024 r., w którym opisane są okoliczności związane z rozpoczęciem robót budowlanych oraz twierdzenie, iż skarżąca już w październiku 2023 r. wiedziała o inwestycji na sąsiedniej działce, nie podał na to dowodów. Skarżąca zarzuca, że organ I instancji uniemożliwił jej odniesienie się do rzekomych dowodów podważających datę 4 marca 2024 r., jako dzień w którym dowiedziała się o decyzji PNB.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 marca 2025 roku, znak: WI-I.7840.30.11.2024.JO utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 24 kwietnia 2024 r.
W uzasadnieniu wskazał, że jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (por. uzasadnienie do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2010 r. IV SA/Po 506/09).
Kwestia, dotycząca wykładni pojęcia "dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji" jest przedmiotem licznych orzeczeń sądowych. W wyroku z dnia 10 marca 2022 r., sygn. II OSK 740/21 (LEX nr 3328884) NSA stwierdził, że analizowany zwrot należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować nową okoliczność w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Zaistnienie tej okoliczności nie jest uwarunkowane ewentualnymi obowiązkami jakie powinna podjąć strona aby uzyskać taką wiedzę. W wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 838/19 doprecyzowano z kolei, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja.
Pani B. S. w podaniu inicjującym postępowanie wznowieniowe wskazała, iż nie została zawiadomiona przez organ I instancji o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę na sąsiedniej działce, pomimo faktu, iż była uznana za stronę tego postępowania.
W dalszej części pisma Pani B. S. uprawdopodobniając zachowanie terminu na złożenie wniosku o wznowienie wskazuje cyt.: "Jednocześnie złożenie podania o wznowienie postępowania mieści się w terminie określonym w art. 148 par. 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U.1960 Nr 30 poz. 168 z późn. zm), bowiem strona dowiedziała się o decyzji organu w dniu 04-03-2024 r." Na potwierdzenie powyższego skarżąca wskazała na notatkę służbową z dnia 4 marca 2024 r. sporządzoną w Urzędzie Miasta [...], która znajduje się w aktach sprawy.
Analizując akta sprawy dotyczącej wydanego pozwolenia na budowę, organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawczyni dowiedziała się o postępowaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. odbierając postanowienie o sprostowaniu decyzji z dnia 15 kwietnia 2021 roku, znak: [...], o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru (strona nr 175 znajdująca się w aktach sprawy znak: [...]).
Wobec przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, odnosząc się do argumentu dotyczącego kierowania korespondencji organu I instancji na nieprawidłowy adres Pani B. S. tutejszy organ wyjaśnia, że Prezydent Miasta [...] ustalił adres Pani B. S. na podstawie informacji uzyskanej z rejestru gruntów stan na dzień 22 stycznia 2021 r. Organ I instancji wysłał do Pani B. S. zawiadomienie z 22 stycznia 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie omawianego pozwolenia na budowę na adres: ul. [...], [...]. Przedmiotowe zawiadomienie nie zostało odebrane przez adresata i zwrócone do urzędu z informacją "adresat nieznany". Następnie organ I instancji zwrócił się wnioskiem do Wydziału Spraw Obywatelskich i Ewidencji Ludności o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców i rejestru PESEL Pani B. S.. W tym samym czasie zwrócił się także o udostępnienie tych samych danych w stosunku do Pani M. G. oraz Pana A. G., z uwagi na fakt, iż te osoby widnieją w wypisie z rejestru gruntów jako współwłaściciele wraz z Panią B. S., działki nr [...], gdyż oni także nie odebrali korespondencji jaką Prezydent Miasta [...] kierował do nich na podstawie danych adresowych widocznych w rejestrze gruntów. W odpowiedzi na wniosek Wydziału Architektury i Urbanistyki w dniu 22 lutego 2021 r. Wydział Spraw Obywatelskich i Ewidencji Ludności udostępnił dane Pani M. G. oraz Pana A. G.. Następnie organ I instancji skierował ponownie zawiadomienie z 22 stycznia 2021 r. o wszczęciu postępowania do Pani M. G. oraz Pana A. G. na adres ul[...], [...]. To zawiadomienie zostało odebrane pod wskazanym adresem przez Panią B. S. w dniu 25 lutego 2021 r. (strony nr 49-52 znajdujące się w aktach sprawy znak: [...]).
Kolejną korespondencję w tej sprawie do Pani B. S. organ I instancji kierował już na adres ul. [...], [...], czego potwierdzeniem jest odbiór przez Panią B. S. postanowienia o sprostowaniu decyzji z dnia 15 kwietnia 2021 roku, znak: [...] (strona nr 175 znajdująca się w aktach sprawy znak: [...]).
Powyższe potwierdza fakt, iż wnioskodawczyni dowiedziała się o toczącym się postępowaniu w dniu 23 kwietnia 2021 roku, odbierając postanowienie o sprostowaniu decyzji z dnia 15 kwietnia 2021 roku, znak: [...] Tut. organ zauważa, że w aktach tej sprawy nie ma potwierdzenia doręczenia omawianej decyzji pozwolenia na budowę ale w postanowieniu Prezydenta Miasta [...] z 15 kwietnia 2021 r. znak: [...], o sprostowaniu oczywistej omyłki tej decyzji, są wszystkie dane jej dotyczące tj. numer, znak sprawy, data wydania, zakres zamierzenia z lokalizacją, pozwalające ją zidentyfikować.
Po dokonaniu oceny, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 kpa, uznać należy, iż nie zachowano terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji objętej podaniem o wznowienie postępowania.
W okolicznościach tej sprawy, zgromadzony materiał dowodowy zdaniem tut. Organu nie pozwala na uznanie, iż wiedzę o wydanym pozwoleniu na budowę Pani B. S. powzięła dopiero 4 marca 2024 r. tj. w dniu tak naprawdę ponownego zapoznania się z całością akt sprawy pozwolenia na budowę, w świetle powyższej argumentacji oraz pozostałego materiału dowodowego ze względu na poniższe. Wiarygodność twierdzenia Pani B. S. nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym w sprawie, a to twierdzenie skutecznie podważa wniosek z 27 października 2023 r., o udostępnienie informacji publicznej, który został złożony przez Panią B. S. w Urzędzie Miasta [...]. We wniosku Pani B. S. wskazuje znak sprawy oraz wnosi o udostępnienie całości akt sprawy. Na wniosku znajduje się także potwierdzenie udostępnienia akt w dniu 16 listopada 2023 r. z podpisem Pani B. S.. W aktach sprawy znajduje się także notatka służbowa z dnia 16 listopada 2023 r. (str. nr 215 akt organu I instancji) na okoliczność zapoznania się z aktami sprawy. W notatce widnieje iż Pani B. S. wykonała zdjęcia projektu zagospodarowania terenu oraz części opisowej projektu architektoniczno- budowlanego (rozbiórka), załączonego pisma od Konserwatora Zabytków oraz analizy naturalnego oświetlenia dla budynków sąsiednich.
Zdaniem jednak tut. organu, daty, w której wnioskodawca dowiedział się o decyzji nie można utożsamiać z dniem doręczenia decyzji, czy też z dniem, w którym strona dowiedziała się o dokładnej treści decyzji, to wymaganym minimum jest, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu. W świetle art. 148 § 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa – na co wskazuje orzecznictwo sądowo-administracyjne, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa doręczenia decyzji, wejścia w jej posiadanie, której dotyczy żądanie wznowienia. Według oceny organu dla sfomułowania podania o wznowienie na podstawie przesłanki z ww. przepisu nie ma znaczenia okoliczność braku jej fizycznego doręczenia a tym samym kwestia naruszenia zasad określonych w art. 10 kpa. Zapoznanie się z jej treścią nie oznacza, że dopiero wtedy wnioskodawca może ocenić, że nie otrzymał danego rozstrzygnięcia skoro wiedza o nim dotarła do niego wcześniej z innych źródeł.
Tym samym skarżąca w dniu 27 października 2023 r. była w posiadaniu informacji pozwalających zidentyfikować decyzję a te skarżąca mogła pozyskać już z postanowienia Prezydenta Miasta [...] z 15 kwietnia 2021 r. znak: [...], o sprostowaniu oczywistej omyłki tej decyzji, nie mniej jednak w dniu 16 listopada 2023 r. zapoznała się z aktami sprawy, czyli już nawet 27 października 2023 r. mogła skierować żądanie wznowienia postępowania. Należy zauważyć, iż formułując powyższe stanowisko tut. organ działa na korzyść skarżącej co i tak nie zmienia okoliczności o złożeniu przez skarżącą podania o wznowienie po teminie określonym w art. 148 § 2 kpa. Skarżąca w chwili składania wniosku o udostępnienie akt sprawy była w posiadaniu danych takich jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz wiedziała jakiej inwestycji to pozwolenia na budowę dotyczy, znała zakres (rozbudowa, nadbudowa) i znała znak sprawy. Nie jest tu konieczne, aby dokładnie znać treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli strona posiada informację, czego dana decyzja dotyczy.
Zatem odnosząc się do kwestii dochowania terminu o którym mowa powyżej organ wojewódzki uznaje za właściwą ocenę dokonaną przez Prezydenta Miasta [...] w tym zakresie. W opinii organu wojewódzkiego uznać należy, że wniosek z 12 marca 2024 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, a zatem należy uznać, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta [...] odpowiada prawu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła B. S., podnosząc zarzuty naruszenia:
1) przepisów z art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U.2024.572 t.j. zwanej dalej kpa), polegające na uznaniu, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wmówienie postępowania;
2) przepisów z art. 7 w zw. z art. 76 i 77 § 1 oraz art. 80 kpa, polegające na niepodjęciu przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżąca dowiedziała się o decyzji wcześniej niż w dniu 04 marca 2024 r., podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że powzięła tę wiedzę dopiero w tym dniu,
3) przepisów z art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, polegające na zastosowaniu przez organ dwóch wykluczających się przepisów; w których odmiennie wskazano moment liczenia terminu jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie postępowania
4) przepisów z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 i art. 148 § 2 k.p.a. polegające na przyjęciu, że zaistniały podstawy do utrzymania zaskarżonej decyzji (tj. decyzji i 37/2024 Prezydenta Miasta [...] wydanej dnia 24 kwietnia 2024 r. (WA(Ij.RAB.6740.564.2020JJ/PG) w mocy wobec rzekomego uchybienia terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 12 marca 2021 r.
5) przepisów z art. 9 w zw. z art. 10 kpa, co skutkowało niezastosowaniem zasady informowania strony, niezastosowaniem zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania,
6) z ostrożności procesowej – naruszenie prawa przez organy administracji, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Polegało ono m.in. na błędnym przyjęciu przez organ, że decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 12 marca 2021 r. jest decyzją ostateczną
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego (zob. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 638). Odstępstwo od zasady ne bis in idem i od zasady trwałości decyzji ostatecznej jest tu zatem podyktowane nie tyle wadliwością samego rozstrzygnięcia, ile wadliwością poprzedzających je czynności procesowych (por. E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa - Zielona Góra 1994, s. 19).
Zanim jednak dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności - przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. Kształtują się one różnie w zależności od tego, czy wznowienie ma nastąpić z urzędu, czy też na żądanie strony. Zawsze należy do nich zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio k.p.a.) oraz brak przepisu szczególnego wyłączającego dopuszczalność wznowienia postępowania. W tym drugim przypadku dodatkowo trzeba brać pod uwagę: legitymację składającego podanie, zachowanie terminu do złożenia podania oraz wskazanie w podaniu okoliczności odpowiadającej przyczynie wznowienia postępowania (por. np. uzasadnienie do wyroku: NSA z 12 lipca 2011 r., sygn. II OSK 2598/10). Niespełnienie przesłanek, o których mowa, jest podstawą do wydania postanowienia odmownego, przewidzianego w art. 149 § 3 k.p.a. Gdyby zaś organ z takich czy innych przyczyn wszczął (wznowił) postępowanie podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. np. uzasadnienie do wyroku: NSA z 18 lutego 2011 r., sygn. II OSK 176/10 oraz E. Klat-Górska, L. Klat-Wertelecka, Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego, Samorząd Terytorialny 2006, nr 7-8, s. 121).
Do tych przesłanek - jak wskazano - zalicza się m.in. zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Zgodnie z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony.
W myśl natomiast art. 148 k.p.a:
§ 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
§ 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Stosownie do art. 149 k.p.a:
§ 1. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
§ 2. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
§ 3.Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.
§ 4. Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie.
Z powyższych przepisów, a ściślej z art. 148 k.p.a., wynika, że strona wnosi podanie o wznowienia w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Przy czym bieg terminu rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. II OSK 2683/20). Oznacza to, że świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a.
Jak wskazuje się w orzecznictwie bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji, a nie w dacie zapoznania się z jej treścią. To kiedy strony faktycznie zapoznały się z treścią decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie wpływa na fakt, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, rozpoczął swój bieg po doręczeniu stronom pisma z informacją o wydaniu tej decyzji. Chodzi wyłącznie o informację o wydaniu decyzji, przy czym musi to być informacja na tyle precyzyjna, aby możliwe było zidentyfikowanie decyzji w stopniu pozwalającym stronie na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia, ale w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie
Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Zwrot «strona dowiedziała się o decyzji» należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzje wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy.
Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz może pochodzić z innych źródeł, byleby wskazywała na organ, który wydał decyzję i treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 29 stycznia 2025 roku, sygn. II OSK 1292/22, NSA z dnia 21 lutego 2025 roku, sygn. I OSK 113/22).
Jak wynika natomiast z akt sprawy, na co trafnie zwróciły uwagę organy, że Skarżąca w dniu 27 października 2023 roku była w posiadaniu wiadomości o wydanej decyzji. W tym dniu bowiem złożyła wniosek o udostępnienie akt sprawy znak: WAU.RAB.6740.564.2020.JJ/PG (por. k. 3 a.a. znak: WAU.RAB. 1633.120.2023.BK)
Ponadto w dniu 16 listopada 2023 roku Skarżąca zapoznała się z aktami sprawy, w tym wykonała zdjęcia projektu zagospodarowania terenu oraz części opisowej projektu architektoniczno – budowlanego. Fakt zapoznania się z aktami sprawy w tym dniu Skarżąca potwierdziła przy tym własnoręcznym podpisem (k. 215 a.a. WAU.RAB.6740.564.2020.JJ/PG). Z tą sama dokumentacja Skarżąca ponownie zapoznała się w dniu 4 marca 2023 roku (k. 217 a.a. WAU.RAB.6740.564.2020.JJ).
Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania Skarżąca złożyła w dniu 12 marca 2024 r. Nie budzi zatem wątpliwości, ze wniosek został złożony z uchybieniem terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (por. art. 148 § 1 k.p.a.). Z tego względu organy zasadnie umorzyły postępowanie.
Jednocześnie pozbawiony podstaw jest zarzut, jakoby organ zastosował dwa wykluczające się wzajemnie przepisy, a to art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ zastosował art. 148 § 2 k.p.a., który dotyczy terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – co jest na gruncie niniejszej sprawy prawidłowe.
Bezzasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7 zw z. z art. 76, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na niepodjęciu przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżąca dowiedziała się o decyzji wcześniej niż w dniu 04 marca 2024 r., podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że powzięła tę wiedzę dopiero w tym dniu.
Pomijając kwestię, że organy nie prowadziły postępowania dowodowego w tej sprawie, to należy wskazać, że wbrew twierdzeniom Skarżącej organy precyzyjnie i szczegółowo ustaliły datę kiedy to Skarżąca powzięła wiadomość o wydaniu decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Ustalenia organów tym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu, na co zwrócono uwagę już powyżej.
Nieuzasadniony jest także zarzut podniesiony – z ostrożności procesowej – a sprowadzający się do błędnego przyjęcia przez organ, że decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 12 marca 2021 r. jest decyzją ostateczną.
Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Decyzja wydana w I instancji uzyskuje cechę ostateczności w sytuacji, gdy strona w ustawowym terminie nie wniosła odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 16).
Decyzja Prezydenta Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 12 marca 2021 roku, znak: [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz studnią chłonną na działce nr [...] w obr. [...] przy ulicy K. w N. , stała się ostateczna z dniem 6 kwietnia 2021 r. wobec braku wniesienia odwołania przez strony postępowania. Bez znaczenia dla przyjęcia ostateczności tej decyzji okoliczność, że nie została ona doręczona Skarżącej, a to z tego powodu, że Skarżąca nie była stroną wówczas toczącego się postępowania. Z tego też względu fakt niedoręczenia jej tej decyzji nie może mieć wpływu na przymiot ostateczności tej decyzji. Poza tym takie stanowisko Skarżącej pozostaje w sprzeczności z treścią skargi i działaniami Skarżącej zmierzającymi do wznowienia postępowania. Właśnie podstawą wznowienia postępowania powoływana przez nią okoliczność, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1pkt. 4 k.p.a.), co zakłada właśnie, że Skarżąca nie była stroną tamtego toczącego się postępowania.
Niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów Sąd nie dopatruje się jakichkolwiek podstaw, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tego względu skarga została na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło