II SA/Kr 909/22
WyrokWSA w Krakowie2022-12-02
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Monika Niedźwiedź, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustanawiająca użytek ekologiczny, która w znacznym stopniu ogranicza prawo własności właściciela nieruchomości, została podjęta z naruszeniem prawa, jeśli brak jest uzasadnienia dla włączenia tej nieruchomości do użytku ekologicznego, a wprowadzone ograniczenia nie są proporcjonalne do celu ochrony przyrody?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej działki skarżącej, uznając, że włączenie tej nieruchomości do użytku ekologicznego nastąpiło bez odpowiedniego uzasadnienia i opracowań przyrodniczych, a wprowadzone ograniczenia prawa własności nie były proporcjonalne do celu ochrony przyrody. Brak uzasadnienia dla tak daleko idących skutków w sferze prawa własności stanowi istotne naruszenie prawa ustrojowego i konstytucyjnych zasad praworządności oraz proporcjonalności.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. sp. k. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach", zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz prawa własności. Spółka podniosła, że uchwała została podjęta na podstawie nieaktualnych opracowań, bez należytego uzasadnienia dla objęcia jej działki ochroną, co skutkuje niemożnością realizacji inwestycji zgodnych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę argumentowała, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem, na podstawie zgromadzonych opracowań przyrodniczych i uwzględniała cele ochrony przyrody.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] obręb 86 Podgórze w Krakowie oraz zasądził od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz skarżącej kwotę 797,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S.sp. z o.o. sp. k. w K. na uchwałę nr LXXV/2081/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] obręb 86 Podgórze w Krakowie; II. zasądza od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz S.sp. z o.o. sp. k. w K. kwotę 797,00 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga S.sp. z o.o. sp. k. w K. na uchwałę nr LXXV/2081/21 z dnia 15 grudnia 2021 r. Rady Miasta Krakowa w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach". Skarżonej uchwale zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 42, art. 44 ust. 1 i 2 oraz art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez wydanie zaskarżonej uchwały, ustanowienie użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" na terenie działki nr [...] ob. 86 Kraków-Podgórze oraz wprowadzenie zakazów ujętych w §3 zaskarżonej uchwały pomimo nieprzeprowadzenia jakichkolwiek badań fauny i flory na tym obszarze oraz użycie nieaktualnych opracowań mapowych, sporządzonych odpowiednio 15 i 6 lat przed datą podjęcia uchwały, a co za tym idzie określenie obszaru tworzonego użytku ekologicznego w sposób dowolny, niepoparty stosownymi materiałami w postaci inwentaryzacji, opinii czy ekspertyz, niezbędnych dla uznania, że dany obszar zasługuję na ochronę oraz dla określenia położenia użytku i ustanowienia katalogu adekwatnych zakazów wskazanych w art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody;
2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, poprzez zaniechanie wskazania szczególnych celów ochrony obszaru, na którym został ustanowiony użytek ekologiczny i ograniczenie się do ogólnikowego wskazania celów ochrony w §2 zaskarżonej uchwały, które nie mogą zostać uznane za uzasadniające objęcie określonego obszaru użytkiem ekologicznym, a co za tym idzie wprowadzenie określonych zakazów;
3. naruszenie prawa materialnego, a to art. 42 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuzasadnione naruszenie prawa własności skarżącego, a to ze względu na ustanowienie użytku ekologicznego w sytuacji, w której brak jest przesłanek do ustanowienia na obszarze obejmującym działkę nr [...], obr. 86 Podgórze takiej formy ochrony przyrody, co wyklucza jakąkolwiek zabudowę tego terenu, podczas gdy zgodnie z treścią uchwały nr LXVI/849/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kliny Południe" przeważająca część działki stanowiącej własność skarżącego stanowi teren kategorii 3U.8 tereny zabudowy usług wielofunkcyjnych, uprawniające do lokalizowania na działce obiektów związanych z działalnością usługową.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. 86 Kraków Podgórze, objętej użytkiem ekologicznym na podstawie zaskarżonej uchwały, zgodnie treścią § 1 ust. 1 Uchwały. Pierwotny projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" autorstwa Komisji Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Rady Miasta K., opatrzony numerem 1975, złożony został dnia 19 maja 2021 r. i zgodnie z §1 ust 1 projektu uchwały obejmował nieruchomości oznaczone jako działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...] oraz [...] położone w obr. 86 Kraków-Podgórze. Pierwotny projekt uchwały nie przewidywał więc ustanowienia użytku ekologicznego na działce nr [...], należącej do skarżącego. Podobnie uzasadnienie projektu, wskazujące na potrzebę ochrony konkretnych gatunków roślin i zwierząt na terenach objętych planowanym użytkiem ekologicznym, nie przewidywało konieczności objęcia tej działki ochroną, pomimo iż pierwotnie użytek ekologiczny miał rozciągać się na powierzchni aż 16,25 ha (ostatecznie doszło do jego zredukowania do 5,82 ha). Uzasadnienie projektu uchwały wskazywało na dokument pod tytułem "Inwentaryzacja przyrodnicza projektowanego użytku ekologicznego Łąki na Klinach", jako powstałego w wyniku przeprowadzenia szczegółowych badań przyrodniczych przedmiotowego terenu. W toku prac nad wspomnianym projektem uchwały, poprawki zostały zaproponowane przez grupę radnych J. S. P., M. S. oraz Ł. M., a także przez grupę radnych G. S., W. P., J. B. oraz A. M., która została wprowadzona do projektu jako autopoprawka Komisji Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Rady Miasta Krakowa. W głosowaniu dnia 15 grudnia 2021 r. Rada Miasta Krakowa odrzuciła pierwszą ze wspomnianych poprawek, a druk nr 1975 został przyjęty w brzmieniu nadanym mu autopoprawką. Poprawka grupy radnych G. S., W. P., J. B. oraz A. M. przewidywała zmniejszenie powierzchni użytku ekologicznego do 5,82 ha oraz modyfikację miejsca jego położenia, m.in. poprzez ulokowanie enklawy nr 6 na terenie działki nr [...]. Uzasadnienie zaproponowanej poprawki wskazywało na dezaktualizację "Inwentaryzacji przyrodniczej projektowanego użytku ekologicznego Łąki no Klinach", jako dokumentu powstałego w latach 2019-2020. Do wyznaczenia nowych enklaw (a więc także tej położonej na działce nr [...]) wykorzystano opracowania mapowe "Mapa roślinności rzeczywistej Miasta Krakowa i wyznaczenie obszarów przyrodniczo najcenniejszych, niezbędnych dla zachowania równowagi ekosystemu miasta" oraz "Mapa roślinności rzeczywistej Krakowa". Wskazując na poszczególne chronione gatunki roślin, autorzy poprawki powołali się na opracowanie z 2016 r. pn. "Kierunki zarządzania terenami zieleni w Krakowie na lata 2019-2030, Aneks II, Rozdział 1.1.5 Proponowany użytek ekologiczny "Łąki na Klinach". W dalszej części uzasadnienia projektu autorzy wskazywali ponadto na badania aktualizacyjne przeprowadzone przez mgr inż. R. W. oraz mgr A. P..
Biorąc pod uwagę wskazany wyżej przebieg ścieżki legislacyjnej zaskarżonej uchwały oraz uzasadnienia jej treści przedstawiane na poszczególnych etapach, skarżący wskazuje, iż uchwałę oparto na następujących materiałach:
1. "Inwentaryzacja przyrodnicza projektowanego użytku ekologicznego "Łąki na Klinach"Etap II" (Geomind Robert Wańczyk, Kraków, październik 2019 r.;
2. "Mapa roślinności rzeczywistej Miasta Krakowa i wyznaczenie obszarów przyrodniczo najcenniejszych, niezbędnych dla zachowania równowagi ekosystemu miasta" (ProGea Consulting, 2006-2007);
3. "Mapa roślinności rzeczywistej Krakowa" (MonitAir, K. Bajorek-Zydroń, P. Wężyk (red.), 2016r.);
4. "Kierunki zarządzania terenami zieleni w Krakowie na lata 2019-2030, Aneks II, Rozdział 1.1.5 Proponowany użytek ekologiczny Łąki na Klinach" (zespół ekspertów pod kierunkiem mgr inż. M. Mydłowskiego, Kraków, 2016 r.);
5. Aktualizacja inwentaryzacji przyrodniczej dla projektowanego użytku ekologicznego Łąki na Klinach" (Geomind Robert Wańczyk, Kraków, sierpień 2021 r.;
Treść wymienionych materiałów jednoznacznie wskazuje, iż jedynymi opracowaniami jakkolwiek dotyczącymi działki nr [...], ob. 86 Kraków-Podgórze, są "Mapy [...]"wskazane w pkt 2 i 3 "Inwentaryzacja przyrodnicza [...]"wymieniona w pkt 1 powyżej obejmowała bowiem wyraźnie wyszczególnione w niej działki, a to działki nr [...], [...], [...] obręb 86 jedn. ewid. Podgórze, [...] obręb 69 jedn. ewid. Podgórze oraz [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb 70, "Kierunki rozwoju i zarządzania terenami [...]" wskazane w pkt 4 obejmowały tereny zgodnie z mapą zamieszczoną w opracowaniu, zaś, "Aktualizacja inwentaryzacji przyrodniczej [...]" wskazana w pkt 5, obejmowała działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. 86, j. ew. Podgórze. Lokalizacja enklawy nr 6 użytku ekologicznego, obejmującej również nieruchomość skarżącego, wynikająca z treści autopoprawki do projektu uchwały Rady Miasta Krakowa oraz przyjęta jako ostateczna treść uchwały, nie została oparta o materiały wskazane w uzasadnieniu zarówno pierwotnego projektu uchwały, jak i wspomnianej autopoprawki. Materiały te dotyczyły bowiem innej części krakowskich Klinów i nie mogą uzasadniać przyjętych przez Radę Miasta: obszaru użytku ekologicznego, kształtu jego granic, a w szczególności - ustanowionych zakazów, ustalonych w § 3 skarżonej uchwały. Z kolei opracowania mapowe, a to sporządzone przez [...] Consulting oraz w ramach projektu MonitAir, pochodzą odpowiednio z lat 2006-2007 oraz 2016 i nie mogą służyć za podstawy do ustanowienia użytku ekologicznego, jako materiał zdezaktualizowany. Należy podkreślić, iż w treści uzasadnienia autopoprawki jej autorzy zauważają nieaktualność "Inwentaryzacji przyrodniczej" jako dokumentu sporządzonego w latach 2019-2020, jednak nie dostrzegli jej w zakresie opracowań mapowych z lat 2006-2007 oraz 2016, pomimo iż zostały sporządzone odpowiednio niemal 15 oraz 6 lat przed datą uchwalenia zaskarżonego aktu.
W skardze wskazano ponadto, że skarżona uchwała narusza art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. W przepisie tym ustawodawca wyraźnie wskazuje poprzez użycie czasownika "określa" na obligatoryjne elementy konstrukcyjne uchwały rady gminy o ustanowieniu użytku ekologicznego, przewidując między nimi konieczność określenia szczególnych celów ochrony. Biorąc pod uwagę charakter uchwały o ustanowieniu użytku ekologicznego, jako aktu wprowadzającego daleko idące ograniczenia w dysponowaniu nieruchomościami objętymi zasięgiem obowiązywania tego aktu, dla zachowania wymogu określenia celów ochrony w sposób szczególny, jako wszak decydujących o doborze określonych zakazów z katalogu wskazanego w art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, organ nie może zaprzestać na jedynie ogólnikowym wskazaniu celów, dla których podejmuje określoną uchwałę. §2 zaskarżonej uchwały wskazuje, iż celem ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" jest "zachowanie ekosystemu lądowego oraz zbiorowisk zaroślowych, szuwarowych i drzewostanów stanowiących siedlisko i ostoję chronionych gatunków roślin i zwierząt". Nie sposób uznać, aby posłużenie się przez organ sformułowaniami na tak wysokim poziomie ogólności spełniało wymóg określenia w treści aktu szczególnych celów ochrony. Wszak już z samej treści ustawy o ochronie przyrody wynika, iż celem ochrony przyrody in genere jest utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów [art. 2 ust. 2 pkt 1] oraz zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów, wraz z ich siedliskami przez ich utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony [art. 2 ust. 2 pkt 4]. Skoro więc stanowi to zasadniczy cel ustanawiania każdego uŻ3d;ku ekologicznego, nie sposób uznać by jednocześnie stanowiło szczególny cel ochrony, dla którego ustanawia się użytek ekologiczny "Łąki na Klinach". Organ zaniechał wskazania chociażby konkretnych gatunków roślin i zwierząt, których siedlisko i ostoję stanowi ekosystem lądowy oraz zbiorowiska zaroślowe, szuwarowe i drzewostany znajdujące się na obszarze obowiązywania aktu. W związku z powyższym, niezależnie od wyżej wskazanych uchybień, uchwała podjęta została z naruszeniem art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Wskazano także na rozbieżność skarżonej uchwały z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z treścią uchwały nr LXVI/849/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kliny Południe" oraz jej załącznikiem graficznym, przeważająca część nieruchomości skarżącego stanowi teren kategorii 3U.8 - tereny zabudowy usług wielofunkcyjnych, uprawniające do lokalizowania na działce obiektów związanych z działalnością usługową. Przyjęcie zaskarżonej uchwały prowadzi stąd do naruszenia prawa własności skarżącego, w zakresie, w jakim pozbawia go uprawnień wynikających z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zakazy wymienione w §3 uchwały, jak choćby zakaz niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru, uniemożliwiają realizację wszelkich zamierzeń inwestycyjnych, które zgodne byłyby z przeznaczeniem tego obszaru w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Należy podkreślić, iż na zasadę demokratycznego państwa prawa, określoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, składa się także tzw. zasada ochrony praw słusznie nabytych, która zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. akt K 5/99). Skarżącemu przysługiwało bowiem prawo do realizacji określonego rodzaju inwestycji, zgodnie z treścią uchwały planistycznej, które w konsekwencji przyjęcia zaskarżonej uchwały zostało ograniczone. Biorąc pod uwagę wykazany wyżej brak uzasadnienia dla ustanowienia użytku ekologicznego na terenie enklawy nr 6, a więc także na nieruchomości skarżącego, uchwała z dnia 15 grudnia 2021 r. narusza w tym zakresie prawo własności skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że tereny nieruchomości skarżącej objęte są ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kliny Południe" - uchwała Nr LXVI/849/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Kliny Południe" w Krakowie ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 2009 r, Nr 189, poz. 1336. Plan obowiązuje od 17 maja 2009 r. W toku procedury planistycznej sporządzone zostały wymagane przepisami opracowanie ekofizjograficzne podstawowe (lipiec 2007 r.) oraz prognoza oddziaływania na środowisko ustaleń planu (kwiecień 2008 r.). M.in. w oparciu o te opracowania dla części nieruchomości skarżącej ustalono przeznaczenie pod teren zieleni ochronnej oraz cieku wodnego, a także teren zieleni izolacyjnej. W prognozie wskazano, że miejsce występowania roślin chronionych włączono w projekcie planu głównie w tereny zieleni, jednakże ustalenia planu w tym zakresie są wytyczną i zobowiązaniem dla inwestorów i projektantów na etapie wykonywania dokumentacji projektowych dla zagospodarowania poszczególnych terenów, na których występują stanowiska roślin chronionych. Część użytku ekologicznego stanowiącego enklawę nr 6 zajmuje fragmenty nieruchomościsSkarżącej (część działki nr [...] obr. 86 Podgórze), przy czym należy podkreślić, że w części tereny te przeznaczone zostały w planie miejscowym pod zieleń ochronną oraz ciek wodny (ZWS.ll, ZWS.12 - ok. 22% powierzchni działki)- oraz tereny wód powierzchniowych śródlądowych (WS.8 - ok. 2,6% powierzchni działki), a także tereny zieleni izolacyjnej (ZI.8 - ok. 10,7% powierzchni działki), przy czym z uwagi na zmieniające na przestrzeni ostatnich lat uwarunkowania przyrodnicze, przy uwzględnieniu analizy możliwości utrzymania trwałości i bioróżnorodności teren ten powiększono o przyległą część przeznaczoną w planie pod zabudowę usługową (3U.8 - ok. 64,6% powierzchni działki).
W 2008 r. łąki na Klinach, w tym przedmiotowa działka, była przedmiotem badań w związku z tworzeniem w Polsce Europejskiej Sieci Natura 2000. W opracowaniu "Ocena możliwości utrzymania we właściwym stanie ochrony siedlisk i gatunków na terenie Miasta Krakowa w proponowanych obszarach Natura 2000" - (red.) prof. dr hab. inż. Mirosław Kasperczyk - 2008 r., łąki na Klinach były jednym z dziewięciu obszarów na terenie Krakowa proponowanych do ochrony w formie Natura 2000, - karta akt 389-449, w szczególności 400,409,433-434.440. Ostatecznie obszar ten nie został uznany za obszar Natura 2000 z uwagi na zagrożenie, jakie stwarzało wkraczające budownictwo mieszkaniowe, skutkujące sukcesywnym przekształcaniem zbiorowisk roślinnych m. in z uwagi na zmianę stosunków wodnych i uwilgotnienia gleb. Z uwagi na szczególny charakter terenów Natura 2000, sam fakt iż obszar ten był brany pod uwagę jako objęty analizą, świadczy o istotnych walorach przyrodniczych.
Na enklawie nr 6 występują takie zbiorowiska roślinne jak zarośla, pastwiska na siedliskach świeżych, ugory i odłogi. Wzdłuż cieku wodnego występują szuwary właściwe. W tej części enklawy występują stanowiska centurii pospolitej gatunku wymienionego w Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej roślin z dnia 9 października 2014 r. Zgodnie z "Mapą roślinności rzeczywistej" opracowaną w ramach projektu MonitAir-"Atlas pokrycia terenu i przewietrzania miasta", MonitAir, K. Bajorek-Zydroń, P. Wężyk (red.), 2016", w części działki nr [...] obr. 86 Podgórze, objętej ochroną w formie użytku ekologicznego "Łąki na Klinach", znaczną część zajmują zmiennowilgotne łąki trzęślicowe o najwyższym walorze przyrodniczym ze stanowiskiem rośliny chronionej - kosaćca syberyjskiego. Są to tereny o najwyższym walorze przyrodniczym w skali Krakowa. Pozostałą niewielką część stanowi roślinność zaroślowa, która jest potencjalnym siedliskiem wielu ptaków chronionych na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie gatunków ochrony gatunkowej zwierząt. Enklawa 5 i enklawa 6 położone są wzdłuż dopływu Potoku Sidzinka co ma istotne znaczenie dla zachowania w terenie o dużej presji inwestycyjnej, cennych siedlisk przyrodniczych oraz zwierząt i roślin chronionych, wymagających specyficznych warunków hydrologicznych. Tego typu ekosystemy tworzą warunki sprzyjające występowaniu wielu gatunków chronionych takich grup zwierząt jak ptaki, płazy, nietoperze, dla których kompleks tego typu zbiorowisk roślinnych daje możliwość schronienia, jest bazą pokarmową, a przede wszystkim daje szansę wyprowadzenia lęgów. Wobec powyższego teren ten spełnia kryteria ustawowej definicji użytku ekologicznego, gdyż są to niewątpliwie pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej ze stanowiskami chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania. Ochrona środowiska stanowi jedną z podstawowych wartości porządku konstytucyjnego, a adresatem konstytucyjnego obowiązku jego ochrony są nie tylko organy władzy publicznej (m.in. przez wyrażony w art. 74 ust. 1 obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego obecnemu i przyszłym pokoleniom), ale i podmioty prywatne (m.in. przez wprowadzenie wart. 86 powszechnego obowiązku dbałości o stan środowiska i ponoszenia odpowiedzialności za spowodowane przez siebie jego pogorszenie). Jak wynika z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ochrona środowiska jest jedną z podstawowych wartości, które uzasadniają ingerencję w konstytucyjne prawa i wolności jednostki.
Dalej wskazano w odpowiedzi na skargę, że na podstawie art 44. ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. przyrody, rada gminy ustanawiając użytek ekologiczny winna określić nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych wart.45 ust 1 ustawy. Uchwała LXXV/2081/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" zawiera wszystkie ww. elementy: określono nazwę danego obiektu lub obszaru (§ 1 ust 1), jego położenie (§ 1 ust 1-3), sprawującego nadzór (§ 6), szczególne cele ochrony (§ 2), w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony (§ 5) oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części, wybrane spośród zakazów (§ 3).
Organ nie podzielił zarzutów naruszenia przez uchwałę prawa z uwagi na niewystępowanie na terenie skarżącej objętym użytkiem ekologicznym elementów przyrodniczych, czy też nieprzeprowadzenie specjalistycznych ekspertyz. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują dla uchwały ustanawiającej użytek ekologiczny konieczności przeprowadzenia sformalizowanego postępowania dowodowego. W toku procesu uchwałodawczego zainicjowanego na sesji 27 stycznia 2021 r. wykorzystano szereg (przywołanych powyżej, włączonych do akt) opracowań specjalistycznych i przyrodniczych, które prawidłowo i w wystarczający sposób dokumentują podstawy do podjęcia uchwały w stosunku do nieruchomości Skarżącej. Podjęcie uchwały poprzedzone było również szerokimi dyskusjami w gronie specjalistów, właścicieli oraz mieszkańców, w tym oględzinami dokonanymi przez stronę społeczną, a także pracowników wyspecjalizowanej z uwagi na kwestie przyrodnicze komórki UMK (Wydziału Kształtowania Środowiska) oraz radnych. Podkreślono, że to uwarunkowania faktyczne determinowały zakres rozpoznania i ocenę walorów przyrodniczych na poszczególnych terenach. Uprzednio zgromadzona dokumentacja nie uzasadniała objęcia nowymi analizami całego obszaru, a za dopuszczalne należy uznać wykorzystanie uprzednio pozyskanych opracowań. Obszar objęty ochroną w formie użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" na działce nr [...] obr. 86 Podgórze położony jest wzdłuż cieków stanowiących dopływy potoku Sidzinka. Cieki stanowią naturalny korytarz ekologiczny, który umożliwia migrację roślin i zwierząt i zapewnia spójność i ciągłość wzajemnie powiązanych elementów przyrodniczych, a więc teren ten spełnia ustawowe przesłanki do objęcia go ochroną w formie użytku ekologicznego.
Organ nie podzielił także zarzutu braku wskazania szczególnych celów ochrony. Wskazano, że w świetle § 2 skarżonej uchwały zostały one wskazane zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Za niezasadny uznano także zarzut, jakoby nie było dopuszczalne objęcie terenu ochroną z uwagi na przeznaczenie określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Teren nie stanowi jednolitego terenu inwestycyjnego, gdyż już na etapie opracowywania planu miejscowego w latach 2007-2008 dostrzeżono potrzebę ochrony zasobów przyrodniczych w stosunku do części tych nieruchomości wprowadzając na terenach nieruchomości skarżącej przeznaczenie pod teren zieleni ochronnej oraz cieku wodnego (ZWS.9, ZWS.ll, ZWS.13, WS.8). Nie można również pominąć okoliczności, że w chwili nabywania przez skarżącą działek szeroko dyskutowane publicznie były już kwestie objęcia terenów na Klinach szerszą ochroną środowiskową. Od uchwalenia planu miejscowego minęło już wiele lat, a z uwagi na postępujące zmiany klimatyczne nastąpiła istotna zmiana w postrzeganiu uwarunkowań środowiskowo przyrodniczych rozwoju przestrzeni w mieście. W społeczeństwie znacznie wzrosła świadomość zachodzących zmian klimatycznych, które wymagają podejmowania nowych działań. Ochrona praw nabytych w kontekście planu miejscowego nie może być utożsamiana z bezwzględnym prawem realizacji inwestycji, skoro zachodzą istotne przesłanki środowiskowe uzasadniające objęcie określonego terenu ochroną przyrodniczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy na rozprawie zdalnej w dniu 2 grudnia 2022 r., zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej "P.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Na zasadzie art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 5, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W pierwszej kolejności trzeba w sprawie niniejszej odnieść się do kwestii legitymacji skarżącej do wniesienia skargi. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. (dalej: u.s.g.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżąca niewątpliwie wykazała swoją legitymację do wniesienia skargi. Ustanowienie użytku ekologicznego ma bowiem wpływ na jej szeroko rozumiane prawa i obowiązki właścicielskie. Skarżąca niewątpliwie ma wymagany interes prawny. Uchwała zawiera ograniczenia i zakazy oraz ich adresata. W związku z tym ma wpływ na sytuację prawną skarżącej, jako właściciela nieruchomości. Interes prawny skarżącej jest indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie.
Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr LXXV/2081/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach".
Rozważania dotyczące legalności zaskarżonego aktu należy rozpocząć od wskazania, że będąca przedmiotem oceny Sądu uchwała należy do aktów prawa miejscowego. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego akty prawa miejscowego ustanowione przez organy na obszarze ich działania (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Takie zaliczenie pociąga za sobą konsekwencje w postaci konieczności odnoszenia do nich (i spełniania przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim zaś zasady prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych, i zasady, że wszelkie inne akty prawotwórcze mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie (por. D. Dąbek: "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Bydgoszcz - Kraków 2003 r., s. 58).
W stosunku do aktów prawa miejscowego zasady te wyraża art. 94 Konstytucji RP, według którego organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Przeniesienie tej zasady na grunt ustawowy, gdy chodzi o szczebel samorządu gminnego, następuje w art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Właściwe odczytanie sensu tych przepisów prowadzi do wniosku, że możliwość tworzenia źródeł prawa powszechnie obowiązującego - tu: aktów prawa miejscowego - przez organy administracji publicznej przynależne do władzy wykonawczej stanowi w demokratycznym państwie prawnym wyjątek. Zasadniczo kompetencje do tworzenia prawa powszechnie obowiązującego przysługują władzy ustawodawczej, zaś organy administracji publicznej mogą to prawo tworzyć jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, co wynika z szerzej ujmowanej relacji władzy wykonawczej do władzy ustawodawczej oraz stanowi przejaw zasady, że w państwie tym administracja publiczna działa wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Prowadzi to do wniosku, że treść upoważnień ustawowych do tworzenia prawa przez organy administracyjne, w tym organy samorządowe, muszą zawsze być poddawane wykładni ścieśniającej. Rolą organu jest wykonanie upoważnienia, a nie swobodna działalność prawodawcza. Organ jest przy tym obowiązany wykonać upoważnienie w całości, a nie jedynie w części, tj. zawierając regulację prawną w kilku różnych akta prawnych, bądź też odsyłając w nieuregulowanym zakresie do innych aktów nieustalonej rangi normatywnej.
Stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O sprzeczności z prawem, skutkującej stwierdzeniem nieważności, stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., można mówić w sytuacji "istotnego naruszenia prawa". Wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd, że są to takie naruszenia prawa jak: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, przepisów wyznaczających podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Przystępując do kontroli legalności skarżonej uchwały, mając na względzie zarzuty skargi stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej u.o.p.). ustanowienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego następuje w drodze uchwały rady gminy. Stosownie do art. 44 ust. 2 u.o.p. uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1, określa nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 45 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie zaś z art. 45 u.o.p. w stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego mogą być wprowadzone następujące zakazy:
1) niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;
2) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
3) uszkadzania i zanieczyszczania gleby;
4) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
5) likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych;
6) wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia użytkowanych gruntów rolnych;
7) zmiany sposobu użytkowania ziemi;
8) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;
9) umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia nor, legowisk zwierzęcych oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;
10) zbioru, niszczenia, uszkadzania roślin i grzybów na obszarach użytków ekologicznych, utworzonych w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roślin i grzybów chronionych;
11) umieszczania tablic reklamowych.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się trafnie, że przy wydawaniu aktów prawa miejscowego na podstawie art. 44 ust. 1 i 2 u.o.p., należy pamiętać o zasadzie proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W przeciwnym bowiem razie przepisy prawa miejscowego mogłyby się stać ukrytą formą wywłaszczenia, o którym stanowi art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, tyle że jest to wywłaszczenie bez słusznego odszkodowania (por wyrok NSA z 24 listopada 2017 r. sygn. II OSK 545/16; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. II OSK 785/15).
W judykaturze za utrwalony należy uznać pogląd, że "w procesie interpretacji kompetencji władzy publicznej przepis art. 7 Konstytucji RP, stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z zasadą zaufania do Państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Obowiązek działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Obowiązek uzasadniania uchwał rady gminy jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej" (por. wyroki NSA z 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 410/06, z 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1468/08, LEX 490933, z 16 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2420/10, z 5 marca 2009 r., II OSK 1824/08, CBOSA).
Dlatego też tut. Sąd podziela stanowisko judykatury, że jeżeli z uwagi na brak uzasadnienia uchwały rady gminy nie jest możliwe poznanie motywów podejmowanego aktu, zwłaszcza ograniczającego lub unicestwiającego prawa rzeczowe osób trzecich, to konsekwencją powinno być stwierdzenie nieważności takiej uchwały. Z samej bowiem treści uchwały – z natury rzeczy – nie wynika uzasadnienie stanowiska organu gminy o konkretnym rozstrzygnięciu planistycznym, dotykającym (jak w sprawie niniejszej) w istocie sytuacji prawnej właściciela gruntu, normowanej art. 140 Kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/05,CBOSA, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. VII SA/Wa 1640/21).
W prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 3 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1222/20 wskazał, że nie sposób uznać, aby rada gminy, realizując swe kompetencje była niczym nieskrępowana. W demokratycznym państwie prawnym nie może być bowiem akceptowane niepoddające się z uwagi na brak uzasadnienia kontroli instancyjnej lub sądowej działanie organu gminy. Wynika to wprost z zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. Jak już była wyżej mowa, właśnie z tej też zasady możliwe jest wyprowadzenie obowiązku sporządzania przez organy władzy publicznej uzasadnień swoich rozstrzygnięć w taki sposób, aby możliwe było dokonanie oceny, czy do ich podjęcia doszło w wyniku wszechstronnej i starannej analizy stanu faktycznego i prawnego danej sprawy. Trafnie też wskazał WSA w Poznaniu w uzasadnieniu w/w wyroku, uwzględniając stanowisko doktryny, że "uzasadnienie każdego aktu administracyjnego jest fundamentalnym wymogiem w państwie opartym na rządach prawa, ponieważ jest to punkt, w którym umiejscawia się kontrola sądowa lub inna. Władza administracyjna musi rozwinąć swoją argumentację i dowieść, iż działa w granicach przyznanych jej kompetencji, że z należytych powodów akt dany podjęła, nie działa arbitralnie" ("Wybrane problemy administracji w świetle standardów europejskich" str. 37, Monografie Kolegium Jagiellońskiego, pod redakcją T. Jasudowicza, ISBN 978-83-65824-21-9)". Wymóg działania na podstawie prawa (art. 7 Konstytucji RP), w połączeniu z zasadą zaufania do władzy publicznej powoduje w ocenie tut. Sądu po stronie organów administracji publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć, w tym także w zakresie planowania przestrzennego. Obowiązek taki jest przecież zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Wymóg uzasadniania uchwał rady gminy jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że działka o nr [...] obr. 86 Podgórze w Krakowie stanowi własność skarżącej (k. 21-25 sądowych akt sprawy). Poza sporem pozostaje także fakt objęcia jej zaskarżoną uchwałą w ramach enklawy nr 6. Wreszcie w świetle akt sprawy nie ulega wątpliwości, że początkowo uchwała o ustanowieniu użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" miała mieć inny zakres przedmiotowy i na wstępnym etapie nie obejmowała działki skarżącej. Do włączenia działki skarżącej doszło wskutek przyjęcia poprawki do projektu uchwały złożonego przez grupę radnych (k. 320 -335 administracyjnych akt sprawy).
Zauważyć także należy, że zasadniczo działka skarżącej nr [...] położona jest w granicach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr LXVI/849/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kliny Południe". W planie tym znaczna część działki położona jest w terenie 3U.8, zaś pozostałą część w terenie ZI. 8. Tereny 3U.8 to tereny zabudowy usług wielofunkcyjnych (zgodnie z § 28 m.p.z.p) z podstawowym przeznaczeniem terenu na obiekty i urządzenia związane z działalnością usługową. Postanowienia m.p.z.p. dopuszczają w tym przeznaczeniu realizacje obiektów kubaturowych, w tym zabudowy mieszkaniowej (z wyłączeniem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). Natomiast obszar ZI to tereny zieleni izolacyjnej, na których nie jest dopuszczalna realizacja zabudowy kubaturowej (§ 33 m.p.z.p). W rezultacie podjęcia skarżonej uchwały całkowicie zostaje wykluczona możliwość zabudowy działki skarżącego, bowiem w zakresie, w jakim zabudowa ta była według planu miejscowego dopuszczalna, została wykluczona wskutek ustanowienia na działce użytku ekologicznego. Bez wątpienia zatem doszło do ingerencji uchwałodawcy w sferę chronionego prawa własności skarżącej. Wprawdzie prawo własności nie ma charakteru absolutnego, jednak ograniczenia tego prawa muszą odpowiadać konstytucyjnym standardom wynikającym z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie ulega wątpliwości, że rada gminy może na mocy upoważnienia udzielonego w art. 44 ust. 1 u.o.p. ustanowić użytek ekologiczny. Czyniąc jednakże użytek z tej kompetencji musi mieć na względzie konieczny i proporcjonalny charakter wprowadzanych w ten sposób ograniczeń prawa własności. Wprowadzone środki muszą zatem być konieczne dla osiągnięcia celu uchwały (rzeczywiście nadawać się do jego zrealizowania) oraz być proporcjonalne. A ponadto podjęta uchwała musi być uzasadniona w sposób, o czym była mowa powyżej.
W ocenie Sądu skarżona uchwałą w zakresie, w jakim ustanowiła użytek ekologiczny na działce nr [...] obr. 86 Podgórze w Krakowie nie czyni zadość wyżej wymienionym standardom znajdującym oparcie w przepisach rangi konstytucyjnej, co w rezultacie oznacza, że stwierdzone naruszenia prawa mają charakter istotny.
Jak już wspomniano, do włączenia działki skarżącej doszło wskutek przyjęcia poprawki do projektu uchwały złożonego przez grupę radnych (k. 320 -335 administracyjnych akt sprawy). Nie towarzyszyło temu żadne opracowanie ani uzasadnienie występowania walorów przyrodniczych na tej działce, która stanowi przecież jedną z sześciu enklaw, na których użytek ekologiczny został ustanowiony. Jednocześnie w aktach sprawy zalega opinia – niewiążąca - jednak sporządzona przez osoby mające wykształcenie kierunkowe, z której wynika, że nowy projekt pomniejszonego użytku ekologicznego nie przyczyni się do efektywnej ochrony łąk na Klinach co poddaje w wątpliwość realizacje celów uchwały o ustanowieniu użytku ekologicznego, a w konsekwencji poddaje w wątpliwość, czy ustanowienie na tej działce użytku ekologicznego jest konieczne. Nie wyjaśniono dlaczego działka nr [...], pierwotnie nieobjęta procedurą zmierzającą do ustanowienia użytku ekologicznego, została włączona do zakresu przedmiotowego uchwały. Nie pojawił się żaden nowy dokument, żadne uzasadnienie włączenia jej w ramy uchwały. Nie dokonano w szczególności oceny, czy ustanowienie w części na tej działce obszaru zieleni izolacyjnej w związku z przebiegiem mocno zarośniętego roślinnością krzewiastą cieku nie jest wystarczające dla realizacji tych celów. Próżno szukać uzasadnienia dla ustanowienia użytku ekologicznego na działce skarżącej – raz jeszcze podkreślić należy w związku z istotną zmianą koncepcji przebiegu użytku ekologicznego – w uzasadnieniu poprawki do projektu uchwały według druku nr 1975 (k. 321-324 administracyjnych akt sprawy). W uzasadnieniu poprawki ogólnie mowa jest o "obszarze" i "enklawach", ale żadne z powołanych tam opracowań nie odnosi się wprost do działki [...].Tym samym uznać należy, że brak uzasadnienia poprawki, która spowodowała tak daleko idące skutki w sferze prawa własności skarżącej uznać należy za naruszenie prawa ustrojowego. Jak już bowiem wskazano powyżej w demokratycznym państwie prawnym nie może być bowiem akceptowane niepoddające się z uwagi na brak uzasadnienia kontroli instancyjnej lub sądowej działanie organu gminy. Wynika to wprost z zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, z której to zasady możliwe jest wyprowadzenie obowiązku sporządzania przez organy władzy publicznej uzasadnień swoich rozstrzygnięć w taki sposób, aby możliwe było dokonanie oceny, czy do ich podjęcia doszło w wyniku wszechstronnej i starannej analizy stanu faktycznego i prawnego danej sprawy.
Analiza stenogramu z LXIV sesji Rady Miasta Krakowa VIII kadencji odbytej w dniu 25 sierpnia 2021 r. ukazuje liczne kontrowersje i złożoność problematyki ustanowienia użytku ekologicznego "Łąki na Klinach" (k. 219 -241 administracyjnych akt sprawy). Z zapisów tych wynika, że ciężar ochrony tych terenów został przerzucony na podmiot indywidualny w sposób nieproporcjonalny. Pierwotnie obszar użytku miał obejmować ok. 16 ha, ostatecznie wskutek wniesionej poprawki został zredukowany do ok. 5,82 ha albowiem pozostałe obszary uległy przekształceniom oraz zostały nabyte przez formy deweloperskie i objęte procesem inwestycyjnym. Okoliczność ta w powiązaniu z brakiem uzasadnienia dla objęcia działki skarżącego przedmiotowym użytkiem ekologicznym w ocenie tut. Sądu pozostaje w sprzeczności z zasadą proporcjonalności albowiem znacząco obciąża podmiot indywidualny realizacją zadań publicznych gminy.
W tym miejscu podkreślić należy, że tut. Sąd nie neguje potrzeby ochrony wartości przyrodniczych, ani też konieczności ustanowienia użytku ekologicznego tam, gdzie jest to uzasadnione celami ochrony przyrody. Jednak działania rady gminy nie mogą przerzucać tego ciężaru ochrony w sposób nieproporcjonalny na jednostki. Nie została zatem zachowana równowaga pomiędzy interesem publicznym i indywidulanym oraz rozmiarem dobra poświęcanego i dobra chronionego oraz interesem poszczególnych właścicieli nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. nieważność zaskarżonej uchwały w granicach interesu prawnego skarżącej, to jest w zakresie działki [...] obr. 86 Podgórze w Krakowie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. zasądzając od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz skarżącej kwotę 797 złotych, na którą składają się kwota wpisu sądowego (300 złotych), koszty zastępstwa procesowego (480 złotych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 złotych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło