III SA/Kr 1040/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-29
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Kazimierz Bandarzewski, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji gruntu z "terenów mieszkaniowych" (B) na "tereny rolne zabudowane" (Br), jeśli grunt ten jest zabudowany budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, a właściciel deklaruje zamiar prowadzenia działalności sadowniczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji gruntu. Gleboznawczej klasyfikacji podlegają jedynie grunty rolne i leśne, a nie tereny mieszkaniowe (symbol B). Właściciel nie wykazał, że sporny grunt jest faktycznie wykorzystywany do produkcji rolniczej, a jedynie deklarował przyszłe zamiary. Istniejące zabudowania (mieszkalne i gospodarcze) oraz sposób zagospodarowania terenu (kostka brukowa, ogródek przydomowy) wskazują na jego funkcję mieszkaniową, a nie rolniczą.Stan faktyczny
Skarżący J. P. wystąpił o zmianę klasyfikacji części swojej działki z "terenów mieszkaniowych" (B) na "tereny rolne zabudowane" (Br), wskazując na prowadzenie działalności sadowniczej. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, uznając, że część działki oznaczona jako "B" nie jest gruntem rolnym i nie podlega klasyfikacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że działka jest wykorzystywana rolniczo i stanowi część jego gospodarstwa sadowniczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 czerwca 2016 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 9 czerwca 2016 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – J. P. od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r., znak: [...], orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany klasyfikacji dla części działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: skarżący pismem z 26.10.2015 r. wystąpił do Prezydenta Miasta o "wprowadzenie zmiany klasyfikacji dla 457 m2 gruntu działki nr [...] z "B - tereny mieszkaniowe", wyłączone z produkcji rolnej, na "B-ŁIII tereny rolne zabudowane", wskazując, że działka wchodzi w skład gospodarstwa rolnego prowadzącego działalność sadowniczą.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., znak: [...], Prezydent Miasta orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany klasyfikacji dla części działki nr [...] obręb 3 jednostka ewidencyjna K oznaczonej jako użytek - B o pow. 0,0457 ha na B-Ł o pow. 0,0457 ha. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zakres postępowania określony wnioskiem strony dotyczył wyłącznie klasyfikacji użytku gruntowego "B". Natomiast klasyfikacji podlegają tylko użytki rolne i leśne. Objęty wnioskiem kontur użytku "B" w działce nr [...] "nie jest użytkiem rolnym bądź leśnym i w ocenie organu ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków oznaczenie użytku -"B" jest zgodne ze sposobem korzystania z budynku Nr [...] przy ul. K, posadowionego na działce nr [...], brak jest podstaw do przeprowadzania klasyfikacji powyższego gruntu. Stwierdzono w toku postępowania, iż objęty wnioskiem użytek nie podlega klasyfikacji, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego".
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i wprowadzenie zmian zgodnie z wnioskiem strony, czyli wprowadzenie zmiany klasyfikacji dla 0,0457 ha gruntu działki nr [...] z "B - tereny mieszkaniowe" na "Br- tereny rolne zabudowane". W uzasadnieniu wskazał, iż rozpoczyna intensywny rozwój ekologicznego gospodarstwa sadowniczego, zakłada uprawy krzewów (drzew) owocowych dla derenia jadalnego oraz pigwowca chińskiego we wsi K gmina M.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna K w działce nr [...] o powierzchni 0,1590 ha ujawnione są użytki gruntowe: "B - tereny mieszkaniowe" o pow. 0,0457 ha i "ŁIII - łąka trwała" o pow. 0,1133 ha. Powołując treść § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.) organ podniósł, że zawarty w działce użytek "B - tereny mieszkaniowe" wskazuje, że jest to obszar zakwalifikowany do grupy "gruntów zabudowanych i zurbanizowanych" (§ 68 ust. 3 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia). Natomiast użytek gruntowy "ŁIII - łąka trwała" jest to obszar zakwalifikowany do grupy "gruntów rolnych" (§ 68 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia).
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli i klas gruntów. Zatem jedynie grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją. Ze względu na to, że wniosek strony dotyczył użytku gruntowego "B- tereny mieszkaniowe" o pow. 0,0457 ha, aby powstała w sprawie potrzeba klasyfikacji gruntów na tej części działki, konieczne było wcześniejsze stwierdzenie, że obszar ten stanowi grunt rolny lub leśny. Rozróżnienie rodzajów użytków gruntowych powinno odbywać się na podstawie przypisania ich cech, właściwości i sposobu zagospodarowania, charakterystycznych dla danego rodzaju użytku. Elementy te szczegółowo określone są w Załączniku Nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o który dokonuje się zaliczenia gruntów do poszczególnych użytków gruntowych (§ 68 ust. 6 rozporządzenia). O zaliczeniu gruntów do "gruntów rolnych zabudowanych" nie przesądza jedynie fakt, czy grunty te wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, czy nie. Użyte w definicji "rolnych gruntów zabudowanych" wyrazy "budynki przeznaczone do produkcji rolniczej" wskazują, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania gruntów do tego użytku ma funkcja budynków i ich wykorzystanie. Do użytku tego zalicza się przede wszystkim grunty zajęte pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej oraz grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, jeżeli tworzą z gruntami rolnymi, budynkami, budowlami lub urządzeniami, zorganizowaną całość gospodarczą. Organ podkreślił, że zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie było więc ustalenie, czy użytek "B" zawarty w działce nr [...], według przytoczonych definicji, jest nadal terenem mieszkaniowym (oznaczonym symbolem "B"), czy też gruntem rolnym zabudowanym (oznaczony symbolem Br oraz symbolem użytku rolnego i klasy gleboznawczej gruntu). Istota rozróżnienia w przytoczonych definicjach w zasadzie sprowadza się do tego, czy grunt służy produkcji rolniczej czy też nie jest wykorzystywany do produkcji rolniczej, przy czym przy określaniu użytku gruntowego nie istotne są zamierzenia inwestycyjne właściciela (obiekty nie zrealizowane), gdyż przy określaniu użytków gruntowych ustalany jest stan faktyczny na gruncie.
W okolicznościach niniejszej sprawy, ustaleniu aktualnego stanu faktycznego istniejącego na gruncie służyły przeprowadzone oględziny na działce nr [...]. W czasie wizji terenowej przeprowadzonej w dniu 14 grudnia 2015 roku w obecności skarżącego - właściciela działki - stwierdzono, że działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym w 2004 r. oraz budynkiem gospodarczym z częścią garażową. Pomiędzy budynkami jest kostka. Na działce rosną krzewy i drzewa owocowe i ozdobne. Organ stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak możliwości uznania tej części działki zabudowanej dwoma budynkami: mieszkalnym i gospodarczym z garażem - za obszar wykorzystywany do produkcji rolniczej. Istniejący użytek "B" stanowiący grunt zajęty pod dwa budynki: mieszkalny i gospodarczy z garażem oraz ich otoczenie stanowi tak zwany "ogródek przydomowy", pełniący funkcje służebne w odniesieniu do wzniesionych na działce budynków i nierozerwalnie z nimi związany. Ponadto, jak ustalił organ pierwszej instancji, ujawniony w działce użytek gruntowy "B" znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonych w sprawie dokumentach (w decyzji Prezydenta Miasta z [...] 1999 r. o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego, w decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2001 r. o pozwoleniu na budowę budynku garażowego z częścią gospodarczą oraz decyzji Prezydenta Miasta z [...] 1997 r. o wyłączeniu gruntu o pow. 457 m2 z produkcji rolnej). Nie potwierdziło się również twierdzenie strony, że na działce tej prowadzona jest działalność związana z produkcją sadowniczą. Natomiast wskazania skarżącego, że rozpoczyna intensywny rozwój ekologicznego gospodarstwa sadowniczego, zakłada uprawy krzewów (drzew) owocowych dla derenia jadalnego oraz pigwowca chińskiego we wsi K gmina M - województwo zachodniopomorskie - nie mają związku funkcjonalnego z działką nr [...] położoną w K, zatem nie mają wpływu na ustalany na niej użytek gruntowy zgodnie ze stanem jej faktycznego użytkowania.
Skoro więc dotychczasowe określenie użytku gruntowego "B - tereny mieszkaniowe" odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy, to nie zaistniały w sprawie podstawy do dokonania wnioskowanej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowej działki, w zakresie ujawnienia w działce użytku gruntowego "Br - tereny rolne zabudowane", a zatem dokonanie dla tego obszaru gleboznawczej klasyfikacji gruntu jest bezprzedmiotowe. Bowiem możliwość ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów dotyczy jedynie gruntów rolnych i leśnych, co wynika jednoznacznie z powoływanego już wyżej art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Natomiast "grunty zabudowane i zurbanizowane", do których zaliczają się "tereny mieszkaniowe", oznaczone symbolem B, nie są objęte gleboznawczą klasyfikacją gruntów.
Brak na działce nr [...] budynków służących do produkcji rolniczej czy też przetwórstwa rolno - spożywczego wykluczył możliwość uznania zabudowanej części działki do użytku "gruntów rolnych zabudowanych", a skoro grunt nie jest gruntem rolnym, to nie podlega on gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zatem brak podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy czyni toczące się postępowanie bezprzedmiotowym, co zgodnie z art. 105 §1 k.p.a. prowadzi do jego umorzenia.
Organ odwoławczy stwierdził, iż skoro organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania uznał, że z uwagi na zaistniały stan faktyczny przepis nie dopuszcza w ogóle działania organu w sprawie, to dalsze prowadzenie postępowania było bezprzedmiotowe, stąd należy uznać za w pełni zasadną decyzję o jego umorzeniu.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga J. P. na powyższą decyzje.
Skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 7 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie przez organ II instancji, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny istniejący na gruncie na podstawie przeprowadzonych oględzin w dniu 14 grudnia 2015 roku i w związku z powyższym błędne przyjęcie, że obszar stanowiący przedmiot postępowania nie jest obszarem wykorzystywanym do produkcji rolniczej, podczas gdy w rzeczywistości obszar ten jest wykorzystywany do produkcji rolniczej;
art. 12 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione niewnikliwe działanie przez organ I i II instancji, co doprowadziło do błędnych ustaleń działających w sprawie organów;
art. 77 §1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ I instancji zebrał i rozpoznał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, podczas gdy oględziny z dnia 14 grudnia 2015 roku zostały przeprowadzone w sposób niewyczerpujący, co doprowadziło do przyjęcia przez organy I i II instancji błędnych wniosków;
art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ I instancji prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, podczas gdy organ I instancji ustalił, iż na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w K znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy z częścią garażową i jednocześnie bezpodstawnie przyjął, iż na w/w działce brak jest budynków służących do produkcji rolniczej wchodzących w skład gospodarstwa rolnego (sadowniczego);
jak również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 542 ze zm.) w wersji obowiązującej od 11 stycznia 2016 roku poprzez przyjęcie, iż działka ewidencyjna numer [...], położona w K, nie stanowi gruntów rolnych zabudowanych.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w całości.
Zdaniem skarżącego stanowisko organu II instancji nie zasługuje na aprobatę wobec szeregu uchybień, jakie miały miejsce w trakcie postępowania, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, iż objęty wnioskiem skarżącego użytek nie podlega gleboznawczej klasyfikacji gruntów, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżący podniósł, że nabył działkę ewidencyjną numer [...] położoną w K w dniu 12 października 1998 roku, a w latach 1999-2002 wybudował dom mieszkalny i budynek gospodarczy. Od 2000 roku skarżący nabywał sukcesywnie inne grunty rolne, co pozwoliło na stworzenie nowego gospodarstwa rolnego, przy czym, zgodnie z informacją udzieloną przez skarżącego podczas przeprowadzonych w dniu 14 grudnia 2015 roku oględzin, jest on właścicielem między innymi gruntów rolnych usytuowanych w gminie K o powierzchni 2,306 ha, a także w sąsiadującej gminie M o powierzchni 0,8828 ha, które to grunty wchodzą w skład jednego gospodarstwa rolnego (sadowniczego). Istotnym faktem jest, iż w dniu nabycia przez skarżącego działki ewidencyjnej numer [...] położonej w K, zgodnie z księgą wieczystą, była ona użytkiem rolnym i podlegała klasyfikacji, a zmiana powyższego stanu nastąpiła z nieznanych skarżącemu przyczyn.
Skarżący podkreślił, że organ I i II instancji bezpodstawnie przyjął, iż działka ewidencyjna numer [...] położona w K nie jest użytkiem rolnym, a przeprowadzone oględziny w dniu 14 grudnia 2015 roku z całą pewnością nie uzasadniają takiej konkluzji. Posadowiony na przedmiotowej działce budynek gospodarczy jest wykorzystywany przez skarżącego przy produkcji sadowniczej, a w/w działka wraz z zabudowaniami stanowi zorganizowaną całość gospodarczą (razem z pozostałymi gruntami wchodzącymi w skład prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego).
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 czerwca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany klasyfikacji dla części działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z wyżej wskazanymi kryteriami należało uznać, że jest ona prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, że organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie stwierdziły, że gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podlegają grunty rolne i leśne, a nie wszystkie grunty, w tym grunty oznaczone symbolem "B", to jest tereny mieszkaniowe. Skarżący we wniosku z 26 października 2015 r. wniósł o zmianę klasyfikacji dla 457 m.kw. gruntu działki nr [...] obręb [...] K z "B – tereny mieszkaniowe", wyłączone z produkcji rolnej, na "B-ŁIII tereny rolne zabudowane". Należy podnieść, że wniosek tak sformułowany nie mógł zostać uwzględniony, gdyż rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewiduje takiej klasyfikacji gruntu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wniósł o zmianę klasyfikacji przedmiotowej części działki z "B – tereny mieszkaniowe" na "tereny rolne zabudowane". Wyżej wskazane rozporządzenie przewiduje, iż grunty rolne dzielą się w szczególności na grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem - Br (§ 68 ust. 1 lit e powoływanego wyżej rozporządzenia). Zdaniem Sądu jednakże organy dokonały prawidłowej oceny, iż wskazana przez skarżącego we wniosku część działki nr [...], oznaczona symbolem "B" nie jest użytkiem rolnym, a jej obecne oznaczenie jest właściwe z uwagi na jej cechy, właściwości i sposób zagospodarowania.
Zdaniem Sądu organy nie naruszyły przepisów postępowania związanych z realizacją zasady prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i szczegółowy, a wnioski, do jakich doszedł organ wydając zaskarżoną decyzję są logiczne i oparte na dogłębnej analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena dowodów została przeprowadzona z uwzględnieniem reguł wynikających z zasady swobodnej oceny dowodów, to jest zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego.
Przede wszystkim należy podnieść, iż w aktach administracyjnych znajduje się decyzja wydana przez Prezydenta Miasta z dnia [...] 1997 r. znak [...] wydana na wniosek U. i J. S. (poprzedników prawnych skarżącego, od których skarżący nabył przedmiotową nieruchomość w dniu 12 października 1998 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...]) o zezwoleniu na wyłączenie z produkcji rolnej gruntu rolnego stanowiącego użytki rolne o powierzchni 457 m.kw. w klasie bonitacyjnej B/Ł III, Ł III z działki nr [...] obr. [...] K – P o łącznej powierzchni 1590 m.kw. położonych przy ul. K pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Decyzją z dnia [...] 1997 r. wydaną na wniosek J. S. ustalono dla wyżej opisanej działki warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn. budynek mieszkalny jednorodzinny z infrastrukturą techniczną. Z kolei decyzją z dnia [...] 2000 r., wydaną na wniosek skarżącego, ustalono dla wyżej opisanej działki warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn. budynek gospodarczy z częścią garażową oraz infrastrukturą techniczną. Decyzją z [...] 1999 r. wydaną na wniosek skarżącego zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, wolnostojącego, wraz z infrastrukturą techniczną. Z kolei decyzją z [...] 2001 r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę zamierzenia budowalnego obejmującego budynek garażowy z częścią gospodarczą. Z powyższych decyzji wynika, że inwestycje w postaci domu mieszkalnego oraz budynku garażowego z częścią gospodarczą znajdują się na części działki nr [...] objętej wnioskiem o zmianę klasyfikacji gruntu. Przeprowadzone w dniu 14 grudnia 2015 r. oględziny wskazują, że pomiędzy wyżej opisanymi budynkami znajduje się kostka brukowa. Na działce znajdują się również nasadzenia w postaci krzewów ozdobnych i owocowych, a teren jest porośnięty trawą.
Organ zgromadził również dokumenty – wypisy z rejestru gruntów oraz wydruki z map – dotyczące innych nieruchomości stanowiących własność skarżącego, które w jego ocenie stanowią kompleksowe gospodarstwo rolne.
Zdaniem Sądu organ trafnie stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż objęta wnioskiem część działki nr [...] stanowi grunt rolny zabudowany. Zarówno zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów urzędowych, jak i oględziny nieruchomości jednoznacznie wskazują, że jej przeznaczenie i sposób korzystania są zgodne z oznaczeniem, jakie jest obecnie ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków. Twierdzenia skarżącego, iż działka objęta wnioskiem stanowi integralną część gospodarstwa sadowniczego są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Należy podnieść, że co prawda gospodarzem postępowania jest organ administracji publicznej, jednak nie zwalnia to strony od konieczności wykazywania inicjatywy dowodowej dla wykazania prawdziwości podnoszonych twierdzeń. Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego.
Z zasadą ogólną prawdy obiektywnej wiąże się jednak również kwestia rozłożenia ciężaru dowodu (onus probandi) w postępowaniu administracyjnym. Co do zasady, gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednakże strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Powyższe stanowisko dobrze ilustruje wyrok NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 1291/12, LEX nr 1421792, w którym sąd stwierdził, że "organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy" (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2013 r., IV SA/Po 481/13, LEX nr 1333707; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2012 r., VI SA/Wa 232/12, LEX nr 1352665; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2011 r., III SA/Gl 207/11, LEX nr 989756; wyroki NSA z dnia 27 lipca 2011 r., II OSK 1560/10, LEX nr 1083620, oraz z dnia 28 czerwca 2011 r., II GSK 631/10, LEX nr 1083327). Należy zatem uznać, że "obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., II GSK 273/10, LEX nr 992347; por. też wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10, LEX nr 746724). W szczególności wówczas, gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865).
Skarżący nie zaoferował dowodów, z których wynikałoby, że sposób korzystania z części działki nr [...] objętej wnioskiem jest odmienny od ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków. Twierdzenia, iż sposób korzystania z nieruchomości zmieni się w przyszłości z uwagi na rozwijaną przez skarżącego działalność sadowniczą nie stanowią przesłanki uzasadniającej dokonanie żądanej zmiany, a co za tym idzie klasyfikacji gleboznawczej gruntu.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i orzekł jak w sentencji, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło