III SA/Kr 1103/14
WyrokWSA w Krakowie2014-11-12
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie o wymeldowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o przywrócenie posiadania lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o przywrócenie posiadania lokalu było nieuprawnione. Organ administracji posiada kompetencje do samodzielnego ustalania przesłanek faktycznych warunkujących wydanie decyzji o wymeldowaniu, a kwestia posiadania lokalu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu. Niemniej jednak, sąd oddalił skargę, uznając, że mimo tego naruszenia, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja była zgodna z prawem materialnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie B. K. z miejsca stałego pobytu. B. K. opuściła lokal przy ul. P w K w wyniku konfliktu rodzinnego i wyroku eksmisyjnego, który nakazywał jej opuszczenie domu i przyznawał prawo do lokalu socjalnego. Mimo prób odzyskania posiadania lokalu, powództwo o ochronę posiadania zostało oddalone. Organy administracji uznały, że B. K. dobrowolnie i trwale opuściła lokal, co stanowiło podstawę do wymeldowania. B. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia 16 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda, decyzją z dnia 16 maja 2014 r. [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r., znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu B. K. z pobytu stałego z lokalu przy ul. P w K. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postępowanie w przedmiocie wymeldowania B. K. z miejsca pobytu stałego z budynku w K przy ul. P wszczęte zostało dnia 12 stycznia 2011r. na wniosek J. K., ówczesnej właścicielki nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku podano, że B. K. i jej syn K. K. (w stosunku do którego organ I instancji prowadził odrębne postępowanie) nie zamieszkują pod wskazanym adresem od siedmiu miesięcy.
Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt [...] nakazał B. K. i K. K., aby opuścili i opróżnili z rzeczy dom przy ul. P w K i wydali ten dom J. K. Wyrokiem tym orzeczono, że B. K. i K. K. przysługuje prawo do lokalu socjalnego a wykonanie eksmisji wstrzymuje się do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (k.11 akt adm.).
B. K. oświadczyła, że w budynku przy ul. P w K nie mieszka od lipca 2010 r., gdyż po powrocie z urlopu nie została wpuszczona a zamki w drzwiach wejściowych zostały zmienione. Podała, że od lipca 2010 r. była pod wskazanym adresem dwa razy: we wrześniu, gdy nocowała w domu oraz w listopadzie, kiedy mąż umożliwił jej zabranie części rzeczy osobistych. Pozostaje z mężem w konflikcie, toczy się sprawa rozwodowa, również pozostaje w konflikcie z teściową. (k.10 akt adm., przesłuchanie w dniu 1. 02. 2011r.). Jak wówczas podała, z uwagi na chorobę, w celu zapewnienia sobie spokoju, zdecydowała się opuścić dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Obecnie zamieszkuje w różnych miejscach, między innymi u swoich rodziców, jednak nie wymelduje się, bo nie ma się gdzie zameldować, ponadto oczekuje na lokal zastępczy. W wyjaśnieniach złożonych w trakcie rozprawy administracyjnej przed organem I instancji 12 lutego 2014 r. B. K. potwierdziła, że nadal nie mieszka w budynku przy ul. P, jednocześnie kolejny raz odmówiła wymeldowania się, bo jak podała ma prawo tam zamieszkiwać do czasu otrzymania lokalu socjalnego (k. 169 akt adm.). Powyższym okolicznościom nie zaprzeczył syn B. K. K. K. (k. 168 akt adm.).
Wnioskująca o wymeldowanie J. K. podała, że B. K. dobrowolnie wyprowadziła się z powodu konfliktu z nią oraz z mężem a jej synem R. K. W zajmowanym dotychczas pokoju pozostały meble i jakieś rzeczy, jednak wymieniona nie nocuje w budynku i od czerwca 2010 roku w nim nie mieszka (k. 8 akt adm. wyjaśnienia z dnia 26.01.2011r. ).
Sąd Rejonowy, Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 11 października 2012r. sygn. akt [...] oddalił powództwo B. K. i K. K. przeciwko R. K. i J. K. o ochronę posiadania (k. nr 79-84 akt adm.) a Sąd Okręgowy, Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalił apelację powodów (sygn. akt [...], k. 129 akt adm.). Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. organ I instancji zawiesił postępowanie o wymeldowanie B. K. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy z powództwa B. K. (i K. K.) o przywrócenie posiadania . Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. organ podjął zawieszone postępowanie (k. 48 i 130 akt adm.). Mąż B. K. R. K. zmarł w toku kontrolowanego postępowania, dnia 17 stycznia 2013r.
J. K. przeniosła umową o dożywocie własność nieruchomości na rzecz H. i A. Ś. (k. 113-115 akt adm.). Nowi właściciele podtrzymali wniosek o wymeldowanie B. K. z miejsca pobytu stałego z budynku w K przy ul. P, żądali także wymeldowania w/w z urzędu, wskazując na niezamieszkiwanie B. K. w lokalu położonym w K, ul. P.
Na podstawie powyższego materiału dowodowego Prezydent Miasta wydał opisaną na wstępie decyzję. Organ uznał, że doszło do opuszczenia przez B. K. miejsca pobytu stałego i utrzymanie w chwili obecnej zameldowania B. K. w spornym lokalu byłoby wyłącznie fikcją meldunkową i stanem niezgodnym z faktycznym miejscem pobytu. Obowiązek wynikający z art. 15 ust. 2 ustawy polega na rejestracji pobytu zgodnie ze stanem faktycznym. Organ uznał, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu a opuszczenie to było dobrowolne i ma charakter trwały. Podkreślono, że starania zainteresowanej i jej syna o przywrócenie posiadania lokalu, wobec wyroku Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalającego apelację powodów okazały się nieskuteczne i B. K. nie powróciła do lokalu przy ul. P w K.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B. K. nie zaprzeczała, że opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i obecnie na stałe w miejscu tym nie zamieszkuje. Zarzuciła jednak, że opuszczenie nie było dobrowolne, a podjęte próby powrotu do domu okazały się nieskuteczne. Odwołująca opisała swoje relacje z mężem i teściową, wniosła, by przy rozpatrywaniu sprawy wziąć pod uwagę jej stan zdrowia oraz sytuację materialną. W uzupełnieniu odwołania złożyła pisma z 25 kwietnia oraz 6 i 9 maja 2014 r. Opisała swoje starania mające na celu stwierdzenie, iż nabyła spadek po mężu R. K.
Wojewoda uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014r. znak [...].
W ocenie Wojewody, zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, że decyzję o wyprowadzeniu się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego B. K. podjęła samodzielnie i zamiar ten samodzielnie zrealizowała. W toku postępowania nie zostały przedstawione żadne dowody, które wskazywałyby na niedobrowolny charakter opuszczenia przez B. K. miejsca pobytu stałego. Z kolei okoliczność, iż mimo posiadania kluczy i swobodnego dostępu do przedmiotowego lokalu B. K. nie powróciła do miejsca stałego zameldowania i obecnie nadal w miejscu tym w sposób stały nie przebywa, pozwala na stwierdzenie, że opuszczenie nabrało też charakteru trwałego. Organ powołał się na stwierdzenie Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 11 października 2012 roku oddalającym powództwo o ochronę posiadania, że B. K. i jej syn K. K. wyprowadzili się z rzeczonej nieruchomości (...)" z początku nie z zamiarem opuszczenia jej na stałe, ale później ten zamiar musiał im się zrodzić, ponieważ gdy podejmowali już próby powrotu, to tylko "po rzeczy". Jeśli zatem posiadanie w czasie zmiany przez pozwanych zamków trwało, to tylko w zakresie przechowywania rzeczy. Równocześnie powodowie nie dążyli swoimi zachowaniami, żeby te rzeczy tam zostawić, ale żeby je zabrać, a zatem co najwyżej ich próby zmierzały do uzyskania posiadania w takim zakresie, aby dostać się do domu i zabrać z niego rzeczy"(...) - k. nr 78-84 akt sprawy. Za istotne uznał Wojewoda, że odwołująca nie kwestionowała faktu opuszczenia przez nią miejsca pobytu stałego i nie czyni takiego zarzutu również wnosząc odwołanie. W przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu, a właśnie taka sytuacja zachodzi w sprawie, organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. Organ przytoczył treść art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz wskazał, zameldowanie potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Skoro osoba opuszcza miejsce pobytu stałego i nie podejmuje skutecznych działań prawnych w celu ponownego w nim zamieszkania, to naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jeżeli osoba sama obowiązku tego nie dopełniła. Wskazano na cechy, którym winien odpowiadać pobyt osoby pod danym adresem, aby mógł być uznany za pobyt stały, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Podkreślono nieskuteczność starań odwołującej się o przywrócenie posiadania opuszczonego lokalu, oraz ewidencyjny charakter meldunku. Wojewoda wskazał nadto, że decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia B. K. prawa do lokalu socjalnego, oraz na błędnym powiązaniu przez skarżącą sprawy o wymeldowanie z koniecznością zapewnienia jej lokalu socjalnego. Organ odniósł się także do zawartej w odwołaniu oraz w pismach je uzupełniających informacji o zawisłej w sądzie sprawie o nabycie spadku po zmarłym mężu R. K., zaznaczając, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W takim stanie sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia ani zmiany rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta. Zdaniem organu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza, że B. K., zgodnie z wyrokiem sądowym, sama dobrowolnie opuściła budynek w K przy ul. P i zamieszkała w innym miejscu, gdzie – jak wynika z odwołania - obecnie nadal przebywa koncentrując swoje najważniejsze sprawy życiowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia 16 maja 2014r. [...] wniosła B. K. zarzucając, że decyzja organu I instancji wydana została bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skarżąca uznaje decyzje za krzywdzące i narażające ją na szkody moralne, zdrowotne i finansowe. Zarzuca pominięcie przez organy, iż na mocy wyroku Sądu należy się jej lokal zastępczy. Skarga zawiera nadto oświadczenia dotyczące nie nadużywania alkoholu, nie zalegania z płatnościami i niezakłócania spokoju w lokalu położonym przy ul. P w K. Do skargi załączono postanowienia Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny-Odwoławczy wydane w przedmiocie zabezpieczenia powództwa skarżącej i jej syna przeciwko R. i J. K. o ochronę posiadania, postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu z dnia 21 grudnia 2011 r., oraz kopię wyroku eksmisyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jeżeli sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę.
Mając na uwadze powyższe zasady Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej "ustawa". Ustawa ta określa pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Zgodnie z art. 5 ustawy osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, a w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Stosownie do art. 2 ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego oraz wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Wykonywanie obowiązku meldunkowego polegające na wymeldowaniu się reguluje art. 15 ust. 1 ustawy, który nakazuje osobie opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, wymeldowanie się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Brak wykonania tego obowiązku uprawnia organy gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące (art. 15 ust. 2 ustawy). Podkreślić trzeba, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane tylko z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Dlatego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do wymeldowania. Zatem dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody konieczne jest zbadanie, czy organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. P w K, a jeśli opuściła ten lokal, czy dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że zachodziły przesłanki ustawowe do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącej. Fakt opuszczenia przez B. K. przedmiotowego lokalu został bowiem ustalony przede wszystkim na podstawie wyjaśnień samej skarżącej, która od początku toczącego się postępowania w przedmiocie wymeldowania okoliczność tę wielokrotnie potwierdziła. Okoliczność ta wynika również z zeznań i wyjaśnień wszystkich uczestników postępowania. Jest ona niesporna. Przyjmuje się generalnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego pozostaje spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przesłanki dobrowolności i trwałości nie wynikają jednak z literalnego brzmienia przepisu art.15 ust. 2 ustawy, ale z normy wyprowadzonej z tego przepisu przez orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013r., II OSK 1976/11). Brak cechy dobrowolności nie zawsze jednak stanowi przeszkodę do wymeldowania. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy uznaje się sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, jeżeli nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyrok NSA z 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, Lex nr 78937). Z tej przyczyny istotną w niniejszej sprawie okolicznością jest, że skarżąca podejmowała czynności mające na celu odzyskanie możliwości zamieszkania w lokalu przy ul. P w K, poprzez skierowanie do Sądu Rejonowego pozwu o ochronę posiadania, jednak powództwo zostało oddalone a sprawa na datę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia była prawomocnie zakończona (k. 129 akt adm.). Należy wskazać, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych, tylko skuteczne wykorzystanie przysługujących środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do lokalu może skutkować uznaniem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie brak było podstaw do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy (por. np.wyrok NSA z 8 pażdziernika 2009r., II OSK 1908/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec stanowiska skarżącej prezentowanego w toku postępowania, oraz w zarzutach skargi uznać także należało, że skarżąca błędnie interpretuje pkt. III wyroku Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 17 grudnia 2009r. sygn. [...] (k. 11 akt adm.), w którym Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania orzeczonej eksmisji do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Należy przede wszystkim wskazać, że prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego orzekający eksmisję potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy. Wyrok taki wiąże - na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. - nie tylko sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Orzekające w przedmiocie obowiązku meldunkowego organy, jak i sądy administracyjne nie są zatem uprawnione poddawać ocenie prawidłowości i zasadności wydanego wyroku orzekającego eksmisję.
W sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 526/11, LEX nr 1216746; z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1515/10, LEX nr 1145560; z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 788/07, LEX nr 498351). Natomiast w sytuacji kiedy osoba, w stosunku do której orzeczono prawomocnym wyrokiem eksmisję z lokalu, czyli nie mająca uprawnień do przebywania w nim, faktycznie w tym lokalu nie przebywa w rozumieniu art. 6 ust.1 ustawy, należy przyjąć, że dochodzi do wykonania prawomocnego orzeczenia sądu przez tę osobę i opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Z orzeczenia zawartego w pkt. III wyroku Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny sygn. akt [...] nie wynika więc – jak uważa skarżąca, jej "prawo" do zamieszkiwania w spornym lokalu do czasu złożenia oferty zawarcia umowy najmu przez Gminę a jedynie wstrzymanie wykonania przez organ egzekucyjny nakazu opuszczenia przez skarżącą lokalu do tego czasu. Skarżąca nie może więc w tej sytuacji domagać się ani dopuszczenia do zamieszkania w lokalu przy ul. P w K, ani dalszego utrzymywania stałego w nim zameldowania. Gdyby powyższe wyrzeczenie Sądu w w/w wyroku posiadało walor, jaki przypisuje mu skarżąca, sąd orzekający w sprawie o ochronę posiadania winien by był uwzględnić powództwo już z tej przyczyny, co przecież nie miało miejsca. Nie mogły także odnieść oczekiwanego rezultatu oświadczenia i zarzuty zawarte w skardze, dotyczące zachowania skarżącej w okresie zamieszkiwania w spornym lokalu. Organy muszą bowiem uwzględniać również treść wyroku [...] zapadłego w sprawie o ochronę posiadania – czyli okoliczność, iż nie przyniosły pozytywnego rezultatu prawne starania skarżącej o przywrócenie posiadania lokalu. Skarżąca powołuje się również w skardze na próby wejścia na teren posesji z policją i komornikiem, załączając kopie postanowień Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego wydanych w wyniku rozpoznania wniosku o zabezpieczenie powództwa w sprawie o ochronę posiadania przeciwko R. K. i J. K. Stwierdzić trzeba, że organy nie kwestionowały podnoszonego przez skarżącą faktu interwencji policji we wrześniu 2010r. Natomiast z załączonych do skargi kopii postanowień sądowych wynika, że Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt [...] zabezpieczył roszczenie powodów poprzez nakazanie pozwanym wydania (m.in.) B. K. kluczy do budynku mieszkalnego położonego w K przy ul. P – na czas trwania postępowania. Z załączonych do odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014r. kopii protokołów sporządzonych w dniach 8 i 24 sierpnia 2012r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wynika, że skarżącej zostały wydane klucze do posesji w obecności Komornika. Z akt sprawy wynika również, że zamki w drzwiach wejściowych zostały wymienione po wydaniu kluczy skarżącej. Jednak zgodnie z treścią art. 744 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2014.101): "W razie prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania, zabezpieczenie upada". Skoro więc sprawa o ochronę posiadania została jak wskazano wyżej prawomocnie zakończona oddaleniem powództwa (k. 129 akt adm.), okoliczności prawne i faktyczne wynikające z orzeczonego zabezpieczenia powództwa nie mają dla oceny przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji żadnego znaczenia. Trzeba także stwierdzić, że orzekające w zakresie obowiązku meldunkowego organy administracji nie są legitymowane do badania tytułu prawnego do nieruchomości czy lokalu mieszkalnego, dlatego zasadnie uznały organy, że starania skarżącej o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym mężu, oraz kwestionowanie tytułu prawnego H. i A. Ś. do nieruchomości nie mogły mieć znaczenia dla treści podjętego przez organy rozstrzygnięcia.
W uzupełnieniu skargi, skarżąca podała na rozprawie w dniu 12 listopada 2014r., że nadal chce mieszkać w mieszkaniu przy ul. P w K. Na zamiar taki wskazywała także w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do powyższego argumentu należy wskazać, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych : "Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim." (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 listopada 2009r. sygn. akt III SA/Wr 437/09, Lex Omega nr 589387). Zamiar skarżącej powrotu do przedmiotowego lokalu ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu do lokalu bez uwzględnienia realnych i prawnych możliwości zamieszkania w tym lokalu. Skoro bowiem w stosunku do pozwanej orzeczono eksmisję z lokalu, lokal ten stanowi własność H. i A. Ś., którzy wyraźnie sprzeciwiają się temu, by skarżąca ponownie w nim zamieszkała, to deklarowany przez skarżącą zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu nie znajduje oparcia w istniejących realiach. Zatem utrzymanie zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem obecnym, a skoro skarżąca nie ma realnych perspektyw na powrót do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej. Dlatego należało uznać, że nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy.
Sąd uznał, iż rozpatrujące sprawę organy administracji zgromadziły wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który następnie został przeanalizowany i w sposób prawidłowy oceniony. Odnośnie zarzutu skargi wskazującego na wydanie decyzji bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy, należało uznać go za bezpodstawny. Organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 75, 77 i 80 kpa. Zebrały wszystkie dostępne dowody w sprawie a rozstrzygnięcie podjęły z uwzględnieniem okoliczności z nich wynikających. Zasadnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa omówiły i podkreśliły charakter obowiązku meldunkowego, dlatego zbędne jest ponowne przytaczanie prawidłowych twierdzeń organu, które Sąd podziela. Jednak w toku postępowania organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania a to art. 97 par 1 pkt. 4 kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prezydent Miasta uznał, że zagadnieniem wstępnym jest wynik sprawy z powództwa B. K. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego, zawisłej przez sądem powszechnym i postanowieniem z dnia [...] 2011r. zawiesił postępowanie w sprawie o wymeldowanie skarżącej, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania. Po uzyskaniu informacji o prawomocnym jego zakończeniu organ podjął zawieszone postępowanie. Zawieszenie postępowania administracyjnego nie miało podstaw w przepisie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa mogą być natomiast wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Organy administracji prowadzące postępowanie w przedmiocie wymeldowania posiadają kompetencje do samodzielnego ustalania istnienia przesłanek faktycznych warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustaleń takich organ winien dokonać niezależnie od toczącego się przed sądem powszechnym postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2013r., sygn. akt II OSK 2218/11 (LEX nr 1340221), zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne. W sprawie tej NSA stwierdził: "Wytoczenie przez osobę wnioskowaną do wymeldowania powództwa o przywrócenie posiadania ma istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stanowisko powyższe podziela. Dlatego nieuprawnionym było zawieszenie kontrolowanego postępowania i wyczekiwanie przez organ na prawomocne rozstrzygnięcie sprawy o przywrócenie skarżącej posiadania opuszczonego lokalu. Tym samym organ naruszył art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Nie można jednak uznać, że powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia w rozumieniu przepisu art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a., tj. w sposób mogący decydować o uwzględnieniu skargi w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zawierały wady, które uzasadniałyby wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Nie stwierdzono bowiem naruszeń prawa materialnego ani przepisów postępowania, decydujących o konieczności uwzględnienia skargi B. K. ani na podstawie zarzutów w niej sformułowanych, ani kontrolując decyzję zgodnie z art. 134 p.p.s.a.
Skoro więc zaskarżona decyzja nie zawiera wad, o których mowa w art. 145 § 1 pkt. p.p.s.a., skargę należało oddalić. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło