III SA/Kr 304/13

WyrokWSA w Krakowie2013-11-13

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców i urządzeń rejestrujących, było zasadne, mimo podniesionych przez przewoźnika zarzutów dotyczących sposobu przeprowadzenia kontroli i nieprzedłożenia części dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo pewnych uchybień w sposobie przeprowadzenia kontroli (np. zbyt krótki termin na podstawienie pojazdów do oględzin), nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślono, że przewoźnik nie wykazał, iż naruszenia nastąpiły z przyczyn, których nie mógł przewidzieć, a brak wymaganych dokumentów (wykresówek, zaświadczeń) stanowił podstawę do nałożenia kary, nawet jeśli dokumenty te zostały przedłożone po zakończeniu kontroli. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców i urządzeń rejestrujących. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Przewoźnik zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia kontroli, nieuwzględnienie przedłożonych dokumentów i nie zwrócenie mu oryginałów, co uniemożliwiło mu weryfikację naruszeń. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 10 KPA.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia 11 stycznia 2013 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa, art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h i lit. r, art. 72, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U z 2012r. póz. 1265), Ip. 1.5, Ip. 6.1.4, Ip. 6.2.1, Ip. 6.3.6, Ip. 6. 3. 7, Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 1, art. 13, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa P. S., od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2012r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie sprawy: W wyniku kontroli przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy - Firma Handlowo-Usługowa P. S., przeprowadzonej w dniach od 20 do 24 sierpnia 2012 r. przez upoważnionego przez Inspektora Transportu Drogowego Inspektora Inspekcji Transportu Drogowego i Kontrolera Transportu Drogowego, stwierdzone zostały uchybienia opisane szczegółowo w załączniku do protokołu kontroli z dnia 24 sierpnia 2012 r. nr [...] . Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych z regulacjami zawartymi w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych; zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców z przepisami rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r., Dz. U. z 1999r., NR 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Średnia liczba kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli nie przekroczyła 10 kierowców. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 maja 2012 r. Organ pierwszej instancji ustalił na podstawie wyników kontroli, że w kontrolowanym okresie miały miejsce następujące naruszenia : - niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi, - brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy, miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień, - okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę. Wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] 2012r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 Ustawy o transporcie drogowym nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i powołał się na wyniki przeprowadzonej kontroli. Organ ustalił, że stwierdzone naruszenia uzasadniają nałożenie kary w łącznej kwocie 131 900 złotych, jednak z uwagi na treść regulacji zawartej w art. 92a ustawy o transporcie drogowym nałożona kara wynosi 15 000 złotych. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji P. S. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy oraz umorzenie stwierdzonych naruszeń zarzucając, że organ pominął wyjaśnienia składane przez osobę upoważnioną do reprezentacji przedsiębiorcy. Nie uwzględniono, że część pojazdów które miały zostać poddane oględzinom, nie stanowi już własności skarżącego a pozostałe nie mogą stawić się we wskazanym miejscu w dniu oględzin. Krótki czas przeprowadzenia kontroli uniemożliwił podjęcie wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pominięto skargi i wnioski składane przez przedsiębiorcę w czasie postępowania, nie zwrócono pobranych dokumentów. Odwołujący się nie miał możliwości zweryfikowania stwierdzonych naruszeń gdyż nie zwrócono mu wykresówek ani zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów. P. S. zarzucił także naruszenie przepisu art. 10 kpa, oraz podał, że konieczność uiszczenia nałożonej kary pieniężnej może doprowadzić do bankructwa przedsiębiorstwa. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uwzględnił zarzutów odwołania i wydał opisaną na wstępie, będącą przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję. Rozpoznając ponownie sprawę poczynił ustalenia, dokonując ponownej analizy poszczególnych naruszeń, oraz odniósł się do zarzutów odwołania. Uzasadniając utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć: 15.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10, w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Stosownie do art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h i lit. r ustawy, obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) Wskazując na poszczególne naruszenia, które stwierdzono w trakcie kontroli i za które organ pierwszej instancji wymierzył kary organ odwoławczy uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia naruszenia polegającego na niepoddaniu się przez przedsiębiorcę kontroli w całości lub w części (lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), o czym organ pierwszej instancji orzekł w związku z niedostarczeniem przez przedsiębiorcę pięciu pojazdów ciężarowych do przeprowadzenia dowodu z oględzin a także w związku z wystąpieniem różnic w zapisach stanu licznika na wykresówkach używanych w pojazdach o nr rej. [...], [...] i [...]. Zgodnie bowiem z art. 80b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czynności kontrolne powinny być przeprowadzane w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania kontrolowanego przedsiębiorcy. W przypadku gdy przedsiębiorca wskaże na piśmie, że przeprowadzane czynności zakłócają w sposób istotny działalność gospodarczą przedsiębiorcy, konieczność podjęcia takich czynności powinna być uzasadniona w protokole kontroli. Strona została poinformowana o zamiarze przeprowadzenia przez organ oględzin w dniu 20.08.2012 r., podczas gdy dniem przeprowadzenia oględzin był 23.08.2012 r., natomiast miejscem, siedziba organu kontrolnego. Organ odwoławczy uznał, że wyznaczenie tak krótkiego terminu do podstawienia pojazdów, którymi przedsiębiorca wykonuje swój główny przedmiot działalności bez próby uzyskania informacji czy nie spowoduje to znacznego utrudnienia w działalności przedsiębiorcy, bądź czy nie jest niemożliwe, stanowi o naruszeniu art. 80b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Co prawda przedsiębiorca wnioskował od początku o przeprowadzenie kontroli w siedzibie organu lecz w zawiadomieniu o zamiarze przeprowadzenia kontroli z dnia 23.07.2012r. nr [...], informując przedsiębiorcę o zakresie przeprowadzenia kontroli wezwano do przedłożenia szeregu dokumentów (m.in. licencji wykazu pojazdów, wykazu zatrudnionych kierowców, zapisów z tachografów, wpisów do ewidencji działalności gospodarczej), nie wezwano natomiast o przedstawienie do oględzin pięciu pojazdów samochodowych. Odwołujący się, wnioskując w dniu 13.08.2012r. o przeprowadzenie kontroli w siedzibie organu, mógł zatem racjonalnie oczekiwać, iż badane będą wyłącznie dokumenty wymienione w zawiadomieniu, które to dokumenty, co prawda niekompletne (jeśli chodzi o wykresówki kierowców lub dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdów) przedłożył. Organ kontroli planując poddanie pojazdów oględzinom winien był wymienić to w zawiadomieniu o zamiarze przeprowadzenia kontroli, choćby po to by przedsiębiorca przed dniem oględzin nie wysłał ich w zadanie przewozowe. Organ odwoławczy podkreślił, że wprowadzenie przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej możliwości prowadzenia czynności w siedzibie organu kontrolnego odbywa się na wniosek samego przedsiębiorcy i ma służyć wyłącznie usprawnieniu czynności kontrolnych. Usprawnienie nie oznacza przyspieszenia kontroli, jeżeli uniemożliwiłoby to pełne zbadanie czy działalność gospodarcza jest prowadzona zgodnie z przepisami prawa. Zbyt krótki termin oględzin aż pięciu pojazdów, w istocie uniemożliwił z góry ich przeprowadzenie, zatem brak podstaw do przyjęcia, że przedsiębiorca nie poddał się kontroli w części. Organ odwoławczy uznał także brak w zgromadzonym materiale dowodowym podstaw do ustalenia naruszenia w związku z brakami w zapisie stanu licznika kilometrów na wykresówkach używanych w pojazdach o nr rej. [...], [...] i [...], uzasadniając swoje stanowisko tym, że brak w przepisach rozporządzenia nr 3821/85 oraz w ustawie o czasie pracy kierowców obowiązku rejestrowania przez podmiot wykonujący przewóz drogowy dokładnego przebiegu kilometrów pojazdów, istnieje natomiast obowiązek pełnego dokumentowania dni pracy kierowców wykonujących przewozy. W związku z tym braki w zapisach licznika kilometrów stanowią wyłącznie przesłankę do prowadzenia dalszych czynności wyjaśniających, czy owe braki nie świadczą np. o wyrzucaniu lub gubieniu wykresówek. Ustalono, że przynajmniej jeden pojazd tj. o nr rej. [...] był wykorzystywany w okresie objętym kontrolą do przewozów ładunków poza drogami publicznymi. Na tej podstawie organ kontrolny orzekł zresztą o umorzeniu naruszeń dotyczących czasu pracy. Różnice mogły zatem wyniknąć z użyczenia wszystkich trzech pojazdów przedsiębiorcy innym podmiotom. Organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania w tym zakresie, co oznacza, że nie udowodniono aby przedsiębiorca nie poddał się kontroli nie okazując wymaganych dokumentów. Natomiast odnośnie naruszeń polegających na : - wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia kontrolnego, badania kontrolnego lub kalibracji. Ip. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,- Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za po mocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi; Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. - braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - imienia lub nazwiska kierowcy - za brak każdej danej; Ip. 6.3.6.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym -okazaniu wykresówki nie zawierające i wymaganych wpisów: miejsca lub daty końcowej używania wykresówki: Ip. 6.3.6.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. -nie okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień; - Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, -okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki. która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – organ odwoławczy uznał, że naruszenia powyższe miały miejsce, wobec tego kary zostały nałożone zgodnie z przepisami prawa. Łączna kwota kar pieniężnych za wszystkie naruszenia stwierdzone przez organ I instancji uległa zmianie i wyniosła 116 900 złotych. Z uwagi na to, że suma kar za pozostałe naruszenia przekroczyła maksymalną dopuszczalną kwotę kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych, organ uznał, że zasadne jest utrzymanie zaskarżonej decyzji w całości w mocy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że jakkolwiek trafne są zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia oględzin pojazdów tj. zbyt krótkiego terminu do podstawienia pojazdów, to ze względu na całokształt materiału dowodowego nie mogą one wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Odwołujący się prawidłowo zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli i wezwany do przedłożenia m.in. wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez zatrudnionych przez siebie kierowców, przedstawił niekompletną dokumentację w tym zakresie. Wykresówki lub inne dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdów podlegających przepisom rozporządzenia nr 561/2006 winny bowiem być zawsze okazywane w okresie jednego roku od ich wykorzystania na każde wezwanie służb kontrolnych. Dosłanie brakujących tarcz lub np. zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów już do doręczeniu protokołu kontroli nie może zostać uznane jako spełnienie obowiązku określonego w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 oraz art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców. Organ wskazał nadto, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, aby istniały przesłanki zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie przedstawił, zarówno w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie jak i w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepisu. Zdaniem organu błędny jest pogląd odwołującego, iż to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na jej korzyść i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. Za nieuzasadniony uznał organ zarzut naruszenia art. 10 kpa. Podkreślono, że w toku postępowania administracyjnego odwołujący składał kilkakrotnie wyjaśnienia wraz dokumentami, które w zakresie naruszeń czasu pracy zostały uwzględnione przez organ I instancji. Natomiast przesłanie brakujących zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów nie mogło, z przyczyn podanych powyżej, stanowić podstawy do umorzenia postępowania w tym zakresie czyli co naruszeń z Ip. 6.3.7 i Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy. Przedsiębiorca nie zakwestionował natomiast w żaden sposób naruszeń Ip. 6.3.6 i Ip. 6.1.4 załącznika. Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy brak wniosku strony o zwrot pobranej przez organ kontrolny dokumentacji, przy czym gdyby nawet doszło do opóźnienia w zwrocie przez organ kontrolny wszystkich dokumentów nie stanowiłoby to podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego. Wykryte przez organ braki w dokumentacji mają bowiem charakter obiektywny, a skarżący mógłby jedynie podnieść, że wystąpiły one z przyczyn określonych w art. 92c ustawy. W postępowaniu administracyjnym, pomimo prawidłowego doręczenia protokołu kontroli i zawiadomienia o wszczęciu i zakończenia postępowania, przedsiębiorca nie podnosił, by nieokazanie wykresówek lub okazanie tarcz nie zawierających wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy było spowodowane zdarzeniami lub okolicznościami których nie mógł przewidzieć. P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący nie wskazując na naruszenie przez organy konkretnych przepisów prawa, poza zarzutem naruszenia art. 10 kpa., zakwestionował, sposób przeprowadzenia kontroli odnośnie wezwania do podstawienia pojazdów do oględzin, nieuwzględnienie w toku postępowania faktu przedłożenia brakujących dokumentów, co stanowiło zdaniem skarżącego podstawę umorzenia postępowania, nie zwrócenie mu przez organy tych dokumentów, co uniemożliwiło skarżącemu przeprowadzenie analizy i zweryfikowanie zasadności stwierdzonych naruszeń. Okoliczność ta odbiera skarżącemu wszelkie prawa na podjęcie procedur odwoławczych z dowodami rzeczowymi. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy działał niekonsekwentnie, ponieważ wbrew stwierdzeniu nieprawidłowości, których dopuścił się organ pierwszej instancji, utrzymał w mocy decyzje nakładającą karę. Nałożenie jej jest zdaniem skarżącego wynikiem nagonki na jego przedsiębiorstwo, stwierdzenie naruszeń jest bezpodstawne i niedorzeczne i nastąpiło z nadużyciem uprawnień i kompetencji organu pierwszej instancji. .Uzasadniając naruszenie art. 10 kpa skarżący wskazał, że obowiązkiem organów było udzielanie pisemnych odpowiedzi na jego wnioski, zapewnienie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz czuwanie, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi zasadami należało uznać, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Podstawę prawną prowadzenia kontroli przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy stanowią przepisy rozdziałów 9 i 10 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2012 .1265), dalej u.t.d. natomiast podstawą nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania transportu drogowego są przepisy art. 92 i nast. tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 i ust. 3 pkt. 1 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji "Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć kwoty 15.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Zgodnie z treścią art. 4 pkt. 22 ustawy o transporcie drogowym, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumieć należy obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów ustaw, rozporządzeń Rady (EWG), Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) wymienionych enumeratywnie w tym przepisie, a także obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Kontrole podmiotów wykonujących przewozy drogowe prowadzone na podstawie przepisów u.t.d. mają więc na celu między innymi ustalenie, czy podmioty takie przestrzegają przepisów regulujących czas pracy kierowców zawartych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004r., Nr 92, poz. 879 ze zm.), oraz obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia Rady nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21). Przestrzegania tych właśnie przepisów dotyczyła kontrola przeprowadzona u skarżącego w dniach od 20 do 24 sierpnia 2012 r. Wyniki przeprowadzonej kontroli przedstawione zostały w protokole kontroli z dnia 24 sierpnia 2012 r. nr [...] i stały się podstawą do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Podkreślić trzeba, że stan faktyczny ustalony przez organy w zakresie dotyczącym stwierdzonych braków w dokumentacji do prowadzenia której, oraz do okazania której podmiotowi kontrolującemu zobowiązany był skarżący, nie jest sporny. Nie jest też w skardze kwestionowany. W toku kontrolowanego postępowania ani w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący także nie kwestionował wyników kontroli ani ustaleń organu pierwszej instancji, dotyczących braków w dokumentacji, do której przedstawienia obowiązany był w związku z przeprowadzaną kontrolą. Pismami składanymi w toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżący wnosił o umorzenie postępowania administracyjnego, oraz przedłożył dokumenty potwierdzające fakt "wyłączenia pojazdów z przepisów Rozporządzenia 561/2006" (pismo z dn. 3.10.2012 r.) i dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu (pismo z dn. 24.09.2012 r.). W pismach tych skarżący zarzucał także naruszenie przez organ prowadzący postępowanie art. 10 kpa. Stwierdzić trzeba, przychylając się do stanowiska organu, że okoliczności podnoszone w tych pismach, oraz fakt złożenia brakujących dokumentów już po okazaniu kontrolującemu żądanych dokumentów, czyli po zakończeniu kontroli, nie mogły mieć wpływu na ostateczny wynik postępowania administracyjnego, z następujących względów : protokół z kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego został przyjęty i podpisany bez zastrzeżeń przez osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy w czasie kontroli (upoważnienie k. 8 akt adm.). Protokół kontroli stanowiący dokument urzędowy, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do przeprowadzenia kontroli podmiot, stanowi w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 76 kpa, dowód tego, co w nim zostało stwierdzone i korzysta z domniemania z prawdą tego, co zostało nim urzędowo zaświadczone. Nadto, sporządzony został zgodnie z przepisami, z udziałem przedstawiciela skarżącego. Sąd nie stwierdził, aby sporządzony w kontrolowanym postępowaniu protokół zawierał nieścisłości, niejasności, czy też sporządzony został w nieodpowiedniej, niezgodnej z przepisami formie. Także czynności poprzedzające przeprowadzenie kontroli u skarżącego (tj. zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, wezwanie o przedłożenie do kontroli przedsiębiorstwa wymaganych dokumentów) dokonane zostały zgodnie z przepisami u.t.d. Skarżący w toku postępowania nie kwestionował zapisów protokołu kontroli. Nie może więc ulegać wątpliwości, że podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego, stwierdzono opisane w załączniku do protokołu kontroli naruszenia przepisów regulujących obowiązki lub warunki prowadzenia transportu drogowego wynikające z przepisów regulujących czas pracy kierowców, oraz dotyczących urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano przepisy o czasie pracy zawarte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.), której art. 25 nakazuje pracodawcy prowadzić ewidencję czasu pracy kierowców w różnych formach i przechowywać ją przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Z kolei art. 31 tej ustawy określa rodzaje zaświadczeń wystawianych przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego, potwierdzających nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę w konkretnych dniach. Ustawa o czasie pracy kierowców odsyła w zakresie rejestracji norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku do rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L102 z 11 kwietnia 2006 r.), które z kolei w zakresie urządzeń rejestrujących odsyła do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r.). Wymienione rozporządzenia są przepisami wspólnotowymi dotyczącymi przewozów drogowych, o których mowa w art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. "Przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych." Przytoczone przepisy prawa dawały więc podstawę do wymierzenia skarżącemu kary za brak wymaganych dokumentów - wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowców, a sam brak tych dokumentów w dacie przeprowadzania kontroli nie był kwestionowany przez skarżącego. Należy też stwierdzić, że z akt administracyjnych wynika, że wysokość kar za poszczególne naruszenia oraz suma tych kar została prawidłowo obliczona przez organ odwoławczy. Przepis art. 92a ust. 6 u.t.d. wskazuje, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Oznacza to, że wymierzone za poszczególne naruszenia kary nie mogą przekroczyć wysokości kwot wskazanych w załączniku nr 3, natomiast suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz nie może przekroczyć 15 000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Takim podmiotem jest skarżący. Powyższe oznacza również, że w przypadku stwierdzenia naruszenia określonego w załączniku do ustawy organ administracji nie ma możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar, lecz ma obowiązek wymierzyć karę określoną w załączniku stanowiącym wykaz kar. Przewidziane w art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężne za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają charakter administracyjnych kar pieniężnych. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 stycznia 2007 r. (sygn. akt P19/06) istotą kary administracyjnej jest przymuszanie do respektowania nakazów i zakazów, sama zaś kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Nie jest zatem wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale w istocie formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia prawa. Oznacza to, ze odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków lub warunków transportu drogowego jest oderwana od kwestii winy i ma charakter obiektywny. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 543/11, teza nr 1(LEX nr 1219039) :"Odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, gdyż obciąża podmiot wykonujący transport drogowy, jeżeli wystąpił zakazany przez ustawę skutek". Odpowiedzialność przedsiębiorcy, o której mowa w art. 92aust. 1 u.t.d. nie ma jednak charakteru absolutnego (por. np. wyroki WSA w Warszawie z 31.0102013r., sygn. akt VI SA/Wa, LEX nr 1298777, WSA w Gliwicach z 20.06.2012r., sygn. akt II SA/GL 349/12, LEX nr 1234227). Zgodnie bowiem z przepisem art. 92c ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art.92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Odnosząc treść powyższej regulacji do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zwolnienie się skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów możliwe byłoby tylko w przypadku wykazania, że nie miał on wpływu na powstałe naruszenia, a naruszenia te wystąpiły wskutek zdarzeń lub okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Innymi słowy, skarżący musiałby wykazać, że jako podmiot wykonujący przewóz drogowy uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby zadośćuczynić nałożonym na niego przepisami prawa obowiązkom i wymogom. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.04.2013 r., sygn. akt II GSK 214/12 (LEX nr 1337124) stwierdził : "Nieokazanie przez przedsiębiorcę wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu stanowi przejaw deliktu administracyjnego sankcjonowanego karą pieniężną. Od tej odpowiedzialności przedsiębiorca może się uwolnić, jeżeli wykaże, iż niedopełnienie tego obowiązku jest następstwem zdarzenia lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności". Ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki do zwolnienia z odpowiedzialności, przewidziane w przepisach prawa spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08, Lex Omega nr 563516). W toku postępowania administracyjnego skarżący nie powoływał się na jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby zostać zakwalifikowane przez organy jako równoznaczne z przesłankami wyłączenia odpowiedzialności z stwierdzone naruszenia przewidzianymi w przepisie art. 92a ust. 1 u.t.d. W skardze skarżący nie zarzuca, aby okoliczności takie podnosił i nie były one przez organy wzięte pod uwagę. Jak już wyżej wskazano zgodne z przepisami jest stanowisko organu, że dosłanie brakujących tarcz lub zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdów już po doręczeniu protokołu kontroli nie stanowi o wypełnieniu obowiązku określonego w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, oraz art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców Dokumenty te powinny były być bowiem okazane na wezwanie wystosowane do skarżącego, w terminie do dnia 20 sierpnia 2012 roku. (k. 64 akt adm.). Zarzuty zawarte w skardze (poza zarzutem naruszenia art. 10 kpa), jakkolwiek nie sprecyzowane i ogólnikowe, nadto podnoszące argumenty nie mające znaczenia dla stwierdzenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, należało zakwalifikować w istocie jako dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i nie rozpatrzenia przez organy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stwierdzenia zatem wymaga, iż niezależnie od rozkładu ciężaru dowodu w przypadku powoływania się przez podmiot wykonujący przewóz drogowy na okoliczności objęte przepisem art. 92c ust. 1 u.t.d., postępowanie administracyjne prowadzone przez organy podlega zasadom i przepisom gwarantującym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym przepisom art. 7 i 77 kpa nakładającym na organy obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ administracji ma obowiązek w toku postępowania administracyjnego stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. i stwierdzenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy. Przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe Sąd uznał za prawidłowe. Wynikiem tego postępowania, czego nie zauważa skarżący było stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że nie ma podstaw do stwierdzenia naruszeń opisanych w punktach Lp. 1,2,4,5,6,7,8,9,10,11,15 do18, oraz 20 do 32 protokołu kontroli. Natomiast uruchomienie przez skarżącego procedury odwoławczej spowodowało ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy i stwierdzenie przez organ odwoławczy na podstawie własnych ustaleń, że podstawy do wymierzenia kar nie zachodzą w przypadku stwierdzenia naruszenia w związku z niedostarczeniem przez skarżącego pięciu pojazdów ciężarowych do przeprowadzenia oględzin, oraz naruszenia związanego z brakami w zapisach stanu licznika kilometrów na wykresówkach używanych w pojazdach o numerach rejestracyjnych [...], [...] i [...] z przyczyn szczegółowo wskazanych i omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powyższe wskazuje na przeprowadzenie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego efektem było ustalenie, że suma kar za poszczególne naruszenia jest niższa, niż ustalona przez organ pierwszej instancji. Okoliczności te nie dawały jednak podstaw do wydania orzeczenia reformatoryjnego, wobec stwierdzonych pozostałych naruszeń i sumy kar za nie wymierzonych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy art. 10 kpa stwierdzić należy, że brak było podstaw do uwzględnienia przez Sąd tego zarzutu. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, skarżący brał czynny udział w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, czego dowodem są także pisma składane w toku postępowania. i był informowany przez organ pierwszej instancji o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Co prawda brak w aktach sprawy pisma organu odwoławczego informującego skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, jednak należy mieć na uwadze, że Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 1317/08 z dnia 2 września 2009 r.(LEX nr 597191): "Podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 § 1 k.p.a. strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, iż uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy". Pogląd taki prezentowany jest w orzecznictwie jednolicie, czego wyrazem są liczne orzeczenia sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 21.07.2010r., II OSK 881/10, LEX nr 746920, Wyroki WSA II SA/Sz 747/09 z 23.09.2009r, LEX nr 580340, II SA/Sz 99/10 z 14.07.2010, LEX nr 674450, II SA/Rz 928/10 z 25.11.2010r. LEX nr 758602). Nie wyznaczenie więc przez organ kolejnego terminu, o którym mowa w art. 10 § 1 kpa, przy prawidłowo zebranym i wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia materiale dowodowym nie stanowi zdaniem sądu naruszenia zasady wynikającej z tego przepisu. Skarżący nie wykazał, aby nie wyznaczenie przez organ odwoławczy terminu do zapoznania się z całością materiału dowodowego i złożenia końcowego oświadczenia uniemożliwiła mu dokonanie konkretnej czynności procesowej, mającej znaczenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie mogły także spowodować uwzględnienia skargi zarzuty dotyczące "zatrzymania" przez organ dokumentów złożonych przez skarżącego po terminie określonym w wezwaniu z dnia 20 sierpnia 2012 r. wystosowanym do skarżącego na podstawie art. 68 ust. 1, art. 72 w zw. z art. 50 i 55 ust. 1 u.t.d., skoro umorzenie wszczętego postępowania mogło nastąpić tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 92c ust.1 u.t.d., na które skarżący nie powoływał się. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie należało uznać za nie naruszające przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Skoro więc zarzuty skargi nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącego skutku a sąd nie stwierdził w zaskarżonej decyzji innych naruszeń przepisów prawa dających podstawę do uwzględnienia skargi z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło