III SA/Kr 44/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka ( spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. S. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K. T. – T. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 ( dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] odmówił przyznania M. B. (dalej: skarżący) świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za wodę, gaz i energię elektryczną w lokalu przy ul. C. Decyzja ta została odebrana osobiście przez skarżącego, w dniu 4 grudnia 2015 r., natomiast odwołanie od tej decyzji zostało złożone w siedzibie organu I instancji w dniu 22 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. znak [...], działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło, że odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Mając na uwadze daty doręczenia decyzji (4 grudnia 2015 r.) i nadania odwołania (22 lutego 2016 r.) organ odwoławczy przyjął, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 129 K.p.a., który wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji mogło być złożone najpóźniej w dniu 18 grudnia 2015 r. Organ wyjaśnił, że to data nadania pisma, a nie jego sporządzenia stanowi datę złożenia odwołania i decyduje o terminowości złożenia środka odwoławczego. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie skarżący wraz ze złożeniem odwołania nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego Kolegium Odwoławcze nie miało możliwości ingerencji w trybie odwoławczym w ostateczną decyzję Prezydenta Miasta. Podkreślono, że odwołanie od decyzji przysługuje stronom wówczas, jeżeli nie jest ona jeszcze ostateczna, a ostateczną jest zarówno decyzja, od której nie przysługuje odwołanie, jak i decyzja, która nie została zaskarżona w ustawowym terminie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący kwestionując prawidłowość i słuszność wydanego rozstrzygnięcia. Podnosząc analogiczne zarzuty jak w odwołaniu na decyzję organu I instancji wskazał na swoją trudną sytuację rodzinną i finansową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 960/16 oddalił skargę. Pełnomocnik skarżącego wniósł od ww. wyroku skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r. , sygn. akt I OSK 1503/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że w sprawie nie wyjaśniono dostatecznie czy decyzja z dnia 2 grudnia 2015 r. została w ogóle skarżącemu doręczona, a jeżeli tak to w jaki sposób. W aktach sprawy, przedstawionych przez organ wraz ze skargą, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, znajduje się jedynie kopia decyzji z dnia [...] 2015 r. nr [...] (faks), na której, tylko na stronie pierwszej widnieje zapis "4.12.2015 B. M.". Kopia ta nie odzwierciedla decyzji w sposób kompletny; brakuje na niej daty decyzji i pełnego jej numeru. W aktach sprawy brak jest oryginału tej decyzji i zwrotnego potwierdzenia jej odbioru (w przypadku doręczenia decyzji za pomocą poczty). Nie ma też informacji (np. notatki służbowej pracownika organu) aby decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona osobiście przez pracownika w siedzibie organu bądź w inny, przewidziany prawem, sposób. NSA zalecił aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uzupełnił akta sprawy o materiały, dokumentujące sposób doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji i dopiero na tej podstawie dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W toku ponownego rozpoznania sprawy odpowiadając na wezwanie Sądu organ przedłożył oryginał decyzji z dnia [...] 2015 r., nr [...], na której pierwszej stronie widnieje własnoręczny podpis i data odbioru decyzji. Na oryginale decyzji widoczna jest też data jej wydania i jej pełny numer (k. 1774 akt administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić należy, że wyrok w niniejszej sprawie zapadł po ponownym rozpoznaniu sprawy stosownie do wyroku NSA z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1503/17. Zgodnie z treścią art. 190 zd. 1 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku stwierdził, że w sprawie nie wyjaśniono dostatecznie czy decyzja z dnia [...] 2015 r. została w ogóle skarżącemu doręczona, a jeżeli tak to w jaki sposób i nakazał ustalenie tych okoliczności. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych sprawy na karcie nr 1774 znajduje się oryginał decyzji Prezydenta Miasta z dnia z dnia [....] 2015 r., nr [...]. Na pierwszej stronie tej decyzji widnieje własnoręczny podpis i data odbioru decyzji. Na oryginale decyzji widoczna jest też data jej wydania i jej pełny numer. A zatem wobec usunięcia w toku ponownego rozpoznania sprawy wątpliwości co do faktu doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] 2015 r., a także daty i sposobu tego doręczenia, aktualne pozostają rozważania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 44/18, które to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela i uznał za zasadne częściowo przytoczyć. I tak po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Istota sprawy sprowadzała się do zbadania dochowania terminu do wniesienia odwołania i oceny czy wnosząc w dniu 22 lutego 2016 r. odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do opłat za wodę, gaz i energię elektryczną w lokalu przy ul. C, skarżący zachował wymagany termin, czy też terminu tego nie zachował. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. W przypadku wniesienia odwołania po terminie, obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 K.p.a. stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W przedmiotowej sprawie skarżącemu skutecznie doręczono decyzję organu I instancji w dniu 4 grudnia 2015 r. (akta administracyjne, karta nr 1774). W tym dniu sam skarżący odebrał ww. decyzję i podpisał odbiór na oryginale tej decyzji wraz z podaniem daty odbioru. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 42 K.p.a. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Zatem jak wynika z powołanego powyżej przepisu, organ miał podstawy prawne aby doręczyć skarżącemu decyzję w lokalu administracji publicznej, co też uczynił w dniu 4 grudnia 2015 r. Jak zresztą wynika z akt administracyjnych, organ nie po raz pierwszy właśnie w ten sposób doręczał skarżącemu różnego rodzaju decyzje, co skarżący akceptował. Tym samym od dnia 4 grudnia 2015 r. należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Ostatnim dniem wniesienia odwołania był więc dzień 18 grudnia 2015 r. Skarżący wniósł odwołanie w dniu 22 lutego 2016 r. Oczywistym jest wiec okoliczność, że skarżący nie dochował terminu 14 dni do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie ograniczyło swoje postępowanie tylko do zbadania zachowania terminu do wniesienia odwołania. Gdyby organ II instancji mimo wniesienia odwołania po terminie merytorycznie rozpoznawał sprawę, doszłoby do rażącego naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie bowiem z powszechnie przyjmowanym stanowiskiem w orzecznictwie sądów administracyjnych prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a., bez przywrócenia terminu wniesienia odwołania, skutkuje rażącym naruszeniem art. 16 § 1 K.p.a., ponieważ jest to orzekanie w postępowaniu odwoławczym w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną i jest to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (vide Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 85/09, opub. w LEX nr 553640; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 118/11, opub. w LEX nr 784758; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 450/10, opub. w LEX nr 752315; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 375/08, opub. w LEX nr 471558). Zarzuty skarżącego zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie zarzuca błędu w liczeniu terminu do wniesienia odwołania, ale skupia swoją argumentację na braku rozpoznania skargi kasacyjnej od innych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 2037/14 i III SA/Kr 2038/14), co nie ma żadnego znaczenia w tej sprawie. Nie mogą uzasadniać uchylenia zaskarżonego postanowienia także i te argumenty, które zawarł skarżący w skardze i które dotyczą polemiki z decyzjami odmawiającymi przyznania świadczeń z pomocy społecznej w takiej wysokości, w jakiej wnosił to skarżący lub w ogóle odmawiających przyznawania świadczeń. Ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziwszy uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie mogło rozpoznać zarzutów zawartych w odwołaniu, ani też Sąd oceniając legalność tylko zaskarżonego postanowienia, a nie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nie może oceniać zarzutów dotyczących zasadności przyznawania lub nieprzyznawania świadczeń z pomocy społecznej. W tym stanie sprawy skarga skarżącego podlega, stosownie do art. 151 P.p.s.a., oddaleniu.