III SA/Kr 576/22
WyrokWSA w Krakowie2022-09-08
Skład orzekający: Jakub Makuch, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie ostatecznego orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych, może być uznana za niezgodną z prawem z powodu wcześniejszego umorzenia innego postępowania administracyjnego lub z powodu orzeczenia środka karnego przez sąd powszechny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, oparta na ostatecznym orzeczeniu psychologicznym stwierdzającym przeciwwskazania, jest zgodna z prawem. Organy administracji są związane treścią takiego orzeczenia i nie mogą go weryfikować. Wcześniejsze umorzenie innego postępowania administracyjnego nie stanowi przeszkody do wszczęcia nowego postępowania o cofnięcie uprawnień, jeśli opiera się ono na prawidłowym orzeczeniu psychologicznym. Cofnięcie uprawnień jest sankcją administracyjną, a nie karną, i nie narusza zakazu dwukrotnego karania za ten sam czyn.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie utrzymującej w mocy decyzję Starosty O. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Cofnięcie nastąpiło na podstawie orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. błędnego zastosowania przepisów, bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na wcześniejsze umorzenie innego postępowania, naruszenia przepisów proceduralnych oraz sprzeczności z konstytucyjnym zakazem dwukrotnego karania. Skarżący twierdził również, że decyzja została wydana na podstawie nieostatecznego orzeczenia lekarskiego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi L. L. przy udziale Prokuratora Rejonowego Kraków -Śródmieście - Wschód na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2022 r. nr SKO.UP/4121/244/2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 17 stycznia 2022 r. nr SKO.UP/4121/244/2021 działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego 15 listopada 2021 r. Nr WKT.5430.6.287.2021 orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A, B, nr [...] wydanego przez Starostę O. na okres do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 19 sierpnia 2020 r. do Starosty O. wpłynęło orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] 2021 r. wydane przez Pracownie Psychologiczną, w którym stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B.
W dniu 11 października 2021 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne dotyczącego cofnięcia uprawnień skarżącemu.
Mając powyższe na uwadze, Starosta O. decyzją z dnia 15 listopada 021 r. nr [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, nr [...] wydanego przez Starostę O. na okres do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji Starosty O., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniósł skarżący. W odwołaniu wskazał, że Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt [...] orzekł względem skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia motorowerów i motocykli oraz pojazdów mechanicznych do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. A na okres pięciu lat od uprawomocnienia się wyroku. Sąd wziął pod uwagę, iż prawo jazdy kat B jest mu niezbędne w codziennym funkcjonowaniu.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r., skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego względem niego w przedmiocie wydania decyzji cofającej uprawnienia kategorii "A, B", z powodu istnienia przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T", na podstawie orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 26.07.2021 r.
W odpowiedzi na powyższe, skarżący wskazał, na brak zasadności wszczęcia tego postępowania, podnosząc jednocześnie, że Starosta O. skierował go na badania lekarskie, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań lekarskich do kierowania pojazdami, na badanie psychologiczne celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Skarżący udał się kolejno na badania psychotechniczne, jak i ukończył kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz uczęszcza na terapię odwykową do Poradni Odwykowej Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. W ocenie skarżącego nieuprawnionym jest, a nadto sprzecznym z konstytucyjnym zakazem dwukrotnego stosowania środka represyjnego za ten sam czyn zabroniony, postępowanie organu administracji publicznej zmierzające do wdrożenia kary przenoszącej orzeczenie sądu powszechnego, któremu przepisy prawa dają w takiej sytuacji wyłączną prerogatywę w zakresie rozstrzygania w przedmiocie odpowiedzialności i wymiaru kary (w tym środków karnych).
Podniósł również, że złożył odwołania od orzeczenia lekarskiego z dnia 20 września 2021 r.
Skarżący podkreślił również, że skoro organ administracji publicznej uznał w swej decyzji z dnia 11 października 2011 R., że postępowania toczące się przeciwko skarżącemu stało się w całości bezprzedmiotowe, to organ nie powinien był wszczynać nowego postępowania względem tej samej osoby, a ponadto opierając go na tych samych podstawach materialnoprawnych.
Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania. Powołując się na treść art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami wskazał, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, które nie podlegają nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są niewątpliwie związane takimi orzeczeniami psychologicznymi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń.
Natomiast jak wynika z akt sprawy, u skarżącego orzeczeniem psychologicznym nr [...] wydanym w dniu 26 lipca 2021 r. przez uprawnionego psychologa, stwierdzono istnienie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, B. W orzeczeniu w akapicie dotyczącym terminu ważności orzeczenia psychologicznego wskazano "nie dotyczy".
Odnosząc się do zarzutu, iż skoro organ administracji publicznej uznał w swej decyzji, że postępowania toczące się przeciwko skarżącemu stało się w całości bezprzedmiotowe, to organ nic powinien był wszczynać nowego postępowania względem tej samej osoby, a ponadto opierając go na tych samych podstawach materialnoprawnych. Kolegium wskazało, iż organ I instancji decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...] orzekł o umorzeniu skarżącemu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Natomiast przedmiotowa decyzja orzeka zaś o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B. Tak więc obie decyzje wydawane są na podstawie dwóch odrębnych podstaw prawnych.
Z kolei odnosząc się do zarzutu iż nieuprawnionym jest, a nadto sprzecznym z konstytucyjnym zakazem dwukrotnego stosowania środka represyjnego za ten sam czyn zabroniony, Kolegium wyjaśniło, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami nie jest karą, a orzekaniem o cofnięciu uprawnień odbywa się na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierowaniu pojazdami.
Na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych, a to art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, poprzez niewłaściwe zastosowanie niniejszego przepisu, polegającego na wydaniu decyzji podtrzymującej decyzję Starosty O. o cofnięciu uprawnień, w oparciu o nieostateczne orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. A i B;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na umorzenie toczącego się postępowania w całości, zamykając jednocześnie drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty;
- naruszenie prawa proceduralnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść skarżonej decyzji, tj. art. 77 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, które polegało na: nieustaleniu przez organ, że w istocie względem skarżącego toczyły się dwa tożsame postępowania administracyjne oparte na jednakowej podstawie faktycznej oraz prawnej; pominięcie przez organ odwoławczy zarzutu wskazanego w treści odwołania, odnoszącego się do doręczenia decyzji administracyjnej wyłącznie do rąk skarżącego, pomimo ustanowienia w sprawie pełnomocnika; co skutkowało wydaniem skarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa radcowskiego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 8 września 2022 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący dostarczył organowi orzeczenie psychologa o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, przy czy, organ uzależnił korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy od cofnięcia skargi do WSA w Krakowie o zwrocie akt. Wskazał również, że przedmiotowe orzeczenie psychologiczne (nowe) z sierpnia 2022 r. nie zostało przesłane do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2022r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty O. z dnia 15 listopada 2021r. orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności..
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm.), zwanej dalej u.k.p.
W niniejszej sprawie organ administracyjny otrzymał odpis prawomocnego wyroku, dotyczącego skarżącego, który został skazany na podstawie art. 178a § 1 k.k., celem jego wykonania. W wyroku tym orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia motorowerów i motocykli oraz pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których wymagane jest prawo jazdy kategorii A, na okres 5 lat. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2021r. Starosta O. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A na okres 5 lat. Jednocześnie zostało wszczęte postępowanie miedzy innymi w sprawie skierowania na badania psychologiczne celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została oparta na obowiązującym w momencie jej podejmowania art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 135a u.k.p., Z przepisów tych wynika z kolei obowiązek organu do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w przepisie, a więc w przypadku otrzymania odpisu wyroku, w którym orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Starosta nie był więc uprawniony do tego, aby podważać ustalenia wyroku sądu.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że według art. 135a u.k.p., do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a, na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy. Po tym terminie natomiast na podstawie informacji uzyskanych od administratora danych (art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 139 pkt 3 tej ustawy). Należy jednak zauważyć, że z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian między innymi w ustawie o kierujących pojazdami, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 przewidziano, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Ponieważ komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 wspomnianej wyżej ustawy nowelizującej m.in. ustawę o kierujących pojazdami nie został ogłoszony, należy uznać, że art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie znajdował zastosowania, a zamiast niego zastosowanie miał w dalszym ciągu art. 135a u.k.p., który w sprawie został zastosowany (zob. wyrok WSA w Krakowie z 21.07.2020 r., III SA/Kr 811/19, LEX nr 3071729.)
Decyzja kierująca skarżącego na badania psychologiczne, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, była więc zgodna z prawem, a skarżący jej nie zaskarżył.
W wyniku jej wykonania w dniu 26.07.2021r. zostało wydane orzeczenie psychologiczne, w którym stwierdzono istnienie przeciwskazań do kierowania pojazdami kat. A i B. Zgodnie z art. 84. ust. 2 u.k.p. osoba badana lub podmiot kierujący na badania, którzy nie zgadzają się z treścią orzeczenia psychologicznego, mogą wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Ponowne badanie przeprowadza się na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy. W niniejszej sprawie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenia ponownego badania psychologicznego. Tak więc orzeczenie to stało się ostateczne. Trafnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 10.11.2021r., II GSK 517/21, LEX nr 3286984) podkreśla się, że ustawa o kierujących pojazdami przewiduje tryb odwoławczy od orzeczeń psychologicznych. Strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, opinie medyczne, w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie. Orzeczenie jednak wydane po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego jest ostateczne. Oznacza to, że stronie nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. Należy także przyjąć, że orzeczenie wydane w ramach I instancji staje ostateczne także z momentem upływu terminu do jego zaskarżenia. W tym przypadku bowiem skarżący nie skorzystał ze swojego uprawnienia.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, nie ma charakteru uznaniowego, co powoduje, iż w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek postąpić zgodnie z jego dyspozycją. Co więcej, organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane orzeczeniami lekarskimi (psychologicznymi) wydanymi w wyżej przytoczonym trybie. Ostateczne orzeczenia psychologiczne nie podlegają zatem weryfikacji (tak pod względem ich treści, jak i procedowania) w postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2646/14, 5 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2388/14, 10 października 2013 r. sygn. akt I OSK 952/12, 10 listopada 2021r., II GSK 517/21, LEX nr 3286984).
W takiej sytuacji, skoro w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie psychologiczne stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami, to starosta zobligowany był orzec stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, tj. cofnąć skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii. Należy przy tym podkreślić, że samo postępowanie wyjaśniające w powyższym zakresie sprowadzało się wyłącznie do uzyskania przez organ ww. orzeczenia psychologicznego. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że ustawodawca nie przyznał organowi stosownych uprawnień do weryfikowania orzeczenia psychologicznego, jak też nie nałożył na organ takiego obowiązku (wyrok NSA z 17.12.2020 r., I OSK 1733/18, LEX nr 3209435).
Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze po pierwsze, w odniesieniu do braku przymiotu ostateczności orzeczenia psychologicznego, należy stwierdzić, że jest on bezzasadny. Pełnomocnik skarżącego odwołuje się bowiem do orzeczenia lekarskiego, a decyzja podjęta przez Starostę O. była oparta na orzeczeniu psychologicznym, a nie lekarskim, które nie zostało zaskarżone.
Po drugie, co do zarzutu, umorzenia postępowania decyzją z dnia 11 października 2021r. w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy i w związku z tym niemożnością wszczęcia kolejnego postepowania na tej samej podstawie prawnej, Sąd uznał, go również za bezzasadny. Przede wszystkim należy stwierdzić, że z Pracowni Psychologicznej I. H. wpłynęły do Starostwa Powiatowego w O. dwa orzeczenia – jedno w dniu 16 sierpnia 2021r., a drugie w dniu 19 sierpnia 2021r. Stąd organ ustalał, które z tych orzeczeń jest prawidłowe. W odpowiedzi wskazano, że prawidłowe jest to z 19 sierpnia 2021r. W międzyczasie zostało wszczęte postępowanie na podstawie orzeczenia z 16 sierpnia 2021r. Z uwagi na nieprawidłowość orzeczenia z 16 sierpnia 2021r. postępowanie należało umorzyć. Owa nieprawidłowość polegała na stwierdzeniu w orzeczeniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, podczas gdy należało się odnieść jedynie do kategorii A, B. Organ podjął więc prawidłowa decyzje procesową. Należy przy tym podkreślić, że decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 §1 k.p.a. nie rozstrzyga o istocie sprawy, jest decyzją o znaczeniu procesowym, formalnym i kończy sprawę w danej instancji w "inny sposób" (art. 104 § 2 k.p.a.) (Wyrok NSA z 21.04.2022 r., I OSK 772/19, LEX nr 3363718). Zostaje ona podjęta, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Skutki decyzji umarzającej postępowanie mają zatem charakter procesowy i prowadzą do zniweczenia dotychczas toczącego się postępowania (Wyrok NSA z 13.04.2022 r., I OSK 1397/21, LEX nr 3393013.). Co więcej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż z przesłanką powagi rzeczy rozstrzygniętej (res iudicata) mamy do czynienia gdy wydana zostaje decyzja rozstrzygająca sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończąca sprawę. Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera za to inny skutek prawny, bowiem przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skutki decyzji umarzającej postępowanie mają zatem charakter procesowy i prowadzą do zniweczenia dotychczas toczącego się postępowania (Wyrok NSA z 19.03.2019 r., I OSK 1088/17, LEX nr 3112041). W niniejszej sprawie decyzja o umorzeniu postępowania nie stworzyła więc sytuacji, że sprawa została już osądzona. Organ umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż zostało ono wszczęte na podstawie nieprawidłowego orzeczenia psychologicznego. Następnie organ prawidłowo wszczął postepowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami A, B już na podstawie prawidłowo wystawionego orzeczenia. Nie było również przeszkód co do zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania, czego jednak skarżący nie uczynił.
Po trzecie, w zakresie zarzutu nadania decyzji cofającej uprawnienia rygoru natychmiastowej wykonalności, również w tym przypadku Sąd nie dopatrzył się uchybień. Zgodnie z art. 108 §1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W niniejszym przypadku rygor ten służył stricte ochronie zdrowia i życia ludzkiego. Nie może być bowiem dopuszczona do kierowania pojazdami osoba, która nie ma odpowiednich kwalifikacji – w tym przypadku orzeczenia psychologicznego, stwierdzającego zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i B – gdyż może to doprowadzić do różnorodnych zdarzeń drogowych, których skutki mogą być daleko idące dla innych uczestników ruchu drogowego. Stąd decyzja organu była trafna.
Na zakończenie należy jeszcze podkreślić, że decyzja wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. nie ma charakteru sankcji karnej, a jest sankcją administracyjną związana z brakiem kwalifikacji do prowadzenia pojazdami. Nie doszło więc w niniejszej sprawie do wtórnego ukarania skarżącego przez organ administracyjny. Środek karny orzeczony bowiem w wyroku karnym ma charakter terminowy i związany jest ze ściśle określoną kategorią prawa jazdy. Z kolei negatywna przesłanka braku stwierdzenia zdolności do prowadzenia pojazdów w orzeczeniu psychologicznym może być jedynie konwalidowana na podstawie kolejnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań do prowadzenia pojazdami. Co więcej organ administracyjny jest związany orzeczeniem psychologicznym i nie ma możliwości podjęcia odmiennej decyzji.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło