III SA/Kr 677/19
WyrokWSA w Krakowie2020-01-20
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację indywidualnego zjazdu z drogi publicznej ze względu na wymogi bezpieczeństwa ruchu drogowego, nawet jeśli ustanowiono służebność drogi koniecznej dla działki, na którą ma prowadzić zjazd?Ratio decidendi
Zarządca drogi ma prawo odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, nawet jeśli ustanowiono służebność drogi koniecznej, jeśli lokalizacja ta narusza wymogi bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym ma priorytet nad indywidualnym interesem właściciela nieruchomości i może stanowić podstawę do ograniczenia prawa własności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zezwolenie na lokalizację indywidualnego zjazdu z drogi powiatowej na działkę, dla której ustanowiono służebność drogi koniecznej. Zarząd Powiatu odmówił wydania zezwolenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Organy administracji uznały, że proponowana lokalizacja zjazdu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego ze względu na jego usytuowanie w pobliżu skrzyżowania, przejścia dla pieszych, innych zjazdów, a także ze względu na ograniczoną widoczność i ostry kąt włączenia. Strona skarżąca podnosiła, że ustanowiona służebność drogowa powinna być uwzględniona, a zastosowane kryteria są właściwe dla zjazdów publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji zjazdu z drogi gminnej skargę oddala
Zaskarżoną przez C. Ż. (zwanej dalej skarżącą) decyzją z dnia 25 kwietnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie na podstawie art. 29 ust. 1, ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn., Dz.U z 2018 r., poz. 2068, z późn.zm., zwanej dalej ustawą o drogach publicznych) oraz § 55 ust. 1 pkt 4 i § 77 i § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t. jedn., Dz.U z 2016 r., poz. 124, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Zarządu Powiatu z dnia [...] 2018 r., znak: [...], o odmowie wydania C. Ż., A. P., M. M., P. M., K. M., S. M., A. Ż., C. Ż. zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej nr [...] K – C - M - F (działka drogowa nr [...]) na działkę nr [...] położoną w miejscowości B, będącą własnością Gminy L, według wariantu VII drogi koniecznej dla działek nr [...], [...] i budynku nr [...], opracowanego przez biegłego sądowego geodezyjnego.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego.
Jak wynika z akt administracyjnych wnioskiem inicjującym niniejsze postępowanie było pismo C. Ż., A. P., M. M., P. M., K. M. z dnia 9 lutego 2017 r. o wydanie decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu z działki [...], jak w nim podniesiono, "(...) stanowiącej służebność gruntową drogi koniecznej dla działki [...], działki [...] i budynku B [...] na drogę [...]."
Wezwani, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., Wnioskodawcy do uzupełnienia tego podania, o wskazanie, czy dotyczy on zjazdu indywidualnego, czy publicznego, P. M. i A. P. w piśmie z dnia 21 kwietnia 2017 r., a C. Ż. w piśmie z dnia 24 kwietnia 2017 r., wskazali, że dotyczy on zjazdu indywidualnego. Wobec nieuzupełnienia braków podania przez K. M., wniosek jego, jak wynika z treści zawiadomienia z dnia 4 maja 2017 r., organ pozostawił bez rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] 2017 r., znak: [...], Zarząd Powiatu orzekł o odmowie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidulanego z drogi powiatowej nr [...] K - C - M - F (działka drogowa nr [...]) na działkę nr [...] położoną w miejscowości B, według wariantu VII, opracowanego przez biegłego sądowego geodezyjnego, drogi koniecznej dla działek nr [...], [...] i budynku nr [...].
W wyniku decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. nr [...] decyzja ta została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Zdaniem bowiem Kolegium decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wprost wymienia jako stronę postępowania dotyczącego lokalizacji zjazdu przede wszystkim właściciela tej działki. Ponadto wymienia również użytkownika działki przyległej do drogi. W postępowaniu organ uznał za strony jedynie Wnioskodawców, a pominął właściciela działki przylegającej do drogi – działki nr [...] – Gminę L.
W ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] 2018 r., znak: [...], Zarząd Powiatu orzekł o odmowie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidulanego z drogi powiatowej nr [...] K - C – M - F (działka drogowa nr [...]) na działkę nr [...] położoną w miejscowości B, będącą własnością Gminy L, według wariantu VII drogi koniecznej dla działek nr [...], [...] i budynku nr [...], opracowanego przez biegłego sądowego geodezyjnego.
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji opisał przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że zgodnie z zaleceniami Kolegium ustalono właściwy krąg stron postępowania w przedmiotowej sprawie.
Organ wyjaśnił, że w toku postępowania zostało ustalone, iż, na etapie wykonywania przez Gminę L chodnika przy drodze powiatowej [...] stwierdzono, że istniejący zjazd z tej drogi na gminną działkę nr [...] (przy granicy z działką nr [...]) usytuowany był w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego. W związku z tą konstatacją Gmina L wykupiła sąsiednią działkę nr [...] i po uzyskaniu stosowanego zezwolenia wykonała zjazd publiczny z drogi powiatowej na działkę nr [...] przy równoczesnej rozbiórce ww. zjazdu na działkę nr [...]. Podkreślił organ, że ustalono, iż Gmina L informowała sąd prowadzący postępowanie w sprawie ustanowienia drogi koniecznej dla działek nr [...] i [...] (działki Wnioskodawców) o powyższych okolicznościach. Organ ustalił także, na podstawie pisma Gminy L z dnia 5 listopada 2018 r., że Wnioskodawcy będą mieli możliwość korzystania z wykonanego zjazdu na działkę nr [...] pod warunkiem ustanowienia na tej działce odpowiednich służebności, co jednak do tej pory nie nastąpiło. Organ wskazał, że postanowieniem Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny-Odwoławczy z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt [...], ustanowiono służebność drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] biegnącą po działce nr [...], stanowiącej własność Gminy L wg wariantu VII, oznaczonego kolorem żółtym przez biegłego mgr inż. J. H. na mapie z dnia 23 maja 2014 r., stanowiącej integralną część postanowienia. Jednocześnie Sąd nie przyjął jako właściwego wariantu drogi koniecznej określony jako "Wariant VIII", uwzględniającego zjazd z drogi powiatowej na działkę nr [...].
Analizując przesłanki ustalenia lokalizacji zjazdu indywidualnego organ pierwszej instancji podniósł, że działka nr [...] w miejscowości B, na którą zjazd chcą wykonać Wnioskodawcy, położona jest przy drodze powiatowej zbiorczej nr [...] po wewnętrznej stronie poziomego łuku kołowego drogi. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanej lokalizacji zjazdu istnieje zjazd do obszaru o walorach rekreacyjno-turystycznych (do Zalewu [...]), przejście dla pieszych, a na wprost planowanej lokalizacji po przeciwnej stronie drogi włączenie drogi gminnej do drogi powiatowej (skrzyżowanie).
Wskazał organ, że zjazd na drogę publiczną z punktu widzenia inżynierii ruchu drogowego należy traktować analogicznie do skrzyżowań, jest to bowiem punkt kolizji czyli punkt krzyżowania się kierunków ruchu pojazdów lub połączenia dwóch osi torów ruchu pojazdów. Jak podkreślił, zarówno skrzyżowania, jak i zjazdy indywidulane stanowią zawsze krytyczne elementy sieci drogowej, o zwiększonym ryzyku kolizji. Stąd też w przypadku takich punktów należy unikać czynników generujących dodatkowe punkty kolizji, ponieważ wspomniane ryzyko ulega wówczas zwielokrotnieniu. Z tego względu niewłaściwe ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowego jest lokalizowanie zjazdów w bezpośrednim sąsiedztwie przejść dla pieszych, bowiem powoduje to wprowadzenie do danego układu dodatkowego czynnika w postaci możliwej kolizji pojazdu z pieszym. Podobnie nie powinno się lokalizować zjazdów w pobliżu innych zjazdów czy też skrzyżowań.
Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że lokalizacja wnioskowanego zjazdu we wskazanym we wniosku miejscu nie jest dopuszczalna ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jak wskazał bowiem organ obszar ten już obecnie stanowi odcinek zwiększonego ryzyka zajścia zdarzenia drogowego lub wypadku ze względu na istnienie skrzyżowania (z droga gminną), zjazdu (na tereny rekreacyjne wokół Zalewu [...]) oraz przejścia dla pieszych, a także łuku drogi.
Niezależnie od powyższego organ wskazał na okoliczność, że w analizowanym stanie faktycznym przy wykonywaniu manewru włączania się do ruchu drogowego nie ma zapewnionej dostatecznej widoczności w lewo. Wskazał, że, zakładając średnią prędkość poruszających się drogą powiatową samochodów na poziomie 50 km/h, zakres widoczności z pojazdu włączającego się do ruchu planowanym zjazdem powinna wynosić co najmniej 70 m. Po drugie, natomiast wziąć należy pod uwagę, że przy wnioskowanej lokalizacji zjazdu skręt w lewo na drogę publiczną odbywałby się pod kątem ostrym co dodatkowo utrudnia bezpieczne wykonanie tego manewru. Podkreślił, że te istotne okoliczności z niewiadomych względów zostały pominięte przez biegłego sądowego.
Organ stwierdził zatem, powołując się na liczne poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że mając na uwadze, iż priorytetem organu orzekającego o zezwoleniu na lokalizację zjazdu z drogi publicznej powinny być względy bezpieczeństwa ruchu drogowego, brak jest możliwości wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu we wnioskowanym miejscu. Z przeprowadzonych analiz organu wynika, że średnie natężenie ruchu na przedmiotowej drodze powiatowej wynosi 5 326 pojazdów na dobę, przy czym dane te pochodzą z miesiąca lutego 2017 r., nie uwzględniają zatem znacznego wzrostu ruchu w tym rejonie z miesiącach letnich, związanego z sąsiedztwem zalewu i usytuowanych wokół niego terenów rekreacyjnych. Powołał się także organ pierwszej instancji na przeprowadzoną na jego zlecenie opinię Audytora Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego mgr inż. M. H., która potwierdziła, że lokalizacja zjazdu wg wariantu VII drogi koniecznej (przyjętego przez Sąd orzekający o ustanowieni tej służebności) będzie stanowiła naruszenie zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego i znacznie zwiększy prawdopodobieństwo kolizji lub wypadku w tym rejonie.
W odwołaniu od tej decyzji C. Ż. M. M. i A. Ż. zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie fundamentalnych zasad: praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz swobodnej oceny dowodów poprzez jej przekroczenie i wydanie rozstrzygnięcia całkowicie dowolnego, sprzecznego z zasadami logiki i powszechnie stosowaną wykładnią. Wskazali, że dla tego samego miejsca została wydana zgoda na zjazd na parking na 300 samochodów, który powstał rok temu. Podkreślili, że rozstrzygnięcia organów państwa powinny być ze sobą kompatybilne. Stąd też należy zakwestionować pominięcie przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w sprawie ustanowienia drogi koniecznej dla działek Wnioskodawców. W ich ocenie w zaistniałej sytuacji pierwszeństwo należało przyznać rozstrzygnięciu wydanemu przez Sąd i to do tego rozstrzygnięcia powinien dostosować się organ administracji i wydać decyzję o zezwoleniu na lokalizację zjazdu we wnioskowanym miejscu. Podnieśli również, że zawarta w kwestionowanej decyzji sugestia, jakoby Odwołujący powinni raz jeszcze wystąpić o ustanowienie drogi koniecznej narusza art. 8 k.p.a., przy tym jest niemożliwa do zrealizowania, ponieważ droga konieczna dla przedmiotowej działki już została ustanowiona. Zdaniem Odwołujących organ pierwszej instancji przekroczył zakres uznania jakim dysponuje w przedmiotowej sprawie. Działanie w ramach uznania nie oznacza bowiem dowolności, a organ, pomijając rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie drogi koniecznej, takiej dowolności się dopuścił. Odwołujący podkreślili także, że o dojazd do przedmiotowej działki zabiegają już od 20 lat, ponieśli w związku z tym znaczne koszty, szczególnie związane z ustanowieniem drogi koniecznej. Tymczasem gospodarstwo niszczeje, a kwestia dojazdu pozostaje nadal w punkcie wyjścia.
Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę decyzji w sprawie wyrażenia zgody na lokalizację zjazdu stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, przy czym ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony (art. 29 ust. 4). Podstawową przesłanką jaką organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać i ocenić, rozpatrując wniosek o wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu, jest spełnienie wymogów wynikających z warunków technicznych. Wymogi te zostały przez prawodawcę zróżnicowane w zależności od rodzaju projektowanego zjazdu, miejsca jego usytuowania, czy też rodzaju drogi publicznej z jaką projektowany zjazd miałby łączyć nieruchomość przyległą do drogi. W myśl postanowień § 77 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. Natomiast § 78 ust. 1 tego rozporządzenia wskazuje, że zjazd publiczny powinien być usytuowany zgodnie z wymaganiami określonymi w § 113 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, w szczególności nie może znajdować się w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła (§113 ust. 7 pkt 1), w miejscu, w którym nie jest zapewniona wymagana widoczność wjazdu na drogę (§113 ust. 7 pkt 2) oraz bliżej wierzchołka łuku wypukłego niż wymagana odległość widoczności na zatrzymanie (§113 ust. 7 pkt 4).
Odnosząc się do zasadniczego zarzutu odwołania, dotyczącego braku uwzględnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności, że wskazana we wniosku lokalizacja przedmiotowego zjazdu wynika z ustalonego przez sąd powszechny przebiegu drogi koniecznej dla działek należących do Wnioskodawców (dz. nr [...], [...]) Kolegium podniosło, iż stanowisko Odwołujących w tym zakresie nie jest prawidłowe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1383/11: "Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, iż organy "winny dążyć do wykonania postanowienia ustanawiającego służebność dojazdu" nie może zwalniać organu z obowiązku oceny wniosku właśnie w aspekcie spełnienia wymogów wynikających z warunków technicznych. Zasadny jest więc zarzut wnoszącego skargę kasacyjną dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (...) błędnej wykładni art. 29 ust. 4 przywołanej ustawy o drogach publicznych. Przyjęcie stanowiska reprezentowanego w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, w szczególności stwierdzenie że "W sprawie niniejszej organy obu instancji winny nie tylko wziąć pod uwagę treść opinii biegłego i prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego (...) ale nade wszystko - dążyć do wykonania omawianego postanowienia, ustanawiającego służebność dojazdu (...) za którą to służebność, jak wynika z akt, skarżący zapłacił"(...) jest absolutnie nie do pogodzenia ze wskazanym powyżej przepisem prawa materialnego określającym precyzyjnie m.in. organ uprawniony do wyrażenia zgody na lokalizację zajazdu oraz kryteria jakim winien wskazany organ się kierować. Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku oznacza nie mniej nie więcej tylko to, że o ustanowieniu zjazdu przesądził sąd powszechny ustanawiając służebność przejazdu". NSA wskazał również, że: "W świetle przywołanych przepisów nie jest dopuszczalna sytuacja, gdy zlokalizowanie zjazdu z drogi publicznej będzie niezgodne z względami technicznymi, a organy pomimo tego (...) mają dążyć do realizacji służebności przejazdu. To zarządca drogi działając w interesie publicznym odpowiada za bezpieczeństwo na drogach publicznych i nie może wydać decyzji narażającej uczestników ruchu drogowego; dlatego organy obu instancji nie bez powodu zwróciły w swych decyzjach uwagę na takie okoliczności faktyczne jak: natężenie ruchu (...), oddziaływanie sąsiedniego skrzyżowania, ograniczenie widoczności czy też ograniczenie możliwości parkowania pojazdów po wybudowaniu zjazdu".
Kolegium w pełni podzieliło więc stanowisko, że w ramach postępowania o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu orzekające organy, niezależnie od okoliczności wynikających z postanowienia sądu powszechnego w przedmiocie ustanowienia drogi koniecznej, mają kierować się ustawowymi przesłankami wydania takiego zezwolenia, które wynikają z powołanych na wstępie przepisów at. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz przepisów wykonawczych. Tylko pozytywna weryfikacja tych przesłanek może doprowadzić do wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu. Fakt ustanowienia drogi koniecznej dla działki Wnioskodawców, która to droga, zgodnie z postanowieniem w tym przedmiocie, ma określony przebieg, nie może zwalniać organów orzekających w sprawie niniejszej od weryfikacji przesłanek wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu, a w konsekwencji nie może również oznaczać wyłączenia możliwości rozstrzygnięcia o odmowie wydania zezwolenia w sytuacji, w której organy dojdą do przekonania, że przesłanki wydania zezwolenia nie są w sprawie spełnione. Dla powyższego nie może mieć przy tym znaczenia, że decyzja o zezwoleniu na lokalizację zjazdu jest decyzją uznaniową. Działanie w ramach uznania odgraniczone jest bowiem zakresem przedmiotowym przesłanek, jakie organ musi brać pod uwagę wydając rozstrzygnięcie. W razie stwierdzenia że przesłanki te nie są zrealizowane, pominięcie tej okoliczności stanowiłoby przekroczenie granic uznania administracyjnego. Zdaniem więc Kolegium okoliczność, że wnioskowana lokalizacja zjazdu wynika z ustalonego przez sąd powszechny przebiegu drogi koniecznej, nie może mieć decydującego znaczenia w przedmiotowej sprawie. O możliwości lokalizacji zjazdu musi przesądzić analiza wpływu wnioskowanej lokalizacji zjazdu na bezpieczeństwo ruchu drogowego w tym rejonie. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że realizacja przedmiotowego zjazdu stanowiłaby zagrożenie dla bezpieczeństwa i płynności ruchu drogowego na drodze powiatowej nr [...] K - C – M - F (działka drogowa nr [...]). Przemawia za tym następująca argumentacja. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji została sporządzona, na zlecenie organu, opinia audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego, mgr. inż. M. H. (k. 30-57 akt sprawy). Opinia ta miała na celu przedstawienie i analizę warunków ruchu drogowego w rejonie projektowanego zjazdu. Opracowanie to zawiera szczegółową charakterystykę rejonu wnioskowanej lokalizacji zjazdu oraz analizę wszystkich czynników wpływających na ryzyko kolizji czy wypadków w tym rejonie. Z opinii wynika, że wnioskowana lokalizacja zjazdu znajduje się w obszarze skrzyżowania drogi powiatowej [...] z drogą gminną (dz. nr [...]). Dodatkowo w tym rejonie istnieją już dwa indywidulane zjazdy (oznaczone jako "A" i "C" rycina 5.7.1., str. 14 opinii). Odległość między nimi wynosi ok. 96 m, a wnioskowany zjazd miałby znaleźć się pomiędzy nimi. Każdy z tych zjazdów obecnie posada 9 punktów kolizyjnych (co oznacza punkty przecięcia poszczególnych kierunków ruchu oraz osi ruchu). W przypadku realizacji wnioskowanego zjazdu w określonym we wniosku miejscu posiadał by on 32 punkty kolizyjne, co oznacza zwiększenie ryzyka wypadku lub kolizji w tym rejonie ponad trzykrotnie. Przy tym powyższe wyliczenia nie uwzględniają ryzyka kolizji pojazd — pieszy, które wynika z sąsiedztwa przejścia dla pieszych (w odległości ok. 30 m od planowanej lokalizacji zjazdu). Powyższe w ocenie Kolegium stanowi, że prawidłowa była ocena organu pierwszej instancji, że już ze względu na wskazane okoliczności projektowana lokalizacja zjazdu jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jego umiejscowienie we wskazanym we wniosku punkcie w sposób znaczący zwiększyłaby ryzyko kolizji lub wypadku w tym rejonie, odległość wnioskowanego zjazdu od pozostałych istniejących już zjazdów jest mniejsza, niż to dopuszcza § 9 ust. 1 rozporządzenia (dla drogi klasy Z wyjątkowo dopuszcza się zmniejszenie wymaganej odległości pomiędzy zjazdami do 150 m, która to reguła już obecnie nie jest zachowana). We wskazanej opinii zawarto też analizę warunków widoczności na projektowanym zjeździe. Analiza ta wykazała, że widoczność z planowanego zjazdu jest niewystarczająca, aby zapewnić bezpieczną możliwość włączenia się do ruchu. Proponowana lokalizacja znajduje się na wewnętrznej stronie łuku drogi publicznej, co samo w sobie pogranicza widoczność dla włączających się do ruchu. Jak wskazano w opinii przyjąć należy, że widoczność minimalna w sytuacji włączania się do ruchu na drodze o kategorii Z (o dopuszczalnej prędkości ruchu do 50 km/h) powinna wynosić 70 m. Warunek ten nie jest w analizowanej sprawie spełniony, co jednoznacznie potwierdzają ryciny i zdjęcia na str. 16 i 17 opinii. Wynika z niej, że widoczność ta wynosi jedynie ok. 24 m, co nie może zagwarantować bezpieczeństwa ruchu drogowego w tym rejonie. W opinii poruszono również kwestię kąta włączenia planowanego zjazdu do drogi publicznej. Wnioskowana lokalizacja determinuje, że będzie to kąt ostry, a nie gwarantujący większe bezpieczeństwo kąt prosty lub zbliżony do prostego. Kąt wynikający z wnioskowanej lokalizacji wynosi 53°(str. 19 opinii). Powoduje to ograniczenie widoczności pojazdów nadjeżdżających z prawej strony, również wpływające negatywnie na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Kolegium podkreśliło też, że autor opinii odniósł się do ustalonego sądownie przebiegu drogi koniecznej i po jego analizie stwierdził, że przy jego ustalaniu nie uwzględniono aspektów inżynierii ruchu drogowego. Wynikający z postanowienia Sądu obszar drogi koniecznej wyklucza - ze względów geometrycznych - wykonanie prawidłowego włączenia tej drogi do drogi publicznej, została ona bowiem wyznaczona jako zbyt wąski pas terenu. Prawidłowe włączenie drogi koniecznej do drogi publicznej oznaczałoby konieczność zwiększenia obszaru pod te drogę zajętego, co z kolei będzie sprzeczne z treścią postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 9 grudnia 2014 r., które w sposób wyraźny wskazuje powierzchnię terenu zajętego pod ustanawianą służebność (163 m2), a także wyznacza grancie tego terenu na załączniku graficznym w sposób nie pozostawiający pola do interpretacji.
Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji wykonał także pomiary natężenia ruchu na drodze powiatowej, z której realizowany miałby być wnioskowany zjazd (k. 20-21). Pomiary były prowadzone przez dwa dni i wykazały, że rzeczywiste średnie dobowe natężenie ruchu w tym okresie wynosiło 5 326 pojazdów na dobę, co oznacza średnio 222 pojazdy na godzinę. Analizując te wyniki należy mieć przy tym na uwadze po pierwsze, ze w porze dziennej natężenie to jest znacznie wyższe niż w nocnej, a powyższe wyniki dotyczą średniej dobowej. Poza tym pomiary były prowadzone w miesiącu lutym, co nie pozwoliło uwzględnić zwiększonego natężenia ruchu w okresie wiosenne — letnim, związanym z bezpośrednim sąsiedztwem terenów rekreacyjnych, w szczególności kąpieliska nad Zalewem [...]. W ocenie Kolegium z danych tych wynika zatem, że natężenie ruchu w rejonie wnioskowanego zjazdu jest znaczne, zatem wykazane powyżej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego nie są wyłącznie potencjalne, a wydanie zezwolenia na lokalizację kolejnego zjazdu indywidualnego w tym rejonie doprowadziłoby do realnego zwiększenia ryzyka kolizji lub wypadku.
Zdaniem Kolegium z przedłożonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności cytowanej opinii audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także wykonanych pomiarów natężenia ruchu na przedmiotowej drodze powiatowej wynika, że zezwolenie na lokalizację zjazdu indywidulanego na drogę publiczną we wnioskowanym miejscu stanowiłoby zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W szczególności wnioskowana lokalizacja znajduje się w strefie skrzyżowania, w pobliżu innych zjazdów, w bliskim sąsiedztwie przejścia dla pieszych. Ponadto miejsce włączenia do drogi publicznej ograniczoną widoczność, powoduje konieczność włączania się do ruchu pod kątem ostrym. Dodatkowo ustalony sądownie przebieg i zakres drogi koniecznej uniemożliwia obecnie wykonanie normatywnego połączenia jej z droga publiczną. Kolegium stwierdziło, że przedłożona w sprawie opinia stanowi wiarygodny i przydatny dowód w przedmiotowej sprawie. Jest to opracowanie spójne i rzetelne, odwołujące się kompleksowo do wszystkich okoliczności sprawy, oparte na specjalnych wiadomościach sporządzającej je osoby. Jednocześnie w sposób logiczny i pełny wyjaśniono w niej badane okoliczności, dzięki czemu podane informacje poddają się weryfikacji i są zrozumiałe. Stad też dowód ten należy uznać za wiarygodny. Kolegium podkreśliło, że Odwołujący w żadnym miejscu nie kwestionują ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji, opartych przede wszystkim na wnioskach przedmiotowej opinii, a także na dokonanych pomiarach.
W związku z tym Kolegium nie może uwzględnić faktu poniesienia przez Odwołujących kosztów ustanowenia służebności drogi koniecznej czy też długotrwałości ich starań o uzyskanie legalnego dojazdu do działki Odwołujących i z tego względu wydać zezwolenia na lokalizację wnioskowanego zjazdu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie C. Ż. zarzuciła SKO naruszenie prawa materialnego i procesowego. Zarzuciła też naruszenie przepisów rozporządzenia wykonawczego, zwłaszcza "§ 9.1.5" §§ 55 i 78 poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie do lokalizacji indywidualnego zjazdu, przesłanek, które stosuje się do zjazdów publicznych, naruszenie art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie, naruszenie przepisów art. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów.
Podniosła, w szczególności, że nie chodzi tu o dojazd do nowego budynku, lecz istniejącego tam od lat. Zastosowano więc błędnie przesłanki, jakimi organ powinien się kierować przy wydawania zgody na lokalizację zjazdu publicznego, gdyż chodzi tu zjazd indywidualny. Zaproponowane przez organ połączenie z drogą publiczną, poprzez zjazd publiczny na działkę nr [...], jest sprzeczne z opinią biegłego sądowego geodety i nieracjonalne. Organ w pobliżu proponowanego przez nas zjazdu innym podmiotom wydał zezwolenie.
Wniosła więc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd dokonując bowiem kontroli według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że decyzje te nie są obarczone kwalifikowanymi wadami skutkującymi stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania.
Działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i organ pierwszej instancji nie naruszyły też, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji w przedmiocie wyrażenia zgody na lokalizację przedmiotowego zjazdu stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn., Dz.U z 2018 r., poz. 2068, z późn.zm., zwanej dalej ustawą o drogach publicznych) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t. jedn., Dz.U z 2016 r., poz. 124, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne ich usytuowanie) o drogach publicznych
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, przy czym ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony (art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych).
W ponownym rozpoznaniu tej sprawy organy ustaliły w sposób prawidłowy krąg stron postępowania. Źródłem interesu prawnego Wnioskodawców w tym postępowaniu jest ograniczone prawo rzeczowe – służebność drogi koniecznej. Stroną jest też właściciel nieruchomości przyległej do drogi - Gmina L (właściciel działki nr [...]).
Prawidłowa jest w ocenie Sądu przeprowadzona przez orzekające organy wykładnia przepisów mających zastosowanie w sprawie, że podstawową przesłanką jaką organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać i ocenić, rozpatrując wniosek o wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu, jest spełnienie wymogów wynikających z warunków technicznych.
Trafnie zauważyło Kolegium, że wymogi te zostały przez prawodawcę zróżnicowane w zależności od rodzaju projektowanego zjazdu, miejsca jego usytuowania, czy też rodzaju drogi publicznej z jaką projektowany zjazd miałby łączyć nieruchomość przyległą do drogi.
Do odmowy wydania zezwolenia na lokalizację lub przebudowę zjazdu, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych może dojść zatem ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Zostały one ustanowione w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t. jedn., Dz. U. z 2016 r. poz. 124).
I tak, w § 55 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych - został wprowadzony przez ustawodawcę podział zjazdów na: zjazdy publiczne i zjazdy indywidualne.
Zgodnie z tymi przepisami jako - zjazd publiczny należy traktować zjazd do co najmniej jednego obiektu, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza lub działalność publiczna, natomiast - zjazdem indywidualnym jest zjazd do jednego lub kilku obiektów użytkowanych indywidualnie. Prawodawca w rozporządzeniu nie tylko zdefiniował rodzaje zjazdów, ale wyznaczył dla nich inne kryteria dla dokonania oceny spełnienia wymagań technicznych.
Trafnie zatem dotknęła w skardze tych aspektów skarżąca. Zwrócić jednak należy uwagę, że podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż organy administracji wydając decyzje w kwestii wyrażenia zgody na dokonanie zjazdu, obok kryteriów wyznaczonych przez przepisy ustawy i ww. rozporządzenia, kierują się przed wszystkim względami bezpieczeństwa w ruchu drogowym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 428/05 i wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 705/98, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na nadrzędność zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym wskazał też w wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny: z dnia 23 grudnia 2004 r., sygn. OSK 986/04 oraz z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. I OSK 319/10 (CBOSA). W wyroku z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. I OSK 1243/09, NSA wprost stwierdził, że "zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych i może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z prawa własności, które nie jest prawem absolutnym i może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Do takich norm prawnych należą między innymi przepisy ustawy o drogach publicznych oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Przepisy te nie gwarantują każdemu właścicielowi nieruchomości przylegającej do drogi publicznej bezpośredniego zjazdu na tę drogę" (por. również wyrok NSA z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1148/06 lub wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 222/09).
Okoliczność zatem, że istniejący zjazd indywidualny ma pewne parametry odpowiadające parametrom technicznym, jakie powinien mieć zjazd publiczny, nie oznacza rzeczywiście, że automatycznie zjazd taki jest zjazdem publicznym. W myśl, bowiem przepisu § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 powołanego rozporządzenia charakter zjazdu (publiczny czy indywidualny) określa zarządca drogi, kierując się przeznaczeniem zjazdu (§ 77 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie).
Wbrew jednak twierdzeniom skarżącej wskazana zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażania zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych bez względu na rodzaj zjazdu, tj. czy jest to zjazd indywidualny czy publiczny. Nie należy również pomijać kwestii, że każdy zjazd z drogi (indywidualny, jak i publiczny), stanowi potencjalne źródło zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, i to w stopniu tym większym im większe natężenie ruchu występuje na drodze.
Nie budzą wątpliwości prawidłowe ustalenia organów, że działka nr [...] w miejscowości B, na którą zjazd chcą wykonać Wnioskodawcy, położona jest przy drodze powiatowej zbiorczej nr [...] po wewnętrznej stronie poziomego łuku kołowego drogi. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanej lokalizacji zjazdu istnieje zjazd do obszaru o walorach rekreacyjno-turystycznych (do Zalewu [...] w K), przejście dla pieszych, a na wprost planowanej lokalizacji po przeciwnej stronie drogi włączenie drogi gminnej do drogi powiatowej (skrzyżowanie).
Wobec powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy postanowienia § 77 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, wskazujące, że zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych, organy orzekające miały obowiązek także i w tym przypadku wziąć pod uwagę, podobnie jak postanowienia § 113 ust. 7 ww. rozporządzenia, stanowiące w pkt 1, że wyjazd z drogi do obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu i wjazd na drogę nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła. Racje miały więc organy podkreślając, że każdy zjazd z drogi (indywidualny, jak i publiczny), stanowi potencjalne źródło zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, i to w stopniu tym większym im większe natężenie ruchu występuje na drodze. Nadto winny mieć także na uwadze, że zjazd taki nie powinien być usytuowany w miejscu, w którym nie jest zapewniona wymagana widoczność wjazdu na drogę (§113 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie) oraz bliżej wierzchołka łuku wypukłego niż wymagana odległość widoczności na zatrzymanie (§113 ust. 7 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie).
Dokonana ocena zgromadzonego w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy materiału dowodowego, jest prawidłowa. Bezsprzecznie z opinii audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego, sporządzonej na poczet niniejszej sprawy, jak również z wykonanych pomiarów natężenia ruchu na drodze powiatowej [...], wynika, że zezwolenie na lokalizację zjazdu indywidulanego na drogę publiczną we wnioskowanym miejscu stanowiłoby zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W szczególności proponowana przez wnioskodawców lokalizacja przedmiotowego zjazdu znajduje się w strefie skrzyżowania, w pobliżu innych zjazdów, w bliskim sąsiedztwie przejścia dla pieszych. Ponadto miejsce włączenia do drogi publicznej ma ograniczoną widoczność, co powoduje konieczność włączania się do ruchu pod kątem ostrym. Racje ma również Kolegium podnosząc, że ustalony sądownie przebieg i zakres drogi koniecznej uniemożliwia obecnie wykonanie normatywnego połączenia jej z droga publiczną. Zasadnie podkreśliło Kolegium, że przedłożona w sprawie opinia stanowi wiarygodny i przydatny dowód w przedmiotowej sprawie, jest spójna i rzetelna, odwołuje się kompleksowo do wszystkich okoliczności sprawy, a przede wszystkim oparta została na specjalnych wiadomościach sporządzającej ją osoby, która wyjaśniła w sposób logiczny i pełny istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności. W sposób przekonywujący wskazał w ww. opinii jej autor, że ustalaniu sądowym drogi koniecznej, nie uwzględniono aspektów inżynierii ruchu drogowego. W związku z tym wynikający z postanowienia sądu powszechnego obszar drogi koniecznej wyklucza – ze względów geometrycznych – wykonanie prawidłowego włączenia tej drogi do drogi publicznej. Została ona bowiem wyznaczona, jako zbyt wąski pas terenu.
Zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym może więc " (...) ograniczać uprawnienia właścicieli nieruchomości w swobodnym korzystaniu ze swojej własności. Prawo własności może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa, w tym także niewątpliwie z przepisu art. 29 ust. 4 u.d.p." ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 746/17; LEX nr 2455069).
Skoro w rozpoznawanej sprawie orzekające organy w sposób prawidłowy zinterpretowały mające zastosowanie przepisy prawa materialnego i wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowo je też zastosowały, wskazując w sposób przekonywujący w motywach podjętych rozstrzygnięć, co legło u podstaw wydania negatywnych decyzji w obydwu instancjach, to nie można im zarzucić naruszenia prawa skutkującego uchyleniem kontrolowanych rozstrzygnięć.
Wydanie kwestionowanej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, zawiera dostateczne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne.
Racje ma też Kolegium wskazując, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1383/11, wprost wskazał, że "Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, iż organy "winny dążyć do wykonania postanowienia ustanawiającego służebność dojazdu" nie może zwalniać organu z obowiązku oceny wniosku właśnie w aspekcie spełnienia wymogów wynikających z warunków technicznych. Zasadny jest więc zarzut wnoszącego skargę kasacyjną dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (...) błędnej wykładni art. 29 ust. 4 przywołanej ustawy o drogach publicznych. Przyjęcie stanowiska reprezentowanego w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, w szczególności stwierdzenie że "W sprawie niniejszej organy obu instancji winny nie tylko wziąć pod uwagę treść opinii biegłego i prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego (...) ale nade wszystko - dążyć do wykonania omawianego postanowienia, ustanawiającego służebność dojazdu (...) za którą to służebność, jak wynika z akt, skarżący zapłacił"(...) jest absolutnie nie do pogodzenia ze wskazanym powyżej przepisem prawa materialnego określającym precyzyjnie m.in. organ uprawniony do wyrażenia zgody na lokalizację zajazdu oraz kryteria jakim winien wskazany organ się kierować (...)."
Podniesione więc w tym zakresie zarzuty skarżącej nieracjonalnego i sprzecznego z opinią biegłego geodety sądowego, działania orzekających organów, odmawiających zgody na lokalizację przedmiotowego zjazdu w wariancie zaproponowanym przez niego, są niezasadne.
"Dostęp do drogi publicznej nie oznacza, że do każdej działki przylegającej do drogi musi zostać w ramach inwestycji drogowej zaprojektowany i wybudowany zjazd. Przecież nawet ustanowienia służebności drogowej u.g.n. nie wiąże z obowiązkiem wybudowania zjazdu."(por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 835/17; LEX nr 2428657). Decydujące znaczenie nie ma więc kwestia ustanowienia służebności drogi koniecznej, podobnie, jak nie może mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie okoliczność, że innym podmiotom udzielono zezwolenia na lokalizację zjazdu w "pobliżu proponowanego przez skarżącą zjazdu" oraz, iż Wnioskujący ponieśli określone koszty z ustanowieniem służebności drogi koniecznej. Nie decyduje tutaj subiektywne przekonanie skarżącej, czy innych podmiotów, lecz przesądzające znaczenie ma spełnienie wynikających z przepisów prawa administracyjnego warunków (parametrów) techniczno-budowlanych koniecznych dla budowy danego rodzaju zjazdu. Nie można bowiem uznać, by w imię zasady równości wobec prawa każdy właściciel nieruchomości przylegającej do drogi krajowej musiał mieć zapewniony bezpośredni do dostęp do drogi publicznej. W takim działaniu organów nie można upatrywać naruszenia art. 8 k.p.a.
W ocenie Sądu nie ma więc podstaw do postawienia skutecznie orzekającym organom zarzutu przekroczenia ram uznania administracyjnego w sytuacji, gdy wskazały one jakimi kryteriami się kierowały, jakie ograniczenia prawne je wiązały i że zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym przesądziła w uznaniu prymatu interesu społecznego w kolizji z indywidulanym interesem skarżącej i pozostałych Wnioskodawców przy podjęciu negatywnego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło