III SA/Kr 744/08

WyrokWSA w Krakowie2009-01-27

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje, gdy dziecko korzysta z całodobowej opieki w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym przez co najmniej 5 dni w tygodniu?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy dziecko zostało umieszczone w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w nim z całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nawet jeśli placówka ta jest traktowana jako szkoła. Kluczowe jest zapewnienie przez placówkę całodobowej opieki przez wskazany okres, a nie faktyczny czas pobytu dziecka w placówce. W przypadku rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego A. S. z tytułu opieki nad dzieckiem K. S., które legitymowało się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenie, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję i odmówił przyznania świadczenia, wskazując na fakt, że dziecko korzystało z całodobowej opieki w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poprzednio uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia zasady reformationis in peius. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie odmówiło przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca podniosła zarzut stosowania przepisów obowiązujących w okresie późniejszym niż okres zasiłkowy oraz naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2009r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2006 r., znak: [...], wydaną na podstawie upoważnienia Burmistrza Miasta oraz na podstawie art. 17 ust. 1 – 4, art. 24 ust. 2-3a, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881), art. 104 k.p.a., Burmistrz Miasta przyznał A. S. świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420,00 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2005 r. do 31 maja 2006 r. w związku z opieką nad dzieckiem K. S., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie decyzją tą Burmistrz Miasta odmówił przyznania A. S. świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2004 r. do dnia 30 listopada 2005 r. i tym samym odmówił wypłaty tego świadczenia za ten okres. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez A. S. odwołania na tę decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło A. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem K. S. w wysokości 420 zł miesięcznie. Po rozpoznaniu skargi A. S. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 665/06, uchylił zaskarżoną decyzję. W jego uzasadnieniu Sąd w szczególności wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając rozstrzygnięcie o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji (przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 grudnia 2005 r. do 31 maja 2006 r., jak i odmawiającej jego przyznania na okres od dnia 1 czerwca 2004 r. do dnia 30 listopada 2005 r. wraz z jego wypłatą), i orzekając o odmowie przyznania tego świadczenia na rzecz skarżącej, naruszyło wyrażoną w art. 139 k.p.a. zasadę reformationis in peius, której istota polega na zakazie orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. Sąd zwrócił uwagę, że podjęcie tego rodzaju rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy jest możliwe, ale w sytuacji, gdy wykaże on, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu organ odwoławczy tego jednak nie uczynił, nie przytoczył nawet w uzasadnieniu swojej decyzji treści art. 139 k.p.a., jak i argumentów z jakich powodów odstępuje on od zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, wyrażonego w tym przepisie. Naruszył tym samym nie tylko ten przepis, ale i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał także, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczących dowodów. W ocenie Sądu notatka urzędowa nie jest dowodem w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że co prawda może nim być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem, ale dowodami w szczególności mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ II instancji naruszył nie tylko zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., ale także zasadę zaufania obywateli do organów państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a. Sąd wskazał, że organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien ustalić, czy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ powinien także ustosunkować się do zarzutu podniesionego w skardze i w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 7 listopada 2007 r., a dotyczącego daty początkowej przyznania świadczenia, co było przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji z [...] 2006 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 30 kwietnia 2008 r. decyzję, nr [...], którą uchyliło decyzję z [...] 2006 r. w całości i orzekło w ten sposób, że odmówiło A. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem K. S. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym i korzysta w nim z całodobowej opieki albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Kolegium stwierdziło, że w świetle przepisów ustawy świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest rodzicowi (lub opiekunowi) dziecka, który w związku z koniecznością osobistej opieki nad chorym dzieckiem rezygnuje z zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Natomiast celem przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy jest nieprzyznawanie świadczenia w sytuacji, gdy dziecko korzysta z opieki odpowiedniej instytucji zapewniającej całodobową opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu, w takim bowiem przypadku nie zachodzi - co do zasady - konieczność "niepozostawania w zatrudnieniu" w celu sprawowania osobistej opieki nad tym dzieckiem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2007 roku, sygn. akt. IOSK 1241/06, LEX nr 299425). Kolegium podniosło, że stosownie do definicji ustawowej, określonej w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ponieważ A. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 28 grudnia 2005 r. (k: 78), dlatego też konieczne było ustalenie dochodu rodziny w 2004 r. Jak wynika z akt sprawy, rodzina odwołującej się w 2004 r. uzyskała dochód w wysokości 7392,54 złotych, a więc 616,05 złotych miesięcznie (7392,54/12 = 616,05), zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie - 205,35 złotych (616,05/3 = 205,35). Tym samym nie zostało przekroczone kryterium dochodowe, które wynosi 583,00 złotych. Spełniony został również kolejny warunek przyznania świadczenie pielęgnacyjnego, tj. córka Pani A. S. – K. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyrokiem z dnia [...] 2005 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy, Wydział IV Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 5 listopada 2004 r. i ustalił, że małoletnia K. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z powodu niedowidzenia dużego stopnia i zmian zwyrodnieniowych barwnikowych siatkówki, niepełnosprawność ma charakter okresowy do dnia 31 maja 2006 r., zaś stopień niepełnosprawności datuje się od maja 2004 r. Kolegium zaznaczyło jednakże, że w sprawie zaistniała jedna z przesłanek negatywnych, która uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia. Kolegium podniosło, że córka wnioskodawczyni – K. S. - przebywała w związku z koniecznością kształcenia w Internacie Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego [...] w K. (dowód: zaświadczenie Zastępcy Dyrektora Ośrodka k: 162) - placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Kolegium podkreśliło przy tym, że bez znaczenia jest fakt czy córka wnioskodawczyni przebywa we wspomnianym Ośrodku 5 dni w tygodniu czy też krócej. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 grudnia 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 703/05, LEX nr 187367), o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza okoliczność, czy placówka, w której przebywa dziecko zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nie zaś sytuacja faktyczna związana z okresem rzeczywistego przebywania dziecka w placówce. Przyznało, że w innym wyroku zaznaczono jednak, że brak możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego uzależniony jest od faktycznego zapewnienia przez placówkę, w której dziecko przebywa, opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Wywiodło jednakże Kolegium, ze art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych odnosi się do charakteru placówki, tj. musi to być placówka całodobowa, zapewniająca opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 111/06, LEX nr 212207). Kolegium ustaliło w toku przeprowadzonego postępowania, że Internat Specjalnego Ośrodka Szkolno -Wychowawczego [...] znajdujący się przy ulicy [...] w K. zapewnia pięciodniową całodobową opiekę pedagogiczne - wychowawczą wychowankom (dowód: zaświadczenie Dyrektora Ośrodka k: 201). W konsekwencji spełniony został warunek negatywny z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych, co oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło w ten sposób, że odmówiło A. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem K. S. Podkreśliło, że zgodnie z art. 139 k.p.a., organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W ocenie Kolegium decyzja z dnia [...] 2006 r. wydana z upoważnienia Burmistrza, nr [...], na mocy której przyznano A. S. świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420,00 złotych miesięcznie na okres od 1 grudnia 2005 r. do 31 maja 2006 r. w związku z opieką nad dzieckiem K. S., które legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, rażąco narusza prawo. Zdaniem Kolegium rażącym naruszeniem prawa było przyznanie świadczenia, pomimo spełnienia jednej z przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium podniosło, że o rażącym naruszeniu prawa możemy mówić w sytuacji naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia; tak więc o rażącym naruszeniu prawa można mówić w przypadku działania wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa. Ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej, a więc wprowadził zakaz przyznania świadczenia w sytuacji wyżej opisanej. Naruszenie w przedmiotowej sprawie przepisu, który nie budzi wątpliwości interpretacyjnych jest – w ocenie Kolegium - rażącym naruszeniem prawa. Kolegium ustosunkowało się też do zarzutów A. S., zawartych w piśmie z dnia 16 kwietnia 2008 r. W piśmie tym strona podaje, że obowiązujące w 2004 r. przepisy o świadczeniach rodzinnych nakazywały traktować specjalne ośrodki szkolno - wychowawcze jako szkoły, a nie placówki opiekuńczo -wychowawcze zapewniające całodobową opiekę. Kolegium zaznaczyło, że przepis art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który zawiera definicję legalną pojęcia "szkoła", nie zmienił swojego brzmienia, a więc również obecnie specjalny ośrodek szkolno -wychowawczy traktowany jest jako szkoła. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie może to mieć znaczenia, gdyż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawierają definicji placówki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy. Wykładnia językowa prowadzi natomiast do wniosku, iż może być to każda placówka, zatem również szkolno -wychowawcza, z wyjątkiem zakładu opieki zdrowotnej, o ile spełnia warunek całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, a dziecko przebywa w niej w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji i rehabilitacji (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 216/07, LEX nr 325985). Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 667/06, LEX nr 320839) wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera odrębnej definicji "placówki zapewniającej całodobową opiekę", gdyż dostatecznie charakteryzuje tę placówkę przez określenie jej sposobu działania (całodobowo przez co najmniej 5 dni w tygodniu), aby nie było wątpliwości, o jaką placówkę chodzi. W świetle przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" nie ma znaczenia prawnego, ani status takiej placówki, ani zagadnienie odpłatności za opiekę, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko osobom, które same sprawują opiekę nad dzieckiem, nie przysługuje zaś wówczas, kiedy - bez względu na odpłatność, natomiast całodobowo i co najmniej przez 5 dni w tygodniu - opiekę tę zapewnia odpowiednia placówka. Ponadto, zauważyło Kolegium, A. S. odwołała się do przepisu art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten zawiera definicję legalną pojęcia "instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie". Pojęcie to nie jest tożsame z pojęciem "placówki zapewniającej całodobową opiekę" z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2006 r., (sygn. akt I SA/Wa 1260/06, LEX nr 303229), w którym podał, iż w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego interpretacja znaczenia określenia "opieka nad dzieckiem" nie budzi wątpliwości i nie daje, mając na uwadze cel świadczenia pielęgnacyjnego, podstaw do utożsamiania tego określenia z utrzymaniem dziecka w znaczeniu finansowym. Tak więc kwestia odpłatności za pobyt dziecka w wymienionej placówce nie stanowi warunku wyłączającego zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 216/07, LEX nr 325985). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. S. Podniosła w niej, że Kolegium ponownie uznało, że świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 grudnia 2005 r. do 31 maja 2006 mi się nie należy. Podniosła, że uzasadniając swoje orzeczenie Kolegium przytoczyło aktualny zapis ustawy, a nie zapis obowiązujący w okresie zasiłkowym, które to wyraźnie mówią o placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie. SOSW taką nie jest i nigdy nie była. Pomimo wyroku Sądu uchylającego decyzję Kolegium, podtrzymuje ono w dalszym ciągu stanowisko. Uważa, że w tym wypadku doszło do "nagięcia" przepisów na jej niekorzyść. Kolegium przytoczyło niekorzystne dla niej wyroki sądowe całkowicie ignorując wyrok WSA w Rzeszowie, w którym wyrażono pogląd, że w polskim prawodawstwie jest zasada, że w razie wątpliwości sprawę należy rozstrzygać zawsze na korzyść strony wnioskującej. Skargę uważa, więc za zasadną. W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, w specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym i korzysta w nim z całodobowej opieki albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "b" ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanawia więc negatywna przesłankę, której zaistnienie powoduje niemożność przyznania przez organ matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy. W rozpatrywanej sprawie ustaleniom poczynionym przez organ odwoławczy w tym względzie nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotnie z pisma dyrektora ośrodka wynika, że Internat Specjalnego Ośrodka Szkolno -Wychowawczego [...] znajdujący się przy ulicy [...] w K. zapewnia pięciodniową całodobową opiekę pedagogiczne - wychowawczą wychowankom. Skoro Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy [...] jest placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, to rzeczywiście brak było przesłanek do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy z tytułu rezygnacji przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem K. S. Sąd podziela przy tym wywody organu odwoławczego jak i przywołane na oparcie tego poglądy sądów administracyjnych, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza wyłącznie okoliczność, czy placówka, w której przebywa dziecko zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nie zaś sytuacja faktyczna związana z okresem rzeczywistego przebywania dziecka w placówce (por. wyrok NSA z 12 października 2007 r.; I OSK 22/07, Lex nr 376857 oraz wyrok z 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 216/07; Lex nr 325985). Słusznie też argumentuje organ II instancji, że chodzi tu o każdą placówkę charakteryzująca się tego rodzaju działaniem, tj. zapewniającą opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Zgodzić się należy także ze stanowiskiem organu odwoławczego, że brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit "b" jest jednoznaczne i w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki nie nastręcza trudności interpretacyjnych. Wobec powyższego rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że orzeczenie przez organ I instancji wbrew jednoznacznej treści przepisu prawa stanowi kwalifikowane naruszenie prawa, bo noszące cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena tego naruszenia prawa, jest więc zdaniem Sądu, jak najbardziej prawidłowa. Bez wątpienia czynności zmierzające do wydania decyzji oraz treść załatwienia sprawy przez organ I instancji stanowią zaprzeczenie stanu prawnego tej sprawy. Jeśli zaś z tego rodzaju kwalifikowanym naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia, to organ odwoławczy władny był, w myśl postanowień art. 139 k.p.a. podjąć rozstrzygnięcie na niekorzyść strony odwołującej się, uchylając uprzednio wydaną decyzje organu I instancji i odmawiając przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w ramach kompetencji merytoryczno – reformacyjnych, przyznanych mu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie doszło, zatem do złamania zasady reformatio in peius. Organ w sposób jasny i przekonujący przytoczył też motywy swojego rozstrzygnięcia, czym wypełnił ciążący na nim wymóg z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło