I SA/Łd 687/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant: Starszy specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 29 września 2025 r. nr 1001-IEE.7192.155.2025.6.KJR w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Pismem z 6 listopada 2025 r. M. D. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w Łodzi z 29 września 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji przyznające nabywcy własność nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew prowadzi wobec M. D. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 3.01.2022 r. nr [...], który obejmuje należność w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. W ramach tego postępowania egzekucyjnego organ skierował do zobowiązanej wezwanie z 8.03.2022 r. do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, należności wskazanych w wezwaniu, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonej w T., przy ul. [...], woj. [...], dla której Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Ww. wezwanie zostało doręczone zobowiązanej 21.03.2023 r. W dniu 8.03.2022 r. organ egzekucyjny skierował do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych elektroniczny wniosek o wpis w księdze wieczystej nr [...] informacji o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, którego Sąd dokonał 27.04.2022 r. Termin pierwszej licytacji ww. nieruchomości organ egzekucyjny wyznaczył na 28.06.2023 r. (obwieszczeniem z 12.05.2023 r. nr [...]). Powyższa licytacja nie doszła do skutku z powodu nieprzystąpienia do licytacji przez żadnego licytanta. Termin drugiej licytacji nieruchomości Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wyznaczył na 14.06.2024 r. (obwieszczeniem z 15.04.2024 r. nr [...]). Do drugiej licytacji również nie przystąpił żaden licytant, w związku z czym nie doszła ona do skutku. Obwieszczeniem z 5.07.2024 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew wyznaczył termin trzeciej licytacji przedmiotowej nieruchomości. Organ egzekucyjny 1.10.2024 r. przeprowadził trzecią licytację nieruchomości. Najwyższą cenę w wysokości 980.000 zł zaoferował B. M.. Po zamknięciu licytacji organ wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zażalenia wniesionego w toku postępowania egzekucyjnego. Po ustąpieniu przeszkód do wydania postanowienia o przybiciu, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew 20.11.2024 r. wydał postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta – B. M.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 26.03.2025 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nieprawomocnym wyrokiem z 28.10.2025 r. sygn. akt I SA/Łd 270/25 oddalił skargę na to postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew pismem z 7.04.2025 r. B. M. do złożenia ceny nabycia z potrąceniem wadium, tj. kwoty 842 600,00 zł na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Po otrzymaniu wezwania 9.04.2025 r. B. M. złożył wniosek o wydłużenie terminu uiszczenia ceny nabycia. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew postanowieniem z 11.04.2025 r. wyznaczył ostateczny termin uiszczenia ceny nabycia nieruchomości na 9.07.2025 r. B. M. wpłacił na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego 23 oraz 24.05.2025 r. wymaganą kwotę 842.600 zł, tym samym uiszczając całą cenę nabycia. Postanowieniem z 2 czerwca 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew, działając na podstawie art. 112b § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej "u.p.e.a.") przyznał B. M. jako nabywcy, własność nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę nr [...] obręb T. o pow. 1617 m2, zabudowanej budynkiem jednorodzinnym wolnostojącym o pow. 153,72 m2, przy ul. [...] w T., powiat wschodni, woj. [...], dla której Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Ww. postanowienie organ egzekucyjny doręczył pełnomocnikowi zobowiązanej 11.06.2025 r. Po przeanalizowaniu zarzutów zażalenia wniesionego przez pełnomocnika M. D. postanowieniem z 29 września 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji i wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew w wydanym rozstrzygnięciu nie naruszył zasad przyznania własności nieruchomości nabywcy. Odwołując się do treści art. 122 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ wyjaśnił, że w realiach niniejszej sprawy merytorycznymi przesłankami, które musiały wystąpić łącznie, aby doszło do prawidłowego wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości były więc wyłącznie: ostateczność charakter postanowienia o przybiciu oraz uiszczenie przez nabywcę całej ceny nabycia. Postanowienie o przybiciu stało się ostateczne 26.03.2025 r., tj. w dniu w którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 20.11.2024 r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta – B. M.. Z kolei nabywca w dniach 23.05 oraz 24.05.2025 wpłacił na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego wymaganą kwotę 842.000 zł, a tym samym uiścił całą cenę nabycia, a zatem spełnione zostały wymogi przewidziane w treści art. 112b § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu argumentacji dotyczącej naruszenia przez organ art. 111r § 1 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi zobowiązanej postanowienia z 11.04.2025 r. o wydłużeniu terminu do uiszczenia ceny organ wyjaśnił, że jest on nieuzasadniony. DIAS w Łodzi wskazał, że art. 111r § 1 u.p.e.a. dotyczy kręgu podmiotów, którym organ egzekucyjny doręcza postanowienie o przybiciu. Natomiast możliwość wyznaczenia przez organ egzekucyjny, na wniosek nabywcy, dłuższego terminu uiszczenia ceny nabycia, została przewidziana w aret. 112 § 1 u.p.e.a. Jednak z żadnego przepisu ww. ustawy nie wynika obowiązek doręczenia stronie zobowiązanej takiego postanowienia. Organ podkreślił, że postępowanie dotyczące wyznaczenia dłuższego terminu uiszczenia ceny nabycia nie wymaga zbierania dowodów, czy wyjaśnień i ostatecznie przybiera formę niezaskarżalnego postanowienia. Zobowiązana zaś nie była stroną tego postępowania. Co do pozostałych zarzutów, które dotyczą naruszenia art. 22 § 1, art. 110u § 2, art. 111m i art. 111n § 2 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił, że nie mogą one być podstawą zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o przyznaniu własności, ponieważ podstawa zażalenia na takie postanowienie jest ograniczona jest tylko do naruszenia art. 112b § 1 u.p.e.a., który reguluje kwestię wydania tego postanowienia. Zatem w zażaleniu na takie postanowienie nie można podnosić zarzutów dotyczących wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego i prowadzonej w jego ramach egzekucji z nieruchomości, a ponadto w postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków ochrony prawnej przysługujących zobowiązanemu. W skardze do sądu administracyjnego M. D. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 29 września 2025 r. oraz postanowienia organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty naruszenia: - przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia, a to art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: ustawa KPA), poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów z zażalenia z 18.06.2025 r., a w szczególności dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego; - art. 110 § 2 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do wykonania nowego operatu szacunkowego, poprzedzonego nowym opisem i oszacowaniem nieruchomości, co doprowadziło do sprzedaży zajętej nieruchomości po zaniżonej cenie; - art. 110r § 1 pkt 7 u.p.e.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia mimo, że oszacowanie zostało sporządzone w sposób wadliwy i prowadzący do zaniżenia wartości nieruchomości, tj. w oparciu o nieaktualny operat; - przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.), poprzez jego niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądowoadministracyjna w przedmiotowej sprawie przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie NUS nie naruszają prawa w sposób uzasadniający eliminację ich z obrotu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcia są merytorycznie prawidłowe i wydane zostały w wyniku postępowania przeprowadzonego zgodnie z zasadami określonymi zarówno w u.p.e.a., jak również w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej: k.p.a.). Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodne z prawem jest postanowienie w przedmiocie przyznania własności ww. nieruchomości. Tytułem wstępu Sąd podkreśla, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrwaliła się zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w ramach tego postępowania. Ma ona zapobiegać powielaniu środka zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia (por. M. Romańska, Skarga na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość administracyjnego postępowania egzekucyjnego, (w:) System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 535-557; R. Hauser, M. Wierzbowski, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2021, str. 742). Pogląd ten został również powszechnie zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA z: 28 lutego 2025 r., III FSK 1467/23; 24 października 2014 r., II GSK 1377/13; 23 listopada 2021 r., III FSK 314/21 i III FSK 330/21; wyroki: WSA w Gdańsku z 13 lipca 2021 r., I SA/Gd 384/21 i z 19 października 2021 r., I SA/Gd 183/21; WSA w Szczecinie z 17 listopada 2021 r., I SA/Sz 567/21, czy WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 stycznia 2020 r., I SA/Go 707/19). Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie. Jest to szczególnie widoczne w przypadku egzekucji z nieruchomości, gdzie poszczególne czynności opisane w odrębnych, kolejno po sobie następujących oddziałach, nie tylko opisują sposób ich podejmowania, ale także w przypadku każdej z nich wskazują na przysługujące odrębne środki zaskarżenia. Tak jest również w przypadku zaskarżonego postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości, która to czynność egzekucyjna jest przedmiotem niniejszej Sąd podkreśla, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. wyznacza granice rozpatrywanej sprawy, które powinny być respektowane przez sąd administracyjny. Należy również wskazać, że norma postępowania zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter ius cogens, tj. przepisu bezwzględnie obowiązującego jego adresata (tutaj: organu egzekucyjnego), co oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego zakreślonego tym przepisem. Organ nie może więc postąpić inaczej, musi - niezależnie od woli stron, jak i swojej - respektować taką normę postępowania, gdyż taki sposób postępowania w sytuacji przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. został ustanowiony przez ustawodawcę. Zawarta w art. 112b § 1 u.p.e.a. norma nakazuje zaś organowi egzekucyjnemu w przypadku, jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, wydać postanowienie o przyznaniu własności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1362/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 849/20, wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy z 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 382/23, wszystkie dostępne w bazie orzecznictwa sądów administracyjnych - https://cbois.nsa.gov.pl/). Z powyższych regulacji wynika wprost, że przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowanie całej ceny nabycia przez licytanta (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 260/22). Natomiast inne kwestie, w tym podnoszone przez skarżącą zarówno w zażaleniu, jak też w skardze, niewiążące się z ww. przesłankami przyznania na podstawie art. 112b § 1 u.p.e.a. własności nieruchomości, wykraczają poza granice rozpatrywanej sprawy. Mając na uwadze pierwszą przesłankę, z art. 112b § 1 u.p.e.a., tj. ostateczność postanowienia o przybiciu, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie została ona spełniona. Postanowieniem z 26 marca 2025 r. DIAS w Łodzi utrzymał bowiem postanowienie o udzieleniu przybicia, wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew z 20 listopada 2024 r., co oznacza to, że w dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności, tj. 2 czerwca 2025 r., które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym w rozpoznawanej sprawie postanowieniem, w obrocie prawnym obowiązywało ostateczne postanowienie w przedmiocie udzielenia przybicia. Nie wystąpiła zatem przesłanka braku w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o przybiciu, która uniemożliwiłaby wydanie postanowienia o przyznaniu własności. Odnosząc się natomiast do drugiej z przesłanek art. 112b u.p.e.a., zawartej w § 1 tego przepisu, dotyczącej uiszczenia przez nabywcę ceny nabycia należy wskazać, że również ona została w niniejszej sprawie spełniona. Jak trafnie podkreślał organ w zaskarżonym postanowieniu. Organ egzekucyjny wezwał nabywcę do złożenia ceny nabycia, w wysokości 842.600 zł (potrącając wadium) na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego, a następnie zgodnie z wnioskiem B. M., wydłużył termin wpłaty do 9.07.2025 r. Przy czym cena nabycia została uiszczona przez nabywcę wcześniej, tj. 23 oraz 24 maja 2025 r. A zatem po dokonaniu przez licytanta wpłaty całości ceny nabycia w wyznaczonym przez organ egzekucyjny terminie spełniona w ocenie Sądu została druga przesłanka z art. 112b § 1 u.p.e.a., skutkiem czego organ był zobowiązany wydać postanowienie o przyznaniu własności. W ten sposób prawidłowo organy wskazały, a Sąd to stanowisko w całości podziela, że w sprawie ziściły się przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 112b § 2 u.p.e.a. na postanowienie o przyznaniu własności przysługuje zażalenie. Jednak podnoszone przez stronę zarówno w zażaleniu, jak też skardze do sądu administracyjnego argumenty, dotyczące opisu i oszacowania nieruchomości, prawidłowości operatu szacunkowego, czy prawidłowość postanowienia o przybiciu wykraczają poza przedmiot postępowania, którego zakres określają przepisy oddziału 8, rozdziału 7, działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z wskazanych wyżej powodów nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. oraz art. 110u § 2 i art. 110r § 1 pkt 7 u.p.e.a. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ działał zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje fakty, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, argumentację organu z wyjaśnieniem podstawy prawnej i odniesieniem się do stanowiska strony. W ocenie Sądu organ działał na podstawie i w granicach prawa, natomiast sam fakt, że podjął on rozstrzygniecie odmiennie niż oczekiwała tego skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego. Stąd też za niezasadne należało uznać podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. Sąd podkreśla również, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości dokonania badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej, zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznacza bowiem zaskarżony przez stronę akt (czyli postanowienie organu egzekucyjnego wydane w przedmiocie przyznania własności nabywcy licytacyjnemu). Już tylko na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, że strona korzystała ze swoich uprawnień obejmujących egzekucję z ww. nieruchomości, czego efektem są nieprawomocne wyroki oddalające skargi M. D., zapadłe przed WSA w Łodzi w sprawach: sygn. akt I SA/Łd 26/25 w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego oraz sygn. akt I SA/Łd 270/25 w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ake.