I SA/Łd 736/18
WyrokWSA w Łodzi2019-03-19
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może w uchwale określającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi żądać podania danych, które nie są niezbędne do obliczenia tej opłaty i nie wynikają z upoważnienia ustawowego?Ratio decidendi
Rada gminy, podejmując uchwałę określającą wzór deklaracji o opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, może zamieszczać w niej jedynie te dane, które są niezbędne do prawidłowego obliczenia tej opłaty i wynikają z delegacji ustawowej. Żądanie podania numeru telefonu, adresu e-mail czy informacji o posiadaniu kompostownika, które nie służą obliczeniu opłaty i nie mają umocowania w przepisach, stanowi istotne naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Z. zaskarżył uchwałę Rady Miasta Zduńska Wola dotyczącą wzoru deklaracji o opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na brak upoważnienia ustawowego do żądania podania numeru telefonu, adresu e-mail oraz informacji o posiadaniu kompostownika. Miasto wniosło o oddalenie skargi, twierdząc, że żądane dane służą komunikacji i celom sprawozdawczym.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej załącznika w zakresie obejmującym pkt D.1. poz. 12 i poz. 13, pkt D.2. poz. 16 i poz. 19 oraz pkt G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. na uchwałę Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 20 grudnia 2012 r. nr XXX/373/12 w przedmiocie określenia wzorów deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej załącznika w zakresie obejmującym pkt D.1. poz. 12 i poz. 13, pkt D.2. poz. 16 i poz. 19 oraz pkt G.
Prokurator Rejonowy w Z. zaskarżył uchwałę Nr XXX/737/12 Rady Miasta Zduńska Wola z 20 grudnia 2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości wraz z załącznikiem.
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej załącznika ( określającego wzór deklaracji ) w zakresie punktu D1 i D2 przeznaczonych na podanie przez składającego deklarację numeru telefonu i adresu e–mail , a także punktu G, przeznaczonego na podanie przez składającego deklarację informacji o posiadaniu kompostownika na nieruchomości .
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 6n ust. 1 i ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 391) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) podnosząc, że brak jest upoważnienia ustawowego do żądania od podmiotu składającego deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podania danych objętych skargą, uwidocznionych w deklaracji.
W odpowiedzi na skargę Miasto wniosło o oddalenie skargi , podnosząc ,że żądanie stwierdzenia nieważności uchwały jest zbyt daleko idące albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w sposób istotny , a tylko takie naruszenie znajduje oparcie w art. 91 i następnych ustawy o samorządzie gminnym , skutkujące stwierdzeniem nieważności. Według Miasta zaskarżone części formularza miały służyć jedynie skutecznej i szybszej komunikacji oraz celom sprawozdawczym ( informacja o kompostowniku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które narusza w sposób istotny.
Zdaniem Sądu, Rad Miasta Zduńska Wola podejmując zaskarżoną uchwałę dopuściła się istotnego naruszenia przepisów prawa, polegającego na obowiązkowym zamieszczeniu w załączniku do niej danych, które nie znajdują umocowania w ustawowej delegacji do ich umieszczenia.
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy, obligują organ gminy do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.
Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 6n ust. 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), który na dzień jej wydania stanowił, że rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji. Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowanie tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione. Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty.
W ocenie Sądu zamieszczenie we wzorze deklaracji, w rubryce D1 i D2 zatytułowanej "Dane identyfikacyjne ", stanowiącej załącznik do przedmiotowej uchwały, obowiązku podania numeru telefonu składającego deklarację oraz numeru e-mail , nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej do jego zamieszczenia. Pomimo bowiem powszechności korzystania przez społeczeństwo z usług telefonicznych oraz poczty internetowej nie istnieje prawny nakaz by z nich korzystać. Podkreślić należy, że ze wzoru deklaracji nie wynika, by podanie numeru telefonu było fakultatywne. W rubryce przeznaczonej do jego wpisania nie umieszczono bowiem żadnej adnotacji z której wynikałoby, że podanie numeru telefonu i poczty internetowej było dobrowolne.
Podobnie nie sposób zaakceptować żądania podania informacji o umieszczonym na nieruchomości kompostowniku. Jak się ma ta informacja do obliczenia opłaty nie sposób zrozumieć.
Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty uznać należy, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP, wedle których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą czynić tylko to, na co prawo wyraźnie im zezwala lub co wyraźnie nakazuje. W konsekwencji organ naruszył w sposób istotny art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z tych powodów , w ocenie sądu, skarga Prokuratora zawiera usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała została bowiem podjęta z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa.
Stosownie do art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. Skoro ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione, to w podejmowanym, na podstawie wyżej cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Natomiast w niniejszej sprawie zamieszczenie w deklaracji danych niewymienionych w ustawowym wyliczeniu oznacza istotną sprzeczność uchwały w zaskarżonej części z prawem i w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Takie stanowisko zaprezentowano m.in. w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1053/15, z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1203/15 i sygn. akt I SA/Kr 1205/15, 27 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 973/15, 22 lipca 2015 sygn. akt I SA/Kr 415/15, z dnia 29 czerwca 2015r. sygn. akt I SA/Kr 653/15, sygn. akt I SA/Kr 652/15 oraz sygn. akt I SA/Kr 758/15, z dnia 13 lipca 2014 sygn. akt I SA/Kr 900/15 oraz wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12 z dnia 11 lipca 2017r.,sygn. akt II FSK 1219/17, WSA w Łodzi sygn. akt I SA/Łd18 czy też I SA/Łd 669/18.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a..
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło