I SA/Łd 75/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant: St.asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych plus należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania C. K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia C. K. zaległego podatku od nieruchomości w kwocie 83,00 zł. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, C. K. wnioskiem z dnia 4 maja 2021 r. zwrócił się do organu I instancji o umorzenie zaległości w opłacie I raty podatku od nieruchomości za 2021 rok w kwocie 83,00 zł wraz kosztami upomnienia (w zakresie kosztów upomnienia organ wydzielił odrębną sprawę). W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, iż teren Jego działki jest od sąsiedniej działki całkowicie zasłonięty, bez Jego zgody. Nie otrzymuje z tego tytułu żadnych należności, jak i za inne szkody nie otrzymał żadnych należności pieniężnych. Nadto wnioskodawca poinformował, iż nie otrzymał nakazu płatniczego na 2021 rok, a kontroluje systematycznie odbiór korespondencji. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz K., na podstawie art. 207 § 1, art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67a § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) dalej: O.p., § 15 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2371 ze zm.), odmówił stronie umorzenia zaległego podatku od nieruchomości w kwocie 83,00 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż z informacji o sytuacji dochodowej i zdrowotnej oraz oświadczenia o sytuacji majątkowej wynika, iż podatnik (osoba w wieku lat [...]) prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu w Ł. przy ul. T. 2a m 4, otrzymuje stałe dochody z tytułu renty w wysokości 869,34 zł netto miesięcznie, po potrąceniach komorniczych, ponosi wydatki na bieżące utrzymanie w wysokości 1 026,62 zł, w tym: gaz 48,00 zł; czynsz/wynajem 242,80 zł; ogrzewanie 20,00 zł; woda i kanalizacja 28,08 zł; wywóz nieczystości 34,00 zł; spłata kredytów (wysokość raty) 654,46 zł. Podatnik nie wskazał przy tym kwoty wydatków na leczenie, lekarstwa i wydatki na artykuły żywnościowe określając ją jako "resztę wydatków". Podatnik jest osobą całkowicie niezdolną do pracy (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 20 lutego 2018 r.). Organ I instancji oceniając przedstawione przez stronę dokumenty odzwierciedlające jego sytuację majątkową wyraził wątpliwość co do ich rzetelności i wiarygodności wskazując, że deklarowane przez stronę wydatki (co więcej, nie obejmujące wszystkich wydatków, w szczególności tak oczywistych jak wydatki na artykuły żywnościowe, leczenie i lekarstwa czy też art. chemiczne i higieniczne oraz odzież) nie mają pokrycia w deklarowanych dochodach, na które składa się wyłącznie emerytura/renta w wysokości 869,34 netto. Rozważając natomiast przesłankę ważnego interesu podatnika organ I instancji stwierdził, że sytuacja finansowa strony (stałe dochody), posiadanie działki o powierzchni 309 m², sytuacja rodzinna (jednoosobowe gospodarstwo domowe), i zdrowotna (całkowita niezdolność do pracy i do samodzielnej egzystencji), wiek (lat [...]), ponoszone wydatki, m. in. na spłatę rat kredytu w wysokości 654,46 zł, pozwala przyjąć, iż spłata zaległego zobowiązania podatkowego objętego niniejszym postępowaniem jest możliwa, choćby w ratach, bez zagrożenia egzystencji wnioskodawcy, biorąc choćby pod uwagę dodatkowe świadczenie otrzymane przez stronę w kwietniu 2021 roku (wyłączona spod zajęć komorniczych trzynasta emerytura/renta w wysokości najniższej emerytury, czyli 1 250,88 zł - ok. 1 022 zł netto). Nie podzielając oceny organu I instancji C. K. wniósł odwołanie kwestionując zasadność ponoszenia opłat za grunt, z którego, z przyczyn od siebie niezależnych, nie może korzystać, a co rocznie ponosi straty z uwagi na działanie innych podmiotów. Zwrócił uwagę na swoją sytuację zdrowotną i niskie dochody. Wskazał jednocześnie, że oczekiwanie przez organ, iż będzie składał dokumenty jako dowód w sprawie jest nadmiernie uciążliwe i kosztowne. Dodał, że termin płatności podatku upływa w dniu 31 grudnia 2021 r. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. poddając analizie własnej zgromadzony materiał dowodowy, podzieliło wywiedzioną na jego podstawie ocenę organu I instancji, czemu dało wyraz utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż materialnoprawną podstawą do udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych jest przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b O.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Opisana instytucja udzielania ulg w postaci umorzenia zaległości podatkowych oparta została na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że organ podatkowy może, ale nie musi udzielić wnioskowanej ulgi, bowiem jest to prawo, a nie obowiązek. Istotą uznania jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu podatnika ubiegającego się o udzielenie ulgi oraz interesu budżetu państwa lub gminy i danie priorytetu jednemu z nich, na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Przechodząc do wniosku podatnika, Kolegium podkreśliło, iż rolą strony jest udokumentowanie okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości, nie jest rolą organu poszukiwanie takich dowodów. Strona musi sobie zdawać sprawę, że oczekując od organu podatkowego korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia (które w istocie wiąże się z definitywnym pozbawieniem gminy należnych jej dochodów z tytułu podatku od nieruchomości) powinna wskazać zarówno powody wystąpienia z wnioskiem, jak również wiarygodne dowody umożliwiające organowi weryfikację jego twierdzeń o trudnej sytuacji, w jakiej się znajduje. W tym aspekcie mieści się również rzetelne informowanie organu o swojej sytuacji życiowej i materialnej pozwalające organowi poddać ją ocenie z punktu widzenia ustawowych przesłanek umożliwiających zastosowanie wnioskowanej ulg. Strona wskazuje zaś na coroczne szkody, których nie jest w stanie udokumentować. Organ odwoławczy mając na uwadze ustaloną sytuację finansową strony zauważył, iż kwota zobowiązania jest stosunkowo niewielka i całokształt okoliczności sprawy uzasadnia ocenę organu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie sposób mówić o zaistnieniu ważnego interesu podatnika, o którym mowa w art. 67a O.p. Tym bardziej, iż w przepisie tym mowa jest o interesie podatnika kwalifikowanym jako interes ważny, przez który należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika oraz, że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Kolegium przyznało, iż zapłata podatku wpłynie na sytuację majątkową strony, ale nie w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem uzasadnionym ważnym interesem podatnika. Tym bardziej, że w okresie bliskim terminowi zapłaty podatku podatnik dysponował uzyskaną z tytuły trzynastej renty/emerytury kwotą umożliwiającą mu zapłatę podatku. Kolegium jako niemające wpływu na ocenę sytuacji finansowej strony uznało podnoszony przez stronę fakt zacieniania jego działki ze skutkiem polegającym na tym, że nie przynosi mu ona pożytku. Tym bardziej, iż argument ten leży u podstaw nie tylko wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, ale również powstania tej zaległości. Kolegium podzieliło ocenę organu I instancji również w odniesieniu do braku wystąpienia uzasadnionego interesu publicznego. Nie kwestionując trudnej sytuacji materialnej strony organ stwierdził, iż uiszczenie przez podatnika zaległości w wysokości 83,00 zł nie zachwieje podstawami jego egzystencji przesądzając o konieczności zwrócenia się o pomoc materialną ze środków publicznych. Zdaniem organu nie oznacza to, że istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać z innymi okolicznościami. W ocenie Kolegium nie bez znaczenia dla oceny zaistnienia rozważanej przesłanki jest również fakt, że na stronie ciąży relatywnie wysokie (w kontekście jego dochodów) zobowiązanie w wysokości kilkunastu tysięcy złotych (według formacji złożonej organowi I instancji w dniu 21 czerwca 2021 r. było to 18.113,74, przy czym skarżący nie sprecyzował, z jakiego tytułu jest to zobowiązanie) obciążające jego budżet miesięcznie kwotą 654,46 zł, istotnie ograniczając jego możliwości wydatkowe na inne cele. Organ zaznaczył, iż spłata zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym nie może korzystać z pierwszeństwa wobec zobowiązań publicznoprawnych (w tym zobowiązań podatkowych), tym samym uzasadniać umorzenie tych ostatnich. Za sprzeczne z interesem publicznym byłoby bowiem sankcjonowanie preferencji realizacji zaciągniętych na zasadzie dobrowolności zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym dla zaspokojenia własnych potrzeb wobec realizacji obowiązków publicznoprawnych umożliwiających podmiotom publicznym realizację nałożonych na nie zadań. Reasumując, organ doszedł do wniosku, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem uzasadnionym ważnym interesem podatnika ani też interesem publicznym. Organ wyjaśnił nadto, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem, którego terminy płatności określają przepisy prawa podatkowego - art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Przy czym w niniejszej sprawie kwota zobowiązania została określona w decyzji z dnia [...] r., termin płatności podatku ustalonego tą decyzją wynika zatem z art. 47 § 2 O.p. i wynosi 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji stronie, co miało miejsce w dniu [...] r. Organ dodał, iż nie podziela zarzutu strony jakoby decyzja wymiarowa nie została mu doręczona. Decyzja ta została bowiem wysłana na adres: B. 48, [...] B1., który jest adresem wskazanym przez stronę w złożonej przez niego informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w 2003 r. Od tego czasu podatnik nie informował organu podatkowego o zmianie adresu. Co więcej, jak wskazuje organ I instancji w odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu, również w późniejszym czasie w pismach składanych do tego organu jak i odwołaniach wnoszonych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podatnik wskazywał ten adres. W konsekwencji Kolegium uznało, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe strony została doręczona mu na właściwy adres i skutecznie ukształtowała jego zobowiązanie podatkowe. Przyjąć przy tym należy, iż w związku z tym, że doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu [...] r. (decyzja została doręczona w sposób przewidziany w art. 150 O.p.), to zważywszy na treść art. 47 § 2 w związku z § 1 O.p. (decyzji organ wskazywał, iż zapłata podatku winna nastąpić do dnia 15 marca 2021r.) w dacie złożenia wniosku o umorzenie ukształtowane tą decyzją zobowiązanie podatkowe, wobec bezskutecznego upływu terminu jego płatności stało się zaległością podatkową czyniąc tym samym postępowanie w sprawie jego umorzenia dopuszczalnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi C. K. nie podzielił stanowiska organu, który w ocenie skarżącego nie uczynił nic, aby należycie wyjaśnić sprawę. Skarżący podtrzymał zarzut, iż decyzja wymiarowa nie została mu doręczona, co za tym nie istnieje zaległość podatkowa. Wskazując na swoją sytuację zdrowotną i materialną, jak również powtarzające się do kilku lat szkody na gruncie, za powstanie których nie otrzymał żadnego odszkodowania, skarżący wniósł o pozytywne załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 18 maja 2022 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowionego z urzędu pełnomocnictwa oświadczając, iż koszty te nie zostały przez skarżącego uiszczone w całości, ani w części. Pełnomocnik sprecyzował zarzuty skargi wskazując na naruszenie przepisów art. 67a § 1 pkt 3, art. 187 § 1 i § 2, art. 191 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1665/06 – dostępny, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, oceniając stan faktyczny wywiedziony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem obowiązujących organ podatkowy reguł procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło ocenę wywiedzioną przez organ I instancji i mając na uwadze przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., utrzymało w mocy decyzję tegoż organu o odmowie umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za 2021 rok w kwocie 83 zł. Stosownie do wspomnianego przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl art. 67a § 2 O.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (vide. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21). Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien (w rozumieniu obowiązku) ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (vide. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21). Podkreślenia wymaga, iż instytucja umorzenia należności, o której mowa w art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Uznanie administracyjne przewidziane w art. 67a § 1 O.p. polega na tym, że organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (ale nie musi) zastosować określoną ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia przesłanki uprawniającej do zastosowania ulgi, zgodna z prawem może być zarówno decyzja pozytywna dla podatnika, jak i decyzja dla niego negatywna. Sedno uznania administracyjnego stanowi zatem luz decyzyjny organu administracji publicznej, w który sąd administracyjny wkraczać nie może (vide. wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2506/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Po 280/21). Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, a z taką niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2148/11). W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku takie przekroczenie granic uznania administracyjnego nie wystąpiło. W sprawie wyjaśniona została sytuacja strony skarżącej na tyle, na ile było to możliwe oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, organy podatkowe dążyły do ustalenia sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej podatnika. W związku z powyższym pismem z dnia 10 maja 2021 r. wezwano C. K. do przedłożenia informacji i dokumentów potwierdzających stan majątkowy wszystkich osób wspólnie zamieszkałych i pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, tj.: potwierdzających wysokość i źródła otrzymywanych dochodów w latach: 2019 i 2020 (PIT), b) świadczących o zdolności płatniczej (np. niezapłacone rachunki, zaciągnięte kredyty - umowy, inne zadłużenia), c) potwierdzających trudną sytuację finansową (np. rachunki/faktury za zużycie wody, energii elektrycznej, telefon, leki/paragony, koszty leczenia i inne), d) w przypadku korzystania z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - decyzje to potwierdzające, e) w przypadku trudnej sytuacji zdrowotnej - zaświadczenie lekarskie to potwierdzające, ewentualnie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i inne dokumenty, f) stanowiących o ważnym interesie podatnika lub o ważnym interesie publicznym w myśl art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa, a nie wymienione wyżej, g) oświadczenia o sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy (druk w załączeniu do wezwania), pod rygorem odmowy umorzenia. W treści przedmiotowego wezwania organ wyjaśnił również, iż w myśl art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W odpowiedzi na wystosowane przez organ wezwanie skarżący przedłożył roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2020 (dochód 15 400,00 zł; zaliczka na podatek dochodowy 897,00 zł), orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 20.02.2018 r. - całkowicie niezdolny do pracy od 01.12.1985 r., oświadczenie o sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej, w którym wskazano wysokość osiąganych dochodów: z gospodarstwa rolnego w wysokości 1 250,88 zł brutto miesięcznie "wraz z potrąceniami komorniczymi obniżenie do minimum możliwości", brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wydatki ponoszone na bieżące utrzymanie (miesięcznie), gdzie skarżący wskazał wyłącznie wysokość wydatków za energię elektryczną ok. 150,00 zł, czynsz/wynajem 242,80 zł, spłatę kredytów ponad 600,00 zł; na leczenie i lekarstwa ok. 100,00 zł. Odnośnie posiadanych nieruchomości, gruntów rolnych (stanowiące własność, współwłasność Wnioskodawcy lub będące w użytkowaniu Wnioskodawcy), gruntów (nieruchomość, działki budowlane), gruntów rolnych, domu jednorodzinnego, mieszkania komunalnego, lokalu użytkowego, innych nieruchomości nie ujętych wyżej, posiadanego majątku ruchomego (samochody osobowe, samochody ciężarowe), środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, gotówki, oszczędności – nie określono. W dniu 4 czerwca 2021 roku zostało wysłane drugie wezwanie do skarżącego o doręczenie do tutejszego urzędu dokumentów i informacji, dotyczących jego sytuacji materialnej, majątkowej, zdrowotnej i życiowej. W odpowiedzi skarżący podał: wysokość osiąganych dochodów z tytułu renty 869,34 zł netto miesięcznie, wydatki za gaz 48,00 zł, za czynsz/wynajem - 242,80 zł, za ogrzewanie 20,00 zł, za wodę i kanalizację 28,08 zł, za wywóz nieczystości 34,00 zł, za spłatę kredytów (wysokość raty) 654,46 zł, wskazał posiadane grunty (nieruchomość, działki budowlane) - o powierzchni 309 m2 w K. Skarżący wskazał, że posiada kredyt do spłaty w wysokości 18 113,74 zł po 654,46 zł miesięcznie, zaciągnięty na potrzeby własne mieszkaniowe oraz jako przyczynę niezapłacenia w terminie zobowiązania objętego wnioskiem - brak nakazu płatniczego 2021 r. oraz nie uregulowana szkoda, a jako inne informacje wskazujące na ważny interes podatnika i ważny interes publiczny - niskie dochody, bez pomocy Państwa. Zarówno we wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, jak i w ww. pismach składanych w toku postępowania, podatnik jako główny i jedyny powód konieczności zastosowania ulgi wskazał na fakt, że teren jego działki jest zasłonięty i zaciemniony od strony wschodniej całkowicie, na co on nie wyrażał zgody. Podatnik wskazał również, iż nie otrzymuje z tego tytułu żadnych należności, jak i za inne szkody nie otrzymał żadnych należności pieniężnych. Nadto poinformował, iż nie otrzymał nakazu płatniczego na 2021 rok, a kontroluje odbiór korespondencji. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na uzasadnienie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Organ podatkowy I instancji dwukrotnie zwracał się do podatnika o przedstawienie dowodów wskazujących na jego sytuację rodzinną, majątkową i finansową oraz wykazanie przesłanek do udzielenia ulgi. Podatnik nie przedstawił wyczerpujących wyjaśnień i żadnych dowodów w tym zakresie. Kolegium zasadnie przy tym podkreśliło, że to podatnik, który występuje z wnioskiem o zastosowanie ulgi podatkowej - w tym przypadku o umorzenie zaległości podatkowych - powinien przedstawić wiarygodne dokumenty i wyjaśnienia, które uzasadniałyby wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie takich wyjaśnień i dowodów podatnik nie przedstawił, gdyż składane wyjaśnienia nie pozwalają na przyjęcie, że wystąpiła sytuacja, która zgodnie z przepisem 67a § 1 pkt 3 O.p. daje podstawę do umorzenia zaległości podatkowych. Należy zatem zgodzić się z organami obu instancji, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności podatkowych w wysokości 83 zł. Zdaniem Sądu, rozstrzygając skargę nie można zapomnieć, że z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek, w postaci umorzenia zaległości, ma obowiązek uzasadnić wniosek, wskazując na kwalifikowane warunki zagrożenia swojego interesu. Powinien zatem wyjaśnić, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają jego "ważny interes" lub "interes publiczny" i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów, w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. On też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 268/19). W tej sprawie skarżący, aby przekonać, że ulga mu się należy, powoływał się przede wszystkim na okoliczność zasłonięcia i zaciemnienia jego nieruchomości oraz na okoliczność nie doręczenia mu nakazu zapłaty, z którego wynikałby obowiązek podatkowy. Nadto podniósł, że ma [...] lata, nie pracuje, jest całkowicie niezdolny do pracy przedstawiając orzeczenie ZUS, leczy się psychiatrycznie, jest po urazie komunikacyjnym w 2015 r., ma ograniczenie sprawności ruchowej, utrzymuje się z renty obciążonej egzekucją, tytułem której otrzymuje 869,34 zł netto miesięcznie (1250,88 zł brutto), ma do spłaty kredyt w wysokości ok. 18 000 zł, z czego spłaca po ok. 600 zł miesięcznie. Jako ponoszone miesięcznie wydatki wskazał wysokość opłat za energię elektryczną – ok. 150 zł, za wynajem mieszkania – 242,80 zł, za lekarstwa - 100 zł, za ogrzewanie – 20 zł, za wodę i kanalizację – 28,08 zł. Natomiast jako jedyny majątek skarżący wskazał nieruchomość położoną w K. przy ul. O. 75 o pow. 309 m2, a więc tą, której dotyczy zaległość podatkowa. Wyjaśnił, że nie korzysta z pomocy Państwa. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżący miesięcznie otrzymuje stałe świadczenie z ZUS w ww. wysokości, co jednoznacznie świadczy, że skarżący ma realną możliwość spłaty zaległości podatkowej w kwocie 83 zł. Nadto z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 309 m2 w K. Jednocześnie Sądowi z urzędu wiadomo, że skarżący w oświadczeniach o stanie majątkowym nie wskazał całego swojego majątku nieruchomego, tj. nieruchomości o powierzchni 3,155 ha położonego w miejscowości B.. Powyższe informacje Sąd powziął ze sprawy rozpoznanej przez tutejszy Sąd (sygn. akt I SA/Łd 655/21) w tym samym składzie, który rozpatruje niniejszą sprawę. Sprawa I SA/Łd 655/21 dotyczyła również wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej od nieruchomości położonej B., w której skarga podatnika została oddalona wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r. Słusznie – zdaniem Sądu - organ odwoławczy uznał, że sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi. Pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej prowadziłoby w konsekwencji do uprzywilejowania skarżącego jako podatnika w stosunku do tych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji finansowej, jednak ponoszą wydatki podatkowe bez udziału pomocy Skarbu Państwa, co pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami powszechności opodatkowania i równości, przejawiającymi się w jednolitym dla wszystkich systemie podatkowym. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także to, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona dochody, czy też wymaga jedynie ponoszenia wydatków. Podatek od nieruchomości jest w sposób bezpośredni normatywnie związany z posiadaniem nieruchomości, niezależnie od uzyskiwanych z niej (realnych czy potencjalnych) dochodów. Stąd ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skutkujące ograniczeniami w np. uzyskiwaniu z niej pożytków zasadniczo nie determinują wysokości obciążeń podatkowych, jak i nie warunkują stosowania ulg płatniczych. Sygnalizowane przez skarżącego problemy związane z zasłonięciem i zaciemnieniem jego nieruchomości, na co nie wyrażał zgody, mają – jak słusznie podniósł organ odwoławczy - charakter sporów o naturze cywilnoprawnej i to na tej drodze (powództwa cywilnego) skarżący powinien dochodzić swoich praw oraz naprawy poniesionych ewentualnych szkód. Zasadnie tym samym Kolegium stwierdziło w zaskarżonej decyzji, że nie akceptuje będącego u podstaw twierdzeń skarżącego założenia, iż koszty poniesionych przez niego szkód, na które w aktach nie ma żadnych dowodów, wynikających z działania innych podmiotów i pozostających bez jego reakcji ponosić miałaby wspólnota samorządowa tracąc należne jej należności podatkowe. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. Dodać przy tym trzeba, że przedłożenie dowodów na poparcie wniosku o umorzenie nie stanowi nadmiernej uciążliwości, jak podniósł skarżący, szczególnie że oczekując od organu podatkowego korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, które wiąże się z definitywnym pozbawieniem gminy należnych jej dochodów z tytułu podatku od nieruchomości, skarżący powinien wskazać zarówno powody wystąpienia z wnioskiem, jak również wiarygodne dowody umożliwiające organowi weryfikację jego twierdzeń o trudnej sytuacji w jakiej się znajduje. W tym aspekcie mieści się również rzetelne informowanie organu o swojej sytuacji życiowej i materialnej pozwalające organowi poddać ją ocenie z punktu widzenia ustawowych przesłanek umożliwiających zastosowanie wnioskowanej ulgi. Tej rzetelności po stronie skarżącego zabrakło, bowiem nie wskazał organom całego swojego majątku. Za niewystarczające uznać należy powoływanie się na trudną sytuację materialną i jednocześnie zatajenie przed organem, że skarżący posiada nieruchomość w innej miejscowości o powierzchni ponad 3 ha. Reasumując, zważywszy na ustalony w sprawie stan faktyczny, przede wszystkim w kontekście wskazanej wyżej sytuacji majątkowej skarżącego zasadnie, zdaniem Sądu, Kolegium nie dopatrzyło się zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika stwierdzając, że nie widzi niebezpieczeństwa powstania skutków zapłaty zaległości podatkowej w wysokości 83 zł dla sytuacji osobistej czy rodzinnej skarżącego. Zapłata zaległości podatkowej wpłynie oczywiście na sytuację majątkową skarżącego, ale - w ocenie Sądu - nie w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem uzasadnionym ważnym interesem podatnika. Analiza wynikającej z akt sprawy sytuacji majątkowej skarżącego, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że zapłata objętej niniejszym postępowaniem zaległości w żadnym stopniu nie grozi zaistnieniem niebezpieczeństwa zachwiania podstawami jego egzystencji. Ponadto, jak wskazały organu obu instancji, w okresie bliskim terminowi zapłaty podatku skarżący dysponował uzyskaną z tytułu trzynastej renty/emerytury kwotą umożliwiającą mu zapłatę podatku. Ze względów, o których była już mowa wcześniej w tym uzasadnieniu, za nieistotną z punktu widzenia zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika uznać należy wskazywaną przez skarżącego przyczynę wystąpienia z wnioskiem, jaką jest fakt zacieniania jego działki ze skutkiem polegającym na tym, że nie przynosi mu ona pożytku. Zasadnie zatem Kolegium stwierdziło, że niniejszej sprawie nie można dopatrzeć się przypadku ważnego interesu podatnika w rozumieniu art. 67a O.p. uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej. Na akceptację zasługują wnioski organów, iż w niniejszej sprawie nie mamy również do czynienia z przypadkiem uzasadnionym interesem publicznym, który umożliwiałby umorzenie zaległości podatkowej skarżącego. Wskazywana już w tym uzasadnieniu sytuacja skarżącego, co prawda niełatwa – nie zasługuje na zakwalifikowanie wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego okoliczności towarzyszących wystąpieniu przez skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych jako przypadku uzasadnionego interesem publicznym, czyli przesłanki odwołującej się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, w szczególności takich jak bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też zapewnienie sprawności funkcjonowania aparatu państwowego. Nie przesądzające, aczkolwiek nie pozbawione znaczenia z uwagi na ocenę spełnienia przesłanki interesu publicznego jest również zbadanie, czy zapłata zaległości podatkowych objętych wnioskiem o ich umorzenie w konsekwencji nie spowoduje konieczności sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. W tym zakresie również trzeba przyznać rację organom, iż w przedmiotowej sprawie takie niebezpieczeństwo nie występuje. Uiszczenie przez skarżącego zaległości w wysokości 83,00 zł nie zachwieje, jak wskazano powyżej, podstawami jego egzystencji przesądzając o konieczności zwrócenia się o pomoc materialną ze środków publicznych. Zdaniem Sądu, ani z zebrany w sprawie materiał dowodowy, ani też treść pism złożonych przez skarżącego, na okoliczności takie nie wskazują i nie podważają wyrażonej przez organy oceny. Poza tym podnieść trzeba, że zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że spłata przez skarżącego zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym (kredyt w wysokości ok. 18 000 zł i miesięczna spłata z tego tytułu w kwocie 600 zł) nie może korzystać z pierwszeństwa wobec zobowiązań publicznoprawnych, w tym zobowiązań podatkowych i tym samym uzasadniać umorzenie tych ostatnich. Za sprzeczne z interesem publicznym byłoby bowiem sankcjonowanie preferencji realizacji zaciągniętych na zasadzie dobrowolności zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym dla zaspokojenia własnych potrzeb wobec realizacji obowiązków publicznoprawnych umożliwiających podmiotom publicznym realizację nałożonych na nie zadań. W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym w sposób uprawniony organ podatkowy odmówił skarżącemu przyznania ulgi w przedmiocie umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej. Stanowisko organów podatkowych wprawdzie nie znajduje akceptacji skarżącego, to jednak – w ocenie Sądu - nie stanowi naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 191 O.p.), która nie może być postrzegana w kategoriach obowiązku organów podatkowych przyjęcia jako zasadne nieusprawiedliwionych żądań podatnika. Należy mieć przy tym również na uwadze, że organy podatkowe wypełniając zasadę legalizmu (art. 120 O.p.) muszą wyciągać konsekwencje prawne na podstawie przepisów nakładających na podatników określone ciężary. Zatem, w badanej sprawie nie doszło także do naruszenia tej zasady, organ bowiem działał na podstawie i w granicach przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że chociaż wynik przeprowadzonego postępowania nie jest zgodny z oczekiwaniami skarżącego, w badanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ani też stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania i w aspekcie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokonując wyczerpującej analizy sytuacji skarżącego w kontekście tych przesłanek. Natomiast skarżący nie wykazał wystąpienia takich okoliczności nadzwyczajnych, niezależnych od niego, które by uzasadniały konieczność umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej. Na koniec odnosząc się do zarzutu skarżącego, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe nie została mu doręczona, przez co zobowiązanie to nie powstało, zdaniem Sądu jest on również niezasadny. W ocenie Sądu, SKO słusznie stwierdziło w zaskarżonej decyzji, że doszło do skonkretyzowania zobowiązania podatkowego skarżącego w odniesieniu do wskazanej nieruchomości przez skuteczne doręczenie mu decyzji z dnia [...] r. Z akt wynika, że decyzja ta została wysłana na adres: B. 48, [...] B., który jest adresem wskazanym przez skarżącego w złożonej przez niego informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w 2003 r. Od tego czasu skarżący nie informował organu podatkowego o zmianie adresu. Co więcej, jak wskazuje organ pierwszej instancji w odpowiedzi na zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu, również w późniejszym czasie w pismach składanych do tego organu jak i odwołaniach wnoszonych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., skarżący wskazywał ten adres. W konsekwencji Kolegium zasadnie zdaniem Sądu uznało, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe skarżącego została doręczona mu na właściwy adres i skutecznie ukształtowała jego zobowiązanie podatkowe. Przyjąć przy tym należy, iż w związku z tym, że doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu [...] r. (decyzja została doręczona w sposób przewidziany w art. 150 O.p.), to zważywszy na treść art. 47 § 2 w związku z § 1 O.p. w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie ukształtowane tą decyzją zobowiązanie podatkowe, wobec bezskutecznego upływu terminu jego płatności, stało się zaległością podatkową, czyniąc tym samym postępowanie w sprawie jego umorzenia dopuszczalnym. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18). P.C.