II SA/Łd 1460/10
WyrokWSA w Łodzi2011-06-09
Skład orzekający: Anna Stępień, Czesława Nowak – Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie wykazały posiadania interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, mogą być uznane za strony postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby, które nie wykazały posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie mogą być uznane za strony postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie, nie posiadają legitymacji do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego ani do kwestionowania zapadłych w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięć. Brak wykazania interesu prawnego uniemożliwia skuteczne powoływanie się na przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę linii kablowej. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania było twierdzenie, że skarżący są właścicielami gruntów, na których zlokalizowano inwestycję, a nie byli stroną postępowania. Organy administracji dwukrotnie odmawiały uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego jako stron postępowania o pozwolenie na budowę, a w szczególności nie udokumentowali prawa własności lub innych praw rzeczowych do nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 roku przy udziale - sprawy ze skarg K. M. i A. M., M. M. oraz B.S. i Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargi.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [....] roku, znak: [....] Wojewoda [...], działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze.zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. i E. małż. M., Z. i B. małż. S. oraz J. M. od decyzji z dnia [...] r., znak: [...], którą Prezydent Miasta P. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., Nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. Sp. z o.o. z siedzibą w P., pozwolenia na budowę linii kablowej SN 15kV, złącza kablowego SN 15kV zasilających "A." w P. na terenie działek o numerach ewidencyjnych: obr. 14 - 79/17, 79/2, 69/2, 223, 237/1, 237/2 231, 232, 233, 238; obr. 5-36; obr. 10-1,241; obr. 9-95,96 ; obr. 6-2/1, 5, 6, 127/2, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W sprawie ustalono, iż wnioskiem z dnia 12 marca 2008 roku E. i S.M., Z. i B. S., S. S. oraz J. M. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku, Nr [...], znak [....]. Jako podstawę żądania wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 k.p.a. W uzasadnieniu wnioskodawcy podali, że są właścicielami gruntów, na których została zlokalizowana linia kablowa, objęta owym pozwoleniem na budowę, a nie byli stroną tegoż postępowania.
Decyzją Nr [...], z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., znak: [...] odmawiającą wznowienia postępowania w tej sprawie. Lecz wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., w sprawie sygn. akt [...] uchylił decyzje organów obu instancji, wobec konieczności przeprowadzenia postępowania co do wszystkich przyczyn wznowienia, wskazanych we wniosku oraz przedwczesną ocenę legitymacji wnioskodawców.
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] Prezydent wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...], następnie zaś decyzją z dnia [...] r., znak: [..] odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania, decyzją Nr [..] z dnia [..] r. uchylił to rozstrzygnięcie z powodu nieusunięcia uchybień wskazanych w wyżej wymienionym wyroku WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] roku znak: [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, ze względu na brak przymiotu strony.
Organ podniósł, iż po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, wnioskodawcy zostali wezwani do złożenia, w określonym terminie, stosownych wyjaśnień w przedmiocie wykazania interesu prawnego w sprawie, poprzez wskazanie i udokumentowanie prawa własności lub innych praw rzeczowych do nieruchomości, na których zrealizowano inwestycję lub nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, a także podanie przepisu prawa, z którego wywodzą swój interes prawny w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu wezwanie pozostało bezskuteczne, bowiem wnioskodawcy nie wskazali żadnych podstaw do uznania ich interesu prawnego w tej sprawie, w szczegolności nie udokumentowali, że są właścicielami, użytkownikami wieczystymi bądź zarządcami nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu - linii energetycznych średniego napięcia 15 kV.
Po wznowieniu postępowania, postanowieniem z dnia [...] r., wnioskodawcy ponownie zostali wezwani do złożenia w określonym terminie stosownych wyjaśnień w przedmiocie wykazania interesu prawnego w sprawie. Organ ocenił, że wezwanie to, tak jak i poprzednie, pozostało bez odpowiedzi, która pozwoliłaby uznać wnioskodawców za strony w tym postępowaniu. S. S. poinformowała wówczas organ, pismem z dnia 28 września 2009 r., że jest spadkobiercą S. S., właściciela działki przy ul. S. 16 i opisała jak powinna przebiegać granica południowa tej działki w terenie, zaś E. i S. M., Z. S. oraz J. M. w piśmie z dnia 22 września 2009 r. wskazali, że decyzja o pozwoleniu na budowę winna być poprzedzona decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, że na mapie powinien być zakreślony obszar oddziaływania, który wynosi po 2,5 m od strony linii oraz, że prowadzone jest odrębne postępowanie w celu wyjaśnienia własności gruntu, na którym zlokalizowana jest linia kablowa.
Zdaniem organu, ustalenie obszaru oddziaływania linii po 2,5 m po obu stronach linii nie ma oparcia w przepisach. Ponownie więc organ wezwał wnioskodawców do złożenia wyjaśnień w przedmiocie wykazania interesu prawnego w sprawie oraz przyczyn wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a.
W odpowiedzi, E. i S. M., Z. i B. S. oraz J. M. złożyli pismo z dnia 28 kwietnia 2010 r. w którym poruszyli sprawy finansowe, kwestię naruszenia granic ich nieruchomości, warunków eksploatacji zrealizowanej inwestycji oraz ustaleń dokonanych na etapie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ ocenił, że podniesione tym pismem kwestie nie leżą w gestii organów administracji architektoniczno-budowlanej i nie potwierdzają podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Ponadto w powyższym piśmie wnioskodawcy określili termin, w którym dowiedzieli się o wydaniu pozwolenia na budowę, co wraz z zapisami w dzienniku budowy oraz z pismem Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia 27 maja 2010 r. potwierdza – zdaniem organu - zachowanie dopuszczalnego terminu jednego miesiąca, określonego w art.148 § 1 i 2 k.p.a. Dodatkowo organ wskazał, iż nie ma wątpliwości, co do stanu prawnego własności gruntu ulicy S., na której zlokalizowana jest linia kablowa.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. i S. M., Z. i B.S. oraz J. M..
Wspomnianą na wstępie decyzją, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś w uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie postanowieniem i dopiero po wznowieniu badał, czy wnioskującym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda wyjaśnił, że o tym czy wnioskodawcy są stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę nie decyduje wola czy też subiektywne przekonanie wnioskujących, ale szczególny przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Dalej organ podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, zaś przepisami odrębnymi były przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.).
Wojewoda zauważył, że organ I instancji zobowiązał wnioskujących, w trakcie prowadzonego postępowania, do wykazania interesu prawnego w sprawie, jednak wnioskujący nie oparli swoich zastrzeżeń na przepisach prawa materialnego.
W ocenie organu przedmiotową linię energetyczną i złącze kablowe zaprojektowano w pasie drogowym ulicy S., a inwestycja nie oddziałuje na działki przyległe, w tym działki skarżących. Projektowana inwestycja – zdaniem organu - nie narusza również warunków technicznych zawartych w wyżej wskazanym rozporządzeniu i tym samym nie ogranicza zagospodarowania sąsiadujących nieruchomości.
Wojewoda stanął na stanowisku, iż działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, a zatem słusznie organ I instancji uznał, iż skarżącym, nie przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. K. M., A. M. (następcy prawni S. i E. małż. M.), J. M., Z. S. i B. S. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili jej, obrazę art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 28, art. 97 k.p.a. oraz § 12 i § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 28 ust. 2, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 43, art. 47 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wnosili ponadto o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., Nr [...], jako wydanej z obrazą art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wskazywali, iż zrealizowanie inwestycji jak i jej eksploatacja narusza przepisy prawa budowlanego. Fakt usunięcia ich słupków granicznych podczas realizacji spornej inwestycji czyni ich stroną postępowania o pozwolenie na budowę, bowiem budowa linii kablowej zmusiła ich do wystąpienia do inwestora o stabilizację tych słupków. W ocenie skarżących, zrealizowanie tej inwestycji nie było technicznie możliwe na tak wąskiej działce, jak ul. S., gdyż nie spełniała ona wymaganych parametrów działki budowlanej, a wręcz uniemożliwiała fizycznie jakąkolwiek dostępność, tak w okresie budowy danej infrastruktury jak i jej eksploatacji, a inwestor nie uzyskał zgody na wejście na teren ich nieruchomości, czym naruszył przepis art. 47 prawa budowlanego . Zdaniem strony, bez korzystania z sąsiednich terenów nie można było wybudować tej infrastruktury, ani jej eksploatować, zgodnie z przepisami prawa (w szczególności z § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który wymaga, by minimalna szerokość wynosiła 3 metry), co spowodowało, że podczas robót budowlanych wąska łyżka koparki - z uwagi na niedostateczną wielkość działki nr 1 - naruszyła nieruchomości skarżących określone słupkami granicznymi. Skarżący zarzucili naruszenie art. 43 prawa budowlanego, iż wystąpili do organu I stopnia o uzupełnienie dokumentacji sprawy przez przedłożenie dokumentacji geodezyjnej i inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej położenie na gruncie przedmiotowej linii energetycznej (wniosek zawarty w notatce służbowej z dnia 15 lipca 2010 r.) jednak nie przedstawiono takiej dokumentacji, co – zdaniem strony- uniemożliwia skorygowanie i sprawdzenie przebiegu spornej linii kablowej w stosunku do granic ich nieruchomości, a w przypadku, gdy inwestor usunął słupki graniczne udowodnienia, że linia posadowiona jest na nieruchomościach skarżących. W ocenie skarżących Wojewoda błędnie przyjęła, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien złożyć inwestor, bo zgodnie z ustawą Prawo Budowlane powinien je złożyć właściciel nieruchomości objętej inwestycją, a więc Prezydent. W opinii skarżących wymagania bezpieczeństwa zawarte w polskiej normie energetycznej PN - 76/E -05125 w punkcie 4.2 (odległość pozioma ułożenia kabla minimalna: od granicy pasa drogowego 50 cm; od pni istniejących drzew 150 cm) uniemożliwiają lokalizację tej linii kablowej na działce nr 1 w obrębie 10 Miasta P.. W konkluzji, skarżący wnosili o zobowiązanie organu I instancji do przedłożenia do akt sprawy dokumentacji geodezyjnej powykonawczej i zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu uzyskania tej dokumentacji i wykonania wyroku sądu cywilnego w przedmiocie lokalizacji słupków granicznych na działce Państwa M..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa, sądy administracyjne zostały zaś powołane do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a" ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 p.p.s.a.), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a.). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.
Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które skutkowałyby jej uchyleniem.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w wyniku wznowienia postępowania na wniosek m.in. S. i E. małż. M., Z. i B. małż. S. oraz J. M., którzy jako podstawę wznowienia postępowania wskazali przepis art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., podnosząc, iż są właścicielami gruntów, na których została zlokalizowana linia kablowa, a nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na jej budowę. Celem postępowania wznowieniowego było sprawdzenie, czy w czasie prowadzenia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. któryś z wnioskujących podmiotów był inwestorem, właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak również, czy ów obszar oddziaływania został prawidłowo określony, czy samo postępowanie rzeczywiście dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku wnioskujących. Organ administracji obowiązany jest bowiem, w przypadku wątpliwości, czy wniosek o wznowienie postępowania złożył pomiot posiadający przymiot strony postępowania, wznowić postępowanie i w toku postępowania wznowieniowego zbadać, czy wnioskodawca rzeczywiście posiadał przymiot strony (wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1604/99, System Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 47257).
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta pełniący funkcję Starosty Miasta P. wznowił postępowanie. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Z tego względu dopiero we wznowionym postępowaniu organ administracji ustalił, zgodnie ze wskazaniami Sądu, zawartymi w wyroku z dnia [...] r. ([...]), iż skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a konsekwentnie nie posiadali przymiotu strony na gruncie postępowania wznowieniowego.
Podmiot występujący z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę musi bowiem nie tylko spełniać przesłanki z art. 28 k.p.a., ale również, w przypadku wznowienia postępowania, przesłanki do tego by uznać taki podmiot za stronę w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Dla jasności sprawy rozdzielić należy pojęcie strony na gruncie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę od pojęcia strony dla potrzeb postępowania o wznowienie postępowania, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na gruncie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, przymiot strony należy badać na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie zaś przepisu art. 28 k.p.a. W myśl art. 28 ust. Prawa budowlanego, który ustanawia wyjątek od zasady ogólnej, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten ograniczając krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie może być stosowany w innych postępowaniach niż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (wyrok WSA z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1626/05, Lex Nr 227773).
Porównanie treści obu powołanych przepisów wskazuje na zawężenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. W relacji do artykułu 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym stosowanym w sprawie o wydanie pozwolenia budowlanego, znacznie zawężającym krąg stron tego postępowania. Z kręgu tego mocą przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wyłączone zostały wszystkie podmioty legitymujące się prawem zależnym, w tym innymi prawami rzeczowymi czy zobowiązaniowymi (por. wyrok WSA z dnia 31 stycznia 2006r., sygn.akt VII SA/Wa 1298/05, publ. System Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 206467; wyrok WSA z dnia 9 marca 2006r., sygn.akt VII SA/Wa 1626/05, Lex Nr 227773).
W świetle powyższego i w zgodzie z wykształconym orzecznictwem należy w pełni podzielić stanowisko organów, iż przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na budowę może być badany wyłącznie na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Słusznie więc organy badały, czy skarżący są właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Rozważenia wymagają dwie kwestie, po pierwsze czy strona skarżąca może udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem), użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się sporna inwestycja i że inwestycja ta narusza jego uzasadnione interesy prawne, dodatkowo wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem, jakich przepisów (por.wyrok WSA z dnia 4 lipca 2006r. sygn.akt VII SA/Wa 121/06, publ. Lex Nr 265567). A następnie czy planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości strony.
Skarżący w podaniu o wznowienie postępowania wskazywali, iż są właścicielami gruntów, na których została zlokalizowana inwestycja objęta decyzją, którą próbują wzruszyć. Z treści tej decyzji wynika, iż pozwolenie na budowę obejmuje działki o numerach ewidencyjnych: w obr. 14 - 79/17, 79/2, 69/2, 223, 237/1, 237/2 231, 232, 233, 238; w obr. 5 - 36; w obr. 10 - 1, 241; w obr. 9 - 95, 96; w obr. 6 - 2/1, 5, 6, 127/2 i w obrębie tych działek zamyka się obszar oddziaływania inwestycji.
W toku przeprowadzonego postępowania organy wyjaśniły, a okoliczności te potwierdzają wypisy z rejestru gruntów, iż działki o numerach 69/2, 237/1, 237/2 231, 232, 233, 238 stanowią własność Gminy P., działki oznaczone nr 79/17, 1, 241, 36, 95, 96, 6, 223, 79/2 pozostają własnością Skarbu Państwa, zaś działki nr 2/1 i 5 są własnością A. B., a działka 127/2 pozostaje we wspólności ustawowej J. i B. małż. P. Inwestor w swoim oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazał na konkretne stosunki zobowiązaniowe, z których wywodzi swoje prawa. Skarżący nie przedłożyli zaś żadnych tytułów, z których wywodzą swoje uprawnienia do nieruchomości objętych decyzją, ani też do nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Mimo, iż organ trzykrotnie zwracał się do wnioskujących podmiotów o wykazanie swojego interesu prawnego w sprawie, a w szczególności wskazanie i udokumentowanie prawa własności lub innych praw rzeczowych do nieruchomości, na których zrealizowano inwestycję lub nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, a także podanie przepisu prawa, z którego wywodzą swój interes prawny w przedmiotowej sprawie. To działania te okazały się bezskuteczne, gdyż wnioskodawcy nie wykazali, że są właścicielami, użytkownikami wieczystymi bądź zarządcami nieruchomości położonych, co najmniej w obszarze oddziaływania obiektu - linii kablowej SN 15kV i złącza kablowego SN 15 kV.
Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem strony, iż inwestor nie dysponował prawidłowym, tytułem prawnym do dysponowania gruntem na cele budowlane. Należy bowiem podkreślić, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złoży oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oświadczenie takie musi zostać załączone do wniosku o pozwolenie na budowę. Z przepisów ustawy Prawo budowlane nie wynika, aby inwestor był zobowiązany przedłożyć konkretny tytuł prawny, ustawodawca wskazał wprost, iż inwestor musi złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane. Wobec wyraźnego sformułowania powołanych przepisów nie można wymagać od inwestora, aby przedkładał inny tytuł prawny do nieruchomości, na której planuje budowę. Zgodnie z regulacją przepisu art. 3 pkt 11 w/w ustawy przez wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Niewątpliwie powołany przepis obejmuje szeroki zakres uprawnień, od prawa własności przez zarząd do uprawnień wynikających z różnego rodzaju umów, również umów zawartych na podstawie przepisów prawa cywilnego, a dla prawidłowości postępowania zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę każda umowa jest wystarczająca, zwłaszcza że ustawa wymaga złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania, a nie konkretnej umowy.
Pozostałe zarzuty skargi koncentrują się na etapie realizacji inwestycji, objętej kwestionowanym pozwoleniem i odnoszą się do prawidłowości prowadzonych robót budowlanych, a zwłaszcza naruszenia posiadania, usunięcia przez inwestora słupków granicznych i wejścia na teren nieruchomości skarżących, bez wcześniejszego uzyskania zgody w trybie art. 47 Prawa budowlanego, co w ocenie skarżących powoduje oddziaływanie inwestycji na ich nieruchomości, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
W myśl powołanego już przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mówiąc zaś o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Przez przepisy odrębne w tym przypadku należy rozumieć regulacje odnoszące się do odległości i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości m.in. przepisy przeciwpożarowe, z zakresu ochrony środowiska, warunki techniczne dotyczące różnych obiektów. W każdym postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę taki obszar oddziaływania jest wyznaczany, z uwzględnieniem rodzaju i charakterystyki planowanej inwestycji w świetle wskazanych już przepisów odrębnych. Wyznaczony w niniejszej sprawie obszar oddziaływania nie obejmuje innych działek, poza wymienionymi w decyzji, a do żadnej z nich skarżący nie legitymują się tytułem prawnym. Nawet gdyby w obszarze tym znajdowały się działki skarżących to dodatkowym wymogiem jest wskazanie przez stronę, powołującą się na to negatywne oddziaływanie inwestycji, konkretnego przepisu, przewidującego w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, ograniczenie powstałe ze względu na budowę w sąsiedztwie określonego obiektu (por. wyrok WSA z dnia 4 stycznia 2006r. sygn.akt VII SA/Wa 935/05, Lex Nr 196411; wyrok WSA z dnia 21 marca 2006r., sygn.akt VII SA/Wa 1221/05, Lex Nr 228271; wyrok WSA z dnia 4 lipca 2006r., sygn.akt VII SA/Wa 121/06, Lex Nr 243787). Ograniczenie wynikające z przepisów odrębnych musi zatem godzić w konkretne uprawnienia strony skarżącej do zagospodarowania jej nieruchomości. Skarżący nie wskazali na takie konkretne uprawnienia, które miałoby ulec ograniczeniu wskutek budowy linii kablowej SN 15kV, złącza kablowego SN 15kV. W świetle powyższego jedynie powołanie takiego konkretnego przepisu, oczywiście po sprawdzeniu, iż rzeczywiście mamy do czynienia z ograniczeniem prawa do dysponowania gruntem, przesądzałoby przyjęcie, iż planowana inwestycja oddziałuje negatywnie na nieruchomość strony.
Nie można zaś uznać za uzasadnione, powoływane przez skarżących, naruszenie § 12 ust. 1 i § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepisy te dotyczą wymogów co do odległości sytuowanego na działce budowlanej budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz zapewnienia dojścia i dojazdu do działki budowlanej o odpowiedniej szerokości jezdni. Regulacje te odnoszą się więc do warunków jakie muszą spełniać budynki na działkach budowlanych, nie dotyczą zaś inwestycji z zakresu instalacji elektrycznej, której dotyczy kwestionowane pozwolenie. Nie mogą więc znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie.
W zakresie naruszenia powołanych w skardze przepisów procedury administracyjnej skarżący nie uzasadnili swych zarzutów i nie wskazali na czym to naruszenie miałoby polegać, co uniemożliwia odniesienia się do nich.
Podkreślenia wymaga, iż w zasadzie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże podnoszone przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową dolegliwości nie mogą być uznane za ograniczenie w możliwości zainwestowania ich działek, gdy posadowienie spornego obiektu jest zgodne z obowiązującymi przepisami (wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1217/06, LEX Nr 302453). Przy czym wymagać należy, by każdy obiekt budowlany budować i projektować tak, aby zapewnić poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust.1 pkt 9 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Jednakże "osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w postępowaniu brać udział na prawach strony, powinna wykazać, że pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Tak więc podmiot taki powinien udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem) lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiedniej i że projektowana inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, wskazując, w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może mieć miejsce wtedy, gdy strona wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny, czyli należy wykazać, że dana inwestycja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, co jednocześnie narusza interes strony (wyrok WSA z dnia 15 października 2004r., sygn.akt IV SA 4/02, Lex Nr 164450; wyrok NSA z dnia 14 marca 2006r. sygn.akt II OSK 643/05, Lex Nr 198341).
Analiza stanu faktycznego sprawy i podnoszonych zarzutów nie pozwala podzielić stanowiska skarżących. Wbrew twierdzeniu, nie wykazali iż posiadają tytuł prawny, który pozwoliłby zakwalifikować ich jako stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Konsekwentnie, nie posiadają więc również przymiotu strony na gruncie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 28 k.p.a., który ustala generalną zasadę, stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Cechą interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego są przepisy prawa materialnego, nie można go wywodzić ze zdarzeń przyszłych i niepewnych, cechą tego interesu jest bowiem jego realność, nie może być przewidywany czy hipotetyczny. Od tak rozumianego interesu należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, kiedy jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wykazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i uprawniałby ją do żądania stosownych czynności organu. Skarżący nie legitymują się interesem prawnym, nie wskazali bowiem przepisu prawa materialnego, z którego wywodzą swój interes prawny do występowania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.
Reasumując powyższe wywody należy podzielić ocenę organów, iż na tle ustalonego w badanej sprawie stanu faktycznego i prawnego, brak było błędu w postępowaniu dotychczasowym, który mógłby stanowić podstawę do nowego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania nowej decyzji. Skarżąca Spółka nie mogła skutecznie powoływać się na przepis art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., ponieważ jako pomiot nie posiadający przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nie mogła brać udziału w tym postępowaniu. Należy wyraźnie podkreślić, iż podmiot, dla którego przepis prawa materialnego nie przewiduje uprawnienia ani obowiązku nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania wznowieniowego, jak i kwestionowania zapadłych w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięć. Niewątpliwie strona nie wskazała takiego przepisu prawa materialnego.
Kontrola zaskarżonej decyzji uprawnia Sąd do stwierdzenia, iż nie narusza ona przepisów prawa, a przytoczona w jej uzasadnieniu argumentacja zasługuje na uwzględnienie.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło