II SA/Łd 156/17

Dnia 22 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej budynku 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] , nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu zażalenia "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. z dnia [...], nr [...] w sprawie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] zobowiązał właścicieli – "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej jako: "Spółka") oraz W. K., do przedłożenia – w terminie do dnia 28 lutego 2017 roku – ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego ze szczególnym uwzględnieniem elewacji od ulicy, płyt balkonowych, ścian nośnych zewnętrznych, stropu odcinkowego nad piwnicami oraz przewodów kominowych, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 31 w Ł. (działka nr ewid. 368, obręb [...], nr budynku w obrębie 1110), sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę wraz z projektem architektoniczno-budowlanym, określającym jednoznaczny sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 ze zm.). Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Spółka wniosła zażalenie argumentując, iż jego uzasadnienie jest niespójne, bowiem organ raz pisze, że powziął wątpliwości co do stanu technicznego budynku, zaś dalej dokonał oceny tego stanu stwierdzając, iż "stan techniczny budynku jest nieodpowiedni". Skoro zatem organ ocenił stan techniczny budynku, nie wiadomo czego dotyczą jego wątpliwości. Wobec tego – zdaniem autora zażalenia – organ miał możliwość wyciągania wniosków na podstawie oględzin, bez konieczności zlecania ekspertyz. Organ pewnych ustaleń jednak dokonał i ich skutkiem powinny być co najwyżej inne orzeczenia, a nie nakazanie przedłożenia ekspertyzy w tak szerokim zakresie. Ponadto, dokonana w lipcu 2016 roku – w ramach dyspozycji przepisu art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego – kontrola okresowa (pięcioletnia) stanu technicznego i wartości użytkowej budynku, dokonana przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami, nie wykazała by co do stanu technicznego budynku zaistniały jakiekolwiek wątpliwości. Oględziny miały miejsce dwukrotnie. W uzasadnieniu organ powiatowy opisał ustalenia oględzin z dnia 15 lutego i 18 lipca 2016 roku. Ustaleń tych w żaden sposób nie rozróżniono, co ma o tyle istotne znaczenie, że nie wskazano jak (i czy w ogóle) stan poszczególnych elementów uległ zmianie pomiędzy kolejnymi oględzinami, co pozwoliłoby na wyciągnięcie miarodajnych i wiarygodnych wniosków co do stanu technicznego poszczególnych elementów i możliwe byłoby ustalenie czy ich stan się zmienił, w tym w szczególności pogorszył i na tej podstawie można byłoby ocenić czy co do tych elementów występują jakiekolwiek wątpliwości. W kontekście rzekomego braku możliwości dokonania samodzielnych ustaleń przez organ, autor zażalenia dostrzegł, iż organ jest podmiotem wyspecjalizowanym, a jego pracownicy posiadają uprawnienia i spełniają wymogi charakterystyczne i niezbędne dla podmiotów uprawnionych do sporządzania ekspertyz technicznych. Jako organ wyspecjalizowany, w pierwszej kolejności powinien on dążyć do samodzielnego dokonania stosownych ustaleń. Tymczasem organ nie dokonał w należyty sposób samodzielnych ustaleń, a jeśli jakichś dokonał – nie wyciągnął z nich odpowiednich wniosków, niesłusznie i niezasadnie przerzucając koszty postępowania na Spółkę. Ponadto organ w zasadzie pominął najistotniejsze części przeglądów, tj. wskazania, że poszczególne elementy budynku są w stanie dobrym, dobrym/dostatecznym bądź dostatecznym. Organ pominął także stwierdzenia osoby dokonującej przeglądów, że wskazane prace powinny zostać wykonane stopniowo, na przestrzeni lat, nawet do 2020 roku. Stwierdzenie organu, że przez dwa lata nie podjęto żadnych działań, które zmierzałyby do wykonania zaleceń przeglądów jest dowolne, bowiem na bieżąco dokonywane są różnego rodzaju konserwacje i naprawy, a doprowadzenie ponad stuletniego budynku do stanu perfekcyjnego, jakiego zdaje się oczekiwać organ, nie jest procesem łatwym, szybkim i tanim. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu zażalenia, przywołanym na wstępie postanowieniem, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż pismem z dnia 21 grudnia 2015 roku Miejski Konserwator Zabytków zwrócił się do organu powiatowego z prośbą o przeprowadzenie kontroli utrzymania w należytym stanie technicznym i estetycznym budynku, usytuowanego w Ł. przy ul. A 31. Wobec tego, organ powiatowy przeprowadził w dniu 15 lutego i 18 lipca 2016 roku oględziny stwierdzając, że na nieruchomości przy ul. A 31 zlokalizowany jest budynek IV (w części frontowej) i V (w części oficyn) kondygnacyjny mieszkalny wielorodzinny z poddaszem i częściowo podpiwniczony. Nieruchomość stanowi budynek frontowy, lewej, prawej i poprzecznej oficyny i stanowi jeden numer budynku w obrębie. Budynek w części frontowej znajduje się z bezpośrednim sąsiedztwie ciągu pieszo – jezdnego ul. A w Ł.. Na elewacji od ulicy stwierdzono: - płyty balkonowe w poziomie lI i III piętra zabezpieczone siatką. Płyty balkonowe nad parterem posiadają zacieki na spodach płyt, gzyms wieńczący posiada sześć pęknięć pionowych z czego trzy z pęknięć przechodzą na ścianę nośną w poziomie poddasza aż do detali sztukatorskich nad oknami lup. Pęknięcia te są widoczne z poziomu chodnika, rozwarcie rys w granicach ok. 0,5 do 0,8 cm. Ponadto organ stwierdził niewielkie ubytki detalu architektonicznego na prawej attyce elewacji frontowej, ubytek tynku w nadprożu nad otworem balkonowym po lewej stronie prześwitu bramowego, zarysowanie w tynku nadproża nad otworem balkonowym III piętra po prawej stronie prześwitu bramowego. Elewacja jest zabrudzona i zakurzona, a według informacji lokatora balkony są wyłączone z użytkowania. W prześwicie bramowym organ stwierdził liczne spękania tynków, złuszczenia powłok malarskich, spękania w środkowej części podciągów, wyłaniająca się korozja belek stalowych w nadprożu prześwitu bramowego od strony podwórza. Na elewacji budynku frontowego od podwórka organ dostrzegł miejscami uzupełnione tynki, w strefie przycokołowej w obrębie rur spustowych widoczny zielony wykwit powstały na skutek zaciekania wód, miejscowe ubytki tynku, pęknięcia pionowe ściany nośnej w poziomie między I a II piętrem na filarze między okiennym na długości ok. 1,5 m, w miejscu pęknięcia odpadł tynk. Pęknięcie występuje na łączniku między budynkiem frontowym a budynkiem prawej oficyny, rozwarcie rysy do 0,8 cm. Na łączniku tym występują ponadto zarysowania i pęknięcia w okolicach nadproży nad II piętrem. Na elewacji budynku prawej oficyny od podwórka organ ustalił miejscowy ubytek cegły w narożniku budynku prawej oficyny na wysokości między II a III piętrem oraz zarysowanie na długości 2 m i pęknięcie z widocznym odspojeniem i wypchnięciem tynku lub muru w kierunku zewnętrznym. Ubytki tynku aż do cegły a w szczególności między II a III piętrem i na wysokości IV piętra. Występują miejscowe odparzenia tynku, spękania tynku i brak jest wylewek rur spustowych. W miejscach tych występują wykwity, pęknięcie ściany w podokiennikach. Na elewacji budynku poprzecznej oficyny organ stwierdził ubytki tynku aż do cegły w szczególności na wykuszu klatki schodowej z miejscowym zmurszeniem cegły, wykwity po zawilgoceniu w poziomie przyziemia, ubytki cegieł w gzymsie attyki klatki schodowej oraz pęknięcie ściany na wysokości między II a III piętrem i między III a IV piętrem na długości ok. 1,5 m. Rozwarcie rysy do 0,8 cm. Na elewacji budynku lewej oficyny od strony podwórka stwierdzono miejscowy ubytek cegły w murze w okolicy nadproża IV piętra oraz poziome pęknięcie w okolicy tego okna, ubytki tynku aż do cegły, zarysowanie pionowe od otworu okiennego II piętra do otworu okiennego I piętra w środkowej części, ubytki gzymsu pośredniego między parterem a I piętrem. Klatka schodowa frontowa posiada nieliczne spękania tynków na ścianie w miejscu występowania trzonów kominowych między II a III piętrem i spękania na podeście piętrowym między parterem a I piętrem. W piwnicach organ stwierdził spękanie schodów do piwnic skorodowane stopki belek stalowych stropów nad piwnicami, ubytki w tynkach i spękania tynków oraz nierówną posadzkę. Klatka schodowa w lewej oficynie posiada pęknięcie ściany na trzonie kominowym po lewej stronie klatki schodowej na całej wysokości. W sąsiedztwie tego pęknięcia stwierdzono zarysowanie ukośne ściany nad otworami drzwiowymi. Spękanie przebiega od stopki belki stalowej sklepienia odcinkowego podestu w kierunku otworu drzwiowego. Ponadto stwierdzono spękania tynków, złuszczenia farby, stare zacieki i niewielką korozję stopek belek stalowych biegów schodowych. Klatka schodowa prawej oficyny posiada spękania tynków, zabrudzenia powłok malarskich, stare zacieki, spękania ścian na pionach trzonów kominowych między I a II piętrem. Więźba dachowa posiada stare zacieki w szczególności w okolicach kominów. Ściany poddasza wzniesione z bardzo oszczędnym wykonaniem spoin. W okolicach otworów okiennych poddasza ściany budynku frontowego od strony ulicy występują spękane cegły. W dniu 10 października 2016 roku organ powiatowy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, a w dniu [...] wydał kwestionowane zażaleniem postanowienie. Jak podkreślił organ odwoławczy, podstawę materialno – prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który uprawnia organy do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości. Organ wydając zatem postanowienie na podstawie ww. przepisu obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym, konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości. Oceniając legalność ww. postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, tj. istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku. W aktach sprawy znajduje się protokół przeglądu stanu sprawności technicznej, wartości użytkowej i estetyki obiektu budowlanego oraz elementów budynku i instalacji narażonych na wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektów, sporządzony w miesiącu lipcu 2016 roku przez osobę legitymującą się uprawnieniami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, gdzie w rubryce "Zalecenia" określono zakres robót do wykonania, z jednoczesnym wskazaniem terminu ich realizacji, a mianowicie: - usunąć korozję biologiczną konstrukcji dachu (termin realizacji 2016-2018), - naprawić tynki kominów ponad dachem (termin realizacji 2016-2017), - uzupełnić wylewki rur spustowych i zamknięcia rewizji (termin realizacji 2016-2017), - naprawić tynki na poddaszu (termin realizacji 2016-2019), - wykonać remont balkonów (termin realizacji 2016-2017 r.), - zabezpieczyć przeciwwilgociowo odsłoniętą konstrukcję murową ścian konstrukcyjnych (termin realizacji 2016-2018), - wykonać remont bramy wjazdowej (termin realizacji 2016-2018), - wykonać kompleksowy remont elewacji, z tym, że pilnie usunąć elementy zagrażające odpadnięciem (termin realizacji 2016-2018), - wykonać sukcesywny remont lub wymianę stolarki okiennej. W pierwszej kolejności na poddaszu i klatkach schodowych (termin realizacji 2016-2020), - wykonać malowanie stolarki drzwiowej (termin realizacji 2016-2018), - pilnie uzupełnić pochwyty balustrad i większe ubytki stopnic (termin realizacji 2016-2018), - w zakresie piwnic zlecono usunąć stwierdzone nieprawidłowości, tj. łuszczenie tynków, zawilgocenie murów, ubytki posadzek, wyszczerbienia schodów, brak poręczy, korazja dźwigarów stalowych (termin realizacji 2016-2019), - naprawić spękania tynków kominowych. W przypadku rys konstrukcyjnych wykonać przemurowanie (termin realizacji 2016-2017), - w zakresie instalacji na bieżąco wymienić uszkodzone rury i zawory (termin realizacji 2016-2020), - w zakresie nawierzchni zaplanować i wykonać naprawę (termin realizacji 2016-2020). Jak dostrzegł organ odwoławczy, z zaleceń ujętych ww. protokole wynika nadto, by kontroli poddać szczelność przewodów kominowych, natomiast ugięcia stropów i pęknięcia klatek schodowych winny być monitorowane. W ocenie organu zatem trafnie dostrzeżone zostało, że ww. zalecenia w zakresie dotyczącym takich elementów budynku, jak: balkonów, prześwitu bramowego, a także piwnic i elewacji budynku, sformułowane zostały już w złożonych do akt przeglądach stanu technicznego obiektu, sporządzonych w roku 2014 i 2015. Skoro zatem zalecenia z protokołów tych wynikające są tożsame, to stwierdzenie, że nie podjęto należytych działań zmierzających do ich wypełnienia jest – w ocenie organu – całkowicie zasadne. Dla organu nie jest wątpliwe, iż poszczególne elementy budynku ocenione zostały w protokole z lipca 2016 roku, jako dostateczne bądź dobre, jednak ustalenia dokonane przez organ w toku oględzin w dniu 15 lutego 2016 roku oraz w dniu 18 lipca 2016 roku są dużo dalej idące, zatem powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku obliguje właściwy organ do ingerencji. Skonkretyzowanie zakresu tej ingerencji, wymaga zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Co więcej, nie może ujść uwadze, iż ze znajdującej się w aktach sprawy opinii z dnia 23 lutego 2016 roku, nr [...], z wyników ekspertyzy - oględzin urządzeń grzewczo kominowych wynika, że przewody kominowe w budynku są nieszczelne, a nadto w lokalu nr 7 stwierdzono niedrożność przewodu kominowego. Organ wskazał zatem, iż nieszczelne i niedrożne przewody kominowe stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania, dlatego – zdaniem organu – zasadne jest zobowiązanie właściciela nieruchomości do wykonania określonej ekspertyzy technicznej. W związku z tym, że roboty budowlane konieczne do wykonania, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego wiązać się będą z ingerencją w konstrukcję budynku oraz z odkrywkami, ocena ich prawidłowości wiąże się z koniecznością dokonania stosownej ekspertyzy wraz z obliczeniami statycznymi oraz zaprojektowaniem ewentualnego wzmocnienia ścian budynku, stropu, dachu. Tego rodzaju wiadomości specjalne oraz stopień skomplikowania robót budowlanych powodują, że niemożliwym jest dokonanie ekspertyzy technicznej samodzielnie przez organ nadzoru budowlanego, bowiem przekracza to kompetencję tegoż organu do dokonywania samodzielnych ustaleń. W konkluzji organ odwoławczy napisał, że organ powiatowy w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny uzasadniający nałożenie obowiązku o jakim mowa w kontestowanym postanowieniu, kierując się regułami postępowania administracyjnego i prawidłowo zastosował z ustalonym stanie faktycznym art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 – 7. Skargę skierowaną do sądu administracyjnego złożyła "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nałożenie na Spółkę obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku, w sytuacji gdy: • brak jest jakichkolwiek, a w szczególności uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego tego budynku; • przedłożono do akt Protokół przeglądu pięcioletniego z lipca 2016 roku, sporządzony przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami: - z którego wynika, że stan techniczny budynku jest co najmniej dostateczny (dobry – w odniesieniu do części elementów, dobry/dostateczny w odniesieniu do innych elementów, dostateczny – w odniesieniu do jeszcze innych elementów), - z którego nie wynika, by co do stanu technicznego budynku pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości, w tym w szczególności takich, które – by je wyjaśnić – wymagałyby ingerencji w konstrukcję budynku, odkrywek, wykonywania projektów; • istniała możliwość poczynienia stosownych ustaleń co do stanu technicznego budynku już przez sam organ pierwszej instancji, a także przez Organ drugiej instancji, wobec chociażby: - posiadania przez nie wykwalifikowanych pracowników w tym zakresie, specjalistycznej (ponadprzeciętnej) wiedzy oraz odpowiednich środków, bowiem pracownicy organów dysponują uprawnieniami, które są niezbędne do sporządzenia żądanej ekspertyzy, zaś metody, którymi posługują się podmioty sporządzające takie ekspertyzy, należą do metod znanych pracownikom organów nadzoru budowlanego oraz nie wymagają zaangażowania żadnych środków, którymi nie dysponują organy; - dysponowania protokołem przeglądu oraz protokołami oględzin dokonanych na przestrzeni pięciu miesięcy, których porównanie doprowadziłoby do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości co do stanu technicznego budynku; możliwa była chociażby analiza czy pomiędzy jednymi oględzinami a drugimi stan techniczny uległ zmianie (w tym w szczególności pogorszeniu); • wątpliwości co do stanu technicznego powiązano tylko z niektórymi elementami, zaś wykonania ekspertyzy organy zażądały w znacznie szerszym zakresie, bowiem w zakresie całego budynku, ze szczególnym uwzględnieniem pewnych elementów, w tym elewacji od ulicy, co do których wątpliwości nie stwierdzono. Ponadto autor skargi wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") poprzez ich niezastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania w warunkach braku ochrony praworządności, niepodjęcia przez organy wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy oraz braku uwzględnienia przez organy słusznego interesu Spółki, co z kolei w sposób oczywiście negatywny wpływa na brak zaufania obywateli i osób prawnych czy innych jednostek do organów państwa oraz błędnie kształtuje ich świadomość i kulturę prawną, a przejawiające się w: • zobowiązaniu Skarżącej do przedłożenia ekspertyzy podczas gdy z Protokołu przeglądu pięcioletniego z lipca 2016 roku, sporządzonego przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami, wynika: - jaki jest stan techniczny budynku (odmienny od wskazanego przez organy), - ze brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do stanu technicznego budynku, w tym w szczególności wątpliwości uzasadnionych czy takich, których wyjaśnienie wymagałoby ingerencji w konstrukcję budynku, odkrywek, wykonywania projektów; • przerzuceniu obowiązku ustalenia stanu technicznego budynku na Spółkę podczas gdy organy obu instancji są wyspecjalizowanymi organami posiadającymi specjalistyczną (ponadprzeciętną) wiedzę, wykwalifikowanych w tym zakresie pracowników i możliwości (środki) ustalania stanu technicznego budynków i jego oceny, bowiem pracownicy organów dysponują uprawnieniami, które są niezbędne do sporządzenia żądanej ekspertyzy, zaś metody, którymi posługują się podmioty sporządzające takie ekspertyzy, należą do metod znanych pracownikom organu nadzoru budowlanego oraz nie wymagają zaangażowania żadnych środków, którymi nie dysponują organy; • wyznaczeniu Spółce zbyt krótkiego terminu na przedłożenie ekspertyzy, tj. zaledwie nieco ponad trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz niecałych dwóch miesięcy od dnia doręczenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co jest terminem niewykonalnym, z uwagi na: - szeroki zakres ekspertyzy, - ograniczoną ilość osób o uprawnieniach umożliwiających wykonanie ekspertyzy oraz konieczność przeprowadzenia postępowania ofertowego, - konieczność sporządzenia ekspertyzy, a następnie ewentualnego projektu architektoniczno-budowlanego określającego jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego, - zobowiązanie Spółki do przedłożenia ekspertyz dotyczących także innych budynków usytuowanych na nieruchomościach zarządzanych przez Spółkę, o czym wiedzę organy posiadały z urzędu oraz z zażalenia, - konieczność zgromadzenia środków finansowych na przeprowadzenie postępowania ofertowego i sporządzenie żądanej kosztownej ekspertyzy; 2) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku rozważenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie przejawiające się w szczególności w pominięciu ustaleń poczynionych w Protokole przeglądu pięcioletniego z lipca 2016 roku, sporządzonego przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami w tym zakresie, co do stanu technicznego nieruchomości oraz poprzez zaniechanie dokonania samodzielnych ustaleń przez organy w ramach przysługujących im kompetencji, na skutek czego organy zobowiązały Spółkę do przedstawienia ekspertyzy, podczas gdy stan techniczny nieruchomości oraz rzekome wątpliwości organów w tej kwestii da się wyjaśnić na podstawie ww. dokumentu będącego w posiadaniu organów oraz specjalistycznej (ponadprzeciętnej) wiedzy organów i stosownych środków, którymi dysponują; 3) art. 80 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na dokonaniu oceny spełnienia przesłanek umożliwiających zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy na podstawie wybranych okoliczności i dowodów, podczas gdy oceny takiej dokonywać należy mając na uwadze całokształt materiału dowodowego, nadto na wybiórczej i stronniczej ocenie zgromadzonych dowodów z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i dokumentu w postaci ww. Protokołu przeglądu; 4) art. 15 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie oceny tylko legalności postępowania organu powiatowego przez organ drugiej instancji (sam organ to wskazuje w pierwszym zdaniu przedostatniego akapitu na str. 4 postanowienia). Z opisanych powodów autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, a także ewentualnego wydatku w kwocie 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Nadto Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów: - ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr ewid. 117, obręb [...] przy ul. B 4 w Ł. w zakresie uszkodzeń wymienionych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] wraz z projektem budowlanym ich remontu – na okoliczność metod stosowanych przy sporządzaniu żądanej ekspertyzy i niezbędnych do tego środków oraz na okoliczność kształtu takiego dokumentu, zawartych w nim informacji i danych, a tym samym na okoliczność możliwości dokonania ustaleń stanu technicznego budynku przez organy i braku zasadności przerzucania tego obowiązku na Spółkę; - oferta pracy w organie pierwszej instancji, w tym w szczególności wymagań stawianych kandydatom – na okoliczność posiadania przez organy wykwalifikowanych i wyspecjalizowanych pracowników, posiadających wiedzę i możliwości niezbędne do dokonania ustaleń stanu technicznego budynku przez organy i braku zasadności przerzucania tego obowiązku na Spółkę, - kosztorys sporządzenia ekspertyzy – na okoliczność kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej, które musiałaby ponieść Spółka, a którą organy mogły sporządzić bez nakładu środków finansowych i innych, wobec posiadania wykwalifikowanych, wyspecjalizowanych pracowników, a tym samym na okoliczność naruszenia słusznego interesu Spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 marca 2017 roku oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa tj. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a., a wskazane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zobowiązał stronę skarżącą oraz uczestnika postępowania do przedłożenia, w zakreślonym terminie, ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego ze szczególnym uwzględnieniem elewacji od ulicy, płyt balkonowych, ścian nośnych zewnętrznych, stropu odcinkowego nad piwnicami oraz przewodów kominowych, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A 31 w Ł., sporządzonej przez odpowiednio uprawnioną osobę wraz z projektem architektoniczno-budowlanym, określającym jednoznaczny sposób usunięcia ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 ze zm.), ale – w ocenie Sądu – organy nie wykazały przesłanek warunkujących jego zastosowanie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż zgodnie z przepisem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zdaniem Sądu przywołać należy ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Stosując powyższy przepis, który ma charakter szczególny, a który stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości. Kryterium uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych czy do stanu technicznego obiektu budowlanego jest jedynym kryterium, którym właściwy organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto organ ten – a nie strona – ma wykazać, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a więc muszą one znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym (por. wyroki NSA: z dnia 13 września 2011 roku, sygn. akt II OSK 1331/10; z dnia 12 maja 2011 roku, sygn. akt II OSK 865/10 oraz wyroki WSA: w Warszawie z dnia 9 stycznia 2015 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1252/14; w Rzeszowie z dnia 17 maja 2011 roku, sygn. akt II SA/Rz 239/11; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Nałożenie obowiązku w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego winno być zatem poprzedzone szczegółowymi ustaleniami co do sposobu wykonania spornych prac, czy jak w niniejszej sprawie stanu technicznego. Dopiero wówczas, gdy tak zebrany materiał dowodowy zrodzi istotne wątpliwości, których organ sam nie będzie w stanie usunąć, można rozważyć zastosowanie środków przewidzianych w art. 81c Prawa budowlanego. Pamiętać przy tym trzeba, iż postępowanie prowadzi organ nadzoru budowlanego, dysponujący pracownikami posiadającymi wiedzę specjalistyczną z zakresu prawa budowlanego, w tym sztuki budowlanej i norm technicznych. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie w ramach swoich kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków organu nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno – budowlanych z przepisami techniczno – budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Artykuł 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie – przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują – rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Omawiany przepis nie może być nadużywany. Nie może być zatem tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego, czy dostatecznego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2003 roku, sygn. akt SA/Bd 1367/03 oraz wyroki WSA: w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 roku, sygn. akt II SA/Ol 875/11, w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II SA/Łd 37/14; w Łodzi z dnia 5 listopada 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 573/15). W świetle powyższych uwag nie budzi wątpliwości Sądu, iż zasadności zastosowania regulacji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowalnego w niniejszym stanie faktycznym nie wykazały. Po pierwsze, postanowienia wydane w oparciu o przywołany przepis mają charakter postanowień dowodowych, są zatem wydawane w ramach ukierunkowanego postępowania administracyjnego. Tymczasem w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji wskazał na przepis art. 61 § 1 i § 4 K.p.a. bez podania podstawy materialnej i określił, iż sprawa dotyczy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 31. Z kolei z uzasadnienia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, iż postępowanie prowadzone jest w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Ustalenie to nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie wiadomo zatem w ramach jakiego postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego, postanowienie dowodowe zostało wydane. Jednocześnie wskazując na art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organ zobowiązał stronę skarżącą i uczestnika postępowania m.in. do przedłożenia projektu budowlanego określającego jednoznaczny sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego i estetycznego. Z treści uzasadnienia rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego wynika zaś, iż projekt architektoniczno – budowlany powinien określać zakres robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego. Nie sposób ustalić w jakim kierunku wszczęte zostało postępowanie mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego nie uprawnia organu do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym zakresie zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który nie został wskazany na żadnym etapie kontrolowanego postępowania. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wskazuje jedynie, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W świetle powyższego nie budzi również wątpliwości Sądu, który podziela w tym zakresie stanowisko wywiedzione w sprawach o sygn. akt II SA/Łd 808/16 (wyrok z dnia 28 marca 2016 roku), II SA/Łd 956/16 (wyrok z dnia 19 kwietnia 2017 roku) oraz II SA/Łd 41/17 (wyrok z dnia 25 kwietnia 2017 roku), iż powołany art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nie daje podstaw do żądania sporządzenia projektu architektoniczno – budowlanego. W omawianym przepisie ustawodawca wskazał jasno na obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Wynikające z zaskarżonego postanowienia zobowiązanie strony do złożenia projektu budowlanego wykracza zatem poza ramy zastosowanej w sprawie normy prawnej art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Po wtóre, zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego także poprzez brak wykazania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku. Pomimo dwukrotnie przeprowadzonych oględzin organ zwrócił uwagę na zabezpieczenie płyt balkonowych siatką, zacieki i pęknięcia, niewielkie ubytki detalu architektonicznego, ubytki tynku, czy zabrudzenie i zakurzenie elewacji. W ocenie Sądu lektura protokołów oględzin i argumentacji przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu uniemożliwia podzielnie oceny organów nadzoru budowlanego, iż wykazany został zły stan techniczny budynku, tym bardziej, iż nakładając obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej organ położył nacisk na elewację od strony ulicy, płyty balkonowe, ściany nośne, strop nad piwnicami i przewody kominowe. Uzasadniając organ jasno wskazał, iż stan estetyczny elewacji budynku powoduje, że elewacja w obecnym stanie w sposób znaczący odbiega od otoczenia sąsiadujących nieruchomości. Skoro zatem główną intencją organu nadzoru budowlanego było poprawienie estetyki obiektu to winien rozważyć zastosowanie w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięcia nasuwają się tym bardziej, iż także przedłożone przez stronę skarżącą protokoły przeglądu pięcioletniego oraz protokół przeglądu rocznego, nie poddają w zasadzie w wątpliwość stanu technicznego budynku. W protokole pięcioletnim sporządzonym przez technika budowlanego z właściwymi uprawnieniami wynika, iż zaleca się dokonywanie bieżących napraw (np. usunięcie korozji biologicznej, napraw tynków, uzupełnienie wylewki, remont bramy przejazdowej, remont elewacji). Autor przeglądu zalecił także remont balkonów i na bieżąco kontrolowanie stanu zabezpieczeń oraz monitorowanie ugięcia stropów. Co więcej w odniesieniu do ścian konstrukcyjnych, osłonowych, na które wskazuje organ, technik budowlany stwierdził ubytki tynków, które skutkują tym, że mur narażony jest na korozję biologiczno – fizyczną. Technik ostatecznie stan techniczny tych ścian ocenił jako dobry / dostateczny i zalecił zabezpieczyć przeciwwilgociowo odsłoniętą konstrukcję murową. Podobny zapis widnieje w protokołach rocznych, również tam nie stwierdzano złego stanu technicznego budynku. Przywołane przeglądy sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, a obejmujące kontrolę stanu poszczególnych elementów budynku (m.in. dachów, kominów, strychów, ścian nośnych, ścian działowych, stropów, fundamentów, klatek schodowych, instalacji budynku itp.) zostały całkowicie pominięte przez organy obu instancji. Organy administracji w zaskarżonych rozstrzygnięciach stwierdziły, że ustalenia poczynione w ramach dwukrotnie przeprowadzonych oględzin są dużo dalej idące, zatem powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku obliguje do ingerencji. Tak sformułowane stanowisko organów administracji nie dawało, w ocenie Sądu, podstaw do nałożenia na stronę skarżącą i uczestnika postępowania obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej w tak szerokim zakresie, tym bardziej wobec braku jednolitości w ustaleniach organu i wnioskach z dowodów przedłożonych przez stronę. Już ta nieścisłość we wnioskach protokołów przeglądów i oględzin zobowiązywała organ do czynienia wyjaśnień, tymczasem organ ograniczył się do pominięcia dokumentów strony, jednocześnie nie wyjaśniając w sposób należyty podstaw, w oparciu o które odmówił tym dokumentom mocy dowodowej. Podkreślenia wymaga, że poza powołanymi rozbieżnościami organy nie zakwestionowały ustaleń wynikających z przedłożonych przez stronę skarżącą protokołów przeglądu pięcioletniego i w żaden sposób się do nich nie odniosły. Zakresem ekspertyzy technicznej nakazały przy tym objąć całą nieruchomość. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nadużyły omawianej regulacji, gdyż nie wykazały okoliczności faktycznych uzasadniających jej zastosowanie. Nie wykazały istnienia przesłanki uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku mieszkalnego, a jest to jedyne kryterium, którego wykazanie uzasadnia nałożenie na stronę określonych obowiązków stosownie do art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego muszą znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Mieć na uwadze bowiem trzeba, iż takie ustalenia i ich kwalifikowany charakter muszą być stwierdzone przed zastosowaniem omawianej regulacji, uzasadniając jej zastosowanie. W świetle powyższych uwag, lecz głównie wobec argumentów zaskarżonych postanowień, gdzie organ położyły nacisk na obniżenie walorów estetycznych budynku z uwagi na stan elewacji powtórzyć należy, iż organ winien rozważyć, czy w istocie podstawą działania organu nie powinien być wskazany już art. 66 Prawa budowlanego. Szczególnie, iż jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, w tym protokołów przeglądów, owszem budynek nie jest w stanie idealnym, ale niewątpliwie nie zostały wykazane uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku – organ skupił się przede wszystkim na elewacji. I skoro uznał, że budynek szpeci, to w istocie dokonał tej oceny w ramach własnych uprawnień i nie wiadomo czemu w tym zakresie zlecił sporządzenie ekspertyzy tym bardziej, że prawidłowa ścisła interpretacja art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego dotyczy, jak już wspomniano, jedynie stanu technicznego budynku, nie zaś jego wyglądu. Warto wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka. W razie zaś stwierdzenia, iż estetyka budynku odbiega od obowiązujących w ocenie organu standardów i powoduje oszpecenie otoczenia organ ten władny jest na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nałożyć decyzją na właściciela lub zarządcę obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreśla się także, że w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów nadzoru zatrudniane są osoby, które mają co najmniej uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. A zatem kontrolując wykonanie nieskomplikowanych robót budowlanych, inspektor nadzoru budowlanego jest w stanie samodzielnie określić prawidłowość wykonania tych robót (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 824/15). W świetle powyższego oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego stwierdzić należy, iż organy rozpoznające niniejszą sprawę dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i sprowadzają się do obowiązku przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego co do jednoznacznego ustalenia, czy w sprawie niezbędne jest przedłożenie ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku celem doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego i w jakim zakresie. Organ winien skonkretyzować swoje wątpliwości co do stanu technicznego budynku, poprzez jednoznaczne wyjaśnienie na czym one polegają i z jakich ustaleń wynikają. Następnie rozważyć, czy wątpliwości tych nie jest w stanie samodzielnie wyjaśnić i w oparciu o jakie przepisy ustawy nakłada na stronę skarżącą określone zobowiązania. Konkludując Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania orzekając w tym zakresie na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 100 zł złożyły się uiszczony wpis od skargi. a.tp.