III SA/Łd 125/22

WyrokWSA w Łodzi2022-05-31

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Joanna Wyporska-Frankiewicz, Anna Dębowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji rejestrującej pojazd może zostać wydana z powodu braku stosownego wniosku o rejestrację oraz powagi rzeczy osądzonej, mimo że skarżący twierdzi, iż dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych w pojeździe?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji rejestrującej pojazd była zasadna. Kluczowymi przesłankami były brak stosownego wniosku o rejestrację pojazdu (zamiast tego złożono wniosek o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym) oraz istnienie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), gdyż pojazd był już wcześniej zarejestrowany ostateczną decyzją. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i skupia się na wadach prawnych, a nie na merytorycznym rozstrzyganiu sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu w związku ze zmianą jego rodzaju i parametrów technicznych (m.in. dopuszczalnej masy całkowitej). Starosta Powiatu P. wydał decyzję o ponownej rejestracji pojazdu, co następnie zostało zakwestionowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), które stwierdziło nieważność tej decyzji. SKO uznało, że decyzja starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ skarżący nie złożył wniosku o rejestrację, lecz o zmianę wpisu, a ponadto sprawa była już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując stanowisko SKO i argumentując, że działał jako przedsiębiorca dokonujący zmian konstrukcyjnych, a nie jako osoba ubiegająca się o rejestrację nowego pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2022 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddalić skargę. Decyzją z [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.- po rozpatrzeniu wniosku S. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak [...] o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu P. zarejestrował na rzecz S. G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI, nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr[...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...] Wnioskiem z dnia 17 listopada 2016 roku S.G. wystąpił o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym w związku ze zmianą rodzaju pojazdu, załączając m.in. dowód rejestracyjny seria [...] wydany przez Starostę P. oraz kartę pojazdu, zaświadczenie o pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z dnia 14 listopada 2016 r. nr [...] wraz załącznikiem - opisem zmian dokonanych w pojeździe, oświadczeniem A - opinią techniczną nr 5/11/2016, dotyczącą opisu zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Skutkiem tego wniosku, decyzją z dnia [...] nr [...], ten sam pojazd, został ponownie zarejestrowany na rzecz S. G., przy czym Starosta Powiatu P. wydał mu nowy dowód rejestracyjny o nr [...] Pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. Starosta Powiatu P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z dnia [...] Zdaniem tego organu, wyżej wymieniony pojazd został zarejestrowany, pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta pojazdu wynosiła 4600 kg. Tymczasem analiza akt administracyjnych przeprowadzona przez Starostę Powiatu P. wykazała, że ubiegając się o rejestrację wskazanego pojazdu skarżący przedstawił wystawione przez siebie dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 5900 kg, ponadto załączył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez siebie, jako uprawionego diagnostę oraz opinię techniczną nr 5/11/2016. Nadto, już po wydaniu przez starostę przedmiotowej decyzji z dnia [...] skarżący przedstawił wystawione przez siebie dokumenty, z których wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 6200 kg, załączając zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe wystawionym przez siebie, jako uprawionego diagnostę oraz opinię techniczną nr 9/07/2017. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po wszczęciu postępowania w spawie stwierdzenia nieważności decyzji starosty z dnia [...] – przeprowadziło postępowanie i wydało decyzją z dnia [...] stwierdzając z urzędu nieważność wskazanej decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 156 § 1 i 2, art. 157 § 1 i 2, 158 § 1 kpa, wskazując czym jest rażące naruszenie prawa a także powołało się na art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.) - dalej p.r.d., oraz wskazało, że Starosta Powiatu P. wydał decyzję z dnia [...] w sprawie zarejestrowania pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter bez stosownego wniosku, gdyż z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca wystąpił o dokonanie czynności o charakterze materialno-technicznym, poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym a nie o rejestrację przedmiotowego pojazdu. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, weryfikowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 73 ust. 1 p.r.d. a naruszenie to ma charakter rażący. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygniecie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu. Zdaniem skarżącego, pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. W tym przypadku, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, powinno brać się pod uwagę zapis § 14 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym w przypadku zawiadomienia o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającej z wprowadzenia w pojeździe zarejestrowanym zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, do zawiadomienia dołącza się: a) dokument potwierdzający, że dokonane zmiany konstrukcyjne zmieniające rodzaj pojazdu wykonane zostały przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy, b) zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego potwierdzające, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Zdaniem strony, organ nie dokonuje egzegezy tego przepisu rozporządzenia i go całkowicie pomija przyjmując błędnie stosowanie wyłącznie treści § 14 ust. 4 rozporządzenia, pomijając tym samym analizę, czy badanie techniczne będące podstawą rejestracji pojazdu było wykonane prawidłowo w zakresie zarówno stanu faktycznego, jak i zgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podkreślił również, iż działał w zaufaniu do urzędników, którzy od wielu lat rejestrowali pojazdy przez niego modyfikowane. Dokumenty złożone przez niego były w posiadaniu organu i zostały ocenione jako umożliwiające rejestrację pojazdu. Skarżący wniósł o uznanie jako dowód w sprawie wymienionych w tym piśmie dokumentów. Zarówno modyfikacje, jak i badania techniczne przedmiotowych pojazdów przeprowadzone były zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a firma, która je wykonała ma wyraźną kompetencję ustawową do ich wykonania. Nadto skarżący zaznaczył, że na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. wszakże zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b tej normy wskazano wyjątek od tej zasady, w przypadku gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma "A" S. G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyższej normy. Na podstawie art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. dopuszczalne prawnie jest wykonywanie badań technicznych pojazdów, w których dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i pkt 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem. Zatem także badania techniczne pojazdów po zmianach konstrukcyjnych miały swoje oparcie w przepisach prawa. W ocenie skarżącego, powinien on być także uważany za producenta pojazdu: a) zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 776 ze zm.), Dział II "Szczegółowy sposób ustalania nieznanych lub nowych danych technicznych pojazdu podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu", § 3 ust. 2 stanowi, że w przypadku dokonania zmian konstrukcyjnych, przeznaczenia pojazdu, marki, typu i modelu produkowanego fabrycznie, ustalona dopuszczalna masa całkowita nie może przekraczać jej pierwotnej wielkości, b) w pewnym zakresie sprzeczny zapis z powyższym znajduje się w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), które w § 3 ust. 6 wskazuje, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekroczyć maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta (...), c) p.r.d. w art. 2 definiuje w pkt 54 dopuszczalną masę całkowitą jako "największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze" oraz w pkt 61 maksymalną masę całkowitą jako "największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu", d) ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu, e) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. UE. L 151/1) w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta, tj. "osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych", f) analogiczną definicję użyto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz.U. UE. L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców. W art. 3 "Definicje" w pkt 47 zdefiniowano producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji", g) w tym kontekście proceduje, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, h) zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r. (Dz.U.UE.C326/49) rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, i) egzegeza powyżej cytowanych zapisów rozporządzeń UE wyraźnie wskazuje na bardzo szeroką definicję producenta jako osoby fizycznej lub innego podmiotu, który "bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach wytwarzania pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części". Zatem i na tej podstawie nie można uznać, że za producenta pojazdu można poczytywać tylko i wyłącznie wytwórcę pojazdu wyprodukowanego pierwotnie. Zatem także skarżący zgodnie z powyższymi definicjami, zgodnie z prawem europejskim, wprost stosowanym w naszym obrocie prawnym, powinien być traktowany jako producent pojazdu, a zatem miał prawo ustalać masy pojazdu w zgodzie z normami zawartymi co najmniej w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych pojazdów, jak i zgodnie z powyżej wskazanymi definicjami p.r.d., j) istnieje oczywiście pewna rozbieżność między normami rozporządzenia w zakresie badań technicznych i warunków technicznych poprzez wskazanie w tym pierwszym rozporządzeniu sformułowania, że w pojeździe "produkowanym fabrycznie ustalona dopuszczalna masa całkowita nie może przekraczać jej pierwotnej wielkości", ale ustawodawca nie definiuje, co to znaczy pojazd wyprodukowany fabrycznie, przez pryzmat europejskiej definicji producenta. Definicja zawarta w rozporządzeniu o warunkach technicznych natomiast wprost odwołuje się tylko do definicji producenta pojazdu i określania przez niego masy pojazdu. Skarżący może być uznany w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem ustalenia ich mas, k) złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty i gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.utrzymało w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ powołał się na treść art. 156 § 1 i 2, art. 157 § 1 i 2, 158 § 1 kpa, orzecznictwo dotyczące problematyki rażącego naruszenie prawa oraz art. 73 ust. 1 p.r.d. wskazując, że organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zajmuje się kwestiami ściśle prawnymi. W tym postępowaniu nie ma proceduralnej możliwości poszerzania materiału dowodowego i nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych - uzupełniających ustaleń faktycznych, wobec czego organ opiera się wyłącznie na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy oraz dokonaniu oceny, czy w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium zgodziło się z poprzednim składem orzekającym Kolegium, że oceniana decyzja pierwszo-instancyjnej nie może pozostać w obrocie prawnym, została bowiem wydana z rażącym naruszeniem prawa. SKO zaznaczyło, że decyzja z dnia [...] została wydana po rozpatrzeniu wniosku S.G. z dnia 17 listopada 2016 r. "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym - zmiana rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Do wniosku zainteresowany dołączył m.in. dowód rejestracyjny seria [...] wydany przez Starostę P. oraz kartę pojazdu, zaświadczenie o pozytywnym okresowym i dodatkowym badaniu technicznym pojazdu z dnia 14 listopada 2016 r. nr 1377/2016 wraz załącznikiem - opisem zmian dokonanych w pojeździe, oświadczeniem A - opinią techniczną nr 5/11/2016, dotyczącą opisu zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Dalej powołując się na treść art. 156 § 1 pkt 3 kpa, SKO stwierdziło, że w chwili wydania decyzji z dnia [...] o nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI, nr rej. [...], VIN [...], w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja tegoż organu z dnia [...] Nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. w pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI, nr rej. [...], [...]. Dostrzeżono, że decyzja z dnia [...] dotyczy sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją organu administracji. Tym samym zarzuty podnoszone przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mogą odnieść żadnego skutku, bowiem przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] Nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI, nr rej. [...], VIN [...] nie jest okoliczność dokonania zmian konstrukcyjnych w tym pojeździe, lecz brak stosownego wniosku o jego rejestrację oraz powaga rzeczy osądzonej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 k.p.a., a także § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przez nieprawidłowe uznanie, że przedmiotowe rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa; 2) procedury administracyjnej tj. art. 7, 7a, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o unieważnieniu. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż stanowisko Kolegium jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6 p.r.d., z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. Pełnomocnik zaznaczył, że ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta, tj. osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Analogiczną definicję użyto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013. Art. 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji. W tym kontekście strona skarżąca uznała, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował on swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent, zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty, gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, iż na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b tej normy wskazano wyjątek od tej zasady, w przypadku gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma strony, tj. "A" S. G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKO 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyżej normy prawa o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazując nadto, że w ocenie organu zarzuty podnoszone przez skarżącego nie odnoszą się do skarżonej decyzji, bowiem przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] Nr [...] w sprawie zarejestrowania na rzecz S. G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI, nr rej. [...], VIN [...] nie jest okoliczność dokonania zmian konstrukcyjnych w tym pojeździe, lecz brak stosownego wniosku o jego rejestrację oraz powaga rzeczy osądzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2095) - dalej: "ustawa o COVID-19". Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie, m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest, m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego (por. uchwałę NSA z dnia 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19). W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Rozpoznanie niniejszej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 1 kwietnia 2022 r. Jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że pełnomocnik skarżącego nie potwierdził technicznych możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym pełnomocnik skarżącego i organ administracji zostali zawiadomieni w wykonaniu zarządzenia z dnia 29 kwietnia 2022 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Z możliwości tej strony postępowania nie skorzystały. Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej: "ppsa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa). Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przeprowadzona przez Sąd, w niniejszej sprawie, kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji, organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; albo dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco (art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.). Odnotować przy tym należy, że rezultatem autonomii przesłanek nieważności decyzji jest możliwość wystąpienia więcej niż jednej z nich w tym samym akcie stosowania prawa. Dostrzeżenie jednak tego, że w tej samej decyzji tkwić może kilka wad kwalifikowanych nie oznacza, że postępowanie w trybie nadzwyczajnym może się toczyć odrębnie w stosunku do każdej z nich. Przeciwnie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji powinno się toczyć jedno postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r., VI SA/Wa 1976/19). Co więcej nawet w sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji oparty był tylko na jednej przesłance z art. 156 § 1 k.p.a. to obowiązkiem organu administracji jest zbadanie, nie tylko czy wystąpiła ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte normami art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016 r., II OSK 1500/14 oraz wskazane tam poglądy judykatury). Z zaskarżonej do sądu decyzji wynika, iż organ dopatrzył się rażącego naruszenia art. 73 ust. 1 p.r.d., gdyż strona nie wystąpiła o rejestrację przedmiotowego pojazdu, ale o dokonanie czynności o charakterze materialno-technicznym, poprzez naniesienie stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym, a co za tym idzie starosta decyzją z dnia [...] dokonał rejestracji pojazdu bez stosownego wniosku, czy rażąco naruszył art. 73 ust. 1 p.r.d., gdyż działał z urzędu, tj. bez wniosku (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). Nadto, w myśl art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza się nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tym samym istnienie dwóch decyzji w tej samej sprawie administracyjnej, rozstrzygających tę sprawę co do istoty wypełnia przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). W świetle powyższego należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; czy też wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. W tym miejscu należy przywołać stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które sąd orzekający podziela w całości, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r., III AUa 892/13, Lex nr 1483812). Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przyjęte w powołanym przepisie rozwiązanie nie oznacza dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony. Wskazany przepis art. 61 § 1 k.p.a. musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Zatem to przepisy prawa materialnego decydują o tym, czy postępowanie administracyjne może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...] zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy. Zatem z powołanych art. 73 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 p.r.d. wynika, że warunkami koniecznymi rejestracji pojazdu są: złożenie wniosku o rejestrację pojazdu przez jego właściciela oraz dysponowanie przez niego odpowiednimi dokumentami. W wypadku niedopełnienia przewidzianych w nich warunków, tzn. w razie niezłożenia wniosku przez właściciela pojazdu wraz z wymaganymi dokumentami rejestracja samochodu nie może nastąpić. Jeżeli do wniosku właściciel pojazdu nie załączy wymaganych dokumentów, organ winien odmówić jego rejestracji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pojazd, którego dokonano rejestracji decyzją z dnia [...] został już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji z Starosty P. z dnia [...], nr [...] Rejestrując pojazd na podstawie decyzji z dnia [...] a następnie z dnia [...]. organ administracji wydał te same tablice rejestracyjne [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr[...], nalepkę kontrolną i kartę pojazdu [...]**. Skarżący we wniosku z 17 listopada 2016 r. w następstwie rozpoznania, którego została wydana decyzja z dnia [...] nie wnosił o rejestrację pojazdu, lecz "o wymianę/zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym – zmianę rodzaju pojazdu/przeznaczenia pojazdu". Przedmiotem żądania skarżącego nie była zatem rejestracja pojazdu, lecz dokonanie zmian danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zarejestrowanego. Stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zdarzenia, o których mowa w ust. 2, są dokumentowane w karcie pojazdu; odpowiednich wpisów dokonuje starosta (art. 78 ust. 3 p.r.d.). Stosownie do treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis. Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z [...] rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 103), zwane dalej "rozporządzeniem z 22 lipca 2002 r." Dokonywanie zmian w dowodzie rejestracyjnym regulują przepisy tego rozporządzenia. Stosownie do treści § 14 ust. 4 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny pojazdu; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. W przypadku zmiany danych zawartych wyłącznie w dowodzie rejestracyjnym (wydanym w drodze czynności materialno-technicznej) nie ma potrzeby zmiany decyzji o rejestracji pojazdu, a tym bardziej wydawania decyzji o ponownej jego rejestracji tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący domagał się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Do wniosku załączył: dowód rejestracyjny pojazdu, kartę pojazdu oraz wystawione przez siebie jako uprawnionego diagnostę zaświadczenie z dnia 14 listopada 2016 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz oświadczeniem A opinią techniczną nr 5/11/2016 z dnia 14 listopada 2016 r. Z dokumentów tych wynika, że dokonano, m. in. zmiany masy własnej pojazdu na 3 690 kg oraz liczby miejsc siedzących na 30 (z kierowcą) i 1 stojące. Z uwagi na to, że zmiany te obejmowały zmianę danych technicznych także w zakresie masy, zastosowanie miał powołany § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Samochód, którego dotyczyły zmiany objęte wnioskiem z dnia 17 listopada 2016 r., został już zarejestrowany na mocy ostatecznej decyzji Starosty P. z dnia [...] Na podstawie tej decyzji zostały skarżącemu wydane: dowód rejestracyjny, zalegalizowane tablice rejestracyjne, nalepka kontrolna i karta pojazdu. W dowodzie rejestracyjnym w rubryce F1 – maksymalna masa całkowita pojazdu wpisano 5 900 kg, w rubryce G – masa własna wpisano 3650. W rubrykach S1, S2 – liczba miejsc siedzących/stojących wpisano odpowiednio 27 i 4. Dane te nie zostały umieszczone w decyzji o rejestracji pojazdu z dnia 20 czerwca 2016 r., wobec czego nie zachodziła konieczność zmiany tej decyzji, a tym bardziej wydawania nowej decyzji o rejestracji pojazdu. W takiej sytuacji zmian należy dokonywać tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialno-technicznej, które nie wymagają wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji administracyjnej w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2007 r., IV SA/Po 999/06; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 listopada 2008 r., II SA/Go 570/08). Podsumowując zmiana wpisu o masie własnej pojazdu i liczbie miejsc siedzących/stojących może się dokonać tylko i wyłącznie poprzez zmianę w drodze czynności materialno-technicznej, nie zaś poprzez zmianę decyzji o rejestracji pojazdu, czy wydanie nowej decyzji o rejestracji pojazdu, gdy poprzednia decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Czynność materialno-techniczna nie ma cech ostateczności ani prawomocności. Nie ulega zatem wątpliwości, że Starosta P. błędnie zakwalifikował wniosek skarżącego z 17 listopada 2016 r. jako wniosek wszczynający postępowanie o rejestrację samochodu, który był już zarejestrowany na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] Postępowanie w tym przedmiocie nie powinno było się zatem toczyć. Zatem decyzja z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem art. 16 § 1 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1, art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. w związku z § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. p.r.d., co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Za prawidłowe w tym stanie faktycznym i prawnym uznać zatem należy stanowisko organu administracji zajęte w zaskarżonej decyzji. Co więcej, skarżący wnosząc o zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym obejmującą zmianę danych technicznych pojazdu dotyczącą masy nie przedstawił oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 14 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 lipca 2002 r. Nie są nimi także dokumenty załączone do wniosku o rejestrację pojazdu. Skarżący składając, wniosek z dnia 3 czerwca 2016 r. o rejestrację pojazdu Mercedes Benz Sprinter 415 CDI przedstawił dokumenty wskazujące, że wskutek dokonanych przez skarżącego zmian konstrukcyjnych z pojazdu ciężarowego (van) na autobus zmieniły się: dopuszczalna masa całkowita pojazdu z 4 600 kg na 5 900 kg, masa własna pojazdu z 2 800 kg na 3 650 kg, a następnie na 3 690 kg, ilość miejsc z 3 na 27 siedzących (z kierowcą) oraz 4 stojące, a następnie na 30 siedzących (z kierowcą) i 1 stojące. Skarżący przedłożył wystawiony przez siebie dokument identyfikacyjny pojazdu, z którego wynika, że "maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna przewidziana przez producenta)" wynosi 5 900 kg. Ponadto załączył wystawione przez siebie, jako uprawionego diagnostę zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe oraz oświadczeniem "A" S. G. opinią techniczną – zawierającym opis zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych. Z dokumentów znajdujący się w aktach sprawy nie wynika, że skarżący jest przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajduje się pismo spółki Mercedes-Benz Polska z dnia 29 lipca 2020 r., z którego wynika, że firma skarżącego A nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. W piśmie z dnia 18 grudnia 2020 r. spółka Mercedes-Benz Polska wskazała, że pojazd był wyprodukowany na zamówienie z rynku brytyjskiego - kierownica po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego. Producent nie udostępnia technologii umożliwiającej zmiany położenia kierownicy i przystosowania do ruchu po zakończeniu procesu produkcji danego pojazdu, co oznacza, że nie przewiduje zmiany tego typu. Odnotować w tym miejscu należy, że homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, masy własnej pojazdu, czy rozstawu jego osi jest więc istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Skarżący nie przedstawił dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnianie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz.12). Jednostką taką nie jest firma skarżącego. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżący mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Takiego oświadczenia jednak nie przedstawił. Nie ma też racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Z tłumaczenia dowodu rejestracyjnego wynika, że jest to pojazd marki Mercedes-Benz. Jest to znak towarowy, do którego prawo własności przysługuje firmie Mercedes-Benz Group AG z siedzibą w Stuttgarcie. Przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m. in. dopuszczalną masę̨ całkowitą, masę własną oraz rodzaj pojazdu z ciężarowego – na autobus. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe skarżący jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje firma Mercedes-Benz, a skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu. Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie skarżącego, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać́ za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę̨ indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń́ dla części i wyposażenia. Odnosząc się zaś do przyczyny stwierdzenia nieważności, jaką jest powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), należy stwierdzić, iż ma ona miejsce w sytuacji ponownego rozstrzygnięcia przez organ sprawy załatwionej już uprzednio wcześniej decyzją ostateczną, bez jednoczesnego uchylenia pierwotnej decyzji z zachowaniem odpowiedniego trybu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (do 31 grudnia 2003 r.) w Warszawie w wyroku z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81, ONSA 1981/1, poz. 47, "decyzja organu administracji (...) rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a niestanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu, jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata)". W orzecznictwie podkreśla się, że warunkiem stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 jest ustalenie, że w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których ta pierwsza jest ostateczna (wyrok NSA z dnia 15 września 1999 r., I SA/Ka 120/98, LEX nr 43920; zob. także wyrok NSA z dnia 8 lutego 1999 r., IV SA 178/97, LEX nr 48687; wyrok NSA z dnia 13 września 1996 r., III SA 914/95, LEX nr 27232). Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej, należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...] nr [...] zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Decyzja ta jednak zapadła w sytuacji, gdy sam wniosek, złożony przez skarżącego w dniu 17 listopada 2016 r., obejmował jedynie zmianę wpisu w dowodzie rejestracyjnym a decyzja w przedmiocie rejestracji pojazdu Mercedes-Benz Sprinter 415 CDI, nr rej. [...], VIN [...] na rzecz S. G., zapadła dnia 20 czerwca 2016 r. i została oznaczona nr [...] - bezspornie funkcjonowała już w obrocie prawnym jako decyzja ostateczna. Sąd podziela zatem stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie mogą znajdować się dwie decyzje dotyczące rejestracji tego samego pojazdu. Zasadnie organ powołał się na art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem decyzja z dnia [...] wydana została w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tych warunkach zasadnie organ przyjął, że decyzja z dnia [...] wydana została pomimo istnienia innej decyzji ostatecznej w tej samej sprawie. Na uwzględnienie nie zasługują także te wszystkie zarzuty skarżącego, które jak słusznie wskazało Kolegium, zdają się nie dotyczyć przedmiotowej sprawy, gdyż przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] nie jest okoliczność dokonania zmian konstrukcyjnych we wskazanym pojeździe. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowania toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Poza tym w sprawie nie było wątpliwości co do treści normy prawnej, nie stwierdzono by organ prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania a uzasadnienie decyzji zawierało wszelkie niezbędne elementy je tworzące, w tym w szczególności wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Reasumując, sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że okoliczności niniejszej sprawy wskazywały na konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił. a.l.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło