III SA/Łd 151/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j . Dz. U. z 2013r., poz. 267) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]o skierowaniu J. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 13 sierpnia 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 9 września 2013 r. o skierowanie J. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z otrzymaniem łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 24 listopada 2012 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wykazał, że na łączną sumę 28 punktów składają się naruszenia ruchu drogowego dokonane w dniach: 24-11-2012r. (nałożone punkty karne: 4), 02-12-2012r. (nałożone punkty karne: 4), 14-12-2012r. (nałożone punkty karne: 4), 30-04-2013r. (nałożone punkty karne: 6) oraz 31-08-2013r. (nałożone punkty karne: 10). Organ I instancji pismem z dnia 18 września 2013 r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja jest konsekwencją wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o sprawdzenie kwalifikacji, w związku z otrzymaniem łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 24 listopada 2012r. do dnia 31 sierpnia 2013r. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i podkreślił, że w związku z wykonywanym zawodem - nie jest kierowcą "niedzielnym" - lecz pokonuje dużo kilometrów. Skarżący szczegółowo opisał swoje zdarzenia, na podstawie których naliczono ponad 24 punkty karny oraz podkreślił, że uczęszczał na szkolenie efektem, którego winno być zmniejszenie liczby punktów karnych o 6. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Kolegium wyjaśniło, że organy ruchu drogowego stwierdziły, że skarżący w okresie od dnia 24 listopada 2012r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. 5-krotnie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, za co uzyskał 28 punktów. Organ odwoławczy wskazał, że okoliczność ta wynika wprost z wniosku wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 9 września 2013 r. oraz dodatkowo potwierdzona została pismem z dnia 5 listopada 2013 r. Wniosek ten wskazuje zarówno daty, w jakich strona naruszyła przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednia liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488). Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy nie są organami prowadzącymi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, bowiem ewidencję taką, zgodnie z obecnie obowiązującym § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, prowadzi co do zasady Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Natomiast organy orzekając w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane były informacją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., co do liczby punktów karnych. W zakresie natomiast odbycia przez stronę stosownego szkolenia umożlwiającego zmniejszenie liczby punktów organ odwoławczy wskazał, że kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (...) – art. 130 ust. 3. Organ odwoławczy stwierdził, że odbycie szkolenia powoduje zmniejszenie liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, o ile to szkolenie rozpoczęło się przed przekroczeniem limitu 24 punktów karnych- zgodnie z treścią § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W skardze z dnia 21 stycznia 2014 r. J. K. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Strona wskazała, że nie miała pełnej wiedzy o stanie punktowych przewinień drogowych, działając w dobrej wierze oraz z ostrożności odbyła na własny koszt szkolenie dla kierowców. Do skargi załączyła zaświadczenie nr 507/2013 z dnia 24 września 2013 r. potwierdzające odbycie szkolenia w trybie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie skarżącego Policja powinna zmniejszyć posiadaną liczbę punktów o 6. Strona wyjaśniła, że w dniu 25 września 2013 r. odebrała zawiadomienie o posiadanej liczbie punktów, natomiast szkolenie odbyła w dniu 24 września 2013 r. po powrocie z urlopu wypoczynkowego. Zdaniem skarżącego nie nastąpiło skuteczne doręczenie informacji o liczbie punktów karnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia 6 marca 2014 r. skarżący wyjaśnił dodatkowo, że przystępując do szkolenia nie miał wiedzy w zakresie posiadanej liczby punktów karnych. Wskazał, że gdyby wiedział, że dopuszczalny limit został przekroczony nie przyjąłby biernie kolejnego mandatu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o skierowaniu J. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, co skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji, bowiem są one zgodne z prawem. Bezsporna w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych, bowiem za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał 28 punktów. Istotę sporu natomiast stanowi rozstrzygnięcie, czy odbyte przez skarżącego szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowiło podstawę do zmniejszenia posiadanej liczby punktów karnych. W tej sytuacji przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, który jest podstawą do wydania przez starostę decyzji o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że ostatnio wymieniony przepis, do którego odsyła art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się zaś odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 – 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy, po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy – 20 punktów). Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b), skierowaniem na badania psychologiczne ( art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz – jak w rozpoznawanej sprawie – skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ( art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b). Użyty przez ustawodawcę w ostatnio wymienionym przepisie zwrot, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami "podlega" kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oznacza, że kompetencja starosty do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie tego uprawnienia ma charakter związany, wykluczający tym samym jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego, a warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Ustawa w art. 130 ust. 3 dopuszcza możliwość uczestniczenia kierowcy wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie tego przepisu z treścią ust. 2 uprawnia zaś do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Regulację taką zawiera § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) wskazując, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 – Lex nr 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 – Lex nr 990279, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 – Lex nr 1069603 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11 – niepubl., z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. I OSK 1757/12, Baza orzeczeń CBOIS). Skład orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni podziela zaprezentowany pogląd, zatem nie jest zasadny zarzut skarżącego, że organy powinny wziąć pod uwagę okoliczność ukończenia w dniu 24 września 2013 r. przez skarżącego szkolenia w trybie art. 130 ust. 3 ustawy. Po pierwsze wyjaśnić należy, że powołane rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w § 9 daje możliwość osobie zainteresowanej uzyskania od Policji ustnej informacji lub zaświadczenia o wpisach w ewidencji, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. Zatem bierna postawa skarżącego, czekającego na informację o liczbie posiadanych punktów karnych wykazuje brak dbałości o swoje interesy, w sytuacji, gdy skarżący miał świadomość, że popełnił już kilka wykroczeń, za które otrzymał punkty karne. Po drugie, w sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odebrał w dniu 25 września 2013 r., natomiast szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 ustawy odbył w dniu 24 września 2013 r., bowiem jak wynika z wniosku o sprawdzenie kwalifikacji w dniu 31 sierpnia 2013 r. skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał 10 punktów karnych, mając już uprzednio 18 punktów karnych. Zatem jedynie odbycie szkolenia przed tą datą stanowiłoby podstawę do zmniejszenia posiadanej liczby punktów. Skarżący zaś liczby tych punktów wpisanych do ewidencji nie podważył uprzednio w drodze oddzielnego postępowania na skutek żądania skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12, w którym uznano, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność (publ. Baza orzeczeń CBOIS). Zatem organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane były liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. Stosownie bowiem do treści § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. wniosek, o którym mowa w ust. 1 (o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem materialnym, tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. d.j.