III SA/Łd 202/20

WyrokWSA w Łodzi2020-10-08

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres zatrzymania prawa jazdy, który rozpoczął się od daty fizycznego zatrzymania dokumentu przez Policję, a zakończył się datą wydania postanowienia o zwrocie przez sąd karny, przekroczył rok, co skutkowałoby koniecznością poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jako warunkiem zwrotu prawa jazdy?
Ratio decidendi
Okres zatrzymania prawa jazdy, który skutkuje obowiązkiem poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, jest liczony od daty prawnego zatwierdzenia zatrzymania przez prokuratora lub sąd, a nie od daty fizycznego zatrzymania przez Policję. W przypadku, gdy prawomocne zakończenie postępowania karnego nastąpiło przed upływem roku od daty prawnego zatwierdzenia zatrzymania, nie ma obowiązku poddawania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Stan faktyczny
Skarżący J.B. wystąpił o zwrot zatrzymanego prawa jazdy po warunkowym umorzeniu postępowania karnego. Organ administracji odmówił zwrotu, uznając, że okres zatrzymania przekroczył rok i wymaga kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, argumentując, że okres zatrzymania nie przekroczył roku, a sąd karny orzekł o zwrocie prawa jazdy bez konieczności dodatkowych sprawdzeń. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J.B. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J. B.o kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. III SA/Łd 202/20 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096) –dalej: k.p.a.; art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341)- dalej: u.k.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]., nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu JB zatrzymanego prawa jazdy kat. B, bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. Prokuratura Rejonowa w [...] zatrzymała JB prawo jazdy kat. B, podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 178a §1 k.k., o czym pismem z dnia 8 maja 2018 r. poinformowała organ wydający prawo jazdy – Prezydenta Miasta [...]. Do pisma dołączyła zatrzymane prawo jazdy. Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r., [...] uznał JB winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 66 § 1 - § 2 i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres próby 1 roku, a nadto zobowiązał oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego na określony cel oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. W wyniku rozpoznania apelacji wniesionej przez Prokuraturę Rejonową w [...], Sąd Okręgowy w [...] IV Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 8 marca 2019 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. JB wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B. W toku wszczętego żądaniem strony postępowania administracyjnego Prezydent Miasta [...], wystąpił w dniu 25 września 2019 r., do Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z prośbą o udzielenie informacji, czy w związku wydaniem przez Sąd wyroku z dnia 29 listopada 2018 r., I [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] IV Wydział Karny Odwoławczy z dnia 8 marca 2019 r., [...], wydane zostało postanowienie o zwrocie zatrzymanego skarżącemu prawa jazdy kat. B, w oparciu o które organ administracji mógłby dokonać zwrotu zatrzymanego dokumentu, pozostającego w jego depozycie. Postanowieniem z dnia 1 października 2019 r., [...] Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny postanowił zwrócić JB prawo jazdy nr [...] odebrane mu na podstawie postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia 5 kwietnia 2018 r., [...]. Odpis postanowienia został doręczony Prezydentowi Miasta [...] i, celem wykonania. Decyzją z dnia 1 [...]. Prezydent Miasta [...] odmówił JB zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B, bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych okres zatrzymania skarżącemu prawa jazdy przekraczał rok, gdyż trwał od dnia 5 kwietnia 2018 r. (data wydania postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] o zatrzymaniu dokumentu) do dnia 1 października 2019 r. (daty wydania postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny orzekającego o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy). Tym samym stosownie do treści art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust 1 pkt 3 lit. b u.k.p. zwrot zatrzymanego stronie prawa jazdy jest uwarunkowany uprzednim uzyskaniem przez skarżącego pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia JB, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie: - art. 102 ust. 2 u.k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że warunkiem koniecznym zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest konieczność uzyskania przez skarżącego pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w sytuacji, gdy w sprawie skarżącego sąd karny postanowieniem z dnia 1 października 2019 r. orzekł o zwrocie prawa jazdy bez konieczności poddania się przez stronę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji; - art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wskazany w tym przepisie okres 1 roku determinujący obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji może mieć zastosowanie w sytuacji, w której w stosunku do strony nie zastosowano środka karnego w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi, a z jednolitego stanowiska orzeczniczego wynika, że sprawdzenie kwalifikacji ma zastosowanie wyłącznie, gdy cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający jeden rok oraz pominięcie wiążących wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2007 r., I OSK 866/06, w którym stwierdzono, że w/w przepisie chodzi o czasową utratę prawa jazdy wynikającą wprost z tytułów prawnych, a nie czas, jaki w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy; - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego , a w szczególności pominięcie powołanego wyżej postanowienia z dnia 1 października 2019 r. orzekającego o zwrocie zatrzymanego skarżącemu prawa jazdy; wadliwe uznanie, że okres zatrzymania prawa jazdy przekroczył 1 rok, w sytuacji gdy trwał on poniżej jednego roku, a co więcej fakt ten nie wynikał z jakiegoś tytułu prawnego, a jedynie z przedłużającego się postępowania karnego. Z uwagi na powyższe pełnomocnik wnosił o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i orzeczenie o zwrocie prawa jazdy bez konieczności uzyskani pozytywnego wyniku ze sprawdzenia kwalifikacji. Odnośnie podniesionego zarzutu, co do zatrzymania prawa jazdy na okres poniżej roku, pełnomocnik skarżącego wskazał, iż do zatrzymania prawa jazdy doszło w dniu 31 marca 2018 r., a w dniu 8 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w [...] IV Wydział Karny Odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji, na mocy którego postępowanie karne wobec skarżącego zostało warunkowo umorzone i jednocześnie nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Odwołując się do treści art. 102 ust. 2 u.k.p. Kolegium wskazało, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Wskazując na treść art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. wyjaśniło, iż sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Przy czym jak wynika z art. 49 ust. 3 u.k.p. przepisów ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się do osób, wobec których zapadł wyrok uniewinniający albo postępowanie zostało bezwarunkowo umorzone. Na gruncie niniejszej sprawy bezsporne jest, iż do fizycznego zatrzymania prawa jazdy skarżącemu doszło w dniu 31 marca 2018 r. Powyższe zostało prawnie usankcjonowane postanowieniem Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 5 kwietnia 2018 r., wydanym w sprawie [...]. Powyższe postanowienie stanowiło zatem tytuł prawny zatrzymania prawa jazdy, na który powołuje się pełnomocnik strony, a tym samym data jego wydania stanowi datę początkową biegu okresu zatrzymania przedmiotowego dokumentu. Natomiast datą końcową tego okresu jest bezspornie 1 października 2019 r., to jest data wydania przez Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny postanowienia o zwrocie JB zatrzymanego prawa jazdy. Tym samym wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego okres zatrzymania stronie prawa jazdy przekroczył okres 1 roku, a z treści wydanych w stosunku do skarżącego wyroków karnych nie wynika, że został on niewiniony lub prowadzone wobec niego postępowanie karne zostało bezwarunkowo umorzone. Powyższe oznacza, iż zwrot przedmiotowego dokumentu, stosownie do treści powołanych art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., jest uzależniony od uprzedniego uzyskania przez skarżącego pozytywnego wyniku z kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, a zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi JB zarzucił naruszenie: - art. 102 ust. 2 u.k.p. poprzez odmowę zwrotu prawa jazdy bez uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, podczas gdy z wykładni językowej wprost wynika, że starosta ma obowiązek zwrócić zatrzymane prawo jazdy jeżeli ustały przyczyny, dla których dokument został zatrzymany; - art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a.w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez zaniechanie wydania skarżącemu dokumentu potwierdzającego posiadane przez niego uprawnienia do kierowania pojazdami, których to uprawnień skarżący nie utracił; - art. 138 §1 pkt 1, art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, a tym samym zaaprobowanie odmowy wydania skarżącemu, przez ten organ, zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, potwierdzającego posiadane przez stronę uprawnienia do kierowani pojazdami; - art. 10 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z orzeczeniem sądu karnego, a tym samym wdanie orzeczenia prawotwórczego. Ponadto skarżący ponowił zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak również przedstawioną na ich zasadność argumentację. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie o zwrocie prawa jazdy bez konieczności poddawania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przy czym, co wymaga podkreślenia, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W ocenie Sądu, przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. W niniejszej sprawie JB przedmiotem skargi uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B, bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Podstawę materialnoprawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły powołane na wstępie przepisy art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341)- dalej: u.k.p. Natomiast istotą sporu pozostaje, czy czas, na jaki zatrzymano JB prawo jazdy kat. B przekroczył okres 12 miesięcy, co skutkowałoby koniecznością poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, jako warunek zwrotu zatrzymanego dokumentu; czy też okres ten nie przekroczył 12 miesięcy, co obligowałoby organ do jego zwrotu, bez żadnych dodatkowych obowiązków nakładanych na skarżącego. Zgodnie z art. 102 ust. 2 u.k.p. zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Natomiast w myśl art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Przy czym jak wynika z ust. 2 przywołanego wyżej przepisu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Ponadto zgodnie z art. 49 ust. 3 u.k.p. przepisów ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się do osób, wobec których zapadł wyrok uniewinniający albo postępowanie zostało bezwarunkowo umorzone. Wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym zarówno na gruncie w/w art. 102 ust. 2 w zw. z art. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., jak i poprzednio regulujących tę kwestię (do dnia 18 stycznia 2013 r.) przepisów art. 138 ust. 2 zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 lt. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 110)- dalej: p.r.d., przyjmuje się, co do zasady, że przesłanką skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia, na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy, jak również okoliczność, czy zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok wynikało z jednej czy kilku podstaw prawnych. Sprawdzanie kwalifikacji kierowców jest bowiem instytucją w istotny sposób wpływającą na podniesienie poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wiadomości teoretyczne, jak i umiejętności prowadzenia pojazdu nie są czymś stałym; ulegają ciągłym zmianom. W przypadku ciągłego prowadzenia pojazdu doskonalą się, w razie zaś nie kierowania pojazdem obniżają się do tego stopnia, że kierowca może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Poddanie sprawdzeniu kwalifikacji osoby, która ubiega się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający jeden rok niewątpliwie dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy było zatrzymane, co zostało expressis verbis zaznaczone w przepisie (por. wyroki WSA w Łodzi z 22 marca 2018 r., III SA/Łd 41/18; z 18 czerwca 2019 r., III SA/Łd 257/19; wyrok WSA w Opolu z 1 sierpnia 2019 r., II SA/Op 217/19; wyrok WSA w Warszawie z listopada 2010 r., VII SA/Wa 1296/10; www.orzeczenia.gov.pl). Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został również pogląd, zgodnie z którym użyte w art. 114 ust. 1 pt 2 lt b p.r.d. pojęcie "pozbawienia na okres przekraczający jeden rok" odnosi się do okresu, którym właściwy organ, w drodze określonej prawem czynności zatrzymuje prawo jazdy. Tym samym wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy, wynikający wprost z tytułów prawnych, przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2008 r., I OSK 1457/07; wyrok WSA w Rzeszowie z 1 grudnia 2009 r., II SA/Rz 738/09; wyrok WSA w Gdańsku z 16 lipca 2020 r., III SA/Gd 283/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela wyrażony powyżej pogląd. Co prawda dwa, spośród powołanych wyżej orzeczeń, wydane zostały pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów ustawy p.r.d., jednakże wobec tożsamego brzmienia przepisów art. 138 ust. 2 i art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b p.r.d. oaz art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., wyrażone w nich stanowisko uznać należy, za w pełni zasadne. Wskazać należy również, co na gruncie niniejszej sprawy istotne, że zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d., policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierujący znajduje się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. W myśl art. 136 ust. 1 p.r.d. zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście. Natomiast zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 p.r.d postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 ustawy p.r.d. wydaje w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawa jazdy prokurator - w toku postępowania przygotowawczego, a sąd - po przekazaniu sprawy do sądu. O wydaniu postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy zawiadamia się właściwego starostę (art. 137 ust. 2 p.r.d.). Natomiast jak wynika z art. 137 ust. 3 p.r.d. na postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy służy zażalenie. Z treści powołanych wyżej art. 136- 137 p.r.d. wynika, iż fizyczne zatrzymanie prawa jazdy przez Policję, w przypadku uzasadnionego podejrzenia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, wymaga prawnego potwierdzenia, w drodze postanowienia wydawanego, w zależności od etapu na jakim znajduje się postępowanie, przez prokuratora bądź właściwy miejscowo sąd, na co wprost wskazuje art. 137 ust. 1pkt 1-2 p.r.d. Dopiero data wydania postanowienia przez jeden z uprawnionych organów wyznacza skutek prawny zatrzymania, to jest rozpoczęcie okresu zatrzymania prawa jazdy. Podkreślić również należy, iż postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter tymczasowy, co oznacza, że traci moc w momencie prawomocnego zakończenia sprawy karnej o przestępstwo albo wykrocznie drogowe; bądź też w przypadku uwzględnienia przez właściwy miejscowo sąd rejonowy, zażalenia na postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, wniesionego na podstawie art. 137 ust. 3 p.r.d. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, iż z załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że w dniu 31 marca 2018 r. JB kierował samochodem osobowym marki Citroen C4, nr rej. [...] po drodze krajowej DK 12, w miejscowości [...], gmina T. Przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji kontrola trzeźwości kierowcy wykazała, w wydychanym przez skarżącego powietrzu stężenie alkoholu o wartości przekraczającym dopuszczalną normę 0,1 mg/l. Wobec uzasadnionego podejrzenia, że skarżący kierujący znajduje się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu (a tym samym uzasadnionego podejrzenia popełnieni przez skarżącego przestępstwa z art. 178a §1 k.k.), przeprowadzający kontrolę funkcjonariusz Policji dokonał zatrzymania, posiadanego przez JB dokumentu prawa jazdy kat. B, w oparciu o art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d., które następnie przekazał właściwemu organowi. Prawne zatwierdzenie zatrzymania prawa jazdy skarżącego nastąpiło w dniu 5 kwietnia 2018 r. poprzez wydanie w tym dniu postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...]. Tym samym datą rozpoczęcia biegu okresu zatrzymania JB prawa jazdy, jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dzień 5 kwietnia 2018 r. Dalej jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. , I [...] uznał JB winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 66 § 1 - § 2 i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres próby 1 roku, a nadto zobowiązał oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego na określony cel oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. Na gruncie niniejszej sprawy podkreślić należy, iż sąd karny nie orzekł wobec skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów. W wyniku rozpoznania apelacji wniesionej przez Prokuraturę Rejonową w [...], Sąd Okręgowy w [...] IV Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 8 marca 2019 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. Wyrok jest prawomocny od dnia 8 marca 2019 r. Jednocześnie, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, data 8 marca 2019 r. jest datą ustania przyczyny zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, o której mowa w art. 102 ust. 2 u.k.p. Wobec powyżej przedstawionego przez Sąd stanowiska, co do interpretacji ustawowego terminu "zatrzymania na okres przekraczający jeden rok" uznać należy, iż wynikający z tytułów prawnych okres zatrzymania skarżącemu prawa jazdy rozpoczął się w dniu 5 kwietnia 2018 r., to jest w dacie wydania postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] i zakończył się w dniu 8 marca 2019, to jest w dacie wydania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] IV Wydział Karny Odwoławczy, kończącego prowadzone w stosunku do JB postępowanie karne. Zestawienie tych dat prowadzi do wniosku, że okres zatrzymania prawa jazdy JB nie przekroczył 1 roku. Zdaniem sądu bez wpływu na powyższe stwierdzenie pozostaje powołane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 1 października 2019 r., [...] orzekające zwrot skarżącemu dokumentu prawa jazdy zatrzymanego na podstawie postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia 5 kwietnia 2018 r., którego datę wydania organy administracji publicznej przyjmują jako datę ustania przyczyny zatrzymania, o której mowa w art. 102 ust. 2 u.k.p. Jak już bowiem wcześniej wskazano, określone w art. 137 ust 1 p.r.d postanowienie sądu lub prokuratora, stanowiące prawne zatwierdzenie zatrzymania prawa jazdy, dokonanego przez Policję, na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d., ma charakter tymczasowy i zaskarżalny, co oznacza, że traci moc obowiązującą w momencie prawomocnego zakończenia sprawy karnej o przestępstwo albo wykrocznie drogowe; bądź też przypadku uwzględnienia przez właściwy miejscowo sąd rejonowy zażalenia na postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, wniesionego na podstawie art. 137 ust. 3 p.r.d. Ponadto na gruncie obowiązującego prawa, zarówno w ustawach Kodeks karny, Kodeks postępowania karnego, Kodeks wykroczeń, jak i w ustawach Prawo o ruchu drogowym i o kierujących pojazdami, brak jest przepisu, z którego wynikałby obowiązek formalnego wyeliminowania postanowienia, wydanego na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1-2 p.r.d. W związku z powyższym Sąd stwierdza, iż Prezydent Miasta [...], wobec ustania przyczyny zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, uiszczenia przez niego opłaty ewidencyjnej oraz faktu, iż okres zatrzymania nie przekroczył 1 roku, winien zwrócić stronie przedmiotowy dokument, bez obowiązku uprzedniego uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Tym samym uznać należało, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] o odmowie zwrotu zatrzymanego JB prawa jazdy, wydane zostały z naruszeniem art. 102 ust. 2 u.k.p, co skutkuje uznaniem wniesionego w tym zakresie zarzutu skargi, za uzasadniony. Za nietrafne w ocenie Sądu uznać należy natomiast pozostałe zarzuty skargi, w tym dotyczące wskazanych przepisów procedury administracyjnej. Wbrew stanowisku skarżącego procedujące w sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły art. 6 art. 7, art. 8 k.p.a., jak i art. 7 Konstytucji RP, gdyż podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły obowiązujące przepisy prawa, a zakwestionowana przez Sąd prawidłowość rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia 29 sierpnia 2019 r., wynikała nie z wadliwe ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, czy też zastosowania jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, niewłaściwej normy prawa materialnego, lecz z niewłaściwej zdaniem Sądu, interpretacji przepisu art. 102 ust. 2 u.k.p. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut skargi, co do naruszenia art. 10 Konstytucji RP, wprowadzającego konstytucyjną zasadę trójpodziału władzy, a którego to naruszenia skarżący dopatruje się w nieuznawaniu i niewykonywaniu przez organy administracji publicznej wyroku sądu powszechnego. Wbrew stanowisku skarżącego, zarówno Prezydent Miasta [...], jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie kwestionowały wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia 29 listopada 2018 r. , [...] i wydanego, w następstwie wniesionej apelacji prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] IV Wydział Karny Odwoławczy z dnia 8 marca 2019 r., [...] orzekającego o utrzymaniu w mocy wyroku sądu I instancji. Jak już bowiem wcześniej wskazano powołanym wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r. Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny uznał JB winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 66 § 1 - § 2 i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umorzył na okres próby 1 roku, a nadto zobowiązał oskarżonego do uiszczenia świadczenia pieniężnego na określony cel oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, zainicjowanego wnioskiem skarżącego dnia 29 sierpnia 2019 r., organy administracji nie kwestionowały powołanego wyroku, jak również nie zaniechały jego wykonania, gdyż z treści tego orzeczenia nie wynikał żaden obowiązek, do którego winny się zastosować, czy też wykonać. Wątpliwości organów administracji publicznej, co do istnienia tytułu prawnego zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, wynikające jak już wcześniej Sąd wskazał, z niewłaściwej interpretacji przepisu art. 102 ust. 2 u.k.p., nie mogą zostać uznane za przejaw naruszenia art. 10 Konstytucji RP. Wobec dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych i stwierdzonego przez Sąd naruszenia art. 102 ust. 2 u.k.p., polegającego na nieprawidłowej, zdaniem Sądu interpretacji terminu "zatrzymania prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok", Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu administracji pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, organy administracji publicznej będą zobowiązane do uwzględnienia stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku. AB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło