III SA/Łd 533/25

WyrokWSA w Łodzi2025-11-26

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Katarzyna Ceglarska-Piłat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. posiada interes prawny w uzyskaniu uproszczonego wypisu z rejestru gruntów zawierającego dane osobowe właściciela sąsiedniej działki, w celu wystąpienia z powództwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zamiar wystąpienia z powództwem cywilnym o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, oparty na art. 222 k.c. i art. 4 ustawy o lasach, nie stanowi wystarczającego interesu prawnego do uzyskania danych osobowych właściciela sąsiedniej działki z rejestru gruntów. Interes prawny musi być konkretny, aktualny i obiektywnie istniejący, a nie oparty jedynie na przyszłych zamiarach lub hipotetycznych sytuacjach. Samo wezwanie przez sąd cywilny do uzupełnienia braków pozwu mogłoby stanowić podstawę do wydania wypisu, jednakże strona skarżąca nie wykazała, aby takie wezwanie nastąpiło.
Stan faktyczny
Skarżące Nadleśnictwo B. wniosło o wydanie uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dla działki sąsiadującej z nieruchomością będącą w jego zarządzie, twierdząc, że właściciel tej sąsiedniej działki narusza granice. Nadleśnictwo zamierzało wystąpić z pozwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 222 k.c., co wymagało ustalenia danych właściciela sąsiedniej działki. Organy administracji odmówiły wydania wypisu, uznając, że Nadleśnictwo nie wykazało wystarczającego interesu prawnego do uzyskania danych osobowych. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2025 roku nr GIK-II.7221.23.2025.IM w przedmiocie odmowy wydania uproszczonego wypisu z rejestru gruntów oddala skargę. Decyzją z 3 czerwca 2025 r., nr GIK-II.7221.23.2025.IM Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. od decyzji Starosty Bełchatowskiego z 19 marca 2025 r., znak: GK.6621.513.2025 w przedmiocie odmowy wydania uproszczonego wypisu z rejestru gruntów, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), dalej p.g.i.k., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. 27 stycznia 2025 r. Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. wystąpiło do Starosty Bełchatowskiego z wnioskiem o wydanie uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dla działki oznaczonej nr [...], położonej w obrębie Bx., gmina B. wywodząc interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem z art. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 567). Pismem z 7 lutego 2025 r. Starosta Bełchatowski wezwał wnioskodawcę do usunięcia w terminie siedmiu dni braków formalnych wniosku poprzez wykazanie interesu prawnego w dostępie do baz danych ewidencji gruntów i budynków wskazując, że działka oznaczona nr [...], położona w obrębie Bx., gmina B. nie stanowi własności Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 14 lutego 2025 r. Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. wskazało, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k., ponieważ działka oznaczona nr [...], której właściciel narusza posiadanie wykonywane przez Nadleśnictwo B., graniczy z działką o nr [...] położoną w obrębie Bx. gmina B., znajdującą się w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa B.. Z uwagi na fakt, że właściciel działki o nr [...] narusza granice działki, Nadleśnictwo B. zamierza na podstawie art. 222 k.c. wystąpić z pozwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wymaga wskazania danych właściciela działki, przeciwko któremu skierowane będzie roszczenie. Pismem z 27 lutego 2025 r. Starosta Bełchatowski wezwał ponownie wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie siedmiu dni poprzez poprawne wykazanie interesu prawnego w dostępie do wnioskowanych danych wskazując, że uproszczony wypis z rejestru gruntów jest dokumentem zawierającym informacje opisowe o wybranych działkach ewidencyjnych, a także o podmiotach, które tymi działkami władają. Wskazanie jako interesu prawnego art. 4 ustawy o lasach oraz art. 222 k.c. bez przedstawienia stosownych dokumentów jest niewystarczające do oceny wniosku, z którego nie wynika charakter naruszenia posiadania nieruchomości przez osoby trzecie. W piśmie z 3 marca 2025 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. przedstawiły dokumenty, które poświadczają naruszenie stanu posiadania Nadleśnictwa w postaci: notatki służbowej z wizji w terenie z 12 listopada 2024 r. oraz wydruku z geoportalu z podkładem ortofotomapy, obrazującego naniesienia na gruncie, będącym w zarządzie Nadleśnictwa B.. Decyzją z 19 marca 2025 r. Starosta Bełchatowski odmówił wydania uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dla działki oznaczonej nr [...], w obrębie Bx., gmina B.. Od powyższej decyzji pełnomocnik Lasów Państwowych Nadleśnictwo B. złożył odwołanie, w którym zaskarżając decyzję w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że: - konieczność wystąpienia z pozwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa nie stanowi wystarczającego interesu prawnego, uzasadniającego uzyskanie wypisu z rejestru gruntów, zawierającego dane osobowe właścicieli; - art. 4 ustawy o lasach, jak i art. 222 k.c. w niniejszej sprawie nie mają zastosowania, albowiem podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią cytowane powyżej przepisy ustawy, podczas gdy ustawa p.g.i.k. nie ogranicza możliwości wykazania interesu prawnego wyłącznie do przepisów tej ustawy. W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podkreślił, że Nadleśnictwo B. korzysta ze swego prawa własności i roszczenia przewidzianego w art. 222 k.c., ponieważ właściciel działki o nr [...] narusza granice działki, będącej w zarządzie skarżącego, który na podstawie art. 222 k.c. zamierza wystąpić z pozwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Pełnomocnik podniósł, że skarżący przedłożył dowody, z których jednoznacznie wynika, że naruszenie posiadania ma charakter rzeczywisty. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wymagają natomiast oznaczenia pozwanego, tj. strony, przeciwko której kierowane jest roszczenie. W sytuacji, w której skarżący nie posiada wiedzy, kto jest właścicielem nieruchomości, która narusza jego posiadanie nie może dochodzić swoich praw oraz realizować obowiązków wynikających z art. 4 ustawy o lasach. Wskazaną na wstępie decyzją z 3 czerwca 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie art. 2 pkt 8 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z dyspozycją art. 7d p.g.i.k., do zadań starosty należy w szczególności m.in. prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków, w tym bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2. Odwołując się natomiast do treści art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 p.g.i.k., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi podkreślił, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter przedmiotowy oraz podmiotowy. W art. 24 ust. 2 p.g.i.k. ustawodawca wskazał, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, przy czym, stosownie do art. 24 ust. 4 co do zasady każdy może żądać udostępnienia tych informacji, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 24 ust. 5 tej ustawy. Oznacza to, że powszechnie są dostępne, bez konieczności uzasadnienia dostępu, jedynie informacje o gruntach, budynkach i lokalach, czyli dane przedmiotowe. Natomiast stosownie do treści art. 24 ust. 5 p.g.i.k., dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, a więc także dane o miejscu zamieszkania wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz inne dane zawierające dane osobowe, tj. dane podmiotowe oraz dane podmiotowo-przedmiotowe wydawane są jedynie na żądanie: właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu; podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu; innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Charakter informacji ma istotne znaczenie w świetle określonych w art. 24 ust. 3, 4 i 5 p.g.i.k. zasad dotyczących udostępniania informacji przez starostów. Zgodnie z art. 24 ust. 5 p.g.i.k., starosta udostępnia dane z ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) innych podmiotów niż wymienionych w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo B., nie jest ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciel lub inna osoba, w której władaniu znajduje się nieruchomość wskazana we wniosku, tj. działka oznaczona nr [...] położona w obrębie Bx., gmina B.. Właścicielami przedmiotowej działki są osoby trzecie. Interes prawny, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 p.k.i.g., to nie jakikolwiek interes prawny ale wyłącznie interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem żądanego wypisu. Inny podmiot, niż wskazany w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 p.g.i.k. może uzyskać informacje, do których dostęp jest ograniczony, jeżeli posiada interes prawny w zakresie związanym z tymi gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis. Rolą wnioskodawcy jest zatem wykazać, że posiada interes prawny w uzyskaniu danych z ewidencji grantów i budynków. Zdaniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego takiego interesu strona skarżąca nie wykazała. Interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji z rejestru gruntów nie można skutecznie wywieść z faktu, że wnioskodawca ma zamiar na podstawie art. 222 k.c. wystąpić z roszczeniem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń przeciwko właścicielowi działki oznaczonej nr [...] w obrębie Bx., gmina B., który narusza granice działki nr [...] będącej w zarządzie strony skarżącej. Interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji nie można również skutecznie wywieść z art. 4 ust. 3 ustawy o lasach, który stanowi, że w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość. Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie strona ma interes w uzyskaniu żądanych informacji w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ale jest to interes faktyczny, a nie interes prawny z punktu widzenia przepisów ustawy p.g.i.k. Źródłem interesu prawnego jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który kształtuje sytuację określonego podmiotu w zakresie stanu prawnego regulowanego tym przepisem. O istnieniu interesu prawnego nie decyduje jedynie wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu. Nie chodzi bowiem wyłącznie o interes faktyczny niepoparty żadnymi przepisami mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji publicznej stosownych czynności w konkretnej sprawie. Interes prawny musi być indywidualny i konkretny, a jego istotną cechą jest także realność. Nie może być zatem udowadniany zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero wystąpić w przyszłości. Powoływanie się przez wnioskodawcę na art. 4 ustawy o lasach oraz art. 222 k.c. nie stanowi podstawy do wydania wnioskowanego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, ponieważ z powyższych przepisów nie wynika obowiązek dla organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków do udostępniania osobom trzecim danych osobowych właściciela działki o nr [...]. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej zaskarżając w całości decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z 3 czerwca 2025 r. zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że: a) konieczność wystąpienia z pozwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa nie stanowi wystarczającego interesu prawnego, uzasadniającego uzyskanie wypisu z rejestru gruntów, zawierającego dane osobowe właścicieli; b) art. 4 ustawy o lasach, jak i art. 222 k.c. w niniejszej sprawie nie mają zastosowania, albowiem podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią cytowane powyżej przepisy ustawy p.g.i.k., podczas gdy ustawa p.g.i.k. nie ogranicza możliwości wykazania interesu prawnego wyłącznie do przepisów tejże ustawy; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji cechowało się uchybieniami, co skutkować winno uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości. W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Bełchatowskiego z 19 marca 2025 r., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego pełnomocnik podkreślił, że interes prawny, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k., wiąże się z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej. Nie sposób przyjąć, że naruszenie własności strony skarżącej nie stanowi obiektywnej, rzeczywiście istniejącej potrzeby ubiegania się o ochronę prawną. Strona przedłożyła dowody, z których jednoznacznie wynika, że naruszenie posiadania jest rzeczywiste, a przepisy k.p.c. wymagają oznaczenia pozwanego, tj. strony, przeciwko której kierowane jest roszczenie. Pozwany musi być wskazany poprzez podanie imienia, nazwiska i adresu zamieszkania tak, aby możliwe było doręczenie pozwu. W sytuacji, w której skarżący nie posiada wiedzy, kto jest właścicielem nieruchomości, która narusza jego posiadanie nie może dochodzić swoich praw oraz realizować swoich obowiązków, które nakłada na niego art. 4 ustawy o lasach. Nadleśnictwo B. korzysta ze swego prawa własności i roszczenia przewidzianego w art. 222 k.c., ponieważ właściciel działki oznaczonej nr [...] narusza granice działki, będącej w zarządzie strony skarżącej. Pełnomocnik wskazał, że nie zgadza się z twierdzeniem organu, że art. 4 ustawy o lasach i art. 222 k.c. nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Interes prawny jest wywodzony z norm materialnoprawnych, powszechnie obowiązujących, które strona przedstawiła jako podstawę swojego żądania. Prawo skarżącego zostało też potwierdzone w konkretnych okolicznościach faktycznych, nie można więc w sposób bardziej precyzyjny wykazać zarówno interesu prawnego, jak i faktycznego. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej przyjęcie, że w sytuacji naruszenia własności, dopiero wystąpienie z pozwem do sądu stanowi o interesie prawnym strony jest nieuzasadnione. W istocie bowiem skarżący zostaje pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw albowiem bez wypisu z rejestru gruntów nie ma w ogóle możliwości ustalenia, kto jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej, która narusza własność strony, a tylko poprzez wypis z rejestru gruntów może pozyskać dane niezbędne do wniesienia pozwu. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z 3 czerwca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego z 19 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy wydania uproszczonego wypisu z rejestru gruntów. Ustalony przez organ stan faktyczny sprawy, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości i nie jest sporny między stronami. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy wskazane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. okoliczności i dokumenty były wystarczające do uznania, że posiada ono interes prawny, o jakim mowa w art. 24 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.- dalej p.g.i.k.), w uzyskaniu informacji o właścicielach działki graniczącej z działką będącą własnością Skarbu Państwa w zarządzie tego Państwowego Gospodarstwa Leśnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że strona skarżąca - Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. wystąpiła do Starosty Bełchatowskiego z wnioskiem o wydanie uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dla działki oznaczonej nr [...], położonej w obrębie Bx, gmina B.. wywodząc interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem z art. 4 ustawy o lasach. W piśmie z 14 lutego 2025 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu do wykazania interesu prawnego do wydania uproszczonego wypisu z rejestru gruntów strona sprecyzowała, że właściciel działki oznaczonej nr [...] narusza granice działki o nr [...] położonej w obrębie Bx. gmina B., znajdującej się w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwo B.. W związku z powyższym strona zamierza na podstawie art. 222 k.c. wystąpić z pozwem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wymaga wskazania danych właściciela działki, przeciwko któremu skierowane będzie roszczenie. W odpowiedzi natomiast na wezwanie organu do przedstawienia dokumentów wskazujących na posiadanie interesu prawnego w zgłoszonym żądaniu, wywodzonym z art. 4 ustawy o lasach oraz art. 222 k.c. strona skarżąca przedstawiła jedynie notatkę służbową z wizji w terenie z 12 listopada 2024 r. oraz wydruk z geoportalu z podkładem ortofotomapy, obrazujący naniesienia na działce, znajdującej się w zarządzie Nadleśnictwa B. w postaci drewnianego podestu i części altany . Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 20 ust. 1 i 2 i art. 24 ust. 3,4,5 p.g.i.k. Zgodnie z art. 20 ust. 1 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie do treści art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 p.g.i.k., w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1)właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a)nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b)gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli – osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania; 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1. Przepis art. 24 ust. 2 p.g.i.k. stanowi, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Jawność ewidencji gruntów i budynków oznacza, że informacje zawarte w ewidencji nie mają charakteru informacji niejawnych w rozumieniu prawa. Nie oznacza to jednak powszechnego dostępu do nich. Ochroną objęto jednak dane osobowe podmiotów będących właścicielami lub innych osób posiadających prawa do tych nieruchomości. Następstwem przyjęcia zasady formalnej jawności operatu ewidencyjnego jest jego funkcja informacyjna. Funkcja informacyjna, zwana również ujawniającą, oparta jest na zasadzie formalnej jawności rejestru i oznacza udostępnianie danych rejestrowych wszystkim lub tylko określonym podmiotom. Funkcja informacyjna zależy od zakresu podlegających ujawnieniu danych, kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji, łatwości dostępu do danych rejestrowych, a także kosztów odpisów i zaświadczeń z rejestru. Analizując funkcje różnych rejestrów publicznych należy zauważyć, że funkcja informacyjna przejawia się odmiennie w przypadku rejestrów sądowych (formalna i materialna jawność ksiąg wieczystych) oraz rejestrów administracyjnych, do których dostęp często podlega reglamentacji (por. A. Gryszczyńska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Lex/el, uwagi do art. 24 p.g.i.k.). Zasady dostępu do informacji zawartych w ewidencji gruntów zostały uregulowane w art. 24 ust. 4 i 5 p.g.i.k. Zgodnie z art. 24 ust. 4 p.g.i.k., każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Oznacza to, tak jak wyjaśnił organ, że na żądanie wszystkich zainteresowanych informacjami o gruntach, budynkach i lokalach mogą być udzielane tylko informacje o charakterze przedmiotowym, a więc niezawierające danych osobowych podmiotów, o których mowa m.in. w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. W myśl art. 24 ust. 5 p.g.i.k., starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów: a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 604 i 834), b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859); 2b) sądów na potrzeby prowadzonych postępowań; 3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2b, które mają interes prawny w tym zakresie. Wśród podmiotów uprawnionych do żądania udostępnienia danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane właścicieli nieruchomości oraz wypisów z operatu ewidencyjnego zawierających takie dane art. 24 ust. 5 p.g.i.k. wskazuje m.in.: właścicieli oraz osoby i jednostki organizacyjne władające gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis (pkt 1), sądy na potrzeby prowadzonych postępowań (pkt 2b), a także inne podmioty niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie (pkt 3). Powodem wprowadzonego w art. 24 ust. 5 p.g.i.k. ograniczenia w dostępie do danych podmiotowych jest ochrona podmiotów, których te dane dotyczą. Jak już wyżej wskazano w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. udostępnia się dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k., podmiotowi który ma interes prawny w tym zakresie. Strona skarżąca wskazywała, że ma interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem wynikający z art. 4 ustawy o lasach oraz art. 222 k.c. w związku z naruszeniem przez właściciela działki o nr [...] granicy działki nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, a pozostającej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.. Zdaniem strony skarżącej wykazała ona, że doszło do naruszenia prawa własności przysługującego Skarbowi Państwa, wobec powyższego Nadleśnictwo B., jako zarządca nieruchomości zamierza wystąpić z roszczeniem o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w oparciu o art. 222 k.c. W ocenie strony skarżącej z przedłożonych dowodów jednoznacznie wynika, że naruszenie posiadania ma charakter rzeczywisty, a przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wymagają oznaczenia pozwanego, tj. strony, przeciwko której kierowane jest roszczenie. W sytuacji, w której strona nie posiada wiedzy, kto jest właścicielem nieruchomości, która narusza jego posiadanie nie może dochodzić swoich praw oraz realizować obowiązków wynikających z art. 4 ustawy o lasach. W tym miejscu należy wskazać, podobnie jak w uzasadnieniu prawomocnego wyroku w sprawie III SA/Łd 358/23, że w orzecznictwie i doktrynie interes prawny definiuje się jako osobisty, konkretny i aktualny oraz prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 228/2008; wyrok NSA z 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 734/2009). Interes ten występuje wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnym (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11; wyrok NSA z 8 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2889/13). Podkreśla się przy tym, że generalnie interes prawny wynikać powinien z przepisu prawa materialnego (por. J. Borkowski [w:] B; Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa, 1998 r., str. 235; wyroki NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1874/11 i I OSK 1957/11), w tym także z normy prawa cywilnego (por. wyrok NSA z 30 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 465/11; wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1347/13). Tym samym należy uznać, że dostęp do danych osobowych w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. jest uzależniony od istnienia interesu prawnego związanego z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu (por. A. Gryszczyńska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Lex/el, uwagi do art. 24). Skoro interes prawny powinien być sprawdzalny obiektywnie, indywidualny, konkretny oraz aktualny, to nałożenie na osobę lub jednostkę organizacyjną obowiązku wykazania interesu prawnego oznacza, że żądający dla skuteczności złożonego żądania udostępnienia informacji musi udowodnić w sposób sprawdzalny przez fakty, własny interes prawny. Przesłanką, która mogłaby stanowić o posiadaniu przez stronę skarżącą prawnie uzasadnionego interesu w pozyskaniu danych o właścicielu działki oznaczonej nr [...], położonej w obrębie Bx., gmina B. jest istnienie przepisu prawa warunkującego uzyskanie danych niezbędnych do zainicjowania postępowania cywilnego. Nie jest jednak wykazaniem interesu prawnego w uzyskaniu danych ewidencji danych właściciela nieruchomości, samo przytoczenie przepisów prawnych, na podstawie których strona skarżąca deklaruje zamiar wystąpienia z roszczeniem negatoryjnym. Sam zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia istotnych elementarnych wartości na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny i obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego, zwłaszcza w okolicznościach faktycznych sprawy, w której na gruncie materialnoprawnym nie występuje relacja łącząca stronę skarżącą z osobą, których żądanie ujawnienia danych z ewidencji obejmuje, przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Uprawnienie do wystąpienia z powództwem negatoryjnym nie jest bowiem roszczeniem materialnoprawnym, lecz procesowym. ( tak NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 marca 2022r. sygn. akt II OSK 895/21 – dostępny na stronie www.nsa.gov.pl ) Brak jest zatem w niniejszej sprawie wykazania jakiejkolwiek relacji materialnoprawnej, a ograniczenie się wyłącznie do relacji procesowej uzasadniało podważenie istnienia interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych z ewidencji gruntów i budynków. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że dopiero zobowiązanie przez sąd cywilny do złożenia dokumentów stanowić będzie o legitymowanym interesie do złożenia wniosku w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. Wezwanie sądu stanowi bowiem dowód wykazania interesu prawnego w rozumieniu powołanego przepisu. W takim przypadku organ administracji powinien działać zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. i wydać bezzwłocznie taki wypis. Nie można przy tym wykluczyć, że sąd cywilny we własnym zakresie wystąpi do właściwego organu geodezyjno - kartograficznego o wydanie wypisu z ewidencji oraz kopii dokumentów uzasadniających wpis do danych operatu ewidencyjnego. W takim przypadku organ będzie zobligowany do ich wydania, o ile dysponuje takim danymi (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 15 marca 2021 r., sygn. II SA/Wr 143/21, WSA w Gliwicach z 23 sierpnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 339/19, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby strona skarżąca złożyła pozew i została wezwana przez Sąd do uzupełnienia jego braków w określonym terminie pod rygorem jego zwrotu. Nie wykazała więc istnienia konkretnego, aktualnego i obiektywnie istniejącego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji, a wskazanie jedynie okoliczności faktycznych uzasadniających zamiar wystąpienia do sądu powszechnego z pozwem, nie stanowi wykazania takiego interesu, nawet jeżeli nie budzi wątpliwości podstawa prawa do wystąpienia z takim żądaniem. Tymczasem strona skarżąca w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie przedłożyła dokumentu ani żadnego innego dowodu, który w sposób obiektywny i niebudzący wątpliwości potwierdzałby aktualną potrzebę w uzyskaniu danych właściciela działki o nr [...], położonej w obrębie Bx., gmina B., w tym danych adresowych i numeru PESEL, takiego jak np. zarządzenie sądu o wezwaniu do wskazania konkretnych danych osoby, którą zamierzał pozwać (art. 130 § 1 k.p.c.). Sama deklaracja zainicjowania postępowania sądowego przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego (por. wyroki NSA z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 286/16; z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4198/18; z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I OSK 746/22). Odnosząc się do zarzutów i argumentacji przedstawionej w skardze, dodatkowo należy wskazać, że dokonując wykładni art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. warunkującego możliwość udostępnienia przez starostę danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane właściciela nieruchomości od posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego należy również brać pod uwagę obowiązujący system prawa, celem ustalenia, czy efekt wykładni językowej nie będzie pozostawał w sprzeczności z wykładnią systemową. W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na przepisy o ochronie danych osobowych, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz.UE.L.119 z 04.05.2016, str. 1), dalej rozporządzenie 2016/679 i ustawę z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1781). Ustawę o ochronie danych osobowych stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia 2016/679 (art. 1 cyt. ustawy). Wskazać przy tym należy, że prawo do ochrony danych osobowych, jako jeden z elementów prawa do ochrony własnej prywatności ma swoje źródło w art. 47, art. 49, art. 50 i art. 51 Konstytucji RP. Prawo do ochrony danych osobowych ulega ograniczeniu z uwagi na interes publiczny lub usprawiedliwiony interes innych osób. Nie jest to zatem prawo o charakterze absolutnym. Szczególne znaczenie ma art. 51 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym (art. 51 ust. 2 Konstytucji RP). Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa (ust. art. 51 ust. 3 Konstytucji RP). Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą (art. 51 ust. 4 Konstytucji RP). Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa (art. 51 ust. 5 Konstytucji RP). Kryteria ważenia kolidujących ze sobą powyższych wartości konstytucyjnych podlegają ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności. Stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, albowiem chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, stanowiąc, że "mogą być ustanawiane tylko w ustawie". Istotne przy tym jest, że ograniczenia w zakresie korzystania z praw i wolności mogą być wprowadzane tylko wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony wolności i praw innych osób. Określając konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega więc potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane, do celu, jaki temu przyświeca, który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej. Innymi słowy, konieczne jest zapewnienie konstytucyjnej równowagi między prawnie chronionymi dobrami i wartościami, co w konsekwencji pozwoli na realizację roszczeń w celu ochrony dobrego imienia, gwarantując przy tym ochronę prywatności przed nieuprawnionym dostępem do niej osób trzecich, z jednoczesnym poszanowaniem interesu jednostki, jak i interesu Państwa, którego należy upatrywać w obowiązku zapewnienia ładu i porządku prawnego, a także bezpieczeństwa jego obywateli. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności) (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2789/12). Regulacje te jako podstawowe akty z zakresu ochrony danych osobowych należy zatem mieć na względzie w przypadku stosowania rozwiązań zawartych w innych ustawach, jeżeli rozwiązania te w jakimś stopniu dotyczą danych osobowych. Jeżeli ustalenie treści tych rozwiązań mogło budzić pewne wątpliwości zasadne jest odwołanie się do tych regulacji między innymi po to, aby zweryfikować, czy wynik wykładni językowej, w tym przypadku art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.i.k. nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z wykładnią systemową. Zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia 2016/679 "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. Z kolei "przetwarzanie" w myśl art. 4 pkt 2 rozporządzenia 2016/679 oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. Reasumując powyższe rozważania wskazać zatem należy, że wobec braku wykazania przez stronę skarżącą interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych, o charakterze podmiotowym, organy administracji zasadnie odmówiły ich udostępnienia i nie dopuściły się naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. oraz art. 222 k.c. i art. 4 ustawy o lasach. Interes prawny nie może wynikać z subiektywnego przekonania danej osoby lecz z obiektywnych cech, które zaistniały w stosunku do danego podmiotu. Istnieje bowiem niezależnie od woli danego podmiotu. Interes prawny musi być osobisty, konkretny i aktualny, oparty na normie prawa materialnego. Interes prawny nie może być przewidywalny w przyszłości, ale musi realnie istnieć. Sam zatem zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia istotnych elementarnych wartości, na których oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny i obiektywnie istniejący. Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. ec

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło