III SA/Łd 546/13
WyrokWSA w Łodzi2013-09-03
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej przez pracownika punktu sprzedaży jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, nawet jeśli przedsiębiorca nie miał świadomości tego zdarzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej przez pracownika może stanowić podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, organy administracji publicznej dopuściły się istotnych naruszeń przepisów proceduralnych. Naruszenia te polegały na zaniechaniu zebrania pełnego materiału dowodowego i dowolnej ocenie dowodów, co uniemożliwiło ustalenie prawdy materialnej. W szczególności, organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na zeznaniach nieletniego i nie gromadząc dokumentów z postępowania prokuratorskiego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych C. G. przez Wójta Gminy P., a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. Podstawą decyzji była sprzedaż alkoholu osobie małoletniej przez barmankę w lokalu należącym do C. G. w nocy z 8 na 9 kwietnia 2012 r. C. G. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie procedury administracyjnej i brak wystarczających dowodów na sprzedaż alkoholu nieletniemu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz C. G. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 roku sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz C. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wójt Gminy P., na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia, jako K.p.a.), cofnął C. G. – prowadzącemu działalność gospodarczą w W. 68, zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających:
- do 4,5% zawartości alkoholu i piwa Nr [...], z dnia [...];
- powyżej 18% zawartości alkoholu Nr [...], z dnia [...].
przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży dla punktu sprzedaży Bar – W. 68, P.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż w dniu 8 stycznia 2013r otrzymał pismo z Prokuratury Rejonowej w O. w sprawie podjęcia działań stosownie do art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy, gdyż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że jedna z barmanek pracująca w barze na dyskotece "A" w W. 68, w nocy z 8 na 9 kwietnia 2012r. sprzedała alkohol osobnie małoletniej – P. K., urodzonemu w dniu [...]. Małoletni zeznał, iż kupił kolejno trzy piwa i żadna z barmanek nie żądała okazania dowodu osobistego, a badanie na zawartości alkoholu wykazało, iż małoletni był nietrzeźwy.
Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy P. podjął z urzędu postępowanie o czym powiadomił C. G., a następnie wystąpił do Prokuratury Rejonowej w O. o przesłanie wyciągu z przesłuchania małoletniego P. K. oraz wezwał stronę na przesłuchanie. W dniu 14 grudnia 2012r. C. G. zeznał, iż nie jest mu widome o sprzedaży piwa w jego lokalu osobie, która nie ukończyła 18 lat; jest mu tylko znane, że w nocy z 8 na 9 kwietnia 2012r. doszło w dyskotece do bójki.
Mając na uwadze poczynione ustalenia organ I instancji stwierdził, iż pozostaje bezsporne, że w nocy z 8 na 9 kwietnia 2012r. w dyskotece "A" w W. barmanki dokonały co najmniej trzykrotnie, w różnych odstępach czasu sprzedaży alkoholu w postaci piwa osobie poniżej 18 lat, co potwierdzają zeznania małoletniego. Dalej organ podkreślił, iż zgodnie z dominującym stanowiskiem sądów administracyjnych jedyną przesłanką zastosowania art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy jest obiektywne nieprzestrzeganie przez przedsiębiorcę ustalonych zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w tym zakazów i ograniczeń tej sprzedaży, przewidzianych w ustawie. Podkreślił, iż dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy nie ma znaczenia wina sprzedawcy ani świadomość, że dokonuje sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej. Bez znaczenia jest czy dokonał sprzedaży osobiście, czy też przez zatrudnionego pracownika, na którego działanie nie miał wpływu w momencie dokonania sprzedaży. Konsekwencją naruszenia zakazu jest cofniecie wydanych zezwoleń, gdyż przedsiębiorca, który sprzedał alkohol osobie nieletniej, chociażby jednokrotnie, nie daje rękojmi, że nie będzie tak postępował w przyszłości, a tym samym nie daje rękojmi należytej staranności realizacji zadań wynikających z ustawy (vide: uchwała NSA z dnia 30 października 2007r., w sprawie sygn. akt II GPS 2/07 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożył C. G. zarzucając naruszenie art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie oraz oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych tj. uznaniu, iż zostały naruszone warunki zezwoleń na sprzedaż alkoholu z dnia [...], gdy faktycznie nie doszło do naruszenia ustalonych zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania organu I instancji.
W uzasadnieniu strona podkreśliła, iż stanowisko organu I instancji nie zasługuje na aprobatę i nie ma oparcia w obowiązujących przepisach. Odwołujący się podkreślił, iż zeznania świadka nie mogą przesądzać o wydaniu decyzji, gdyż postępowanie prowadzone przez Prokuraturę nadal jest w toku. Nadto organ bezzasadnie daje wiarę zeznaniom nie uzasadniając swojego stanowiska i tylko na podstawie zeznań rozstrzygnął o cofnięciu zezwoleń. Zdaniem odwołującego się analiza materiału sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, ze zostały naruszone warunki zezwoleń, brak jest przesłanek uprawniających do cofnięcia zezwoleń, nie ziściła się przesłanka obiektywnego nieprzestrzegania przez przedsiębiorcę ustalonych zasad sprzedaży napojów alkoholowych, nadto nie doszło do jednoznacznego ustalenia faktu sprzedaży napojów alkoholowych osobie małoletniej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji. Kolegium przypomniało, iż stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1a ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Istotne jest, co wynika z wypracowanego stanowiska sądów administracyjnych, iż już jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie poniżej 18 roku życia jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót takimi napojami. Przedsiębiorca może uniknąć negatywnych konsekwencji, o których mowa w art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy, jeżeli skorzysta z uprawnienia do wylegitymowania nabywcy alkoholu, w sytuacji gdy istnieje wątpliwość co do wieku nabywcy (art. 15 ust. 2 ustawy). Natomiast ustalenie nieprzestrzegania ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych, nawet gdy nieprzestrzeganie tych zasad odnosi się tylko do jednego asortymentu takich napojów, upoważnia organ zezwalający do cofnięcia wszystkich zezwoleń udzielonych temu samemu podmiotowi na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym miejscu.
Przechodząc do analizy materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, iż z dokumentów wynika, że w barze strony, w nocy z 8 na 9 kwietnia 2013r. doszło do sprzedaży alkoholu nieletniemu. Jak wynika z pisma Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 6 listopada 2012r. prowadzone było postępowanie przygotowawcze w sprawie sprzedaży alkoholu osobie małoletniej, tj. o czyn z art. 43 ust. 1 ustawy. Postępowanie to zakończono w dniu 26 października 2013r. postanowieniem o umorzeniu dochodzenia wobec niewykrycia sprawcy czynu.
Organ wskazał, iż Prokuratura potwierdza, ze bezspornie ustalono, ze to jedna z barmanek pracujących w barze strony sprzedała alkohol nieletniemu. Małoletni zeznał, iż w barze kupił kolejno trzy piwa, które sprzedały mu pracujące w barze barmanki, żadna z nich nie pytała o wiek, ani nie żądała okazania dowodu osobistego. Przeprowadzone badanie zawartości alkoholu wykazało, że małoletni był nietrzeźwy.
Organ wskazał także, iż w aktach znajduje się ksero zeznań małoletniego.. Kolegium stwierdziło, iż z przytoczonych faktów wywieść należy, iż sprzedano alkohol osobie nieletniej, ale też że sprzedawczyni nie skorzystała z uprawnienia do żądania okazania dokumentu potwierdzające wiek nabywcy alkoholu. Nie ma podstaw do podważenia wiarygodności poczynionych ustaleń.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w będącym własnością strony lokalu doszło do złamania bezwzględnego zakazu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim wyrażonego w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy, które to naruszenie stanowi samoistną przesłankę do cofnięcia zezwolenia. Dodał, iż sprzedaż alkoholu osobie nietrzeźwej również jest zakazana i skutkuje cofnięciem zezwolenia. Podkreślił również, iż przepis art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy nie zawiera żadnego odesłania do winy, czy innych kryteriów cennych. Ustawodawca zrezygnował z zasady winy jako podstawy odpowiedzialności na rzecz zasady ryzyka. Podmiot posiadający zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych musi się liczyć z sankcją cofnięcia zezwolenia w każdym przypadku stwierdzenia przez organ zezwalający faktu nieprzestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych. Bez znaczenia pozostaje, czy sprzedawca miał świadomość, iż dokonuje sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, a organ zezwalający nie może oceniać, czy fakt sprzedaży alkoholu osobie małoletniej był czynem umyślnym czy nieumyślnym.
Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż wobec bezwzględnego zakazu, argumentacja odwołania nie może zostać uwzględniona, bowiem to strona, na której rzecz zostało wydane zezwolenie odpowiada za prawidłowy tj. zgodny z przepisami obrót napojami alkoholowymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi C. G. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie procedury administracyjnej, poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego i bezpodstawne uznanie, iż twierdzenie świadka – nieletniego P. K. jest wystarczającym dowodem do przyjęcia, ze miała miejsce sprzedaż napojów alkoholowych osobom nieletnim. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Uzasadniając sformułowany zarzut skarżący podniósł, iż brak jest podstawy do oparcia rozstrzygnięcia administracyjnego na zeznaniach nieletniego świadka, którego wiarygodność nie została potwierdzona, nie został skonfrontowany z pracującymi w nocy z 8 na 9 kwietnia 2013r. barmankami. Nadto organ wskazał na postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę, o którym skarżący nie wiedział, a które niewątpliwie dotyczyło jego interesu. Podkreślił, iż pismo Prokuratury, po którym organ wszczął postępowanie administracyjne nie ma waloru prawomocnego wyroku, a dodatkowo postanowieniem z dnia [...] Prokuratura umorzyła postępowanie wobec nie wykrycia sprawcy czynu.
Skarżący zaznaczył, iż cofnięcie zezwoleń prowadzi do konieczności zamknięcia dyskoteki, a to do strat wielotysięcznych, które strona poniosła jako koszty rozpoczęcia działalności. Zauważył, iż od 2007r. nigdy nie było zastrzeżeń, a tym bardziej żadnych zarzutów co do prawidłowości prowadzonej działalności ze strony organów władzy i organów ścigania. Zwrócił także uwagę, iż duże gro osób korzystających z jego lokalu przyjeżdża na dyskotekę z alkoholem zakupionym wczesnej, w innymi miejscu, i to że małoletni przebywał nietrzeźwy na terenie jego lokalu nie świadczy, iż nabył w nim alkohol. Skarżący wskazał także, iż padł ofiarą pomówienia ze strony osób ujawnionych przez niego jako sprawcy bójki na terenie dyskoteki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 tejże ustawy sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. W myśl natomiast art. 15 ust. 1 ustawy, zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych:
1) osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości;
2) osobom do lat 18;
3) na kredyt lub pod zastaw.
W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy (art. 15 ust. 2 ustawy). Natomiast przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a powołanej ustawy stanowi, iż zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.
Wykładnia językowa cytowanego przepisu jednoznacznie potwierdza tezę, że jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego osobie poniżej 18 roku życia jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót takimi napojami. Podkreślenia wymaga, że z brzmienia art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy jednoznacznie wynika, że przeciwdziałanie patologicznym zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm jest celem nadrzędnym ustawy, który nie podlega co do zasady relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem napojami alkoholowymi. Ograniczenie obywatelom dostępu do alkoholu przez cofnięcie przedsiębiorcom zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku jednorazowego naruszenia ustawowych zasad ich dystrybuowania, jest jednym z instrumentów, w jaki ustawodawca wyposażył organy jednostek samorządu terytorialnego w celu eliminacji zjawiska alkoholizmu.
Bezsprzecznie uznać zatem należy, iż w świetle przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy nie budzi wątpliwości fakt, że już jednorazowe naruszenie zasady obrotu napojami alkoholowymi stanowi naruszenie skutkujące cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie tutejszego Sądu (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2011r., w sprawie sygn. akt III SA/Łd 79/11), ale także w wyrokach NSA z dnia 10 października 2006r., w sprawie sygn. akt II GSK 160/06; z dnia 25 października 2006r., w sprawie sygn. akt II GSK 175/06; z dnia 21 października 2009r., w sprawie sygn. akt II GSK 149/09; z dnia 19 stycznia 2011r., w sprawie sygn. akt II GSK 90/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Powyższe zapatrywanie nie może jednak przesądzić o prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć, bowiem zawierają one wady w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego.
Postępowanie administracyjne będąc oparte na zasadzie prawdy materialnej (obiektywnej) winno zmierzać do ustalenia tej prawdy w oparciu o fakty i okoliczności udowodnione. Dotarcie do prawdy materialnej następuje dzięki zgromadzeniu odpowiedniego materiału dowodowego, a następnie jego ocenie. Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) zawarta w art. 7 K.p.a. i rozwinięta w innych przepisach tej ustawy (art. 24 – 26, art. 75 – 86) ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie na ustalenie konsekwencji prawnych tych faktów.
Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) stanowiącą, iż ocena zgromadzonych dowodów aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, a więc winna opierać na materiale dowodowym zebranym przez organ, powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, po uwzględnieniu znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, w szczególności po uwzględnieniu szczególną mocy dowodowej określonych dowodów i wreszcie rozumowanie prowadzące do ustalenia istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki.
Ponadto z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. To organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa, jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Organ administracji powinien zatem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Właściwa realizacja zasady prawdy obiektywnej zawsze zależy od przestrzegania gwarancji zawartych w przepisach procedury administracyjnej, regulujących postępowanie dowodowe. Zasada prawdy obiektywnej wytycza cel postępowania dowodowego, a postulat bezpośredniości – jego metodę. Zasada bezpośredniości odnosi się do sposobu przeprowadzania dowodów, dotyczy formy, w jakiej podejmowane są czynności postępowania dowodowego, a konkretniej, dotyczy sposobu zetknięcia się organu orzekającego z materiałem dowodowym. Postulat bezpośredniości oznacza nakaz, skierowany do organu orzekającego w sprawie, zobowiązujący go do tego, aby o ile to możliwe opierał ustalenia faktyczne na dowodach pierwotnych (vide: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I; Lex 2010r., Wydanie 3, uwagi do art. 7).
Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym organ winien przeprowadzić także dowody wskazane przez stronę, która może wystąpić z takim żądaniem na każdym etapie postępowania. Skuteczność prawna takiego żądania winna być uzależniona jedynie od spełnienia przesłanki określonej w art. 78 K.p.a., a więc istotności przedmiotu dowodu dla toczonego postępowania.
Powyższe uwagi zostały przez organy orzekające w niniejszej sprawie zupełnie zignorowane. Jedynym dowodem, który został przeprowadzony przez organy w tej sprawie, a który odnosi się do wydarzeń w nocy z 8 na 9 kwietnia 2012r. jest dowód z dokumentu w postaci protokołu z przesłuchania świadka. W sytuacji gdy skarżący kwestionuje przebieg wydarzeń owej nocy konieczne było bezpośrednie przeprowadzenie dowodów na powyższą okoliczność. Organy nie tylko tego nie uczyniły ale nawet w aktach postępowania administracyjnego nie zgromadziły dokumentów z postępowania prowadzonego przez organy ścigania. Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że organy, a już szczególnie organ odwoławczy, odwołują się do wyników postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w O.
W aktach postępowania administracyjnego brak jest śladów przeprowadzenia tak istotnych dowodów jak chociażby: badania małoletniego na zawartość alkoholu w organizmie w nocy z dnia 8 na 9 kwietnia 2012r., notatek służbowych policjantów z odwiezienia małoletniego do domu, protokołów przesłuchania w charakterze świadków innych osób uczestniczących w dyskotece, w szczególności barmanek sprzedających alkohol oraz kolegów małoletniego, wreszcie brak postanowienia o umorzeniu postępowania karnego toczonego w sprawie sprzedaży alkoholu osobie nieletniej. Nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie, chociażby w sposób pośredni, a więc poprzez zapoznanie się przez organ z dokumentami wytworzonymi na potrzeby innych postępowań dyskwalifikuje wydane przez organy rozstrzygnięcia. Skutkuje to postawieniem zarzutu dowolności w ustalaniu i ocenia materiału dowodowego będącego podstawą faktyczną wydanych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje stwierdzając istotne naruszenie przepisów rządzących gromadzeniem i oceną materiału dodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a..
Uwzględniając skargę i uchylając zaskarżoną decyzję konieczne stało się orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania (art. 152 P.p.s.a.).
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające stosownie do wymogów określonych w przepisach K.p.a., uwzględniając uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 P.p.s.a.). Oparcie się na dowodach z dokumentów pochodzących ze sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Opocznie – oczywiście po ich zgromadzeniu w aktach postępowania administracyjnego, tak aby istniała możliwość zapoznania się z nimi i ich weryfikacji – wydaje się być minimalnym, ale wystarczającym standardem prowadzenia postępowania wyjaśniającego, o ile tak przeprowadzone dowody pozwolą ustalić wszystkie istotne dla niniejszej sprawy okoliczności. Organy winny także mieć na uwadze konieczność weryfikacji zarzutów skarżącego, który podnosił w toku postępowania, iż padł ofiarą pomówienia ze strony osób, którym zarzucił udział w bójce na dyskotece w feralnym dniu.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło