III SA/Łd 565/25
WyrokWSA w Łodzi2025-11-26
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Katarzyna Ceglarska-Piłat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdy strona twierdziła, że nie otrzymała decyzji organu pierwszej instancji z powodu błędów w doręczeniu przez Pocztę Polską?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Decyzje organu pierwszej instancji zostały prawidłowo doręczone w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) pełnomocnikowi spółki, a wszelkie próby wykazania wadliwości doręczenia przez operatora pocztowego okazały się nieskuteczne. Odpowiedzialność za błędy i zaniechania pełnomocnika ponosi mocodawca.Stan faktyczny
Spółka Z. Sp. z o.o. złożyła skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi cofających zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Spółka twierdziła, że nie otrzymała decyzji organu pierwszej instancji z powodu błędów w doręczeniu przez Pocztę Polską i wnioskowała o przywrócenie terminu. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że doręczenie było skuteczne w trybie zastępczym, a spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 maja 2025 roku nr SKO.4130.28.2025 SKO.4130.29.2025, SKO.4130.30.2025 SKO.4130.31.2025, SKO.4130.32.2025 SKO.4130.33.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargi.
Postanowieniami z dnia 13 maja 2025 r. nr SKO.4130.28.2025 SKO.4130.29.2025, SKO.4130.30.2025 SKO.4130.31.2025, SKO.4130.32.2025 SKO.4130.33.2025 - po rozpatrzeniu wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań oraz odwołań Z. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 11 marca 2025 r. nr 57-59/COF/2025 cofających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości: 1) do 4,5% alkoholu, 2) powyżej 4,5% do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), 3) powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu gastronomicznym - barze "[...]" usytuowanym przy ul. P. 16 w Ł., na podstawie art. 59 w związku z art. 58, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło 1) przywrócenia terminu do wniesienia odwołań; 2) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzjami z 11 marca 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi cofnął spółce zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości: 1) do 4,5% alkoholu, 2) powyżej 4,5% do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa). 3) powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu gastronomicznym. Decyzje te zawierały prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie uprawnieniu i terminie do złożenia odwołania. Decyzje powyższe zostały skierowane na adres pełnomocnika strony T. A. ul. P. 16/34, [...] Ł. i doręczone w trybie art. 44 k.p.a.
Organ wskazał, że termin do wniesienia odwołań upłynął w dniu 14 kwietnia 2025 r., data pierwszego awiza 17 marca 2025 r., data doręczenia 31 marca 2025 r.
Spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołania wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do złożenia odwołań od ww. decyzji. Wskazała, że Poczta Polska S.A. nigdy tej korespondencji nie doręczyła T. A. ani spółce. Brak było próby doręczenia pod wskazanym w ramach korespondencji adresem, jak również T. A. nie otrzymał ani pierwszego, ani drugiego awiza. Spółka wskazała, że dopiero 22 kwietnia 2025 r. dowiedziała się o decyzjach, miała możliwość zapoznania się z decyzjami i wniesienia odwołań. Z uwagi na to, że korespondencja od organu I instancji nie została doręczona, to w dniu 28 kwietnia 2025 r. T. A. złożył reklamację do Poczty Polskiej S.A. w zakresie korespondencji zawierającej decyzje. Ponadto spółka wskazała, że korespondencja zawierająca decyzje została wysłana na adres zamieszkania T. A., natomiast zawiadomienia o wszczęciu postępowań administracyjnych z 16 grudnia 2024 r. na adres zamieszkania N. A.. W zakresie N.A., podniesiono, że był on ustanowiony pełnomocnikiem spółki do uzyskania zezwolenia na sprzedaż alkoholu w lokalu gastronomicznym - barze [...]. usytuowanym przy ul. P. 16 w Ł.. Z kolei T.A. złożył w imieniu Spółki oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku 2024. Fakt, że osoby te złożyły pełnomocnictwa udzielone im przez spółkę nie oznacza automatycznie, że wszelka korespondencja dotycząca spółki wysyłana przez organ I instancji miała być kierowana do pełnomocników spółki. Osoby te były upoważnione do podjęcia określonych działań w imieniu spółki. Organ I instancji miał prawo wysyłać do nich korespondencję jedynie w postępowaniach/sprawach, co do których się umocowali. Tym samym Prezydent Miasta Łodzi do N.A. miał prawo wysyłać korespondencję dotyczącą uzyskania zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez spółkę, a do T.A. Prezydent Miasta Łodzi miał prawo wysyłać korespondencję dotyczącą wartości sprzedaży napojów alkoholowych w 2024 r. Jednakże postępowanie dotyczące cofnięcia decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych jest całkowicie oddzielnym postępowaniem. Wskazano, że organ I instancji miał tego świadomość, gdyż sporządził 16 grudnia 2024 r. dokument w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowań administracyjnych. Ten dokument, jako inicjujący rozpoczęcie nowego postępowania administracyjnego powinien zostać doręczony spółce na jej adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Zdaniem spółki skoro organ I instancji przyjął, że T. A. jest uprawniony do odbioru korespondencji w imieniu spółki, to powinien wysłać tę korespondencję na prawidłowy adres T. A.. Adresem wskazywanym przez T. A. jest adres ul. P. 16/34, [...]Ł.. Z kolei Prezydent Miasta Łodzi wysłał korespondencję zawierającą decyzje na adres ul. P. 16/34, [...]Ł., co wprost wynika z koperty znajdującej się w aktach sprawy. Zdaniem spółki przez celowy lub niecelowy błąd Prezydenta Miasta korespondencja zawierająca decyzje nigdy nawet nie miała szans dotrzeć choćby do T. A.. Zresztą wpływ pomylonego adresu przez Prezydenta Miasta Łodzi wskazano również w ramach śledzenia przesyłki [...]na stronie Poczty Polskiej S.A. Placówką właściwą do odbioru korespondencji przez T. A. z adresu, ul. P. 16/34, Ł. jest Urząd Pocztowy położony w Ł.przy ul. P.j 17, który ma oznaczenie numer 8. Z kolei ze śledzenia przesyłki na stronie Poczty Polskiej S.A. wynika, że korespondencja o ww. numerze nigdy nie znalazła się w Urzędzie Pocztowym położonym w Ł.przy ul. P. 17, a znajdowała się w Filii Urzędu Pocztowego Ł. [...], która to filia położona jest na ul. J. 5 w Ł.. W załączeniu strona złożyła wydruk ze strony Poczty Polskiej S.A. obrazujący adresy dla kodu pocztowego wskazywanego przez Prezydenta Miasta Łódź w ramach korespondencji kierowanej do T. A., czyli [...]i wydruk ze strony Poczty Polskiej S.A. obrazujący kod pocztowy dla adresu ul. P. 16, Ł.. Tym samym dokumenty te w sposób niewątpliwy potwierdzają błąd organu I instancji w zakresie adresu, na który kierowana była korespondencja do T. A..
Zaskarżonymi postanowieniami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołań oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Organ odwołał się do treści art. 40 § 2 k.p.a. i wyjaśnił, że strona we wniosku o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów wskazała pełnomocnika, który ma ją reprezentować zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2151 ze zm.). Do akt sprawy dołączono pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego (nr [...]), na mocy którego N. A. upoważniony został w imieniu mocodawcy m.in. do występowania przed organami administracji samorządowej we wszystkich sprawach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie zaś jak błędnie wskazuje pełnomocnik strony - jedynie do postępowania o wydanie zezwoleń. Pełen zakres umocowania pełnomocnika potwierdza fakt złożenia przez pełnomocnika rocznego oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w dniu 11 stycznia 2024 r., a więc już po wydaniu decyzji zezwalających. Mając na uwadze powyższe, w dniu 16 grudnia 2024 roku zawiadomienie o wszczęciu postępowań administracyjnych w sprawach o cofnięcie zezwoleń prawidłowo przesłane zostało do N. A. - pełnomocnika strony. Korespondencja została odebrana 23 grudnia 2024 r.
Następnie w dniu 13 stycznia 2025 r. do akt sprawy złożone zostało pełnomocnictwo dla T. A. do występowaniu w imieniu spółki w sprawach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym m.in. rozwiązywania spraw administracyjnych oraz odbierania poczty. Pełnomocnictwo, jak ponownie błędnie wskazuje pełnomocnik strony, nie zostało ograniczone jedynie do czynności złożenia oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych. Dokument taki (oświadczenie) został również w dniu 13 stycznia 2025 r. złożony do akt sprawy. Co istotne w dokumencie tym zawarte zostało oznaczenie spółki wraz z siedzibą - "[...] Ł., ul. P. 16" oraz nieuwzględniony w treści pełnomocnictwa adres zamieszkania pełnomocnika "Ł., ul. P. 16/34", a więc adres tożsamy z siedzibą spółki rozszerzony jedynie o numer lokalu. Na taki adres, zgodnie zatem z wolą strony i jej pełnomocnika kierowana był dalsza korespondencja w przedmiotowej sprawie.
Organ wyjaśnił, że kod pocztowy [...] Ł. wskazany został też przez przedsiębiorcę we wniosku o wydanie zezwoleń, jak również widnieje w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w dziale nr 1, rubryce nr 2 - siedziba i adres podmiotu, tym samym korespondencja kierowana przez urząd przesłana została prawidłowo na adres wskazany przez przedsiębiorcę. Ponadto, jak po raz kolejny błędnie wskazuje pełnomocnik strony, T. A. nie wskazywał adresu zawierającego inny kod pocztowy. Zgodnie natomiast z informacją zawartą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru niepodjętych przez pełnomocnika decyzji administracyjnych, korespondencja pozostawiona została w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, który nie podjął jej w terminie, a następnie zwrócona została do urzędu. Organ odwołał się do treści art. 39 § 2 pkt 2 k.p.a., art. 42 k.p.a., art. 43 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a.
Zdaniem Kolegium strona nie wykazała, aby zachodziły podstawy do uznania doręczenia zastępczego za nieskuteczne (ciężar obalenia domniemania doręczenia zastępczego przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. ciąży na stronie). Ponadto organ wyjaśnił, że art. 32 k.p.a. stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Natomiast zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
A zatem organ I instancji trafnie wskazał, że strona ustanowiła pełnomocnika, w osobie T. A., zaś w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dowodu, że pełnomocnictwo to zostało cofnięte. Obowiązkiem organu było zatem doręczanie wszelkiej korespondencji pełnomocnikowi spółki, nie zaś bezpośrednio spółce.
Ponadto Kolegium odwołało się do treści art. 58, art. 59 k.p.a. i wskazało, że w judykaturze ugruntowane jest już stanowisko, zgodnie z którym odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony lub osób, którymi się ona posłużyła, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Jakakolwiek postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu.
Zdaniem Kolegium strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, tj. niedostarczenia przez Pocztę Polska przesyłki poprzez brak próby doręczenia korespondencji pod wskazany adres, jak również nieotrzymania pierwszego ani drugiego awiza, organ wyjaśnił, że reklamacja pocztowa dotyczy jedynie sprawdzenia poprawności doręczenia, ale nie wpływa na bieg terminu administracyjnego. W toku sprawy nie była podnoszona kwestia np. niesprawnych skrzynek listowych itp., a analiza sposobu doręczenia przesyłki przez pocztę nie rodzi zastrzeżeń Kolegium.
Skoro to na stronie ciąży obowiązek wskazania okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem właściwego terminu, to nie można wymagać od organu, aby to ten za wszelką cenę dociekał od strony rzeczy, które ona sama powinna przedstawić na poparcie swojego żądania. Nie jest to bowiem rolą organu. Spółka nie uprawdopodobniła, że działała z najwyższą starannością i podjęła jakiekolwiek działania w celu złożenia odwołania w terminie, jednakże terminowe dopełnienie tej czynności procesowej stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Tylko zaś uprawdopodobnienie takich okoliczności uzasadniałoby przywrócenie terminu.
W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołań, w sytuacji gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki dla przywrócenia terminu;
2) art. 129 § 2 k.p.a. przez stwierdzenie, że spółka wniosła odwołania od decyzji z uchybieniem terminu, w sytuacji gdy spółka wniosła odwołania od decyzji w terminie w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji.
Pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Pełnomocnik podtrzymał argumentację zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego. Podkreślił, że spółka nie otrzymała decyzji, a Poczta Polska nie realizuje prawidłowo swoich usług.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
26 listopada 2025 r. w sprawach sygn. III SA/Łd 566/26 i III SA/Łd 567/25 sąd wydał postanowienia o połączeniu tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzeniu spraw dalej pod sygn. III SA/Łd 565/25 (pozostałe sygnatury zakreślono w repertorium SA).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skargi są niezasadne.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skarg są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 13 maja 2025 r. odmawiające Z. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołań.
Rozpoznając skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym możliwe jest po spełnieniu łącznie następujących przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: wniesienie w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu podania o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu i dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o przywrócenie terminu jest uwiarygodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Udowodnienie jest procesem dającym pewność co do danej okoliczności. Uprawdopodobnienie, jako takie, nie daje tej pewności, lecz tylko wiarygodność o określonym fakcie, istotnym z punktu widzenia danego problemu. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że postać niedbalstwa strony wyklucza przywrócenie terminu, zaś o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. I GZ 232/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2019 r., sygn. I OSK 401/18, LEX nr 2734838; wyrok NSA z 29 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 396/18, LEX nr 2517321). Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2097/17, LEX nr 2497834). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por.: postanowienia NSA z 8 lipca 2008 r., sygn. II OZ 712/08, LEX nr 493641 i z 9 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 402/11, LEX nr 821331).
Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej strona powinna uprawdopodobnić, tj. powinna stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa, bowiem na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z 27 lipca 2018 r., sygn. II OSK 2171/16, LEX nr 2547217).
Z treści art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. jednoznacznie wynika, że istotę rozstrzygania w sprawie przywrócenia terminu wiązać należy z inicjatywą samego zainteresowanego, albowiem to na jego wniosek (prośbę), złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a nie z urzędu, organ administracji orzeka w tej sprawie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji. Organ orzekający nie jest upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Organ nie może domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu, w sytuacji gdy strona została prawidłowo pouczona o skutkach uchybienia terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem. Trudno jest, bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. II OSK 1806/06, LEX nr 337473). Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, że od uznania organu administracji publicznej zależy ocena, w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę. Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 58 § 1 K.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2002 r., sygn. V SA 2320/01, LEX nr 109300).
Sąd zaznacza, że strona złożyła wnioski o przywrócenie terminu do złożenia odwołań od decyzji z dnia 11 marca 2025 r. z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Z akt administracyjnych wynika, że spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji 22 kwietnia 2025 r., a wnioski złożyła 29 kwietnia 2025 r. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej złożyć bowiem należy zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a., termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu.
Podzielając natomiast stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, Sąd uznał, że skarżąca spółka nie wykazała, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołań od decyzji z 11 marca 2025 r. doszło bez jej winy. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że skarżąca spółka w postępowaniach o udzielenie zezwoleń na sprzedaż alkoholu ustanowiła pełnomocnika. Stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Strona we wniosku o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów wskazała pełnomocnika N. A.. W aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego z dnia 24 października 2023 r. (Repertorium A nr [...]), z którego wynika, że N. A. upoważniony został do występowania w imieniu mocodawcy (spółki) m.in. do występowania przed organami administracji samorządowej we wszystkich sprawach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tu wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącej spółki pełnomocnik ten nie był jedynie umocowany do występowania w postępowaniach o udzielenie zezwoleń, co podkreślała strona skarżąca. Rację ma organ odwoławczy, że pełen zakres umocowania pełnomocnika potwierdza fakt złożenia przez pełnomocnika rocznego oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w dniu 11 stycznia 2024 r., a więc już po wydaniu decyzji zezwalających na sprzedaż napojów alkoholowych. Z powyższych względów sąd podzielił stanowisko organu, że zawiadomienie o wszczęciu postępowań administracyjnych w sprawach o cofnięcie zezwoleń prawidłowo przesłane zostało do N. A. i doręczone w dniu 23 grudnia 2024 r. Z kolei pełnomocnictwo dla T. A. do występowaniu w imieniu skarżącej spółki obejmuje między innymi sprawy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym m.in. rozwiązywanie spraw administracyjnych oraz odbieranie poczty (złożone 13 kwietnia 2025 r.). Słusznie zatem Kolegium przyjęło, że pełnomocnictwo obejmuje m.in. odbiór korespondencji. Z kolei w dokumencie złożonym tego samego dnia, tj. 13 stycznia 2025 r. na druku (oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych), do którego załączono ww. pełnomocnictwo, T. A. wskazał adres spółki: "[...] Ł., ul. P. 16" oraz adres swojego zamieszkania, jako pełnomocnika, "Ł., ul. P. 16/34". Prawidłowo zatem decyzje z 11 marca 2025 r. wysłane zostały na adres pełnomocnika spółki. W zakresie natomiast kodu pocztowego: [...], wyjaśnić należy, że figuruje on w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w dziale nr 1, rubryce nr 2, a strona wskazała go we wnioskach o wydanie zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Wskazanie przez organ powyższego kodu [...] na korespondencji skierowanej do pełnomocnika spółki nie miało wpływu na prawidłowość doręczenia przesyłki adresatowi, o czym mowa poniżej.
Rację ma Kolegium wskazując, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołań. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamację, zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 366 oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 474) wnosi się w formie pisemnej lub elektronicznej, ustnej do protokołu lub innej niż wymienione poprzednio, dopuszczonej przez operatora pocztowego, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Okoliczności związane ze złożeniem reklamacji przez skarżącą spółkę w związku z niedoręczeniem przesyłki zawierającej decyzje z 11 marca 2025 r. nie uprawdopodobniają braku winy spółki w uchybieniu terminu, bowiem z pisma Poczty Polskiej z 16 czerwca 2025 r. wynika, że nie stwierdzono nieprawidłowości przy doręczaniu przesyłki. Skarżąca spółka nie uprawdopodobniła zatem wadliwego działania operatora pocztowego, zabezpieczając się w ten sposób przed negatywnymi dla niej skutkami uchybienia terminu.
Wobec powyższego, w ocenie sądu nie zachodzą podstawy do postawienia Kolegium zarzutu naruszenia art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Pełnomocnik spółki nie odbierając prawidłowo nadanej przesyłki listowej zwierającej decyzje z 11 marca 2025 r. dopuścił się niedbalstwa, co powoduje, że podnoszone we wnioskach okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem uchybionego terminu. Decyzje z 11 marca 2025 r. zawierały prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały zatem kumulatywnie wszystkie przesłanki pozwalające przywrócić uchybiony termin, skoro stronie skarżącej nie można przypisać braku winy w uchybieniu terminu. Za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca, w rozpoznawanej sprawie spółka.
Odnośnie prawidłowości doręczenia decyzji z 11 marca 2025 r. wyjaśnić trzeba, że nie można rozpoznać wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli nie miało miejsca skuteczne doręczenie przesyłki. W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, decyzje organu I instancji zostały prawidłowo doręczone w trybie określonym w art. 44 k.p.a. Zgodnie z art. 44 k.p.a.: (§ 1) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: (1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; (2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ; (§ 2) zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata; (§ 3) w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia; (§ 4) doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Przepis art. 44 § 4 k.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1 - 4 k.p.a., mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. Doręczenie dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn zawinionych lub niezawinionych leżących po jej stronie. Domniemanie prawne doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia jest niewzruszalne w tym sensie, że nie można skutecznie wykazywać, iż treść pisma nie dotarła do wiadomości adresata. Jest to bowiem przewidywany i dopuszczalny skutek zastosowania tej instytucji. Jednak następstwa tak skonstruowanego domniemania prawnego mogą być bardzo dotkliwe dla strony, szczególnie w sytuacjach kiedy strona nie dowie się o treści pisma w terminie umożliwiającym jej skuteczne działanie prawne. W związku z tym dopuszczalne jest obalenie domniemania doręczenia pisma z zastosowaniem fikcji doręczenia, przez wykazanie, że samo zastosowanie art. 44 k.p.a. było wadliwe przez nieprzestrzeganie poszczególnych wymogów procedury doręczenia zastępczego. W związku z dotkliwością skutków doręczenia zastępczego zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie jakiemukolwiek z wymogów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ administracji publicznej nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia pisma z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast, jeżeli powyższe czynności wykonano prawidłowo, organ administracji uprawniony jest uznać pismo za doręczone stronie z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2023 r., sygn. I GSK 1408/22, publ. jak wyżej).
Decyzje z 11 marca 2025 r. zostały przesłane pełnomocnikowi spółki na adres wskazany przez niego w oświadczeniu z dnia 13 stycznia 2025 r. Pełnomocnictwo nie zostało odwołane. Przesyłka zawierająca decyzje była, w związku z niezastaniem adresata, dwukrotnie awizowana w dniach 17 i 25 marca 2025 r. Zawiadomienie zawierało informację o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej - FUP Ł. [...], a także informację, że zawiadomienie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata. Wszystkie adnotacje znajdujące się na kopercie i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zostały opatrzone podpisem osoby doręczającej. Przypomnieć należy, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Prawidłowość dokonanego doręczenia zastępczego nie budzi wątpliwości, organ zaś nie może pominąć okoliczności, które wynikają z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie.
Z uwagi na to, że pełnomocnik spółki nie odebrał korespondencji przez okres 14 dni od pierwszego awiza, organ prawidłowo przyjął, w związku z treścią art. 44 § 4 k.p.a., że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 31 marca 2025 r. A zatem termin do wniesienia odwołań upływał 14 kwietnia 2025 r. Natomiast skarżąca spółka odwołania wraz z wnioskami o przywrócenie terminu wniosła 29 kwietnia 2025 r., a więc po terminie.
Wobec powyższego, Kolegium zasadnie stwierdziło, na podstawie art. 134 k.p.a., uchybienie terminu do wniesienia odwołań. Za niezasadny należało zatem uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 129 § 2 k.p.a.
Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd rozpoznał skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
eg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło