III SA/Łd 668/22

Dnia 5 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 lipca 2022 roku nr KO.434.14.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie rozgraniczenia nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić solidarnie na rzecz B. K. i K. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 200,- (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 29 sierpnia 2022 roku pod pozycją 3298. e.o. B. K. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 18 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Do skargi załączono jeden odpis skargi oraz pełnomocnictwo upoważaniające do reprezentowania skarżących w sprawie decyzji z 18 lipca 2022 r. "we wszystkich instancjach z prawem substytucji". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 30 września 2002 r. pełnomocnik skarżących wezwany został do uzupełnienia braków skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżących, złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej oraz do nadesłania 2 odpisów skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących 24 października 2022 r. 31 października 2022 r. (data stempla na kopercie) do sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących, w którym wskazano numery PESEL skarżących. Do pisma tego załączono jeden odpis skargi. Pozostałe braki określone w zarządzeniu z 30 września 2022 r. nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie z art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 37 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z 23 czerwca 2005 r., II OZ 519/05, publik. OSP 2006/5/63; postanowienia NSA: z 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14 i z 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14). Sąd nie posiada kompetencji do uznania, że nieuzupełniony, istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu (por. postanowienia NSA: z 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10; z 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14). Okoliczność, że złożone w postępowaniu przed organami administracji pełnomocnictwo obejmowało również postępowanie sądowoadministracyjne, nie zwalnia pełnomocnika od obowiązku określonego w art. 37 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2015 r., II FSK 3627/14). W związku z tym nawet, w sytuacji gdy w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo upoważniające do działania również przed sądem administracyjnym, a pełnomocnik nie przejawia w tym postępowaniu żadnej aktywności procesowej, nie dokonując żadnej czynności procesowej, nie ma obowiązku domyślania się, lub też wyjaśniania, czy to upoważnienie nadal obowiązuje, czy też zostało wypowiedziane. Przez akta sprawy należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej jako sprawy nowej, odrębnej od sprawy administracyjnej, a nie akta administracyjne, co wynika z zakresu regulacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – unormowano w niej postępowanie sądowe. Skoro art. 37 § 1 p.p.s.a. wymaga w postępowaniu sądowoadministracyjnym pozostawienia pełnomocnictwa w aktach sprawy, a nigdzie w ustawie nie wyrażono wyjątku od tego obowiązku, pełnomocnictwo złożone w postępowaniu administracyjnym nie umocowuje pełnomocnika przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z 15 maja 2018 r., I FSK 1379/16). Z kolei art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jest to obligatoryjny wymóg ustawowy. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ (art. 32 p.p.s.a.). Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 12 i art. 33 § 1 p.p.s.a.). Odpisy skargi należy zatem doręczyć również uczestnikom postępowania. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Z powyższych przepisów wynika, że na pełnomocniku skarżących, wnoszącemu do sądu skargę, ciąży obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżących w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi dołączenia odpowiedniej ilości odpisów skargi wraz z załącznikami dla uczestników postępowania oraz wskazanie numerów PESEL skarżących. W rozpoznawanej sprawie w postępowaniu administracyjnym oprócz skarżących brali udział D.P., W. W. i M. W.. W skardze nie wskazano numerów PESEL skarżących i był do niej dołączony jeden odpis skargi zamiast trzech. Z załączonego do skargi pełnomocnictwa nie wynika upoważnienie do reprezentowania skarżących w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wobec tego zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 30 września 2002 r. pełnomocnik skarżących wezwany został do uzupełnienia braków skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżących, złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej oraz do nadesłania 2 odpisów skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących 24 października 2022 r. (k. 17). Siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi rozpoczął swój bieg 25 października 2022 r. i upłynął 31 października 2022 r. (w poniedziałek). 31 października 2022 r. pełnomocnik skarżących wniósł pismo, w którym wskazał numery PESEL skarżących i załączył 1 odpis skargi. Pozostałe braki formalne skargi nie zostały zatem przez pełnomocnika skarżących uzupełnione. Nie złożono bowiem 1 odpisu skargi oraz pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Należy wyjaśnić, że niedołączenie do skargi odpowiedniej liczby jej odpisów wraz z załącznikami dla wszystkich uczestników postępowania (w rozpoznawanej sprawie 3), zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu. Brak ten nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13). Nieuzupełnienie tego braku w terminie wywołuje skutek w postaci odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skoro pełnomocnik skarżących wykonując wezwanie do usunięcia tego braku formalnego poprzez złożenie dwóch brakujących odpisów skargi złożył tylko jeden jej odpis, to tym samym nie można uznać, że brak ten został usunięty. Wskazać także trzeba, że pełnomocnik może skutecznie zastępować swego mocodawcę w sprawie sądowoadministracyjnej, jeżeli ten udzielił mu pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym i zarazem dokument pełnomocnictwa dołączony został do akt sprawy sądowoadministracyjnej przy podejmowaniu pierwszej czynności procesowej. Złożenie pełnomocnictwa, z którego treści wynika umocowanie pełnomocnika do reprezentowania skarżących w postępowaniach "we wszystkich instancjach z prawem substytucji", nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a., bowiem postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są odrębnymi postępowaniami prowadzonymi w oparciu o odrębne regulacje prawne oraz na podstawie odrębnych akt sprawy. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć prawidłowe pełnomocnictwo procesowe lub jego wierzytelny odpis obejmujący swoim zakresem przedmiotowym umocowanie pełnomocnika do reprezentowania skarżących w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed wojewódzkim sądem administracyjnym albo przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżących nie uczynił zadość wezwaniu i nie uzupełnił braku formalnego skargi polegającego na złożeniu pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi bądź wojewódzkim sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3, sąd odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. e.o.