III SA/Łd 699/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S.-S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.S.-S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D.Cz. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] o wymierzeniu B.S.-S. kary pieniężnej w łącznej wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach typu HOTSPOT bez numeru oraz CSANI MONEY TRANSFERS bez numeru poza kasynem gry. W skardze na powyższą decyzję B.S.-S. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na "wyjątkowo ważny interes strony" oraz obawę, że "wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" i tym samym "trudne do odwrócenia skutki". Skarżąca wskazała, że zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego (rachunku bankowego prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) doprowadzi ją do utraty płynności finansowej. Spowoduje utratę przez skarżącą jakichkolwiek środków pieniężnych przeznaczonych na utrzymanie siebie i swojej rodziny. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z nieodwracalnymi skutkami dla skarżącej w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, obsługi zobowiązań oraz koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny. Nagła egzekucja kary pieniężnej nałożonej na skarżącą, spowoduje przynajmniej na jakiś czas, zupełną utratę płynności finansowej, która z pewnością negatywnie przełoży się zarówno na bieżącą obsługę płatności w zakresie zamówień, jak i wypłat wynagrodzeń oraz regulowania zobowiązań nie tylko wobec placówek finansowych, ale również np. Urzędu Skarbowego z tytułu podatku dochodowego i VAT, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia – jako ubezpieczony i płatnik. Negatywne konsekwencje wykonania decyzji administracyjnej przez organ rozciągną się nie tylko na skarżącą, ale również na jej kontrahentów oraz pracowników. Spowodują nieodwracalną utratę wizerunku oraz zaufania kontrahentów skarżącej i jej pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25 października 2005 r., I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011 r., II FZ 17/11; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; z 13 sierpnia 2009 r., I OZ 779/09; z 3 grudnia 2009 r., I OZ 1101/09; z 6 marca 2013 r., II GZ 87/13; z 6 maja 2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zdaniem sądu wniosek skarżącej warunków tych nie spełnia. Skarżąca jedynie w sposób bardzo ogólny powołała się na możliwą utratę płynności finansowej, środków pieniężnych na utrzymanie siebie i rodziny oraz obsługę zobowiązań publicznoprawnych i prywatnoprawnych, "wizerunku" i "niezbędnego zaufania" kontrahentów i pracowników. Skarżąca nie przedstawiła jednakże żadnych, innych okoliczności dotyczących jej sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz prowadzonej działalności gospodarczej, które pozwoliłyby na ocenę potencjalnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania negatywnych skutków, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania kary pieniężnej w wysokości 24 000 zł. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby potwierdzać ryzyko utraty płynności finansowej oraz jej trudną sytuację w wypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, to na stronie składającej wniosek spoczywa ciężar wykazania jego zasadności stosownymi dokumentami. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest także to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do jej uiszczenia. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11 i z 11 grudnia 2015 r., II GZ 841/15). Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. D.Cz.